5 λεπτά με τον Δημήτρη Μανιάτη: «Με φοβίζει μια γλώσσα που εκβιάζει τα αισθήματα»

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Αν θυμάμαι καλά, το πρώτο μου ερέθισμα ήταν ο πυρήνας, η εκκίνηση πάνω στο διήγημα «Η Καγκέλω» που διαδραματίζεται μπρος- πίσω στον χρόνο, στο Μεταξουργείο και έχει τόπο και σκηνικό ένα μαγαζί του '60, για παρενδυτικούς. Οι ιστορίες γεννιούνται μέσα μου και έξω μου κυρίως μετά από πολλή παρατήρηση, άρα και σκόρπιες σημειώσεις, που αποτελούν τα προπλάσματά τους. Τα διηγήματα γράφονται ανάκατα και μόνον όταν αποφασίσω ότι αποτελούν ένα κάποιο σύνολο, τα επιμελούμαι ένα-ένα και ξεχωριστά. Τότε τα αντιμετωπίζω αυτόνομα και τα διαβάζω μάλιστα πολλές φορές, εννοώ τα απαγγέλλω (νύχτα). Χρωστώ στον Μετρονόμο αυτό το ταξίδι των τριών ως τώρα βιβλίων μου με διηγήματα.

Διηγήματα για μνημόσυνα λαϊκών βάρδων, επισκέψεις σε μέντιουμ, συνεντεύξεις που τελειώνουν άδοξα… Ποια κοινά στοιχεία ενώνουν τις ιστορίες σας μεταξύ τους;

Η μοναξιά που ως πέλεκυς πέφτει στον καθένα μας. Η μάχη να μην σβήσει η Λήθη όσα ζήσαμε ή ονειρευτήκαμε. Η σισύφειά μας βιοπάλη. Ταυτόχρονα όσα μας δίνουν δύναμη να μην τα παρατήσουμε. Μια ζωή παράλληλα που αντέχει εκτός τεχνολογίας. Ο θάνατος, το ανεκπλήρωτο, η έκρηξη του καθενός μας, η βία. Στοιχεία που μπορεί κανείς να εντοπίσει σε όσα γράφω. Οι λαϊκοί βάρδοι και ο κόσμος τους είναι σταθερό μου θέμα. Το μέντιουμ πρώτη φορά το γέννησα. Και γεννήθηκε κι ένα τραγούδι σε μουσική και ερμηνεία του υπέροχου και δραματικού Φώτη Σιώτα, σε λόγια μου.

Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, πού γέρνει η πλάστιγγα;

Προφανώς στην επινοημένη Πραγματικότητα. Στην νέα συνθήκη που συγκροτούμε με πρώτη ύλη, τα γεγονότα, την φαντασία και τα όνειρα. Και που τελικά παρατάσσονται ως όνειρα, δηλαδή ως ανακατεμένη συνείδηση. Όταν γράφεις έχεις το δικαίωμα να εκδικηθείς όσα έζησες (να κάτι τολμηρό). Αλλάζω γνώμη: γέρνει στην επινόηση. Στην περιοχή του αλλόκοτου. Σε όσα δεν θα γίνουν ποτέ.

Η Νέκυια έχει μέσα μισοθαμμένους Ελπήνορες. Συχνά, οι χαρακτήρες αυτοί οδηγούν την πλοκή, όχι το ανάποδο.

Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;

Οι χαρακτήρες. Οι ημιτελείς και αμφίσημοι αυτοί άνθρωποι που επιχειρώ μόνον ως μια στιγμή να αναβιώσω και να συνεχίσουν την πορεία τους. Ζώντες και Τεθνεώτες. Συχνά, ξέρετε, ζωντανεύω νεκρούς στις ιστορίες μου, δεν δέχομαι το τετελεσμένο του θανάτου τους, κάνω πως δεν το βλέπω, τους βάζω στον ενεστώτα χρόνο γραφής. Η Νέκυια έχει μέσα μισοθαμμένους Ελπήνορες. Συχνά, οι χαρακτήρες αυτοί οδηγούν την πλοκή, όχι το ανάποδο. Είναι συχνά γκρεμισμένοι. Ρημαγμένοι. Κουβαλούν ένα τραύμα πολέμου ή μιας συμπλοκής με την ζωή. Αντέχουν όμως.

Οι ιστορίες σας είναι συνοπτικές, ολιγοσέλιδες. Ποια είναι η μεγαλύτερη δυσκολία της γραφής σε μικρή φόρμα;

Μεγάλη δυσκολία. Άσκηση στο κρύο. Μοιάζει, φαντάζομαι, με το να αφαιρείς, σχεδόν σαν να μετακινείς κάτι εύθραυστο. Με φοβίζει μια γλώσσα που εκβιάζει τα αισθήματα και το κλίμα. Με φοβίζει μια ιστορία που εκβιάζει τον λυρισμό. Οι πολλές θαμμένες ιστορίες μέσα σε μια μικρο-ιστορία είναι το κλειδί νομίζω. Η τρύπα στην πόρτα που βλέπεις κάτι. Το φλας της μηχανής. Ένα φως του φακού για λίγο σε ένα υπόγειο της Συγγρού. Η μικρή φόρμα είναι τελετουργία και πύκνωση. Είναι κρύο νερό σε μια ρουφηξιά. Είναι τρόχισμα δοντιού χωρίς αναισθησία.

Λίγα λόγια για τον συγγραφέα

Ο Δημήτρης Μανιάτης γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα. Έχει σπουδάσει Δημοσιογραφία, Πολιτικές Επιστήμες και Ιστορία. Εργάζεται ως πολιτικός συντάκτης και χρονογράφος στην εφημερίδα Τα Νέα από το 2005 και συνεργάζεται με την εφημερίδα Το Βήμα της Κυριακής στο ελεύθερο πολιτικό ρεπορτάζ.

Έχει γράψει κείμενα για επιθεωρήσεις, θέατρο, μουσικές παραστάσεις και για την τηλεόραση. Έγραψε τον θεατρικό μονόλογο «Ο ληστής» για το οποίο απέσπασε και βραβείο στο Φεστιβάλ Βαλκανικού Θεάτρου για την ερμηνεία του ο Πασχάλης Τσαρούχας. Έχει συνεργαστεί με πολλά έντυπα και Μέσα (Αθηνόραμα, Exodos, Vice, Unfollow, in.gr, Parapolitika.gr, News247, Δημοκρατική Φωνή της Ηπείρου). Έχει υπάρξει ραδιοφωνικός παραγωγός (City, Βήμα, 247).

Έργα του: Πάνος Γαβαλάς: Μια φωνή όλο φως (2018, Α.Α. Λιβάνη), Τραμπ και Ζαμπέτας: Τα εναλλακτικά (2018, Εύμαρος), Εγώ είμαι ένας άλλος (2014, Μετρονόμος), Ληστής (Carousel).

Έχει επιμεληθεί κείμενα για μουσικές παραστάσεις, για τον ετήσιο κατάλογο του Φεστιβάλ Αθηνών-Επιδαύρου, έχει εργαστεί ως σύμβουλος ιστορικών θεμάτων για το θέατρο (CIVIL 2 της Στ. Χριστοδουλοπούλου) κ.ά. Τηλεοπτικός παρουσιαστής επίσης με το νυχτερινό πολιτικό talk show One Talk στο One Channel αλλά και πολιτικός σχολιαστής στο Mega.