alt

Μια κουβέντα με τη δημοσιογράφο και συγγραφέα Μελίσσα Στοΐλη με αφορμή το βιβλίο της «Και διηγώντας τα... να τρως» (εκδ. Κίχλη).

Του Κώστα Αγοραστού

Στο βιβλίο καταγράφετε 38 συνταγές και πλήθος ιστοριών που αυτές κουβαλάνε. Πόσα χρόνια σημειώνατε, διαβάζατε και διασταυρώνατε πληροφορίες για να συνθέσετε το βιβλίο;

Από τη στιγμή που άρχισα να γράφω μέχρι την ολοκλήρωση πέρασαν περίπου 3 χρόνια, αλλά πολλές ιστορίες βρισκόντουσαν ήδη μέσα στο μυαλό μου. Ένα πλήθος πληροφοριών έπρεπε βέβαια να ελεγχθούν γι΄αυτό και ήταν απαραίτητο να επανέλθω σε κάθε ιστορία ξανά και ξανά. Ήταν σαν να είχα ένα δωμάτιο με ανοιχτές αστυνομικές υποθέσεις. Κατά καιρούς ένα στοιχείο με οδηγούσε να ανοίξω και πάλι μια από αυτές και κάτω από το φως των νέων δεδομένων να επαναπροσδιορίσω την όλη υπόθεση.

Οι τρυφερές καρδιές αγκινάρας γίνονταν αφορμή για κόρτε, τα όμορφα μάτια έμοιαζαν με κάστανα, οι πιπεριές άναβαν πόθους. Το φαγητό γινόταν μια γέφυρα για ερωτοτροπίες, καθώς και στις δύο περιπτώσεις πρωτοστατούν οι αισθήσεις. Ο κόσμος της ύλης σε μεγάλα κέφια.

Διαβάζοντας τις ιστορίες των συνταγών, εκτός από τις γλωσσολογικές πηγές και τις καταγραφές σε βιβλία περασμένων αιώνων, παρατηρώ ότι αξιοποιείτε ιδιαιτέρως τις αναφορές των φαγητών στους στίχους των ρεμπέτικων τραγουδιών. Μιλήστε μου για τη σύνδεση πολλών «ταπεινών» εδεσμάτων με την καθημερινότητα εκείνης της εποχής, όπως καταγράφηκε μέσα από το ρεμπέτικο τραγούδι.

Σε πολλές περιπτώσεις την ώρα που σκέφτομαι ένα φαγητό μέσα στο μυαλό μου αρχίζουν τα όργανα... Για παράδειγμα κάποιος παραγγέλνει σε ένα εστιατόριο αρνάκι φρικασέ. Αυτόματα θυμάμαι ένα ρεμπέτικο του '36 όπου ένα χασαπάκι παραγγέλνει στην Ελένη τη ζωντοχήρα να φτιάξει το αρνάκι που της στέλνει με σπανάκι «γιατί θάρθει το βραδάκι». Ή ένας στρουμπουλός κεφτές στο πιάτο με παραπέμπει στο «Άμαν Κατερίνα μου» όπου η εν λόγω Κατερίνα έχει τηγάνι στη φωτιά και γλυκοτηγανίζει. Οι ρεμπέτες δεν ωραιοποιούσαν τα πράγματα, τραγουδούσαν ό,τι ζούσαν, δεν θεωρούσαν υποτιμητικά τα ταπεινά εδέσματα, ίσα ίσα που έβρισκαν ερωτικά υπονοούμενα σε αυτά. Οι τρυφερές καρδιές αγκινάρας γίνονταν αφορμή για κόρτε, τα όμορφα μάτια έμοιαζαν με κάστανα, οι πιπεριές άναβαν πόθους. Το φαγητό γινόταν μια γέφυρα για ερωτοτροπίες, καθώς και στις δύο περιπτώσεις πρωτοστατούν οι αισθήσεις. Ο κόσμος της ύλης σε μεγάλα κέφια.

Η ελληνική κουζίνα, έτσι όπως διαμορφώθηκε τα τελευταία 100 χρόνια, είναι ένα δημιουργικό συμπίλημα εδεσμάτων, υλικών και τεχνικών που μας ήρθαν τόσο από την Ανατολή, όσο και από τη Δύση. Σήμερα, πιστεύετε, έχουμε βρει μια ισορροπία;

Υπάρχει μεγάλος δρόμος μπροστά μας ακόμη ώσπου να βρούμε τη γευστική μας ταυτότητα.

Υπήρξαν εποχές κατά τις οποίες οποιαδήποτε επιλογή φαγητού έξω από τα συνηθισμένα δημιουργούσε ειρωνικά σχόλια διότι σε ρωτούσαν αμέσως «είχες και στο χωριό σου λάδι τρούφας;». Ταυτόχρονα, μια πυκνή στρώση κρέμας γάλακτος σκέπαζε και ισοπέδωνε τα πάντα. Αργότερα, η δημιουργική κουζίνα έφτασε σε ακρότητες. Οι κατάλογοι των εστιατορίων δεν ανέφεραν πιάτα αλλά παραγράφους ολόκληρες που περιέγραφαν πως το ροζ αλάτι πασπαλίζει τρυφερά φιλετάκια σοταρισμένα σε χαμηλή φωτιά και σβησμένα με ένα σπάνιο απόσταγμα. Θεωρώ ότι όλα αυτά έχουν βρει μια κάποια ισορροπία ανάμεσα στον συντηρητισμό του πατροπαράδοτου και στο κυνήγι του μοντέρνου αλλά πως υπάρχει μεγάλος δρόμος μπροστά μας ακόμη ώσπου να βρούμε τη γευστική μας ταυτότητα. Αυτή τη στιγμή περνάμε την πορνογραφική φάση του φαγητού, βλέπουμε σε εκπομπές άλλους να μαγειρεύουν και να δοκιμάζουν, στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο καθένας φωτογραφίζει τα μπισκότα του και μας καλεί να μας «κεράσει» σε μιαν εικονική πραγματικότητα, τα περιοδικά προσφέρουν μια πληθώρα συνταγών από τα οποία νομίζω πως μαγειρεύονται λίγα, ενώ προσφέρουν περισσότερο ηδονοβλεπτική υπηρεσία.

stoiliΠαλαιότερα, τα ρεμπέτικα τραγούδια, οι λαϊκές ρήσεις καθώς και οι αναφορές μέσα από την πεζογραφία (π.χ. ο Παπαδιαμάντης) αποτελούσαν πηγές, όπου καταγράφονταν οι διατροφικές συνήθειες του μέσου Έλληνα. Αν σας ζητούσα να μου αναφέρετε 3 πιάτα, που χαρακτηρίζουν τον σημερινό μέσο Έλληνα, και δίνουν στοιχεία γι' αυτόν και τις συνήθειές του, ποια θα ήταν αυτά;

Το σουβλάκι και κάθε κρεατικό στα κάρβουνα είναι η σύνδεσή μας με την αρχαία Ελλάδα. Το ίδιο φαγητό προσφέραμε στους θεούς, το ίδιο τρώμε στα πανηγύρια στο όνομα κάποιου εορτάζοντος αγίου, αλλά κυρίως με το ίδιο ευφραινόμαστε κι εμείς. Έπειτα είναι το κοκκινιστό με χοντρά μακαρόνια, φαγητό που χτυπάει κατευθείαν στο συναίσθημα, είναι συνυφασμένο με κυριακάτικα τραπέζια αλλά είναι και ένα κατεξοχήν comfort food, παρηγορητικό φαγητό δηλαδή, που μαζί με τη νοστιμιά σου δίνει και την αίσθηση της ασφάλειας και της θερμότητας. Και έπειτα πιστεύω πως είναι το ριζότο που δίνει μιαν αίσθηση κοσμοπολιτισμού και φινέτσας χωρίς ωστόσο να είναι εξαντρίκ και μακριά από τις οικείες γεύσεις του.

Η κινητήριος δύναμη είναι το μοίρασμα και η ανάγκη να ευχαριστήσεις τους άλλους.

Στο μεταίχμιο του μύθου και των πραγματικών συνθηκών μέσα στις οποίες γεννήθηκαν και εξελίχθηκαν πολλές συνταγές συναντούμε την επιθυμία του ανθρώπου να εμπλουτίσει τις καθημερινές του γευστικές απολαύσεις, καθώς και την ανάγκη του να εκφράσει τη χαρά, τη γιορτή αλλά και το πένθος του μέσα από μια ποικιλία υλικών και παρασκευών. Σήμερα, σε ποιον βαθμό πιστεύετε ότι ο μέσος Έλληνας εκφράζεται μέσω της μαγειρικής;

Η προσωπική έκφραση σαφώς υπάρχει γι' αυτό την ίδια συνταγή θα την μεταμορφώσει ο καθένας σύμφωνα με το γούστο του και την φαντασία του. Μπορεί να την απογειώσει ή να την καταστρέψει, δεν έχει σημασία, άλλωστε οι πειραματισμοί εμπεριέχουν το ρίσκο. Αν πάλι δεν κάνεις τίποτε διαφορετικό πιθανόν να οδηγείσαι σε πιο ασφαλή αποτελέσματα αλλά η διαδικασία είναι βαρετή. Συμβαίνει ό,τι ακριβώς και στις υπόλοιπες εκφάνσεις της ζωής. Έπειτα, στη χώρα μας, είτε πρόκειται για ένα τραπέζι χαράς ή θλίψης, η κινητήριος δύναμη είναι το μοίρασμα και η ανάγκη να ευχαριστήσεις τους άλλους. Υπάρχει δηλαδή συναίσθημα και το συναίσθημα έχει ανάγκη να εκφραστεί.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος: «Να ζούμε τη δημιουργία σαν να φτιάχνουμε το πρώτο μας βιβλίο»

Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος: «Να ζούμε τη δημιουργία σαν να φτιάχνουμε το πρώτο μας βιβλίο»

Ο εκδότης της Διόπτρας, Κωνσταντίνος Παπαδόπουλος, σε μια εφ' όλης της ύλης συνέντευξη. Για τα 45 χρόνια παρουσίας στον εκδοτικό χώρο, για τους πολύτιμους συνεργάτες των εκδόσεων, για το όραμα της ανάπτυξης της φιλαναγνωσίας, για την κομβική στιγμή της απόκτησης των δικαιωμάτων των βιβλίων του Νίκου Καζαντζάκη....

Κέλλυ Πάλλα: «Μοιράζομαι με τους αναγνώστες τα ίδια ανερμήνευτα μυστικά»

Κέλλυ Πάλλα: «Μοιράζομαι με τους αναγνώστες τα ίδια ανερμήνευτα μυστικά»

Σύντομη συνομιλία με την Κέλλυ Πάλλα, με αφορμή το μυθιστόρημά της «Το σκαμνί» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τούτο το μυθιστόρημα; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

...
5 λεπτά με την Ελένη Καραγιάννη

5 λεπτά με την Ελένη Καραγιάννη

5 λεπτά με μια συγγραφέα. Σήμερα, η Ελένη Καραγιάννη για το βιβλίο της «Δικαίωμα στον παράδεισο», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Είστε ψυχίατρος και ψυχοθεραπεύτρια. Γιατί καταφύγατε στις αφηγήσεις, στις ιστορίες; ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Αφιέρωμα στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας Ανί Ερνό

Οι εκδόσεις Μεταίχμιο, το Γαλλικό Ινστιτούτο Ελλάδος, η διαδικτυακή πύλη για το βιβλίο Book Press και τα Public σας προσκαλούν σε μια βραδιά αφιερωμένη στη φετινή νικήτρια του βραβείου Νόμπελ Λογοτεχνίας, Annie Ernaux.

Επιμέλεια: Book Press

Την Πέμπτη ...

«Μην κυνηγάτε τη δόξα»: 6 συγγραφικές συμβουλές από τον Ίαν ΜακΓιούαν

«Μην κυνηγάτε τη δόξα»: 6 συγγραφικές συμβουλές από τον Ίαν ΜακΓιούαν

Ο Ίαν ΜακΓιούαν [Ian McEwan] είναι Βρετανός πεζογράφος, σεναριογράφος και θεατρικός συγγραφέας, ο οποίος έχει τιμηθεί με Μπούκερ, με το Βραβείο Ιερουσαλήμ και με διάφορα άλλα σημαντικά βραβεία. Τα πρώτα του έργα είναι συλλογές διηγημάτων, μα είναι ευρέως γνωστός για τα φιλόδοξα μυθιστορήματά του, στα οποία μιλά για ...

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Διαβάζοντας με τη Μάρια Φλωράτου

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν τον δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, η ηθοποιός και σκηνοθέτης Μάρια...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ