Νάσος Καραστάθης: «Έχω την εντύπωση ότι σήμερα φοβόμαστε τα συναισθήματα»

Με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του «Μέρες ντυμένες αντίο» (εκδ. Key Books), ο συγγραφέας Νάσος Καραστάθης μιλά για την απώλεια, τον έρωτα και τον μοναχικό δρόμο της δημιουργίας. «Ο σύγχρονος άνθρωπος πολλές φορές φρενάρει, δεν αφήνεται. Πορεύεται μόνος του ή καλύτερα στέκεται στην άκρη του δρόμου με τον φόβο της απόρριψης», σημειώνει, μεταξύ άλλων.

Συνέντευξη στην Ευλαλία Πάνου

«Μέρες ντυμένες αντίο». Ο τίτλος της συλλογής μαρτυρά απώλεια. Πόσο σας απασχολεί αυτό το θέμα στη ζωή σας; Έχετε συμφιλιωθεί με τον φόβο της απώλειας;

«Θέλω να είμαι μαζί σου. Αδύνατον είναι. Θα πολεμήσω την αδικία αυτή, με το βάρος ενός γιασεμιού». Τούτα είναι λόγια της ηρωίδας από το διήγημα Kintsugi.

Ο άνθρωπος στην απώλεια συνθλίβεται ως κόκκος σιταριού σε γιγάντιες μυλόπετρες. Έχει την αίσθηση ότι κάποιος του πιέζει το κεφάλι, κάτω από το νερό και νιώθει ότι ποτέ δε θα καταφέρει να βγει στην επιφάνεια. Είναι μοναδικά αδύναμος, αλλά και τρομερά μόνος. Ψάχνει από κάπου να αρπαχθεί. Βγάζει το πόδι του έξω από τη γη. Γυρεύει απαντήσεις στη μεταφυσική.

Έχω την πίστη ότι η απώλεια δε συνηθίζεται, γιατί η απώλεια είναι ασχήμια. Δείτε έξω. Άνοιξη. Η ζωή, το χρώμα, πολεμούν να βγουν στην επιφάνεια. Ψάχνουν πόρο, δίοδο. Πάρτε οποιονδήποτε βλαστό, σπάστε τον και αφήστε τον στο τραπέζι για μισή, μια ώρα. Στα μάτια σας θα έχετε τη φθορά, το τέλος.

Μένει να διερευνήσουμε αν υπάρχει η δυνατότητα ο άνθρωπος ως ύπαρξη να βγάλει ένα όφελος από την απώλεια. Δεν είμαι σίγουρος ότι συμβαίνει. Οι περισσότεροι από εμάς αγκαλιάζουν τη σύγκρουση, την οξύτητα, το φθόνο.

Αν η απώλεια μας λειαίνει, μας κάνει του γιαλού βότσαλο, ναι θα δεχόμουν κάποιο όφελος.

Νομίζω ότι είμαστε ο δρόμος που πορευόμαστε. Υπ' αυτήν την έννοια προτιμώ να δρω, να συμμετέχω, παρά να είμαι ουδέτερος παρατηρητής.

Πώς γεννήθηκαν οι έξι αυτές ιστορίες; Ποιο είναι το νήμα που τις ενώνει;

Οι ιστορίες αυτές ξεπετάχτηκαν όπως το νερό μιας πηγής σε δασωμένη πλαγιά. Φυσικά, εντελώς αβίαστα. Θα τολμούσα να πω, ότι οι έξι ιστορίες είναι μία.

Σε αυτή οι ήρωες έρχονται αντιμέτωποι με τον έρωτα και το θάνατο. Άλλες φορές καταφέρνουν να συνεχίσουν την πορεία τους, φορτωμένοι σοφία και ένα παράξενο χαμόγελο και άλλες καίγονται στο δυνατό φως.

Το κοινό νήμα είναι οι ρωγμές. Όλοι τους ραγισμένοι, πονεμένοι, βαδίζουν χωρίς να μετανιώνουν. Χαϊδεύουν τις ρωγμές τους ξέροντας ότι αυτές είναι τα πλούτη τους, είναι η βαθύτερή τους ουσία. Με αυτή την έννοια δεν τις κρύβουν, δεν τις καλύπτουν. Κάθονται λοιπόν τα βράδια, όπως οι ακρίτες μπροστά από τη φωτιά και χαϊδεύουν τις λαβωματιές τους.

Επίσης άλλο ένα νήμα που ενώνει όλες τις ιστορίες είναι η γυναίκα. Θα τολμούσα να πω ότι είναι ένα δοξαστικό για το ρόλο της, για τη θέση της στον κόσμο. Άλλες φορές ως ερωμένη να σε ανεβάζει στους ουρανούς και να παρακολουθείς εκρήξεις άστρων, άλλοτε σαν μητέρα στην κουζίνα της με τις κατσαρόλες να γουργουρίζουν και άλλες φορές γιαγιά με ένα φρούτο στο άσαρκο χέρι.

Νάσος Καραστάθης

Διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο ότι οι ήρωες των ιστοριών αυτών «αγκαλιάζουν τον έρωτα, έστω αν τις περισσότερες φορές είναι αδιέξοδος, απέλπιδος. Πασπαλίζονται με τη σκόνη του τη χρυσή και κινούν ενάντια στη φθορά, στις συμβάσεις και στα πρέπει». Τελικά ο έρωτας είναι μια ψευδαίσθηση, ένας περισπασμός για να μάθουμε να ζούμε με τον φόβο της απώλειας;

Ο έρωτας είναι δώρο. Θείο. Είναι το πλέον δυνατό συναίσθημα. Υπ’ αυτήν την έννοια είναι τυχερός και πλούσιος πολύ, όποιος τον έχει γνωρίσει. Τούτο ακόμη κι αν απέναντί του έχει μια πόρτα βαριά, κλειστή ερμητικά, πράγμα που συμβαίνει στις ιστορίες μας.

Ο έρωτας κάνει τον άνθρωπο αδύναμο και γι' αυτό καλύτερο. Η δύναμη γεννά έπαρση, βία, ενδυναμώνει το εγώ. Αντίθετα ο έρωτας απαιτεί να αφήσουμε τη θωράκισή μας, να ακουμπήσουμε καταγής τις πανοπλίες μας, για να γίνουμε ένα. Στον έρωτα γινόμαστε εύθραυστοι, ανάλαφροι, ευάλωτοι, άρα και καλύτεροι άνθρωποι. Ο έρωτας είναι ένας βίαιος, άναρχος άνεμος, που καταλύει όλες τις συμβάσεις. Για τούτο μας δονεί συθέμελα και νιώθουμε ταυτόχρονα αδύναμοι και άτρωτοι.

Ο σύγχρονος άνθρωπος πολλές φορές φρενάρει, δεν αφήνεται. Πορεύεται μόνος του ή καλύτερα στέκεται στην άκρη του δρόμου με τον φόβο της απόρριψης. Έχω την πίστη ότι δεν πρέπει να φοβόμαστε τα συναισθήματά μας, ακόμη κι αν ξέρουμε με βεβαιότητα –πώς;– ότι αυτό που ζούμε με κάποιο έτερο πρόσωπο δεν θα είναι παντοτινό. Τι είναι όμως για πάντα; Ο Μπρέχτ είπε: «Μόνο ο άνεμος θα συνεχίσει να υπάρχει». Κατά συνέπεια θα πρέπει να αφεθούμε σε αυτό το υπέροχο ταξίδι, να συμπορευτούμε με τον άλλο, να πλημμυρίσουμε εικόνες, γνώσεις, συναισθήματα.

Νομίζω ότι είμαστε ο δρόμος που πορευόμαστε. Υπ' αυτήν την έννοια προτιμώ να δρω, να συμμετέχω, παρά να είμαι ουδέτερος παρατηρητής. Πρόσωπο που ενεργεί, έστω κι αν πρόκειται να πληγωθεί.

Ο δημιουργός στέκεται μονάχος στο σκοτάδι. Δίπλα του βρίσκεται μόνο μια λάμπα. Εκεί μάχεται με τους δαίμονές του. Καρέκλα για τρίτο δεν έχει.

Από πού αντλείτε την έμπνευσή σας; Τα ερεθίσματα έρχονται συνήθως από έξω ή από σκέψεις σας;

Είναι γεγονός ότι δύσκολα κάποιος πιάνει το μολύβι για να γράψει για κάτι που δεν έχει γνωρίσει, δεν έχει βιώσει. Οι λέξεις που χαράζουμε στο λευκό χαρτί, είναι γέννημα αυτού που μας βασανίζει, που μας δονεί. Ο άνθρωπος ζει σε ένα πλαίσιο-περιβάλλον και αλληλοεπιδρά. Υπάρχει λοιπόν μια διάδραση.

Εικόνες, λόγια, συναισθήματα που έρχονται σε εμάς και μας σφραγίζουν, μένουν μέσα μας, κατοικούν κι από κάποιο σημείο και πέρα γεννούν. Έτσι η σύνθεση αυτών των δύο κόσμων δημιουργεί τις ιστορίες.

Μέρες ντυμένες αντίοΓράφετε ό,τι θα θέλατε να διαβάζετε; Λειτουργείτε και ως αναγνώστης κατά τη συγγραφή ή δεν σας ενδιαφέρει αυτό;

Τη σημερινή εποχή υπάρχει μια υπερπαραγωγή, μια υπερπληροφόρηση. Ο σύγχρονος άνθρωπος δέχεται βομβαρδισμό εικόνων, εννοιών, ιστοριών. Στο σχολείο σήμερα δεν μαθαίνουμε τα παιδιά μόνο να παράγουν, αλλά και να επιλέγουν.

Κατά συνέπεια θα έλεγα ότι γράφω μόνο για θέματα που με απασχολούν, με δονούν σαν ύπαρξη. Οι ιστορίες αυτές φαίνεται ότι έψαχναν πόρο χρόνο πολύ. Γράφτηκαν λοιπόν για να ζωγραφίσουν τον πόνο, τον καημό, τη χαρά, το πάθος του ανθρώπου που αγωνίζεται και πορεύεται άλλες φορές μόνος του και άλλες κρατώντας σφιχτά ένα άλλο χέρι.

Ο δημιουργός στέκεται μονάχος στο σκοτάδι. Δίπλα του βρίσκεται μόνο μια λάμπα. Εκεί μάχεται με τους δαίμονές του. Καρέκλα για τρίτο δεν έχει.

Με τι συναισθήματα θα μείνει ο αναγνώστης στο τέλος του βιβλίου σας; Ποιες είναι οι προσδοκίες σας;

Έχω την εντύπωση ότι σήμερα φοβόμαστε τα συναισθήματα. Εκπαιδεύουμε τα παιδιά μας από μικρά να μην έρχονται σε επαφή με τον πόνο, κάθε τι δυσάρεστο, θαρρείς και η ζήση τους θα είναι μια πορεία πάνω σε άνθη. Σιγά-σιγά αυτό έγινε και για τη χαρά, τα πάθη τα μεγάλα. Έτσι ο άνθρωπος βαδίζει πάνω σε μια άνοστη ευθεία γραμμή.

Οι ιστορίες αυτές, το γνωρίζω, δεν είναι εύκολες. Ξύνουν τη παχιά μπογιά που ντυθήκαμε και ψάχνουν πάρα πέρα. Μοιάζουν παλιές, μα είναι βαθιά σημερινές. Οι εικόνες γεννούν συναισθήματα πολλά και πολλές φορές τα μάτια γεμίζουν ψιχάλες. Δεν επιδιώκω τίποτα άλλο. Αυτό μου αρκεί. Με κάνει ιδιαίτερα πλούσιο.

politeia link more

 

 

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κώστας Καλτσάς: «Η αναμέτρηση με το παρελθόν δεν τελειώνει ποτέ»

Κώστας Καλτσάς: «Η αναμέτρηση με το παρελθόν δεν τελειώνει ποτέ»

Με αφορμή το πρώτο του μυθιστόρημα «Νικήτρια σκόνη» (εκδ. Ψυχογιός) που κυκλοφόρησε πρόσφατα, συνομιλούμε με τον μεταφραστή και συγγραφέα Κώστα Καλτσά για τα Δεκεμβριανά, το πρόσφατο Δημοψήφισμα, αλλά και τον Ντέιβιντ Φόστερ Γουάλας. Κεντρική εικόνα: © Μαρίνα Δογάνου. 

...

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τις επιθυμίες τους»

Μαριάννα Σκυλακάκη – Στέλλα Κάσδαγλη: «Τα σημερινά κορίτσια είναι πιο ''δουλεμένα'', εξερευνούν την ταυτότητα και τις επιθυμίες τους»

Τι ζητούν τα σημερινά κορίτσια; Ποιοι είναι οι μεγαλύτεροι φόβοι τους και πώς τοποθετούνται απέναντι στα αιτήματα του φεμινισμού, αλλά και την έμφυλη βία; Με αφορμή το βιβλίο «Μικρές επικίνδυνες - 100 ιστορίες από 100 γενναία κορίτσια» (εκδ. Key Books) συνομιλήσαμε με τις Μαριάννα Σκυλακάκη και Στέλλα Κάσδαγλη που μ...

Κώστας Νασίκας: «Οι απεργίες πείνας είναι μια μορφή πάλης, μέχρι θανάτου, του απεργού με τον αντίπαλό του»

Κώστας Νασίκας: «Οι απεργίες πείνας είναι μια μορφή πάλης, μέχρι θανάτου, του απεργού με τον αντίπαλό του»

Mε αφορμή το βιβλίο του «Βία και καταναλωτισμός» (εκδ. Αρμός) συζητάμε με τον ψυχαναλυτή και συγγραφέα Κώστα Νασίκα για την ψευδεπίγραφη ευμάρεια των σύγχρονων κοινωνιών, αλλά και πώς η τροφή μπορεί να γίνει «όπλο» στους απεργούς πείνας και σε εκείνους που νηστεύουν. 

Συνέντ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τo «100 χρόνια μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες έγινε σειρά

Τo «100 χρόνια μοναξιά» του Γκαμπριέλ Γκαρσία Μάρκες έγινε σειρά

Η πλατφόρμα έδωσε στη δημοσιότητα το teaser trailer του σίριαλ 16 επεισοδίων που προσπαθεί να οπτικοποιήσει το εμβληματικό μυθιστόρημα «100 χρόνια μοναξιά» του νομπελίστα Κολομβιανού συγγραφέα. Κεντρική εικόνα: © Netflix. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Η Άννα Κοκκίνου διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» του Γεωργίου Βιζυηνού

Στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος: Η Άννα Κοκκίνου διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» του Γεωργίου Βιζυηνού

Την Κυριακή 28 Απριλίου στις 20:00 στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ θα πραγματοποιηθεί η τελευταία ανάγνωση της επιτυχημένης σειράς «Παραβάσεις / Αναγνώσεις», του θεατρικού αναλόγιου που επιμελείται η σκηνοθέτης Σύλβια Λιούλιου. Αυτή τη φορά, η Άννα Κοκκίνου συνεργάζεται με τον Νίκο Βελιώτη και διαβάζει τον «Μοσκώβ-Σελήμ» τ...

Μια βραδιά για τον Νίκο Γκάτσο στην Καλαμάτα

Μια βραδιά για τον Νίκο Γκάτσο στην Καλαμάτα

Καλεσμένοι στη βραδιά μιλούν για το έργο του κορυφαίου στιχουργού, ενώ θα ακουστούν και τραγούδια σε ποίηση Νίκου Γκάτσου με τη Μαρία Κρασοπούλου και τον Νικόλα Παλαιολόγο.

Επιμέλεια: Book Press

Ο Δήμος Καλαμάτας και ο Τομέας Λόγου και Γραμμάτων της Κ.Ε. «ΦΑΡΙΣ», διοργανώνουν...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Μαργαρίτα Ιορδανίδη» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη νουβέλα του Μιχάλη Μακρόπουλου «Μαργαρίτα Ιορδανίδη», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 19 Απριλίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Εἶχαν πιάσει γιὰ τὰ καλὰ οἱ ζέστες, καὶ τὴν ἑπόμενη Κυριακὴ κανόνισαν ν...

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

«Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» του Αντρές Μοντέρο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Αντρές Μοντέρο [Andrés Montero] «Ο θάνατος έρχεται στάζοντας βροχή» (μτφρ. Μαρία Παλαιολόγου), το οποίο κυκλοφορεί στις 17 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η μονομαχ...

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

«Σχολείο για την αγάπη» της Ολίβια Μάνινγκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ολίβια Μάνινγκ [Olivia Manning] «Σχολείο για την αγάπη» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο κυκλοφορεί στις 23 Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν έφτασαν στην κορυφή του λό...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Δεν είναι «έγκλημα πάθους» είναι γυναικοκτονία: 5 μελέτες για την έμφυλη βία

Πέντε μελέτες αναδεικνύουν τις νομικές και κοινωνικές διαστάσεις των γυναικοκτονιών και συμβάλλουν στην κατανόηση των αιτίων που προκαλούν την πιο ακραία μορφή έμφυλης βίας. Επειδή οι γυναικτοκτονίες δεν είναι «εγκλήματα πάθους» αλλά ανθρωποκτονίες με πολύ συγκεκριμένα χαρακτηριστικά.

Γράφει η Φανή Χ...

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Επιστήμη, φιλοσοφία, τέχνες, βιογραφίες, λογοτεχνία: Οι εκδόσεις Ροπή μέσα από 5 βιβλία τους

Με έδρα τη Θεσσαλονίκη, οι εκδόσεις Ροπή επιδιώκουν μέσω των βιβλίων τους την αλληλεπίδραση των θετικών επιστημών με άλλα γνωστικά πεδία, δίχως διάθεση να απευθύνονται μόνο σε ειδικούς και «γνώστες». 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...
Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ