kyriakou faidon

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Φαίδωνα Κυριακού με αφορμή το τελευταίο του μυθιστόρημα «Ο θυριδοποιός» (εκδ. Κέδρος). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Ναύπλιο 1872. Αθήνα 1940. Αν μη τι άλλο ο Φαίδωνας Κυριακού δεν φοβάται να αναμετρηθεί με το παρελθόν και συγκεκριμένα με ταραγμένες έως και σκληρές περιόδους της ελληνικής Ιστορίας. Στο νέο του μυθιστόρημα Ο Θυριδοποιός (εκδ. Κέδρος), μάς παρουσιάζει έναν αντιήρωα που παλεύει με τα μυστικά του, τη ψυχολογική αναπηρία του, αλλά και τις ματαιώσεις του. Την ίδια στιγμή που έχει να αντιπαλέψει μια εξόχως δύσκολη συνθήκη, τη γερμανική Κατοχή.

Μην περιμένετε ηρωικές εικόνες αντίστασης σε τούτο το βιβλίο, ο στόχος του Κυριακού είναι εντελώς διαφορετικός. Πέραν του ιστορικού πλαισίου, δημιουργεί έναν χαρακτήρα που δεν γίνεται να μην σου προκαλέσει το ενδιαφέρον. Ακόμη κι αν δεν συμφωνείς πάντα με τις αποφάσεις ή τις περιελίξεις των σκέψεών του. 

Ο Φαίδωνας Κυριάκου μας μίλησε για το συγκεκριμένο βιβλίο, αλλά και για τον τρόπο που έχει έτσι ώστε να ανασυνθέτει στα βιβλία του μια ολόκληρη –μα εντελώς μακρινή– εποχή με τη δικιά μας.  

Στην «Γκιλοτίνα του Ναυπλίου» μάς μεταφέρετε στις φυλακές Ναυπλίου το 1872. Στον «Θυριδοποιό» η ιστορία εξελίσσεται στην Αθήνα του 1941. Τι είναι αυτό που σας «τραβάει» στο παρελθόν;

Ο αναστοχασμός του παρελθόντος έχει τη γοητεία της ανακάλυψης των ριζών μας και ταυτόχρονα τη μαγεία μιας πλουσιότερης κατανόησης του παρόντος μας. Μας χωρίζουν πολλά από το παρελθόν αλλά μας ενώνουν πολύ περισσότερα κι όσο καλύτερα τα κατανοούμε τόσο πιο πολύ ωριμάζουμε. Παρ’ όλα αυτά, η επιλογή της συγγραφής μυθιστορημάτων σε κάποιο ιστορικό πλαίσιο είναι περισσότερο απαίτηση της εκάστοτε ιστορίας και λιγότερο μια δική μου προεπιλογή.

Στην «Γκιλοτίνα του Ναυπλίου» η ιστορία απαιτούσε ένα πλαίσιο στο οποίο υφίσταται η θανατική ποινή, οπότε, το να επιστρέψω σε εποχές όπου τέτοιες πρακτικές ήταν συνηθισμένες ήταν λογικό.

Στην Γκιλοτίνα του Ναυπλίου (εκδ. Κέδρος) η ιστορία απαιτούσε ένα πλαίσιο στο οποίο υφίσταται η θανατική ποινή, οπότε, το να επιστρέψω σε εποχές όπου τέτοιες πρακτικές ήταν συνηθισμένες ήταν λογικό. Στον Θυριδοποιό, μια ιστορία που εκτυλίσσεται στο 1941, ήθελα να μιλήσω για έναν ήρωα που κατασκευάζει φέρετρα –η εικόνα αυτού του ανθρώπου ήταν πολύ ζωντανή μέσα μου καιρό πριν ξεκινήσω την συγγραφή– και μια συνθήκη στην οποία οι νεκροί είναι τόσοι που στοιβάζονται στους δρόμους (δυνητικά, λοιπόν, μια καλή εποχή για έναν φερετροποιό), κι ωστόσο η φτώχεια δεν επιτρέπει την πολυτέλεια για φέρετρα και κηδείες, προσέφερε ένα πολύ πλούσιο σκηνικό για την εξερεύνηση μιας πολυσύνθετης ψυχολογικής συνθήκης.

Τι είδους αφηγηματικά «υλικά» χρησιμοποιήσατε για να αναπλάσετε την κατοχική Αθήνα; Έχουμε, βέβαια, πολλές εικόνες και αφηγήσεις από εκείνη την περίοδο, αλλά φτάνουν για να δημιουργήσουν κάτι πρωτότυπο;

kedros kyriakou h gilotina tou nafpliou

Πράγματι, όλοι μας έχουμε εικόνες και γνώσεις από τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και την Κατοχή γιατί η εποχή δεν είναι παλιά. Όταν όμως γράφεις ένα βιβλίο είναι απαραίτητο να κάνεις πραγματολογική έρευνα για να την κατανοήσεις σε βάθος, προτού μιλήσεις γι’ αυτήν.

Ως εκ τούτου, έψαξα ιστορικά ντοκουμέντα και φωτογραφίες της εποχής, διάβασα πλείστα άρθρα και έσκυψα πάνω από πολλές ιστορικές μελέτες. Δύο βιβλία, όμως –δύο ημερολόγια της εποχής– στάθηκαν οι μεγαλύτεροι αρωγοί στην κατανόηση της καθημερινότητας εκείνων των χρόνων: «Ημερολόγιο Κατοχής» της Μαρίκας Αντωνοπούλου (εκδ. Πατάκη) και «Αναμνήσεις Κατοχής 1940-1950» του Κώστα Κινή (εκδ. Μένανδρος).

Το βιβλίο σας δεν έχει ηρωική «πρόθεση», δεν είναι μια ακόμη εποποιία των Ελλήνων έναντι των ναζί κατακτητών. Είναι το υπαρξιακό βάρος που κουβαλάει ο Μάνος, ο κεντρικός ήρωας, που κινητοποιεί τα πάντα;

Ναι, ο ηρωισμός που διαποτίζει αυτό το βιβλίο είναι πολύ πιο διακριτικός. Ο στόχος μου ήταν να καταδυθώ στην ψυχολογία του ήρωά μου, ενός ανθρώπου που έχει ένα δύσκολο παρελθόν, μια ψυχική νόσο που τον ταλανίζει και μία ιστορική συνθήκη που θα λύγιζε τον οποιοδήποτε. Ήθελα να πάρω, λοιπόν, αυτό τον άνθρωπο, και να ψηλαφήσω την πορεία του προς το φως.

Πιστεύω πολύ στην οικουμενικότητα της ανθρώπινης εμπειρίας, στο γεγονός ότι πέρα από όλες τις εθνολογικές, ιδεολογικές ή ιστορικές διαφορές μας, έχουμε τις ίδιες ανάγκες και τις ίδιες ελπίδες να μας ενώνουν. Ως εκ τούτου, σε όλα τα κείμενά μου, ο στόχος μου είναι να καταδείξω όσα μας κάνουνε ανθρώπους· το φως και το σκοτάδι μας, που διατρέχει και χρωματίζει κάθε εποχή.

faidon kyriakou

Ο Φαίδων Κυριακού γεννήθηκε στην Αθήνα το 1990. Σπούδασε Εφαρμοσμένα Μαθηματικά και Φυσικές Επιστήμες στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, απέκτησε διδακτορικό στην Εμβιομηχανική από το Πανεπιστήμιο του Strathclyde στη Γλασκόβη, όπου εργάστηκε ως ιατρικός ερευνητής, και σήμερα ζει στην Αγγλία. Ο θυριδοποιός είναι το πέμπτο βιβλίο του. Για περισσότερες πληροφορίες, επισκεφθείτε τον ιστότοπο του συγγραφέα.

Έχει ενδιαφέρον η αντινομία του τίτλου με το πραγματικό επάγγελμα του Μάνου. Ενώ είναι φερετροποιός, το μυθιστόρημα φέρει τον τίτλο «Θυριδοποιός». Καίτοι το εξηγείτε με ποιητικό τρόπο στο βιβλίο σας, θα θέλατε να μας πείτε πώς καταλήξατε σ’ αυτόν τον τίτλο;

Ο τίτλος είναι ο τελευταίος κρίκος μιας μεγάλης αλυσίδας από προτάσεις ιδεών και απορρίψεων. Αρκεί να πω ότι ποτέ στη ζωή μου δεν σκέφτηκα περισσότερο για έναν τίτλο. Το «φερετροποιός» ήταν βεβαίως μια πιθανή επιλογή –είτε αυτόνομα είτε ως μέρος ενός μεγαλύτερου τίτλου– αλλά όσο ενδιαφέρον μπορεί να φαινόταν σε κάποιους αναγνώστες άλλο τόσο μακάβριο και απωθητικό θα ήτανε σε άλλους. Εν τέλει, ελπίζω ότι κατάφερα να πλάσω μια λέξη που κεντρίζει το ενδιαφέρον και τελικά ανταμείβει τον αναγνώστη μ’ ένα χαμόγελο, την ώρα που κατανοεί το γιατί χρησιμοποιείται.

Ο Μάνος είναι βεβαίως ένας αντιήρωας, ένας άνθρωπος που βιώνει έντονα την υπαρξιακή του μοναξιά και τις ατέλειές του. Νιώθει ανεπαρκής σχεδόν απ’ το ξεκίνημα της ζωής του.

Πώς θα περιγράφατε τον Μάνο; Οι σκέψεις του συχνά έχουν διλημματικό χαρακτήρα, ενώ δεν λείπει ακόμη και το μαύρο χιούμορ που υποσκάπτει, τρόπον τινά, τον ζόφο που τον περιβάλλει.

Ο Μάνος είναι βεβαίως ένας αντιήρωας, ένας άνθρωπος που βιώνει έντονα την υπαρξιακή του μοναξιά και τις ατέλειές του. Νιώθει ανεπαρκής σχεδόν απ’ το ξεκίνημα της ζωής του, ωστόσο, μέσα στα χρόνια, έχει καταφέρει να συμφιλιωθεί με τις σκιές της προσωπικότητάς του. Έχει έναν κυνισμό, απόρροια του επαγγέλματός του, αλλά και μια δική του θρησκευτικότητα. Πάνω απ’ όλα, όμως, διατηρεί μια έντονη αίσθηση χρέους η οποία είναι και η κινητήριος δύναμη για το μυθιστόρημα.

Από την αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας, ο Μάνος οδηγείται σε ένα τολμηρό σχέδιο εξόντωσης του εχθρού. Πώς βιώνει αυτή την έντονη συναισθηματική εναλλαγή;

kedros kyriakou thiridopoiosΓια να ακολουθήσει ο Μάνος αυτή την πορεία, συμβαίνει, βεβαίως, μέσα του μια τεκτονική μετακίνηση, την οποία παρατηρούμε σε βάθος εκατόν πενήντα σελίδων. Είναι το μισό ταξίδι του από το σκοτάδι στο φως, το αναθάρρεμά του από την κατάθλιψη σε μια πρωτόγνωρη έξαψη, αλλά φοβάμαι ότι αν πούμε οτιδήποτε πιο λεπτομερές θα χαλάσουμε την αναγνωστική εμπειρία όσων δεν έχουν διαβάσει ακόμα το βιβλίο.

Παρά τη σκληρότητα των συνθηκών και την αγριότητα της ιστορικής συνθήκης, το μυθιστόρημά σας κουβαλάει στον πυρήνα του μια αισιόδοξη ματιά. Πιστεύετε πως οι δύσκολες συνθήκες γεννούν και τις ιδέες για να προχωρήσει κανείς τη ζωή του;

Δεν πιστεύω ότι υπάρχει κάποιος αυστηρός κανόνας στους μηχανισμούς του μυαλού μας, όχι. Τόσο οι θετικές όσο και οι αρνητικές ιδέες γεννούνται ως επί το πλείστον ερήμην μας, κάποιες φορές όταν εμφορούμαστε από χαρά, άλλες μέσα στη θλίψη, και βεβαίως, σε συνάρτηση με την προσωπικότητα του καθενός.

Άλλες φορές οι σκέψεις μας μας οδηγούν σε βαθύτερα πηγάδια θλίψης κι άλλες σε πρωτοϊδωμένες κορυφές συνειδητοποιήσεων ή χαράς. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, είναι ευτύχημα όταν στο πυκνότερο σκοτάδι μας μπορούμε να στοχαζόμαστε το φως. Λίγα πράγματα στον κόσμο είναι πιο πολύτιμα από αυτό.


Ο ΔΙΟΝΥΣΗΣ ΜΑΡΙΝΟΣ είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Μπλε ήλιος» (εκδ. Μεταίχμιο). 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Άλκης Χαραλαμπίδης: «Το απλό, καθημερινό αντικείμενο, ακόμη και στην πιο μπανάλ εκδοχή του, αναβαπτίζεται από την τέχνη»

Συνέντευξη με τον ομότιμο καθηγητή του ΑΠΘ, ιστορικό της τέχνης Άλκη Χαραλαμπίδη, με αφορμή την έκδοση του βιβλίου «Τέχνη εκ των πραγμάτων» (εκδ. University Studio Press). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Δύσ...

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Αγνή Μαριακάκη: «Οφείλουμε τις δυνάμεις και τις αντοχές μας στα παιδικά μας τραύματα»

Μιλήσαμε με την ψυχολόγο και κοινωνική ερευνήτρια Αγνή Μαριακάκη με αφορμή το βιβλίο της «Μάθε από το παρελθόν σου, αγάπησε τον εαυτό σου, ζήσε τη ζωή που σου αξίζει», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Key Books. 

Συνέντευξη στην Ελένη Κορόβηλα

...
Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Ντορίνα Παπαλιού: «Η ηρωίδα μου αναζητά μέσα της κρυφές φωνές, τον αυθεντικό της εαυτό»

Μια συνομιλία με τη συγγραφέα Ντορίνα Παπαλιού με αφορμή το νέο της μυθιστόρημα «Η φωνή στα χέρια της» (εκδ. Ίκαρος). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

Έχουν περάσει περίπου δέκα χρόνια από τότε που η Ντορίνα Παπαλιού έγραψε το ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Γιώργος Αρβανίτης: «Το πιο δύσκολο είναι να πιστέψεις αληθινά σε αυτό που κάνεις και να υπερβείς τον εαυτό σου»

Ο Γιώργος Αρβανίτης μάς συστήθηκε πρόσφατα με το μυθιστόρημα «Ταξίδι στον πράσινο ήλιο – Η πιο βλαχομπαρόκ χρεοκοπία που έγινε ποτέ» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Book Press

Τι απαντάτε σε όσους θα πουν: ακόμη ένας συγγραφέα...

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

Συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι υποδέχονται θετικά τις εξαγγελίες για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας στα γυμνάσια και λύκεια

«Με ιδιαίτερη χαρά υποδεχόμαστε τις εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ για την ενίσχυση της φιλαναγνωσίας και τη διδασκαλία τουλάχιστον δύο ολόκληρων λογοτεχνικών έργων, από τη νέα σχολική χρονιά», σημειώνουν συγγραφείς, εκδότες και βιβλιοθηκονόμοι, με αφορμή πρόσφατες εξαγγελίες του ΥΠΑΙΘΑ.

Επιμέλεια: Book Press...

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

Ελληνικά και μεταφρασμένα αστυνομικά – 24 επιλογές για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο

12 ελληνικά + 12 μεταφρασμένα μυθιστορήματα, αστυνομικά και ψυχολογικά θρίλερ, είναι η αναγνωστική μας πρόταση για ένα καλοκαίρι γεμάτο μυστήριο.

Γράφει η Χίλντα Παπαδημητρίου

Όπως φαίνεται και από τον κατάλογο που ακολουθεί με τις επιλογές της Χίλντας...

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

«Διαβάζοντας σε ανοιχτούς ορίζοντες» – 50 βιβλία λογοτεχνίας για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Μυθιστορήματα, νουβέλες και διηγήματα από την ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία που κυκλοφόρησαν μέσα στο 2024: καλά βιβλία λογοτεχνίας που μας ανοίγουν ορίζοντες και μας κρατούν συντροφιά στις ημέρες των διακοπών του καλοκαιριού, αλλά και πριν και μετά από αυτές.

Επιλογή–κείμενα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ