5 λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Νίκος Παργινός, για το μυθιστόρημά του «Η τελευταία εκτέλεση» (εκδ. Γραφή).
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Αρχικό ερέθισμα ήταν η πρώτη επίσκεψή μου στο Λαζαρέτο, σε μια εκδήλωση μνήμης για τους εκτελεσμένους αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης η οποία πραγματοποιήθηκε πριν πολλά χρόνια. Ήθελα να καταπιαστώ συγγραφικά μ’ ένα τόσο δύσκολο θέμα όπως ο Εμφύλιος, να αναδείξω τη θυσία αυτών των ανθρώπων που έδωσαν τη ζωή τους παλεύοντας για τη δημοκρατία, τη δικαιοσύνη, την αξιοπρέπεια, τις αξίες και τα ιδανικά τους.
Άρχισα να διαβάζω και να συλλέγω ιστορικό υλικό από πηγές και ανθρώπους, κι όλη αυτή η αρχική διάθεση άρχισε να γιγαντώνεται μέσα μου. Κάποια στιγμή, όταν όλο αυτό ένιωσα ότι ωρίμασε, τόλμησα να ξεκινήσω να γράφω.
Ο ήρωάς σας, ο Λευτέρης Παπάζογλου, είναι φυλακισμένος και αναμένει την εκτέλεσή του. Πώς προσεγγίσατε την ψυχοσύνθεση ενός ανθρώπου σε μια τόσο ακραία κατάσταση;
Προσπάθησα, όσο κι αν φαίνεται οξύμωρο, να τον συνοδέψω εικονικά στο ταξίδι του. Βρέθηκα στο πλευρό του, αναλογιζόμενος πώς θα λειτουργούσα εγώ στη θέση του. Άρχισα να καταγράφω συναισθήματα βασισμένος κυρίως σε αφηγήσεις και εξιστορήσεις κρατουμένων από εκείνα τα μαύρα χρόνια.
Βίωσα τον εγκλεισμό και την αναμονή κλεισμένος στο ίδιο σκοτεινό κελί, απομονώθηκα στον κοινό μας μοναδικό κόσμο και δεν σας κρύβω πως είδα με διαφορετικό μάτι τη συμβατική μου ζωή μετά από αυτό το εγχείρημα. Αλλοτριώθηκε ο τρόπος με τον οποίο προσέγγιζα την ίδια την καθημερινότητά μου, καθώς βίωνα υποθετικά μια τόσο ακραία κατάσταση όπως εκείνος.
Η πλοκή ή οι χαρακτήρες είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;
Στόχος μου κάθε φορά είναι να εγείρω συναισθήματα μέσα από καταστάσεις που οι ήρωές μου θα κληθούν να αντιμετωπίσουν. Για να το πετύχεις όμως αυτό πρέπει πρώτα απ’ όλα να έχεις μεριμνήσει να σκιαγραφήσεις τους χαρακτήρες σου, να έχεις προετοιμάσει τον αναγνώστη, να δεθούν συναισθηματικά μαζί τους, να τους αγαπήσουν και να τους μισήσουν.
Κεφάλαιο το κεφάλαιο, ιστορία την ιστορία άρχισε να ξετυλίγεται και το κουβάρι της πλοκής που, πιστέψτε με, όσο προκαθορισμένη μοιάζει εξ αρχής τόσο απρόβλεπτα εξελίσσεται.
Θεωρώ πως η πλοκή δημιουργείται νομοτελειακά σ’ ένα βιβλίο, όταν οι ήρωές του, οι χαρακτήρες του, ανδρωθούν πρώτα μέσα σου καθώς τους αποτυπώνεις. Και είναι εκείνοι, εν τέλει, που οδηγούν και το ίδιο το βιβλίο, εκείνοι καθοδηγούν τη γραφή καθώς σου υπαγορεύουν την πλοκή που ξετυλίγεται χωρίς να την έχεις προσχεδιάσει. Κάπως έτσι συνέβη και σ’ αυτό το βιβλίο. Κεφάλαιο το κεφάλαιο, ιστορία την ιστορία άρχισε να ξετυλίγεται και το κουβάρι της πλοκής που, πιστέψτε με, όσο προκαθορισμένη μοιάζει εξ αρχής τόσο απρόβλεπτα εξελίσσεται.
Λένε ότι «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;
Η έννοια της θυσίας. Το να βάζεις τον εαυτό σου σε δεύτερη μοίρα. Να βάζεις το «εμείς» πάνω από το «εγώ». Αυτό έκαναν αυτοί οι απλοί καθημερινοί άνθρωποι φωτίζοντας με την πράξη τους εκείνα τα σκοτεινά χρόνια της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας. Θυσιάσαν τη ζωή τους για έναν κοινό μεγαλύτερο σκοπό από τα τετριμμένα «θέλω» τους. Είναι ένα μάθημα ζωής όλο αυτό, ειδικά σήμερα, που βλέπουμε να περιχαρακωνόμαστε στα δικά μας προσωπικά προβλήματα, να αγωνιούμε για την επιβίωση και την καθημερινότητά μας, ξεχνώντας τις ανάγκες της κοινωνίας, του περίγυρού μας, των συνανθρώπων μας.
Πολλές φορές είναι τόσο έντονη αυτή η απομόνωσή μας, που δεν μπορούμε να επικοινωνήσουμε ακόμα και με τους πιο κοντινούς μας ανθρώπους.
Μεγάλο μέρος του μυθιστορήματός σας εκτυλίσσεται στην περίοδο του ελληνικού Εμφυλίου Πολέμου. Ποια πλευρά εκείνης της εποχής σάς ενδιέφερε να αναδείξετε περισσότερο;
Αυτοί οι γνήσιοι αγωνιστές της Εθνικής Αντίστασης πολέμησαν με όλους και με όλα. Πολέμησαν με ξένους και ντόπιους κατακτητές. Πάλεψαν με γείτονες, με συχωριανούς, με συγγενείς και αδέρφια. Στην ύστατη μάχη τους, κλεισμένοι στο κελί τους, περιμένοντας να συναντήσουν στο Λαζαρέτο το εκτελεστικό απόσπασμα, κλήθηκαν να παλέψουν και με τον ίδιο τους τον εαυτό. Με τα «θέλω» και τα «πρέπει», με τα όνειρα και τις ελπίδες τους, με το θολό είδωλο του καθρέπτη απέναντί τους.
Δεν είναι και λίγο να μπορείς να ξεγελάσεις τον θάνατο με μια δήλωση μετάνοιας. Ο γλυκασμός της ζωής και μια υπογραφή συνθηκολόγησης να γίνεται ο τελευταίος σου πειρασμός στο μετερίζι της αντίστασης. Αυτή η εμφύλια εσώτερη διαμάχη είναι που με συντάραξε καθώς απέδειξε το μεγαλείο και τη δύναμή τους.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Νίκος Παργινός γεννήθηκε στην Κέρκυρα το 1971. Σπούδασε στο Τμήμα Μηχανολόγων & Αεροναυπηγών Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Πανεπιστημίου Πατρών.
Έχει γράψει τα μυθιστορήματα: Κρεμάλα (2005, εκδόσεις Άγκυρα), Με τον έρωτα περνάει ο καιρός με τον καιρό ο έρωτας (2009, εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες), Το τάγμα της ελπίδας (2011, εκδόσεις Σύγχρονοι Ορίζοντες), Ο κανόνας της ορθής γωνίας (2014, εκδόσεις Καλλιγράφος), Το Σταυροδρόμι των Ηρώων (2019, εκδόσεις Διάπλαση), Το νησί της Σωτηρίας (2022, εκδόσεις Ψυχογιός) και Το χαμίνι της Οβριακής (2023, εκδόσεις Ψυχογιός), τη συλλογή διηγημάτων Ο σκαλιστής των μπαστουνιών (2016, εκδόσεις Φιλύρα) και το αφήγημα Φάρος ζωής (2017, εκδόσεις Φιλύρα).
Ζει μόνιμα στην Κέρκυρα, είναι παντρεμένος κι έχει μια κόρη κι έναν γιο.
