Με αφορμή την κυκλοφορία της ποιητικής της συλλογής «Η τελευταία στιγμή» (εκδ. Ακρίτας), η σκηνοθέτρια, παραγωγός και ποιήτρια Κωνσταντίνα Νικολαΐδη απάντησε στις ερωτήσεις μας.
Συνέντευξη στην Ευλαλία Πάνου
Πώς μας βοηθάει ο τίτλος να πλησιάσουμε τη συγκεκριμένη ποιητική συλλογή;
Η τελευταία στιγμή περικλείει όλα όσα πραγματεύονται τα ποιήματα αυτά. Είναι η τελευταία στιγμή του γήινης ζωής του Ανθρώπου, η τελευταία στιγμή της Δημιουργίας του Κόσμου, η τελευταία στιγμή του Χριστού πάνω στον Σταυρό, η τελευταία στιγμή κατά την οποία αναγεννιόμαστε και φωτιζόμαστε.
Η ποίησή σας είναι υπερβατική και τη χαρακτηρίζει το στοιχείο της απεύθυνσης προς τον Πατέρα. Πού τοποθετείτε τον αναγνώστη ανάμεσα σε εσάς και σε Εκείνον;
Ο Άνθρωπος τοποθετείται εκ φύσεως πάντα μεταξύ του Δημιουργού και του Δημιουργήματος, γιατί ο Άνθρωπος είναι ο λόγος, είναι η αιτία. Έτσι κι εδώ ο αναγνώστης ξεκινάει από το δημιούργημα, που είναι το ποίημα, και ταξιδεύει προς τον Θεό, που είναι ο Πατέρας μας.
Ποιο ποίημα ή απόσπασμα από κάποιο ποίημα θα λέγατε ότι συστήνει με τον καλύτερο τρόπο το ύφος και τους τρόπους αυτής της συλλογής;
Το κάθε ποίημα είναι ένας ξεχωριστός κόσμος που περιμένει για να ταξιδέψει τον αναγνώστη, οπότε μου είναι δύσκολο να επιλέξω. Θα παραθέσω όμως ολόκληρο το ποίημα «Συγχώρεση» το οποίο κραυγάζει μέσα μου δυνατά εδώ και χρόνια.
Αν δεν γίνουμε χώμα και τίποτα
Αν
Κάποιος ΠΡΕΠΕΙ να μας συγχωρέσει
Κάποιος ΠΡΕΠΕΙ να συγχωρέσει τα αμαρτήματα
Και μόνο ένας γονιός μπορεί
Εμείς μονάχοι μας δεν μπορούμε
να αθωώσουμε
να αθωωθούμε
Είναι αδύνατον ο άνθρωπος
να συγχωρέσει την ανθρωπότητα
Να συγχωρέσει όλη αυτή
τη χυδαιότητα
τη μακαβριότητα
τη –χωρίς όρια– ηδονή της βίας και της επιβολής
Να αγαπήσει την ανθρωπότητα ο άνθρωπος αδύνατον
Τι κι αν Άνθρωπος σημαίνει Αγάπη
Κρίμα κι έχουμε τόσο ανάγκη τη συγχώρεση
του εαυτού
του διπλανού
του Όλου
Και μόνον αυτός ο λόγος αρκεί
Κάποιος ΠΡΕΠΕΙ να υπάρξει για να συγχωρέσει όλα τα αντίθετά μας
Όλα αυτά που μας φέρνουν κάθε φορά
ένα βήμα πιο κοντά
στην κόλαση της ψυχής της ανθρωπότητας
Χρειαζόμαστε έναν Σωτήρα
να ακούσει τις συγγνώμες μας
να καθαρίσει τις ψυχές μας
Εμείς δε θα μπορέσουμε
Και θα ‘ρθει η στιγμή
-ω, να ‘στε σίγουροι γι’ αυτό
θα ‘ρθει εκείνη η στιγμή
που θα σταθούμε όλοι μπρος στα Γεγονότα
χωρίς παρωπίδες πια
με άπειρα μάτια όχι μονάχα δύο
με αμέτρητες αισθήσεις όχι μόνο πέντε βία έξι
και θα φρίξουμε!
Θα αισθανθούμε και θα φρίξουμε μπρος στα Γεγονότα!
Θα χάσουμε τη μιλιά
Θα παγώσει ο νους
Τα κεφάλια θα σκύψουν εκλιπαρώντας για Συγχώρεση
μόλις αντιληφθούν
τι έχουν βασανίσει
τι έχουν σκοτώσει
τι έχουν πράξει
Τα κεφάλια θα σκύψουν μόλις αντιληφθούν
πως δεν κοίταξαν ποτέ τους πάνω
Κι από τα στόματα θ’ ακουστούν κρωξίματα
Μα ακόμη κι αυτά δε θα ‘ναι αρκετά να μας δώσουν άφεση
Θα ‘ρθει όμως ο Πατέρας
Θα ‘ρθει και θα μας γεμίσει τα στόματα φιλιά
και τα κρωξίματα θα γίνουν ψαλμοί Αγάπης ξανά
ΠΡΕΠΕΙ
Χωρίς αυτά τα φιλιά τα χείλη θα κράζουν
άσκοπα
ανέλπιστα
ασταμάτητα
χωρίς ίχνος προσμονής Παράδεισου
Γι’ αυτό
Αν δεν γίνουμε χώμα και τίποτα
Αν
Στο ποίημά σας Μεγάλη Εβδομάδα, μιλάτε για ένα κερί που έζησε μια σύντομη ζωή. Και το ποίημα τελειώνει με τους στίχους: «Άλλα κεριά / καταλήγουν στα σκουπίδια / πριν προλάβουν / ν’ ανάψουν καλά καλά / Δόξα σοι!». Πόσο εύκολο είναι για τον άνθρωπο να υμνεί τον Θεό, ακόμη και όταν βλέπει νέα παιδιά να χάνουν άδικα τη ζωή τους;
Τίποτα δεν είναι εύκολο στη γήινη ζωή, δεν είναι αυτός ο σκοπός της. Ό,τι είναι σημαντικό, έχει δυσκολία και η πορεία μας στη Γη είναι άκρως σημαντική. Η Πίστη είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα στην αρχή της, είναι όμως από τα πιο εύκολα όσο την ενδυναμώνουμε. Το να υμνεί τον Θεό ο άνθρωπος, όχι μόνο στα δύσκολα αλλά και στα εύκολα –να τον ευχαριστεί για παράδειγμα για την ευτυχία, για την ομορφιά και για την αγάπη που υπάρχει στη ζωή του– είναι πιστεύω ό,τι πιο όμορφο, καινοτόμο, επαναστατικό και λυτρωτικό μπορεί να κάνει.
Η Πίστη είναι από τα πιο δύσκολα πράγματα στην αρχή της, είναι όμως από τα πιο εύκολα όσο την ενδυναμώνουμε.
Αν σας ζητούσαν να επιλέξετε ένα από τα δύο, με τι θα λέγατε ότι προσομοιάζουν περισσότερο τα ποιήματά σας: με μουσικά κομμάτια ή με εικαστικά έργα;
Παρόλο που εγώ όταν τα διαβάζω ακούω τη μουσική που πηγάζει από μέσα τους, θα έλεγα ότι προσομοιάζουν περισσότερο με εικαστικά έργα γιατί δημιουργούν εικόνες. Μας ξεναγούν τόσο στον εδώ κόσμο μας, όσο και σε έναν πιο μεταφυσικό χώρο.
Ασχολείστε έντονα με το θέατρο. Από το 2011 έχετε ιδρύσει την Μη κερδοσκοπική εταιρεία A PRIORI. Θέλετε να μας μιλήσετε λίγο γι’ αυτήν σαν την πλευρά. Ποιες οι δράσεις σας, ποιοι είναι οι στόχοι σας;
Δραστηριοποιούμαι ως σκηνοθέτρια και παραγωγός τόσο στο θέατρο για ενήλικες όσο και στο θέατρο για παιδιά και νέους και στόχος τόσο δικός μου όσο και των συνεργατών μου είναι να παρουσιάσουμε σημαντικά έργα στους θεατές (τα περισσότερα από τα οποία παρουσιάζονται σε πανελλήνια πρώτη), έχοντας πάντα ως γνώμονα τον σεβασμό στον συγγραφέα που είναι ο πομπός και στον θεατή που γίνεται ο δέκτης. Μια θεατρική παράσταση είναι ο αγωγός που συνδέει αυτά τα δύο και πρέπει να κρατάμε αυτόν τον αγωγό καθαρό και φωτεινό, ώστε να προσφέρουμε ό,τι καλύτερο στον θεατή.
