kyriakos

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Πεντακόσιες εκκλησιές στη Βόρεια Κύπρο και στη θέση τους έγιναν στάβλοι, πισίνες και ξενοδοχεία. Ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης, καλεσμένος στη Θεσσαλονίκη συναντήθηκε και με τους μαθητές από το Καλλιτεχνικό Γυμνάσιο Αμπελοκήπων.

Έξι χιλιάδες ανιστόρητοι νεκροί λιπαίνουν τα χωράφια μας επίμονα καλώντας τη Δικαιοσύνη, αν έτσι λέγεται, κι αν είναι πράγμα υπαρκτό στον κόμπο της ελπίδας, της αναφαίρετης αφέλειας και της μνήμης . Απορίες χωρίς τέλος για την ποίηση και την ποιητική, θεατρικά δρώμενα, τραγούδια και… ζητωκραυγές! Μικρά δώρα-ζωγραφιές, κείμενα κι ένα μικρό γλυκό του κουταλιού -αντίδωρο ποίημα- έκφραση θερμής αγάπης των παιδιών για τον Κύπριο εθνικό ποιητή που έγραψε αυτή την ποίηση όλο ήθος για την τούρκικη εισβολή, την κατοχή και την προσφυγιά, γεμάτη με τους χυμούς της παράδοσης αλλά και της μοντέρνας ποιητικής, παγιδεύοντας το ακροατήριο για τα καλά στο δόκανο της συγκίνησης και του αναστοχασμού.

Γιατί η συγκίνηση κινητοποιεί το μυαλό και τα αισθήματα. 

Όπως συγκίνησε ο εκρηκτικός νέος δάσκαλος, ο εαμίτης με το βαρύ φάκελο στην Ασφάλεια τη μικρή δασκαλίτσα Άρτεμι Β., τη μεγάλη μου φίλη, παρόλες τις εναγώνιες συστάσεις του ενωμοτάρχη του χωριού «εγώ το καλό σου θέλω», μια εβδομάδα μετά την άφιξή του στο χωριό του πρώτου διορισμού της στις Κρηνίδες. Έγινε ο άντρας της, ζήσανε, δούλεψαν με έμπνευση κι ακολούθησαν κόρες, γάμοι και εγγόνια και πάλι γάμοι των εγγονών, τέσσερις γενιές. Η Άρτεμις έλαμπε από αγάπη και δημιουργικότητα χτες όταν με κάλεσε σπίτι της. Όμορφη καθώς τακτοποιεί σε φακέλους τετράδια εκθέσεων, ζωγραφιές και φωτογραφίες μαυρόασπρες των παλιών της μαθητών κι ονειρεύεται να εκδώσει ένα βιβλίο μαζί και τα δικά της αλφαβητάρια που τύπωνε στον πολύγραφο, σελίδα σελίδα, να αφομοιώσουν οι μαθητές της τα γράμματα - και τις λέξεις. Μου μιλάει για τον δικό της τρόπο στη διδασκαλία της Γεωγραφίας, ανοίγοντάς μου τους φακέλους της με τα μεγάλα καλλιγραφικά γράμματα. Ταξινομεί τα ποιήματά της εκείνου του καιρού, ένας άλλος κόσμος με σιδερένιες σόμπες, κονδυλοφόρους και πένες, γαλάζιες κόλλες κι ετικέτες, επιστάτριες και μπρούτζινα σχολικά κουδούνια με γλωσσίδι, πράγματα τόπους κι ανθρώπους, όλα ιστορημένα με χιούμορ από τη δασκάλα της αγάπης.

Τακτοποιώ κι εγώ αυτές τις μέρες επιτραπέζια -αερομονόπολυ και κυνήγι των ερωτήσεων, το τρίγωνο της γνώσης, εκατομμυριούχοι, κερδίστε χάνοντας, ταξιδεύοντας στην Ελλάδα -και νεοελληνικά αναγνώσματα-, ενώ από άλλα χαρτόκουτα βγάζω μικρά πλεχτά ζακετάκια και σαλοπέτ, σεντόνια με παπιά και αρκουδάκια, αναγνωστικά με εικόνες -ισπανικά και γερμανικά της εφηβείας- και μεθόδους εκμάθησης φλογέρας και κιθάρας και τετράδια ασκήσεων - των παιδιών μου όλ’ αυτά, που μεγάλωσαν κι έφυγαν απ’ το σπίτι. Με πονάνε όλ’ αυτά που πρέπει να πετάξω, το μικρό σπίτι της αντιπαροχής –λιτότητα και οικονομική κρίση- πάει να ξεχειλίσει από τις μνήμες. Τις νύχτες, η παράγκα, ο Γόλης κι η κυρά-Μαρία, ο Φώτης, η κυρά-Αλεξάντρα κι ο Νίκος ο Φωτίου, ο Γιώργος ο αυταράς, ο Δουτσίνας και τ’ άλλα παιδιά, νεκροί και ζωντανοί, η παλιά γειτονιά όλη, έρχονται μαζί μια νέκυια να μου συμπαρασταθούν που γυρίζω στο παλιό πατρικό σπίτι που το άφησα παιδί. Σ’ εκείνο το κομμάτι της μνήμης, οδός Ανταίου 18, να πατήσω και να πάρω δύναμη. Οι παλιοί τοίχοι, οι αυλές και οι κήποι έχουν πέσει κι οι νεκροί διασώζουν ζωντανές τις ημέρες εκείνες τις χωρίς οροφή, κρατώντας τες στιβαρά με τους ώμους στον ύπνο και στα νυχτερινά όνειρα, όπως ο πατέρας είχε ζευτεί μετά το ατύχημα το κάρο, χωρίς το άλογο, κι είχε γυρίσει σπίτι την ημέρα εκείνη του καλοκαιριού…

 

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Βραδιά λογοτεχνικής μαντείας στο Ρομάντσο

Γιορτάζοντας τα 3 χρόνια κυκλοφορίας και τα 6 τεύχη του, το περιοδικό για την ποίηση και τα εικαστικά ΦΡΜΚ διοργανώνει «ΤΑ 6 ΜΟΝΟΠΑΤΙΑ - Μια γιορτή προγνωστικής ποιητικής» στον πολυχώρο Ρομάντσο.

...

Ελέφαντας

Ελέφαντας

Της Αρχοντούλας Διαβάτη

Χωρίς προειδοποίηση μες στον ύπνο ένιωσε τον ηλεκτρικό πόνο, το δόντι του ήταν ή τι. Βραχυκύκλωσαν τα νεύρα και γέμισαν το κεφάλι του σήματα. Πονούσε μ’ ένα κτηνώδη τρόπο.

...
Για ποιους

Για ποιους

Της Ιωάννας Καρατζαφέρη 

Είναι για τους αναλφάβητους που γράφω.

Αυτή είναι η αφιέρωση της Έλσα Μοράντε στο βιβλίο της «Ιστορία».

Η απάντησή τ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Διαβάζοντας με τον Νίκο Κουφάκη

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Κουφάκης απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Ξενοδοχείο Metropol», του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Eugen Ruge «Ξενοδοχείο Metropol» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Συζήτηση στον πέμπτο όροφο

...
«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

«Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν», της Τσάρλι Τζέιν Άντερς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charlie Jane Anders «Τα πουλιά που ήθελαν να τραγουδήσουν» (μτφρ. Πόλυ Μοσχοπούλου), το οποίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Φουρφούρι.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το Δέντρο δεν μιλούσε. ...

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

«Μακάβριες ιστορίες κατά Σαρλ Μποντλέρ», του Έντγκαρ Άλαν Πόε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος του Edgar Allan Poe από το βιβλίο «Μακάβριες ιστορίες», έτσι όπως το μετέφρασε στα γαλλικά ο Charles Baudelaire. Η εικονογράφηση είναι του Benjamin Lacombe, ενώ η μετάφραση από τα γαλλικά είναι της Ιλέην Ρήγα. Το βιβλίο κυκλοφορεί στις 30 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλει...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS: Δυο πολύ χρήσιμα βιβλία

Η επιδημία του AIDS επηρεάζει με πολλούς τρόπους τη ζωή χιλιάδων οροθετικών στη χώρα μας ενώ οι νέες μολύνσεις κάθε χρόνο είναι εκατοντάδες. Το 1988 ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας καθιέρωσε την 1η Δεκεμβρίου ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS. Προσεγγίζουμε το θέμα με οδηγούς δύο καλά βιβλία, πολύ διακριτά μεταξύ τους...

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Εδώ Πολυτεχνείο: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζουν τα παιδιά σε δυο βιβλία

Καθώς η χρονική απόσταση που μας χωρίζει από την εξέγερση του Πολυτεχνείου πλησιάζει τον μισό αιώνα, τίθεται το ερώτημα πώς να μιλήσουμε στα σημερινά παιδιά για ένα από τα κομβικότερα γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας της Ελλάδας που για τα ίδια δεν είναι παρά μια αργία μεταξύ 28ης Οκτωβρίου και Χριστουγέννων.

...
11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ