Πέντε λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα, η Κατερίνα Μαγγανά με αφορμή το βιβλίο της «Ένα φύλλο που πέφτει – Μια ιστορία για τον πόνο και το πείσμα της ζωής», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.
Επιμέλεια: Book Press
Το βιβλίο σας «Ένα φύλλο που πέφτει» βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία. Θέλετε να μας πείτε δυο λόγια για το πλαίσιο. Ποια είναι η Κλειώ;
Η Κλειώ είναι η ηρωίδα του βιβλίου, μια αυτόνομη και ξεχωριστή συγγραφική οντότητα πλέον στη σκέψη μου, που ζωντανεύει την αληθινή ιστορία της νέας γυναίκας που μου την αφηγήθηκε. Και οι δυο έχουν δύναμη και πείσμα για ζωή, θετική σκέψη μέσα στις δυσκολίες και αισιοδοξία.
Σε ποιο βαθμό η ιστορία αυτή πυροδοτήθηκε από την απομόνωση και τις ιδιαίτερες συνθήκες της πανδημίας;
Σε κανέναν. Πρόκειται για παλιά ιστορία. Όλα είχαν συμφωνηθεί και είχαν γίνει οι προκαταρκτικές συναντήσεις πριν από τον Μάρτιο του 2020, πριν από την πρώτη καραντίνα. Η πανδημία και οι ιδιαίτερες συνθήκες ζωής μας μέσα σε αυτή συνέβαλλαν σε καλύτερη εστίαση, συγκέντρωση και σκέψη, καθώς και σε ελάχιστες αποσπάσεις στη δουλειά μας μαζί, και αργότερα στη συγγραφή. Είχαμε σωματική απομόνωση αλλά όχι κοινωνική και ψυχική.
Είχατε κάποιο συγγραφικό πρότυπο για τη συγγραφή αυτής της ιστορίας; Ποια ήταν η μεθοδολογία που ακολουθήσατε;
Συγγραφικό πρότυπο δεν είχα στο μυαλό μου. Στην αρχή των συνεντεύξεων είχα την ίδια αναρώτηση με την Κλειώ, τι βιβλίο θα γράψω; Αν πρέπει να περιγράψω μια μεθοδολογία, αυτή είναι η τεχνική του μοντάζ σε συνδυασμό με τη συνειρμική και ερμηνευτική λειτουργία της ψυχαναλυτικής ψυχοθεραπευτικής εργασίας.
Τι είναι η κατάθλιψη; Γιατί κάποιος στρέφεται ενάντια στον εαυτό του;
Η κατάθλιψη είναι μια ψυχική διαταραχή η οποία ανάλογα με τη βαρύτητα που πλήττει το υποκείμενο χρειάζεται συνήθως τη συμβολή ειδικού για την αντιμετώπισή της. Μας αφορά όλους. Το γιατί κάποιος στρέφεται εναντίον του εαυτού είναι θέμα ολόκληρου βιβλίου, πολυπαραγοντικό και μοναδικό ταυτόχρονα, ανάλογα την προσωπική ιστορία, τον ψυχισμό και τον χαρακτήρα του καθενός.
Μπορούμε να βρούμε εσωτερική ισορροπία μόνοι μας ή είναι απαραίτητος ο «άλλος»; Κι αυτός ο άλλος πρέπει να είναι απαραιτήτως θεραπευτής ή μπορεί να είναι κι ένας φίλος;
Στην αρχή είναι ο άλλος! Για να μπορούμε, κατά συνθήκη, να βρίσκουμε τις εσωτερικές μας ισορροπίες μόνοι μεγαλώνοντας, απαραίτητη προϋπόθεση είναι να έχουμε περάσει ικανοποιητικώς μέσα από τη σχέση με τους σημαντικούς άλλους της αρχής της ζωής μας: τη μητέρα, τον πατέρα, τα αντικείμενα του οικογενειακού περιβάλλοντος. Ακόμα κι έτσι όμως πολύ συχνά ο άλλος που θα αναζητήσουμε για βοήθεια χρειάζεται να είναι ειδικός. Προτείνω μια υπόθεση εργασίας: έχετε κολλητό οδοντίατρο και πρέπει να κάνετε ένα μικρό σφράγισμα. Ακόμα και για αυτή την απλή υπόθεση θα κλείσετε ραντεβού με τον κολλητό στο ιατρείο του, θα σας δεχθεί με τη ιατρική στολή και τη μάσκα του, θα χρησιμοποιήσει τον οδοντιατρικό του εξοπλισμό. Δεν θα το κάνει ούτε στο μπαλκόνι πίνοντας καφέ, ούτε στο ταβερνάκι. Δεν αξίζουν τα ψυχικά μας αιτήματα και ζητήματα ανάλογες, υπεύθυνες τελετουργίες;
Πώς θα περιγράφατε τον ιδανικό αναγνώστη του βιβλίου σας;
Δεν ξέρω πως είναι ένας ιδανικός αναγνώστης. Αν σκεφτούμε τον Καββαδία, το ιδανικός κατά κανόνα κάνει ρίμα με το ανάξιος. Μακρινός. Σκέφτομαι πως θα ήθελα να αγαπηθεί από τους αναγνώστες αυτό το βιβλίο όπως το αγαπήσαμε η Κλειώ κι εγώ. Ο καθένας να το αγκαλιάσει με το δικό του τρόπο, με ψυχική διαθεσιμότητα, ενσυναίσθηση και ανοιχτή σκέψη.
Ποιο βιβλίο διαβάζετε αυτές τις μέρες;
Το βέλος του Απόλλωνα, του Ν. Α. Χρηστάκη. Η επιλογή μάλλον εντάσσεται σε μια προσπάθεια να μοιραστώ με τη σκέψη μου τα βιώματα της πανδημίας και να κατανοήσω καλύτερα όσα ζήσαμε και όσα ζούμε ακόμη στην εποχή της κυριαρχίας του Covid-19.
