alt

Το τρίτο βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Πρωινή γαλήνη» (εκδ. Μεταίχμιο) στάθηκε η αφορμή για μια συζήτηση μαζί του.

Του Κώστα Αγοραστού
Φωτογραφία Κώστας Ονισένκο

Η Πρωινή γαλήνη είναι η ιστορία ενός ανθρώπου που ονειρεύτηκε να ακολουθήσει καριέρα ιπτάμενου στην Πολεμική Αεροπορία, στο τέλος της δεκαετίας του ’40, αλλά τελικά βρέθηκε στο πεδίο της μάχης από ξηράς, στο σώμα του Πεζικού. Μιλήστε μας για τον ήρωά σας. Την καταγωγή του, τις ματαιώσεις που έζησε, τον έρωτα που μόλις γνώρισε και το όραμα που υπηρέτησε.

Η καταγωγή του ανθρώπου είναι το υλικό του. Κληρονομούμε αυτό το υλικό που πρέπει να διαμορφώσουμε στη ζωή μας και οι σταθμοί αυτής της βασανιστικά αργής διαμόρφωσης είναι οι ματαιώσεις της. Τελικός στόχος, η ολοκλήρωση του εαυτού, η οποία θα έλεγα πως ορίζεται ως εξής: αναλαμβάνω την ευθύνη του εαυτού μου, με άλλα λόγια, ζω υπεύθυνα έναντι των άλλων. Ο έρωτας, πάλι, θα έλεγα πως συνιστά μιαν υπέρβαση αυτού του εαυτού: διευρύνω τα όριά μου και δημιουργώ έναν κοινό τόπο με έναν άλλο άνθρωπο. Όσο για το όραμα, είναι αυτοσκοπός ανεξάρτητα από το αν ο ήρωας έχει συνείδηση, απόλυτη συναίσθηση αυτού του οράματος. Πέρα από τις πτήσεις, τους πολέμους, τα ταξίδια, κάτι τρώει τον κεντρικό ήρωα, κάτι τον σφίγγει και αγωνίζεται να απελευθερωθεί. Μάχεται με τον εαυτό του για να βρει τον εαυτό του.

Για την ολοκλήρωση του βιβλίου κάνατε σημαντική πραγματολογική/δημοσιογραφική έρευνα σε συνδυασμό και με αφηγήσεις του πατέρα σας. Πώς συνδυάσατε αυτά τα στοιχεία με τη μυθοπλασία χωρίς να προδώσετε κάποιο από τα δύο;

Τα πάντα (αρχεία, ντοκουμέντα, μαρτυρίες κ.ο.κ.) βρίσκονται στην υπηρεσία της πλοκής. Εφόσον δεν την υπηρετούν, πετάγονται απ' το παράθυρο. Ακόμα κι αν πρόκειται για τις αφηγήσεις του πατέρα σου. Μάλλον, κυρίως τότε.

Είναι λίγο απλό: τα πάντα (αρχεία, ντοκουμέντα, μαρτυρίες κ.ο.κ.) βρίσκονται στην υπηρεσία της πλοκής. Εφόσον δεν την υπηρετούν, πετάγονται απ' το παράθυρο. Με πόνο ψυχής αλλά πετάγονται, διότι τότε γίνονται περιττό λίπος. Ακόμα κι αν πρόκειται για τις αφηγήσεις του πατέρα σου. Μάλλον, κυρίως τότε.

Στο βιβλίο συναντάμε αρκετές λυρικές περιγραφές του ουρανού, των συμπλεγμάτων που σχηματίζουν τα σύννεφα ανάλογα με το ύψος στο οποίο βρίσκονται και ταυτόχρονα αρκετές ιδιαιτέρως σκληρές και αιματηρές περιγραφές των μαχών. Από πού αντλήσατε στοιχεία για να αναπαραστήσετε, με πειστικότητα και ασθματικό ρυθμό, την ασφυκτική αίσθηση του κινδύνου σε μια μάχη;

Θα έλεγα πως δεν είναι λυρικές αυτές οι περιγραφές αλλά καθαρά εμπειρικές. Είναι όλα μεταγραφές εμπειριών. Επηρεάζομαι πολύ από τον εμπειροκρατικό κόσμο των Αγγλοσαξόνων. Οι οποίοι είναι οι δάσκαλοι σε ό,τι αφορά την αξία της εμπειρίας – όπως επίσης της επιστημονικής παρατήρησης των νεφών. Το ίδιο ισχύει και για τις περιγραφές των μαχών. Φυσικά, δεν έχω βρεθεί ποτέ σε πεδίο μάχης. Κι ωστόσο, και εκεί, άντλησα από τον εαυτό μου: από τις μάχες που έχω δώσει, που δίνω σχεδόν κάθε μέρα για κάθε τι – όπως ο καθένας μας δηλαδή. Θέλω να πω, ξεζούμισα και φιλτράρισα στις σκηνές της μάχης το πώς και το πόσο πολύ ζορίζομαι προσωπικά κάποιες στιγμές της καθημερινότητάς μου.

alt
Ελληνες δόκιμοι Ίκαροι στο Τέξας το 1949, στη φάση της εκπαίδευσης με αναγνωριστικά αεροσκάφη Χάρβαρντ Τ-6. Μία από τις φωτογραφίες
που ενέπνευσαν τον Ηλία Μαγκλίνη στην Πρωινή Γαλήνη. Από το προσωπικό αρχείο του συγγραφέα.

Ο ήρωάς σας, ο Δημήτρης, ζώντας σε δύσκολα χρόνια (πολιτικά και κοινωνικά) προσπαθεί σκληρά αλλά τελικά δεν καταφέρνει να κάνει το όνειρό του πραγματικότητα. Οι συνθήκες και η εποχή τελικά κερδίζουν την επιθυμία του να πιλοτάρει αεροπλάνο. Πιστεύετε, γενικότερα, ότι οι επιθυμίες μας προσκρούουν σε όρια που επιβάλλει η εποχή ή το άτομο έχει σήμερα μεγαλύτερη ευθύνη για τη μοίρα του;

Σκέφτομαι πως υποχώρησα σε μια ευκολία βγάζοντας στο φινάλε τον ήρωα από τις δυσκολίες αυτού του κόσμου, τοποθετώντας τον στη σφαίρα του ιδεατού όπου δεν υφίστανται πίεση και ευθύνη. Στο επόμενο βιβλίο μου ελπίζω να καταφέρω να δώσω ένα τέλος που αρμόζει σε έναν ώριμο άνθρωπο.

Πολύ ωραία ερώτηση, απλώς θα το έθετα κάπως διαφορετικά: οι συνθήκες δεν παίζουν ρόλο και ειδικά σήμερα ο άνθρωπος έχει περισσότερο από ποτέ την ευθύνη της μοίρας του. Σε ό,τι αφορά δε τον ήρωα του βιβλίου, απλώς δεν αντέχει ο εαυτός του το αεροπλάνο – όσο κι αν το ονειρεύεται. Είναι ένας φοβικός άνθρωπος και χωρίς να το συνειδητοποιεί απόλυτα σε όλο το βιβλίο παλεύει με αυτό το δαίμονα. Να ξεπεράσει τις αδυναμίες του. Οι πτήσεις και οι μάχες είναι το πρόσχημα. Τι σημαίνει φοβικός άνθρωπος; Aυτός που δεν έχει την ωριμότητα να ανταπεξέλθει στις απαιτήσεις που θέτει στον εαυτό του. Πάντως, τώρα που τελείωσα με το βιβλίο, σκέφτομαι πως υποχώρησα σε μια ευκολία βγάζοντας στο φινάλε τον ήρωα από τις δυσκολίες αυτού του κόσμου, τοποθετώντας τον στη σφαίρα του ιδεατού όπου δεν υφίστανται πίεση και ευθύνη. Στο επόμενο βιβλίο μου ελπίζω να καταφέρω να δώσω ένα τέλος που αρμόζει σε έναν ώριμο άνθρωπο.

altΑν υποθέσουμε ότι ισχύει αυτό που λέμε γυναικεία γραφή (όχι ως μομφή αλλά ως χαρακτηρισμός), εσείς, θεματολογικά και υφολογικά, βρίσκεστε στο άλλο άκρο, κρίνοντας από τα τρία σας βιβλία. Υπάρχει ένα βαθύτερο θέμα που σας απασχολεί και συνδέει τα πεζογραφικά σας κείμενα;

Με τη μυθοπλασία προσπαθώ αποκλειστικά και μόνον να αποδώσω την προσπάθεια ενός ανθρώπου να ολοκληρωθεί. Το ίδιο προσπάθησα και με τη Μαρίνα στην Ανάκριση. Μου είναι αδιάφορο αν είναι άντρας ή γυναίκα λοιπόν. Και δεν νομίζω ότι είναι λιγότερο επώδυνες οι μάχες που δίνει μια γυναίκα από εκείνες των ανδρών.

Τι έχει για σας, ως συγγραφέα, μεγαλύτερη αξία: η αναγνώριση των συναδέλφων σας, η αναγνώριση από την κριτική ή η αναγνώριση από το κοινό;

Με ωμή ειλικρίνεια: επιθυμώ την 100% αναγνώριση των συναδέλφων μου· την 100% αναγνώριση από την κριτική· την 100% αναγνώριση από το κοινό.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Κωνσταντίνος Π. Βλαχογιάννης: «H λογοτεχνία είναι ένας τόπος και η περιδιάβαση σε αυτόν τον τόπο προϋποθέτει το ταξίδι»

Με αφορμή το νέο του λογοτεχνικό έργο «Επικράτειες» (εκδ. Περικείμενο) συζητάμε με τον συγγραφέα Κωνσταντίνο Π. Βλαχογιάννη για τα ψυχικά και λογοτεχνικά τοπία, την αδυναμία να ορίσουμε το σώμα μας και τη γλώσσα ως πρωταρχικό δοχείο για την κατασκευή της πραγματικότητας. 

Συ...

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Νόρα Πυλόρωφ: «Το κυνήγι της αγάπης θέτει συχνά μη ρεαλιστικές προσδοκίες»

Με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Το Νεραϊδάκι» (εκδ. Ελληνικά Γράμματα), η συγγραφέας και μεταφράστρια Νόρα Πυλόρωφ απάντησε σε ερωτήσεις μας.

Συνέντευξη στον Λεωνίδα Καλούση

«Το Νεραϊδάκι», όπως και σχεδόν όλα τα βιβλία σας, είναι ένα πο...

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Ασπασία Καμπύλη, εκδόσεις Carnivora: «Το μέλλον βρίσκεται στο εδώ και τώρα»

Οι εκδόσεις Carnívora είναι ένας από τους νέους εκδοτικούς οίκους που διαθέτει ξεκάθαρο όραμα και το οποίο έχει επικοινωνήσει με απόλυτη επιτυχία στους αναγνώστες. Μοναδική και βραβευμένη αισθητική μαζί με προσεκτικές επιλογές τίτλων, φροντισμένα κείμενα και άρτιο τυπογραφικό αποτέλεσμα είναι τα επιμέρους στοιχ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ