Προδημοσίευση αποσπάσματος από το θεατρικό έργο του Χένρικ Ίψεν [Hernik Ibsen] «Το κουκλόσπιτο» (μτφρ. εισαγωγή Κωνσταντίνος Κυριακού), το οποίο θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
[Απόσπασμα από την 3η πράξη]
ΝΟΡΑ: Δεν μου λέτε· τι θα ντυθούμε οι δυο μας στην επόμενη μασκαράτα;
ΧΕΛΜΕΡ: Μικρή μου επιπόλαια εσύ, – σκέφτεσαι ήδη την επόμενη μασκαράτα!
ΔΡ ΡΑΝΚ: Οι δυο μας; Ε λοιπόν, θα σας πω· εσείς θα υποδυθείτε την Καλοσύνη –
ΧΕΛΜΕΡ: Ναι, αλλά πρέπει να βρεις ένα κοστούμι που να το υποδηλώνει αυτό.
ΔΡ ΡΑΝΚ: Άσε τη γυναίκα σου να εμφανιστεί έτσι όπως είναι πραγματικά στον κόσμο –
ΧΕΛΜΕΡ: Πολύ πετυχημένο αυτό που είπες. Εσύ όμως ξέρεις τι θέλεις να ντυθείς;
ΔΡ ΡΑΝΚ: Βέβαια, αγαπητέ μου φίλε, το γνωρίζω πολύ καλά.
ΧΕΛΜΕΡ: Λοιπόν;
ΔΡ ΡΑΝΚ: Στην επόμενη μασκαράτα, θέλω να ντυθώ αόρατος.
ΧΕΛΜΕΡ: Πολύ αλλόκοτη ιδέα.
ΔΡ ΡΑΝΚ. Υπάρχει ένα μεγάλο μαύρο καπέλο –· δεν έχεις ακούσει για το καπέλο της αορατότητας; Το φοράς στο κεφάλι, και ύστερα κανένας δεν σε βλέπει.
ΧΕΛΜΕΡ: (Με ένα συγκρατημένο χαμόγελο) Όχι, δεν σε βλέπει· έχεις δίκιο.
ΔΡ ΡΑΝΚ: Παραλίγο όμως να ξεχάσω για τι ήρθα. Χέλμερ, δώσε μου ένα πούρο, ένα από εκείνα τα σκούρα Αβάνας.
ΧΕΛΜΕΡ: Με μεγάλη μου χαρά. (Του προσφέρει την κασετίνα)
ΔΡ ΡΑΝΚ: (Παίρνει ένα και κόβει την άκρη) Ευχαριστώ.
ΝΟΡΑ: (Ανάβοντας ένα σπίρτο από το κερί) Επιτρέψτε μου να σας το ανάψω εγώ
ΔΡ ΡΑΝΚ: Σας ευχαριστώ για αυτό.
(Η Νόρα τού κρατάει το σπίρτο· εκείνος το ανάβει)
ΔΡ ΡΑΝΚ: Και τώρα, έχετε γεια!
ΧΕΛΜΕΡ: Έχε γεια, έχε γεια, αγαπητέ μου φίλε!
ΝΟΡΑ: Καλόν ύπνο, γιατρέ!
ΔΡ ΡΑΝΚ: Σας ευχαριστώ για αυτήν την ευχή.
ΝΟΡΑ: Ευχηθείτε το ίδιο και για εμένα.
ΔΡ ΡΑΝΚ: Για εσάς; Ω καλά, αφού το επιθυμείτε –. Καλόν ύπνο!
Και σας ευχαριστώ για τη φωτιά. (Γνέφει και στους δύο και φεύγει)
ΧΕΛΜΕΡ: (Πνιχτά) Είχε πιει αρκετά.
ΝΟΡΑ: (Αφηρημένα) Ίσως.
(Ο Χέλμερ βγάζει το μπρελόκ με τα κλειδιά του από την τσέπη του και βγαίνει στον διάδρομο)
ΝΟΡΑ: Τόρβαλντ – τι κάνεις εκεί;
ΧΕΛΜΕΡ: Πρέπει να αδειάσω το γραμματοκιβώτιο· είναι γεμάτο μέχρι επάνω· δεν θα υπάρχει χώρος για τις εφημερίδες αύριο το πρωί –
ΝΟΡΑ: Θα δουλέψεις απόψε;
ΧΕΛΜΕΡ: Ξέρεις ότι δεν το θέλω αυτό. – Τι είναι αυτό; Κάποιος πείραξε την κλειδαριά εδώ.
ΝΟΡΑ: Την κλειδαριά –;
ΧΕΛΜΕΡ: Ναι, ακριβώς. Τι σημαίνει αυτό; Καλά, δεν φαντάζομαι ότι οι υπηρέτριες ποτέ –; Ορίστε, εδώ είναι μια σπασμένη φουρκέτα. Νόρα, δική σου είναι…
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Τι σημαίνει να είσαι γυναίκα σε μια κοινωνία που έχει γράψει τους κανόνες χωρίς εσένα; Στο σπιτικό των Χέλμερ, όλα μοιάζουν ιδανικά. Είναι Χριστούγεννα, ο Τόρβαλντ μόλις πήρε προαγωγή και η Νόρα, το «καρδερινάκι» του, στροβιλίζεται ανάμεσα σε στολίδια και δώρα. Όμως, πίσω από την προσεκτικά συντηρημένη βιτρίνα της αστικής ευτυχίας, κρύβεται ένα θανάσιμο μυστικό από το παρελθόν. Όταν βγει στο φως, τίποτα δεν θα είναι ίδιο πια.
Το «Κουκλόσιτο» του Henrik Ibsen είναι μέχρι και σήμερα ένα από τα πιο αιχμηρά θεατρικά έργα όλων των εποχών, μια διαρκής υπενθύμιση ότι η ισότητα δεν είναι δεδομένη. Μέσα από τον μεγεθυντικό φακό του παρακολουθούμε μια ραγδαία πτώση από την αυταπάτη στην ωμή πραγματικότητα. Πρόκειται για μία ιστορία για τη στιγμή που συνειδητοποιεί κανείς ότι ο μεγαλύτερος εχθρός της ελευθερίας του δεν είναι οι άλλοι, αλλά ο ρόλος που δέχτηκε να παίξει.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Χένρικ Γιόχαν Ίψεν ήταν Νορβηγός θεατρικός συγγραφέας και θεατρικός σκηνοθέτης. Ο Ίψεν θεωρείται ο κορυφαίος παγκοσμίως δραματουργός του 19ου αιώνα και συχνά αναφέρεται ως «ο πατέρας του σύγχρονου δράματος». Πρωτοστάτησε στον θεατρικό ρεαλισμό, αλλά έγραψε και λυρικά επικά έργα.
