5 λεπτά με τη Γιώτα Ιωαννίδου

Η πρωταγωνίστρια της νουβέλας σας, μια παντρεμένη γυναίκα, διοικητική υπάλληλος του Υπουργείου Παιδείας, έλκεται από τον Δημήτρη, που εργάζεται στο καφέ που αυτή επισκέπτεται κάθε πρωί. Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το βιβλίο σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;

Είχα γυρίσει από το πάρκο που ήμουν με τα παιδιά μου, που ήταν πολύ μικρά τότε, και θα πήγαινα με το αυτοκίνητο να κάνω ένα σπικάζ. Μου είχανε μείνει στο μυαλό κάτι κουβέντες που είχα μόλις κάνει με κάποιες μαμάδες, όχι και πολύ ευχάριστες, για το πόσο εξαντλημένες ένιωθαν από τις άπειρες υποχρεώσεις που είχαν καθημερινά. Πριν πάω στη διαφημιστική εταιρεία, σταμάτησα να πάρω έναν καφέ από ένα μικρό μαγαζάκι δίπλα σ’ ένα βενζινάδικο. Εκεί το κλίμα ήταν πολύ χαλαρό, όπως και οι άνθρωποι, και κάπως μου έφτιαξε το κέφι. Και τότε μου ήρθε όλο. Η ηρωίδα, μία γυναίκα σαν αυτές που μιλούσαμε λίγο πριν, και το στόρι όλο. Ήθελα να κάνω κάτι για να σώσω αυτές τις γυναίκες και μαζί και εμένα. Γιατί φυσικά μου γεννιόταν έντονος ο φόβος μην καταλήξω κι εγώ έτσι. Το 2012 που έγραψα τη νουβέλα ήμουν ακόμα φρέσκια στους ρόλους αυτούς κι ομολογώ ότι αυτές οι κουβέντες με τρομάζανε. Για να το ξορκίσω, λοιπόν, κάθισα κι έγραψα τη νουβέλα με μια ανάσα.

Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;

Νομίζω μεγαλύτερο βάρος δίνω στους χαρακτήρες. Είναι να μου έρθει ο ήρωας, κάποιος που για κάποιον λόγο κάτι μου κάνει, μ’ ενδιαφέρει τόσο ο ίδιος, όσο κι αυτά που ζει. Μετά τον προσεγγίζω κυρίως ως ηθοποιός που είμαι και τον αφήνω να αναπνεύσει μέσα μου. Κι ύστερα αυτός με οδηγεί στην πλοκή. Όσο ο ήρωας κινείται ανάλογα με τον χαρακτήρα του, γεννιέται η ιστορία. Τι θα έκανε αυτός, αυτή, αν; Είναι μία ερώτηση που σε οδηγεί φυσικά.

Στη νουβέλα σας παρατηρείται εκτενής χρήση διαλόγων. Θεωρείτε πως σας επηρέασε η ενασχόλησή σας με το θέατρο;

Σίγουρα, με έχει επηρεάσει πολύ. Και ως προς την προφορικότητα του λόγου και ως προς τη δημιουργία εικόνων, άλλοτε με θεατρική κι άλλοτε με κινηματογραφική αίσθηση. Και ως προς την προσέγγιση των ηρώων. Τους προσεγγίζω κυρίως μέσω της διαδικασίας της υποκριτικής τέχνης, όπως μόλις σας είπα, κι αυτό γίνεται ασυνείδητα, τόσο βαθειά είναι η επιρροή του θεάτρου μέσα μου. Μόνο που εδώ είναι αντίθετη η κατεύθυνση. Τους δημιουργώ μέσα από τον δικό μου υλικό, ενώ στην ηθοποιία καλείσαι να τους ερμηνεύσεις πάλι μέσω του υλικού σου.

Λένε ότι «ένα μεγάλο μυθιστόρημα, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας έργο;

Η αφύπνιση του ανθρώπου. Πώς και με ποιον τρόπο ένας άνθρωπος ξυπνά από τη μηχανική ζωή, στην οποία οδηγήθηκε από τα πολλά πρέπει των άλλων και τις υποχρεώσεις που του επιβάλλονται; Πώς μπορεί να συνδεθεί ξανά με τον εαυτό του και την αλήθεια της ψυχής του και επιτέλους να ζήσει με επίγνωση τη δική του ζωή κι όχι των άλλων ή για τους άλλους; Και τι μπορεί περισσότερο να το προκαλέσει αυτό σ’ έναν άνθρωπο από τον έρωτα;

Σαφώς και επηρεάστηκα από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, αλλά εμένα όλη αυτή η διαδικασία με έλκυε πάντα, γιατί κατά βάθος την έκανα για να συναντώ, να βρίσκω εμένα.

Έχετε συγγραφέα-πρότυπο, κάποιον που να θεωρείτε δάσκαλό σας;

Όχι. Δεν είχα γενικότερα πρότυπα από μικρή. Σαφώς και επηρεάστηκα από τους αγαπημένους μου συγγραφείς, αλλά εμένα όλη αυτή η διαδικασία με έλκυε πάντα, γιατί κατά βάθος την έκανα για να συναντώ, να βρίσκω εμένα. Είναι το καταφύγιό μου, για να μπορώ να υπάρχω με αρμονία. Οπότε κάθε φορά ξεκινούσα, ξεκινώ, όχι για το αποτέλεσμα, αλλά για τη διαδρομή. Και η διαδρομή αυτή είναι καθαρά προσωπική ανάλογα μ’ αυτά που έχεις ζήσει, που ζεις εσύ ο ίδιος κι ανάλογα με τις καθαρά δικές σου προσλαμβάνουσες.

Δυο λόγια για τη συγγραφέα

Η Γιώτα Ιωαννίδου κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη. Είναι απόφοιτος του Τμήματος Ιστορίας και Αρχαιολογίας ΑΠΘ και της Δραματικής Σχολής του ΚΘΒΕ, ενώ έχει μεταπτυχιακό στην Πολιτιστική Πολιτική, Διοίκηση και Επικοινωνία από το Πάντειο Πανεπιστήμιο. Εργάζεται ως ηθοποιός στο θέατρο και στον κινηματογράφο, και ως εκφωνήτρια ραδιοφώνου και τηλεόρασης. Παράλληλα, διδάσκει και σκηνοθετεί τη θεατρική ομάδα του πολιτιστικού συλλόγου «Χοροταξιδευτές», και παραδίδει μαθήματα Θεατρικής Αγωγής σε παιδιά του δημοτικού ως αναπληρώτρια εκπαιδευτικός. Το 2015 ανέβηκε η πρώτη παράσταση που σκηνοθέτησε, με τίτλο «Femin play toujours», σε δικό της κείμενο και παραγωγή.

Το 2017 εκδόθηκε το μυθιστόρημά της Σοχούμ (εκδόσεις Αιώρα), το οποίο μεταφράστηκε το 2020 στα γαλλικά με τίτλο Exiles, με κρατική επιχορήγηση (εκδόσεις Les Editions Monemvasia). Το 2021 κυκλοφόρησε το μυθιστόρημά της Ίσκιλι (εκδόσεις Αφοί Κυριακίδη). Το Coffee time είναι το τρίτο βιβλίο της.