skaragkas kentriki

Συνέντευξη με τον Γιάννη Σκαραγκά με αφορμή το μυθιστόρημά του «Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο» (εκδ. Κριτική).

Του Κώστα Αγοραστού

Το καινούργιο σας βιβλίο Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο (εκδ. Κριτική) είναι ιστορικό την ίδια στιγμή κι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Πώς δουλεύετε με τους κανόνες των «είδους»; Σας περιορίζουν ή σας απελευθερώνουν;

Τα τελευταία είκοσι χρόνια έχω περάσει και από τα δύο άκρα – την αυστηρή τήρηση των κανόνων και την ολοκληρωτική αμφισβήτησή τους. Έρχεται κάποια στιγμή, που το ένα συμπληρώνει το άλλο και ανανεώνονται.

Το προηγούμενο μυθιστόρημά σας Λαχτάρα που περίσσεψε από χθες εκτυλισσόταν από το 1880/90 μέχρι και τα πρώτα χρόνια του 1900, ενώ το τελευταίο ξεκινά από την Αθήνα του 1930. Προηγήθηκε έρευνα ιστορικών και πραγματολογικών στοιχείων της κάθε εποχής, πριν ξεκινήσετε να γράφετε την κάθε ιστορία ή κατά της διάρκεια της συγγραφής λύνατε τέτοιου είδους ζητήματα;

Είναι βασική προϋπόθεση η έρευνα – όχι μόνο για το θέμα της συνέπειας, αλλά και για το πώς θα ζωντανέψεις έναν κόσμο πληροφοριών και κυρίως την αίσθησή του. Έχω πολύ συγκεκριμένη άποψη για το ιστορικό μυθιστόρημα και αδιαφορώ τελείως για τις «ορθές» προσεγγίσεις στο είδος· η έρευνα σε βάθος και η ενσυναίσθηση μπορούν να σε απελευθερώσουν από αφέλειες για το πώς εξιστορείται το παρελθόν. Πέρα από τη δύναμη της αφήγησης, δύσκολα δημιουργείς ατμόσφαιρα χωρίς τις ιστορικές λεπτομέρειες και τα πρίσματα που γεννούν.

H έρευνα σε βάθος και η ενσυναίσθηση μπορούν να σε απελευθερώσουν από αφέλειες για το πώς εξιστορείται το παρελθόν. Πέρα από τη δύναμη της αφήγησης, δύσκολα δημιουργείς ατμόσφαιρα χωρίς τις ιστορικές λεπτομέρειες και τα πρίσματα που γεννούν.

Στο μυθιστόρημά σας γίνεται λόγος για «δίκτυο αντρικής πορνογραφίας» στις οποίες εμπλέκονται ισχυροί παράγοντες της εποχής. Υπήρχαν όντως τέτοια δίκτυα εκείνη την εποχή στην Αθήνα ή πρόκειται για μυθοπλαστική ελευθερία;

Πρόκειται για επινόηση, σαν έμμεση αναφορά σε συγκεκριμένα περιοδικά αντρικής σωματικής διάπλασης που θα εμφανιστούν αργότερα στην Ευρώπη και στην Αμερική – και που απευθύνονται σε ειδικό κοινό με βιτρίνα την άθληση. Εκείνη την εποχή βέβαια υπάρχουν διάφοροι που εκμεταλλεύονται τη φιλοδοξία κάποιων νέων αντρών για καριέρα στη νεοσύστατη κινηματογραφική παραγωγή. Η Αθήνα του 1930 δεν είναι μια ήσυχη, καθώς πρέπει πόλη. Προσπαθεί να αφομοιώσει τις κοινότητες και τα γκέτο των προσφύγων και να υδροδοτήσει το καινούργιο της σώμα. Ο χάρτης της είναι ένα ψηφιδωτό προνομίων και απόγνωσης. Σε αυτές τις συνθήκες όλα είναι πάντα θέμα προσφοράς και ζήτησης – και αυτό ακριβώς ήθελα να δραματοποιήσω.

Ο ήρωάς σας, με το δηλωτικό ψευδώνυμο Φιλότιμος Βάκχος, είναι μια μορφή που κινείται στον αφρό της κοινωνίας παίζοντας ένα πολλαπλό παιχνίδι αποκρύψεων, και που αίφνης αναγκάζεται να μετατραπεί σε ντετέκτιβ. Τι σας γοητεύει σε αυτόν τον ήρωα και πόσο κοντά του αισθάνεστε ο ίδιος;

Δεν συνδέομαι με τους ήρωές μου και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να μπορώ να τους δουλεύω δραματουργικά σε περισσότερα επίπεδα από αυτό της οικειότητας. Είχα την ιστορία πολλά χρόνια, αλλά μόνο όταν προέκυψε ο Φιλότιμος Βάκχος, με τη συναισθηματική του περιπλοκότητα, την ολοκλήρωσα. Ο ήρωάς μου είναι ένα σχόλιο στο είδος της δραματουργίας, που θέλει τους κουήρ ήρωες να βλάπτονται έμμεσα ή κυριολεκτικά από την αποκλίνουσα συμπεριφορά τους και τον απόκρυφο κόσμο των επιθυμιών τους. Ο Φιλότιμος Βάκχος δεν κινδυνεύει από τον αμφίφυλο ερωτισμό του, αλλά από την επιλογή του να κρύψει το παρελθόν της κακοποίησής του στο ορφανοτροφείο.

Πιστεύω πολύ στην «προπαραγωγή» της μυθοπλασίας. Μόνο μια λεπτομερής δομή και δραματουργία σού αφήνει το περιθώριο να αυτοσχεδιάσεις με επιτυχία και σε βάθος.

Είστε συγγραφέας που ελέγχετε το υλικό σας ή που αφήνεστε σε αυτό περισσότερο; Π.χ. μια ανατροπή, σας κι αυτές που σας αρέσει να βάζετε στα βιβλία σας, είναι αποτέλεσμα σχεδιασμού ή σας έρχεται τη στιγμή που γράφετε;

Αυτό είναι μια ανεξάντλητη συζήτηση, που μας απασχολεί συνέχεια και με τους μαθητές μου στα μαθήματα δημιουργικής γραφής. Θα έλεγα ότι είναι θέμα μέτρου και αποτελέσματος. Πιστεύω πολύ στην «προπαραγωγή» της μυθοπλασίας. Μόνο μια λεπτομερής δομή και δραματουργία σού αφήνει το περιθώριο να αυτοσχεδιάσεις με επιτυχία και σε βάθος.

Υπάρχει ένα μοτίβο που σας ακολουθεί από βιβλίο σε βιβλίο στον τρόπο που το ξεκινάτε και το δουλεύετε; Για παράδειγμα, σας εμπνέει περισσότερο μια περίοδος, μια ιστορία ή ένας χαρακτήρας;

Δεν εμπιστεύομαι τα μοτίβα, ούτε ακόμα και στην δουλειά μου στο θέατρο και στο σενάριο. Με κάθε νέα μου δουλειά συστήνομαι ξανά και στον κόσμο αλλά και στον εαυτό μου. Δεν μπορείς να αφαιρέσεις τον τελετουργικό χαρακτήρα της μυθοπλασίας και να την περιορίσεις σε συνταγές. Πέρα από τα μοτίβα και τις εμμονές σηματοδοτείς από την αρχή έναν κόσμο που σε περικλείει και σε προσδιορίζει – άρα βαπτίζεις και τον εαυτό σου μέσα από τους μύθους που δημιουργείς.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.


skaragkas Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο
Η τριλογία του Βάκχου
Γιάννης Σκαραγκάς
Κριτική 2020
Σελ. 344, τιμή εκδότη €15,00

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΑΓΚΑ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Τζον Κίλιαν

5 λεπτά με τον Τζον Κίλιαν

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Τζον Κίλιαν με αφορμή το τρίτο του μυθιστόρημα «Μοτέλ Μιζούρι», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Bell.

Είστε γνωστός Έλληνας συγγραφέας. Ποια ανάγκη γέννησε τον ...

5 λεπτά με την Ισμήνη Ζαγοραίου

5 λεπτά με την Ισμήνη Ζαγοραίου

Πέντε λεπτά με μία συγγραφέα. Σήμερα, η Ισμήνη Ζαγοραίου με αφορμή τη δεύτερη συλλογή της με διηγήματα, «Μισοτιμής», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Βακχικόν. 

Επιμέλεια: Book Press

Το δεύτερο βήμα, στη λογοτεχ...

5 λεπτά με τη Μαρία Γερογιάννη

5 λεπτά με τη Μαρία Γερογιάννη

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, η Μαρία Γερογιάννη με αφορμή την ποιητική της συλλογή «Οι κούκλες σου δεν είχαν ψυχή», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Book Press 

Υπάρχει μια σ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ