skaragkas kentriki

Συνέντευξη με τον Γιάννη Σκαραγκά με αφορμή το μυθιστόρημά του «Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο» (εκδ. Κριτική).

Του Κώστα Αγοραστού

Το καινούργιο σας βιβλίο Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο (εκδ. Κριτική) είναι ιστορικό την ίδια στιγμή κι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Πώς δουλεύετε με τους κανόνες των «είδους»; Σας περιορίζουν ή σας απελευθερώνουν;

Τα τελευταία είκοσι χρόνια έχω περάσει και από τα δύο άκρα – την αυστηρή τήρηση των κανόνων και την ολοκληρωτική αμφισβήτησή τους. Έρχεται κάποια στιγμή, που το ένα συμπληρώνει το άλλο και ανανεώνονται.

Το προηγούμενο μυθιστόρημά σας Λαχτάρα που περίσσεψε από χθες εκτυλισσόταν από το 1880/90 μέχρι και τα πρώτα χρόνια του 1900, ενώ το τελευταίο ξεκινά από την Αθήνα του 1930. Προηγήθηκε έρευνα ιστορικών και πραγματολογικών στοιχείων της κάθε εποχής, πριν ξεκινήσετε να γράφετε την κάθε ιστορία ή κατά της διάρκεια της συγγραφής λύνατε τέτοιου είδους ζητήματα;

Είναι βασική προϋπόθεση η έρευνα – όχι μόνο για το θέμα της συνέπειας, αλλά και για το πώς θα ζωντανέψεις έναν κόσμο πληροφοριών και κυρίως την αίσθησή του. Έχω πολύ συγκεκριμένη άποψη για το ιστορικό μυθιστόρημα και αδιαφορώ τελείως για τις «ορθές» προσεγγίσεις στο είδος· η έρευνα σε βάθος και η ενσυναίσθηση μπορούν να σε απελευθερώσουν από αφέλειες για το πώς εξιστορείται το παρελθόν. Πέρα από τη δύναμη της αφήγησης, δύσκολα δημιουργείς ατμόσφαιρα χωρίς τις ιστορικές λεπτομέρειες και τα πρίσματα που γεννούν.

H έρευνα σε βάθος και η ενσυναίσθηση μπορούν να σε απελευθερώσουν από αφέλειες για το πώς εξιστορείται το παρελθόν. Πέρα από τη δύναμη της αφήγησης, δύσκολα δημιουργείς ατμόσφαιρα χωρίς τις ιστορικές λεπτομέρειες και τα πρίσματα που γεννούν.

Στο μυθιστόρημά σας γίνεται λόγος για «δίκτυο αντρικής πορνογραφίας» στις οποίες εμπλέκονται ισχυροί παράγοντες της εποχής. Υπήρχαν όντως τέτοια δίκτυα εκείνη την εποχή στην Αθήνα ή πρόκειται για μυθοπλαστική ελευθερία;

Πρόκειται για επινόηση, σαν έμμεση αναφορά σε συγκεκριμένα περιοδικά αντρικής σωματικής διάπλασης που θα εμφανιστούν αργότερα στην Ευρώπη και στην Αμερική – και που απευθύνονται σε ειδικό κοινό με βιτρίνα την άθληση. Εκείνη την εποχή βέβαια υπάρχουν διάφοροι που εκμεταλλεύονται τη φιλοδοξία κάποιων νέων αντρών για καριέρα στη νεοσύστατη κινηματογραφική παραγωγή. Η Αθήνα του 1930 δεν είναι μια ήσυχη, καθώς πρέπει πόλη. Προσπαθεί να αφομοιώσει τις κοινότητες και τα γκέτο των προσφύγων και να υδροδοτήσει το καινούργιο της σώμα. Ο χάρτης της είναι ένα ψηφιδωτό προνομίων και απόγνωσης. Σε αυτές τις συνθήκες όλα είναι πάντα θέμα προσφοράς και ζήτησης – και αυτό ακριβώς ήθελα να δραματοποιήσω.

Ο ήρωάς σας, με το δηλωτικό ψευδώνυμο Φιλότιμος Βάκχος, είναι μια μορφή που κινείται στον αφρό της κοινωνίας παίζοντας ένα πολλαπλό παιχνίδι αποκρύψεων, και που αίφνης αναγκάζεται να μετατραπεί σε ντετέκτιβ. Τι σας γοητεύει σε αυτόν τον ήρωα και πόσο κοντά του αισθάνεστε ο ίδιος;

Δεν συνδέομαι με τους ήρωές μου και αυτός είναι ο μόνος τρόπος για να μπορώ να τους δουλεύω δραματουργικά σε περισσότερα επίπεδα από αυτό της οικειότητας. Είχα την ιστορία πολλά χρόνια, αλλά μόνο όταν προέκυψε ο Φιλότιμος Βάκχος, με τη συναισθηματική του περιπλοκότητα, την ολοκλήρωσα. Ο ήρωάς μου είναι ένα σχόλιο στο είδος της δραματουργίας, που θέλει τους κουήρ ήρωες να βλάπτονται έμμεσα ή κυριολεκτικά από την αποκλίνουσα συμπεριφορά τους και τον απόκρυφο κόσμο των επιθυμιών τους. Ο Φιλότιμος Βάκχος δεν κινδυνεύει από τον αμφίφυλο ερωτισμό του, αλλά από την επιλογή του να κρύψει το παρελθόν της κακοποίησής του στο ορφανοτροφείο.

Πιστεύω πολύ στην «προπαραγωγή» της μυθοπλασίας. Μόνο μια λεπτομερής δομή και δραματουργία σού αφήνει το περιθώριο να αυτοσχεδιάσεις με επιτυχία και σε βάθος.

Είστε συγγραφέας που ελέγχετε το υλικό σας ή που αφήνεστε σε αυτό περισσότερο; Π.χ. μια ανατροπή, σας κι αυτές που σας αρέσει να βάζετε στα βιβλία σας, είναι αποτέλεσμα σχεδιασμού ή σας έρχεται τη στιγμή που γράφετε;

Αυτό είναι μια ανεξάντλητη συζήτηση, που μας απασχολεί συνέχεια και με τους μαθητές μου στα μαθήματα δημιουργικής γραφής. Θα έλεγα ότι είναι θέμα μέτρου και αποτελέσματος. Πιστεύω πολύ στην «προπαραγωγή» της μυθοπλασίας. Μόνο μια λεπτομερής δομή και δραματουργία σού αφήνει το περιθώριο να αυτοσχεδιάσεις με επιτυχία και σε βάθος.

Υπάρχει ένα μοτίβο που σας ακολουθεί από βιβλίο σε βιβλίο στον τρόπο που το ξεκινάτε και το δουλεύετε; Για παράδειγμα, σας εμπνέει περισσότερο μια περίοδος, μια ιστορία ή ένας χαρακτήρας;

Δεν εμπιστεύομαι τα μοτίβα, ούτε ακόμα και στην δουλειά μου στο θέατρο και στο σενάριο. Με κάθε νέα μου δουλειά συστήνομαι ξανά και στον κόσμο αλλά και στον εαυτό μου. Δεν μπορείς να αφαιρέσεις τον τελετουργικό χαρακτήρα της μυθοπλασίας και να την περιορίσεις σε συνταγές. Πέρα από τα μοτίβα και τις εμμονές σηματοδοτείς από την αρχή έναν κόσμο που σε περικλείει και σε προσδιορίζει – άρα βαπτίζεις και τον εαυτό σου μέσα από τους μύθους που δημιουργείς.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.


skaragkas Πριν κοιμηθείς με τον διάβολο
Η τριλογία του Βάκχου
Γιάννης Σκαραγκάς
Κριτική 2020
Σελ. 344, τιμή εκδότη €15,00

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ΓΙΑΝΝΗ ΣΚΑΡΑΓΚΑ


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

5 λεπτά με τον Παναγιώτη Γούτα

5 λεπτά με τον Παναγιώτη Γούτα

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Παναγιώτης Γούτας με αφορμή τη συλλογή διηγημάτων του «Η εγγύτητα των πραγμάτων», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Book Press

Ξεκινήσατε και τελειώσατε τα διηγήματα του βιβλίου σας κατ...

5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

5 λεπτά με τον Γιώργο Μητά

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, ο Γιώργος Μητάς με αφορμή τη νουβέλα του «Τα δύο δώρα», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Στερέωμα.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε να γράφετε τη νουβέλα σας; Θυμάστε το αρχικό ερέθισμα; ...

5 λεπτά με τη Χίλντα Παπαδημητρίου

5 λεπτά με τη Χίλντα Παπαδημητρίου

Πέντε λεπτά με έναν συγγραφέα. Σήμερα, η Χίλντα Παπαδημητρίου με αφορμή το μυθιστόρημά της «Ένοχος μέχρι αποδείξεως του εναντίου», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Φωτογραφία: Νίκος Κοκκαλιάς.

Επιμέλεια: Book Press

Πώς ξεκινήσατε...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Πλαγκτόν - Οι ιστορίες, του Βασίλη Αμανατίδη

Για τον συγκεντρωτικό τόμο με τα πεζά κείμενα του Βασίλη Αμανατίδη «Πλαγκτόν – Οι ιστορίες» (εκδ. Νεφέλη). Κεντρική εικόνα: Κεφάλι μέδουσας από την έκθεση του M.E.T. © «Από την Ασσυρία στην Ιβηρική στην αυγή της Κλασικής Εποχής» (Σεπτέμβριος 2014 – Ιανουάριος 2015).

Του Κωνσταντίνου Μα...

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Μια ιστορία για κότες με έμπνευση, θάρρος και άποψη

Η Book Press προτείνει ένα βιβλίο για παιδιά ή για εφήβους.

Της Ελένης Κορόβηλα

Αυτή την εβδομάδα η εικονογραφημένη ιστορία για παιδιά «Για να ενωθούμε, θ’ ανακατευτούμε – Μια ιστορία για κότες» του Λωράν Καρντόν που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Ίκαρος.

 Λίγα λ...

Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Το μέτρο και τα σταθμά, της Ελισάβετ Κοτζιά

Μετά την κριτική ανάγνωση της μελέτης της Ελισάβετ Κοτζιά «Ελληνική πεζογραφία 1974-2010 − Το μέτρο και τα σταθμά» (εκδ. Πόλις), ο δρ φιλολογίας, κριτικός και συγγραφέας Γιώργος Ν. Περαντωνάκης απε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού, της Έλενας Χουζούρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Έλενας Χουζούρη «Στη σκοτεινή πλευρά του φεγγαριού – Μια παλιά ιστορία», το οποίο κυκλοφορεί στις 20 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ι ...

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας, της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Αλεξάνδρας Δεληγιώργη «Σύγχρονα κάτοπτρα της ελληνικότητας – Ιδέες και Ιδεολογήματα στον 20ο αιώνα», το οποίο κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«…επιχειρώντας, έτσι, μια συνοπτικ...

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Ώρες κοινής ανησυχίας, της Μαίρης Κόντζογλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από τη συλλογή διηγημάτων της Μαίρης Κόντζογλου «Ώρες κοινής ανησυχίας», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 13 Μαΐου, από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΧΑΡΩΠΑ ΤΑ ΔΥΟ ΜΟΥ ΧΕΡΙΑ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Κακοποίηση: Βιβλία για παιδιά κι εφήβους που μιλούν ανοιχτά

Πώς μιλάμε στα παιδιά για τη σεξουαλική κακοποίηση; Για τη βία που βιώνουν συνομίλικοί τους, για τα τραύματα, την οδυνηρή και μοναχική πορεία των θυμάτων μέχρι που ορισμένα, λίγα, παιδιά καταφέρνουν να βρουν το κουράγιο και τα λόγια για να μιλήσουν; Πώς αποτυπώνουν οι συγγραφείς βιβλίων για παιδιά και για εφήβους τη...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

22 Απριλίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Αυτά είναι τα έξι βιβλία που διεκδικούν το International Booker Prize 2021

Ανακοινώθηκαν τα έξι βιβλία μεταφρασμένης πεζογραφίας στα αγγλικά, τα οποία διεκδικούν το International Booker Prize 2021. Δείτε ποια βιβλία έχουν μεταφραστεί στα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ