Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, η Ευσταθία Ματζαρίδου με αφορμή το μυθιστόρημά της «Φτερά στο τσιμέντο», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περισπωμένη.
Επιμέλεια: Book Press
Πώς ξεκινήσατε να γράφετε το μυθιστόρημά σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα;
Νομίζω ότι ένα μυθιστόρημα γράφεται μέσα από πολλές ενστικτώδεις σκέψεις, μέσα από φόβους, αγωνίες, απογοητεύσεις, μέσα από σκοτάδια που έχουμε μέσα μας και δεν τολμούμε να τα διασχίσουμε και μέσα από γερά αποθέματα μνήμης που κουβαλάμε και ενίοτε δεν το ξέρουμε και τότε έρχονται οι λέξεις και μας απελευθερώνουν. Το θέμα με απασχολούσε πολλά χρόνια και με πήρε και χρόνια να το κάνω μυθιστόρημα.
Ανάμεσα στην πραγματικότητα και την επινόηση, που γέρνει η πλάστιγγα;
Επινόηση, τολμώ να πω, εξολοκλήρου, αν και αυτό είναι και λίγο αναληθές γιατί όταν γράφουμε αρδεύουμε από αποθέματα μνήμης καλά κλειδωμένα στο ασυνείδητο. Θέλω να πω ότι χαρακτήρες και πλοκή, ενώ φαίνονται επινοημένα, μπορούν να είναι εν μέρει και υλικό της βιογραφίας μας ή όσων έχουμε δει, διαβάσει κ.λ.π.
Πόσο νωρίς γνωρίζατε το τέλος της ιστορίας σας;
Το οριστικό τέλος ήρθε πολύ στο τέλος. Το βιβλίο το παίδευα κάποια χρόνια, το τελείωσα το 2015, το παρέδωσα στον εκδότη το 2018 και ένα χρόνο μετά το πήρα πίσω και άλλαξα το τέλος – αφαίρεσα και πρόσθεσα αρκετές χιλιάδες λέξεις.
Το οριστικό τέλος ήρθε πολύ στο τέλος. Το βιβλίο το παίδευα κάποια χρόνια, το τελείωσα το 2015, το παρέδωσα στον εκδότη το 2018 και ένα χρόνο μετά το πήρα πίσω και άλλαξα το τέλος – αφαίρεσα και πρόσθεσα αρκετές χιλιάδες λέξεις.
Η πλοκή ή οι χαρακτήρες θεωρείτε ότι είναι ο οδηγός σας όταν γράφετε; Πού ρίχνετε μεγαλύτερο βάρος;
Ξεκινώ πάντα από κάποιο πρόσωπο που είτε συνάντησα τυχαία και το κουβαλώ για χρόνια, είτε το έπλασα εξολοκλήρου, του έδωσα χαρακτηριστικά και ιδιότητες και μου έγινε εμμονή. Γύρω του υπάρχουν δύο τρία το πολύ πρόσωπα, τα πολλά με μπερδεύουν και αποδυναμώνουν τον κεντρικό ήρωα. Αν δεν έχω τους χαρακτήρες μου νομίζω δεν μπορώ να ξεκινήσω, επομένως η πλοκή αρχικά δεν μου είναι σημαντική, στην πορεία όμως με απασχολεί πολύ και παίρνει ενίοτε και το πάνω χέρι.
Κάποιοι λένε, «ένα σημαντικό έργο, χρειάζεται ένα μεγάλο θέμα». Τι πιστεύετε;
Ένα σημαντικό έργο χρειάζεται οπωσδήποτε ένα μεγάλο θέμα, αν το θέμα δεν είναι οικουμενικό, διαχρονικό, δύσκολα θα αντέξει στον χρόνο, θα είναι μια μόδα που θα σβήσει πολύ γρήγορα. Απ’ την άλλη, αν ο δημιουργός δεν έχει γερά εργαλεία (γλώσσα, ύφος, παιδεία κ.λπ.) και δώσει το θέμα με τρόπο ρηχό, το μεγάλο θέμα θα πάει χαμένο.
Ποιο θα λέγατε ότι είναι το βαθύτερο θέμα στο δικό σας μυθιστόρημα;
Η ανελευθερία, η σωματική αλλά κυρίως η ψυχική που είναι και η πιο ύπουλη.
Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του Φτερά από τσιμέντο;
Δεν ξέρω αν υπάρχουν ιδανικοί αναγνώστες για συγκεκριμένα βιβλία ή θέματα. Παρότι το βιβλίο με την πρώτη ματιά αγγίζει το ιδιαίτερο και δύσκολο θέμα της αναπηρίας, αυτό σε καμιά περίπτωση δεν περιορίζει το αναγνωστικό κοινό. Γιατί ποτέ γράφοντας για ένα θέμα δεν μένουμε μόνο σε αυτό το συγκεκριμένο θέμα. Η «αναπηρία» ήταν το πρόσχημα να μιλήσω για φόβους, για σχέσεις εξουσίας και εξάρτησης, πράγματα που μας αφορούν όλους και επομένως όλοι οι αναγνώστες είναι δυνητικά ιδανικοί.
Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;
Hanna Arendt: Η ανθρώπινη κατάσταση, Robert Penn Warren: Όλοι οι άνθρωποι του βασιλιά.
