Μάρω Βαμβουνάκη: «Τα βιβλία είναι μια πρόκληση στην άβυσσό μας»

Με αφορμή το βιβλίο της «Η νοσταλγία κι εγώ» (εκδ. Αρμός), η συγγραφέας Μάρω Βαμβουνάκη μιλά για τη νοσταλγία, το παρελθόν και τη μοναξιά. «Ρωτήστε ένα ζευγάρι για τον έρωτα που μαζί ζήσανε και ο καθένας θα σας προβάλει διαφορετική ταινία!», σημειώνει, μεταξύ άλλων. 

Συνέντευξη στην Ευλαλία Πάνου

Είναι η νοσταλγία πηγή έμπνευσης ή υπάρχει κίνδυνος να μας κρατήσει ακίνητους και αδρανείς;

Μα νομίζω πως όλα σχεδόν τα έργα μας από νοσταλγίες προέρχονται. Άμεσα ή έμμεσα εκείνο που συνέβη και σε συγκίνησε, σε συντάραξε, είναι ο λόγος που θες να μιλήσεις, δεν μπορείς να το κρατήσεις μέσα σου, είναι μεγάλο, δεν το χωράς. Ακόμα και με παραποιήσεις, μεταλλαγές, σε βιώματά σου αναφέρεσαι.

Στη ζωή βέβαια, το να προσκολληθείς στα περασμένα και να κάνεις μεταβολή καταντά νοσηρή αδράνεια, άμυνα για να μη ζήσεις. Το λέμε ξανά, οι υπερβολικές άμυνες οδηγούν σε ψυχικές αρρώστιες.

Στις συνεδρίες έμενα κατάπληκτη όταν άκουγα χωριστά δύο συζύγους να μου διηγούνται για τον γάμο τους!...

Η νοσταλγία συχνά εμπεριέχει και μια εξιδανίκευση του παρελθόντος – ή ρομαντικοποίηση αυτού που δεν συνέβη ποτέ. Πόσο αντικειμενικοί μπορούμε να είμαστε όταν νοσταλγούμε περασμένα γεγονότα;

Ο άνθρωπος είναι από τη φύση του δημιουργικός, σαν τον Δημιουργό του. Θέλει διαρκώς να επινοεί, να διορθώνει, ακόμα και να ασχημίζει αυτό που διαθέτει σαν υλικό. Κάτι να κάνει συνεχώς. Πόσο περισσότερο με τις μνήμες του, εκείνο που έζησε και κάθε τόσο ανακαλεί.

Δεν είναι απλή η αντικειμενικότητα. Πώς την εντοπίζουμε στον συναισθηματικό μας ρευστό κόσμο; Ρωτήστε ένα ζευγάρι για τον έρωτα που μαζί ζήσανε και ο καθένας θα σας προβάλει διαφορετική ταινία! Στις συνεδρίες έμενα κατάπληκτη όταν άκουγα χωριστά δύο συζύγους να μου διηγούνται για τον γάμο τους!...

Δεν γίνεται βέβαια ιστορικά να αλλάξουμε το παρελθόν μας, όμως μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που το αντιμετωπίζουμε, την ερμηνεία του.

Στο βιβλίο σας γράφετε ότι «κατά τρόπο παράδοξο ο άνθρωπος δεν προσπαθεί μόνο να φτιάξει το μέλλον του, προσπαθεί να φτιάξει και το παρελθόν του». Δεν είναι κουραστικό αυτό το συνεχόμενο μπρος-πίσω; Θα μπορούσαμε, πιστεύετε, να αποδεχτούμε ότι δεν γίνεται να αλλάξουμε το παρελθόν και να ζούμε το «εδώ και τώρα»;

Δεν γίνεται βέβαια ιστορικά να αλλάξουμε το παρελθόν μας, όμως μπορούμε να αλλάξουμε τον τρόπο που το αντιμετωπίζουμε, την ερμηνεία του. Η ψυχοθεραπεία εξάλλου σ' αυτό στοχεύει. Να θυμηθούμε διαυγέστερα όσα κάποτε συνέβησαν και να τα αντικρίσουμε σήμερα με πιο ώριμη κρίση. Ειδάλλως στοιχειώνουν και επηρεάζουν υπερβολικά το παρόν κ το μέλλον μας. Είναι άδικο και για εμάς που ματαίως τυραννιόμαστε, και για κάποιους άλλους που τους αδικούμε ίσως, συχνά τους γονείς μας...

Η νοσταλγία κι εγώΗ νοσταλγία και η μοναξιά πάνε μαζί. Ποια είναι η σχέση σας με τη μοναξιά; Τη φοβάστε ή την έχετε «αγκαλιάσει»;

Όχι μόνο δεν φοβάμαι τη μοναξιά, αλλά την αποζητώ. Συχνά με λαχτάρα, σαν ακριβό δωμάτιο θαυμάτων. Μέρα που δεν καταφέρνω να μείνω αρκετές ώρες μόνη μου τη θεωρώ μια χαμένη μέρα. Οι άνθρωποι φοβούνται τη μοναξιά ίσως κι από αρχέγονους τρόμους. Τότε που έπρεπε να ζουν σαν κοπάδι μήπως και τους επιτεθεί ένας κοινός εχθρός.

Η νοσταλγία είναι άλλης περιοχής συναίσθημα. Μπορείς να νοσταλγείς ενώ βρίσκεσαι μαζί με άλλους, μέσα σε πλήθος, να συγκρίνεις το τότε με το τώρα σου και να νοσταλγείς, ιδίως όταν αυτή εδώ η παρέα δεν σου αρέσει. Ένα συνηθισμένο παράδειγμα λέω.

Πώς προέκυψε η ιδέα αυτού του βιβλίου για τη νοσταλγία; Ποιο ήταν το ερέθισμα; Και τι θα θέλατε να νιώσει ο αναγνώστης στο τέλος του;

Το βιβλίο δεν είναι βιβλίο για τη νοσταλγία. «Η νοσταλγία κι εγώ» είναι ο τίτλος του πρώτου κεφαλαίου και τον διάλεξα επειδή μου άρεσε. Έτσι κάνουμε συνήθως. Ακολουθούν ιστορίες και περιστατικά ερχόμενα από το παρελθόν κάποιων άλλων, από υποθέσεις που άκουσα ή φαντάστηκα προκειμένου να πω αυτό που με σπρώχνει να ειπωθεί.

Τα βιβλία μας είναι ένας εσωτερικός αχταρμάς όπως κατά βάθος είναι και η προσωπικότητά μας. Μέσα μας γίνεται χαμός! Ο κάθε αναγνώστης θα χρησιμοποιήσει τον εαυτό του προκειμένου να καταλάβει κάτι από εκείνο που θέλω να πω. Μια πρόκληση στην άβυσσό μας είναι και τα βιβλία. Άβυσσος καλεί άβυσσο, που γράφουν και οι σοφές γραφές.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Μιλήσαμε με τη Λίνα Βαλετοπούλου, με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος «Κλουαζονέ», από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

«Η Χάρις βρίσκεται στο χειρουργείο και υπό την επήρεια της νάρκωσης μεταφέρεται νοερά σε ένα αποτεφρωτήριο....

Στέφανος Αλεξιάδης: «Η λογοτεχνία οφείλει να αναδεικνύει τις σκληρές πλευρές της ζωής για να μπορεί να τις ξορκίζει»

Στέφανος Αλεξιάδης: «Η λογοτεχνία οφείλει να αναδεικνύει τις σκληρές πλευρές της ζωής για να μπορεί να τις ξορκίζει»

Μια συνομιλία με τον Στέφανο Αλεξιάδη, με αφορμή το θρίλερ «Οιμωγή», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

Το πρώτο σου βιβλίο ήταν στο χώρο της εφηβικής λογοτεχνίας. Είναι αποτέλεσμα συγγραφικής μετατόπιση...

Θανάσης Χειμωνάς: «Ζούμε την επέλαση ενός άκρατου συντηρητισμού με (δήθεν) προοδευτική μουτσούνα»

Θανάσης Χειμωνάς: «Ζούμε την επέλαση ενός άκρατου συντηρητισμού με (δήθεν) προοδευτική μουτσούνα»

Συνέντευξη με τον συγγραφέα Θανάση Χειμωνά με αφορμή το νέο του μυθιστόρημα «Τρότζαν» (εκδ. Πατάκη). 

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο 

Μπορούμε να φανταστούμε το μέλλον με όρους που θα τους υπαγορεύει η αισιοδοξία; Αλήθεια, μπορούμε; Θα πρέπει...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Οι Soundwalk Collective με την Patti Smith για δυο εμφανίσεις στη Στέγη – ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη ζωή

Η θρυλική ποιήτρια της νεοϋορκέζικης punk rock Patti Smith προσγειώνεται στη Στέγη στις 14 & 15 Μαρτίου, για να συμμετάσχει στα ηχοτοπία του πρότζεκτ “Correspondences” της Soundwalk Collective, σε ένα διήμερο γεμάτο εικόνες και ήχους από τη σύγχρονη πραγματικότητα.

Επιμέλεια: Book Press ...

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Λίνα Βαλετοπούλου: «Ο καθένας μας βιώνει τη δική του αλήθεια»

Μιλήσαμε με τη Λίνα Βαλετοπούλου, με αφορμή την έκδοση του μυθιστορήματος «Κλουαζονέ», από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Συνέντευξη στον Διονύση Μαρίνο

«Η Χάρις βρίσκεται στο χειρουργείο και υπό την επήρεια της νάρκωσης μεταφέρεται νοερά σε ένα αποτεφρωτήριο....

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

«Το νησί των χαμένων δέντρων» της Ελίφ Σαφάκ (κριτική) – Για τις πληγές του παρελθόντος και τη διαιώνισή τους στις επόμενες γενιές

Για το μυθιστόρημα της Ελίφ Σαφάκ [Elif Şafak] «Το νησί των χαμένων δέντρων» (μτφρ. Άννα Παπασταύρου, εκδ. Ψυχογιός).

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

«Το παρελθόν είναι ένας σκοτεινός, παραμορφωτικός καθρέφτης. Το κοιτάζεις και το μόνο που βλέπεις είνα...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Mάθε τέχνη και μην την αφήνεις: 7 βιβλία που μας βοηθούν να δούμε τον κόσμο και τη ζωή αλλιώς

Η ζωή απαιτεί μια σειρά από δεξιότητες για να μπορεί κανείς να ανταποκριθεί καλύτερα στις απαιτήσεις της. Επιλέγουμε κάποια από τα βιβλία που μας μαθαίνουν διάφορες «εναλλακτικές» τέχνες του ζην. Ορισμένες, εξόχως πρωτότυπες. 

Γράφει ο Λεωνίδας Καλούσης

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ