Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Μητά «Πλανήτες, ύδατα και νήσοι», η οποία θα κυκλοφορήσει στις 14 Ιουνίου από τις εκδόσεις Στερέωμα.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Στη γιορτή των φυσητήρων
Ο Ναντ, ο γιγαντιαίος αυτός απόγονος του μυθικού αλμπίνου φυσητήρα που δώρισε στην ανθρωπότητα η γραφίδα του Χέρμαν Μέλβιλ, η ολοζώντανη απόδειξη ότι οι μεγαλύτερες αρσενικές σπερμοφάλαινες μπορούν να φτάσουν σε μήκος τα είκοσι πέντε μέτρα και σε βάρος τους ογδόντα τόνους (όπως ισχυριζόταν στη γραπτή μαρτυρία του ο υποπλοίαρχος Όουεν Τσέις, επιζών του φαλαινοθηρικού Έσσεξ, για το κήτος που βύθισε στις 20 Νοεμβρίου 1820 καταμεσής του Ειρηνικού το «πιο καλότυχο σκαρί» του Ναντάκετ – μια από τις πιο ξακουστές θαλάσσιες τραγωδίες του 19ου αιώνα), ο πιο γνωστός εκπρόσωπος του είδους Physeter macrocephalus των Οδοντοκητών –καθώς την πρόσφατη μετακίνησή του του από το Αρχιπέλαγος των Γκαλαπάγκος μέχρι τις θαλάσσιες τάφρους της Μεσογείου, όπως και όλες τις περιπέτειές του τα τελευταία δεκαεπτά χρόνια, παρακολουθούσε ζωντανά η Αμερικανική Κητολογική Εταιρεία μέσω πομπού εμφυτευμένου στο ραχιαίο πτερύγιό του– δεν κατάφερε να ολοκληρώσει το ταξίδι του.
Ο εξηντάχρονος (σύμφωνα με τους υπολογισμούς των κητολόγων) Ναντ, έχοντας αποτύχει κατ’ επανάληψη να προσεγγίσει ερωτικά κάποιο θηλυκό όλ’ αυτά τα χρόνια, δοκιμάζοντας ανεπιτυχώς τη γοητεία του και τις τεχνικές του στο φλερτ στα περισσότερα γεωγραφικά μήκη και πλάτη των ωκεανών του πλανήτη –εκ των πραγμάτων υψηλού ρίσκου εγχείρημα, καθώς αυτοί οι περιπλανώμενοι λεβιάθαν πλησιάζουν τις ομάδες των θηλυκών μία φορά κάθε τρία χρόνια για να ζευγαρώσουν–, οδηγημένος από την αρσενική απελπισία του, τη φθίνουσα επιθυμία, το πιο ισχυρό σύστημα ηχοεντοπισμού που απαντάται σε γήινο πλάσμα κι ένα αρχέγονο, ακατάβλητο ένστικτο, έβαλε πλώρη για τα βαθιά ύδατα της νοτιοδυτικής Κρήτης, εκεί όπου λαμβάνει χώρα η «γιορτή των φυσητήρων».
Ο εξηντάχρονος (σύμφωνα με τους υπολογισμούς των κητολόγων) Ναντ, έχοντας αποτύχει κατ’ επανάληψη να προσεγγίσει ερωτικά κάποιο θηλυκό όλ’ αυτά τα χρόνια [...] οδηγημένος από την αρσενική απελπισία του, τη φθίνουσα επιθυμία, το πιο ισχυρό σύστημα ηχοεντοπισμού που απαντάται σε γήινο πλάσμα κι ένα αρχέγονο, ακατάβλητο ένστικτο, έβαλε πλώρη για τα βαθιά ύδατα της νοτιοδυτικής Κρήτης, εκεί όπου λαμβάνει χώρα η «γιορτή των φυσητήρων».
Με προορισμό λοιπόν το μοναδικό σημείο στον κόσμο όπου οι φυσητήρες αναπαράγονται συνεχώς, καθώς οι θηλυκές με τα μικρά τους και οι αρσενικοί συνυπάρχουν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχοντας εγκαταλείψει την έξη της περιπλάνησης, ο Ναντ διέσχισε τα στενά του Γιβραλτάρ, περιέπλευσε τη Σικελία και τη Μάλτα κι έφτασε γρήγορα στην Ελληνική Τάφρο, στα βαθύτατα νερά μεταξύ Πελοποννήσου και Κρήτης, διακόπτοντας την πορεία του μόνο για να καταδυθεί στις απόκρημνες χαράδρες που εκτείνονται σε βάθος χιλιάδων μέτρων κάτω από την επιφάνεια και να κυνηγήσει τη λεία του –τα μεγάλα μεσοπελαγικά καλαμάρια–, ονειρευόμενος νυχθημερόν τον ερωτικό παράδεισο που τον περίμενε μερικές εκατοντάδες μίλια νοτιότερα, οδηγώντας τις αντοχές του στα άκρα· έτσι δεν είδε το επιβατηγό Νηρέας που το σούρουπο της 14ης Αυγούστου 2022, κατάφορτο με οχήματα και ανθρώπους και προσπαθώντας να διορθώσει μια καθυστέρηση που σημειώθηκε κατά τον απόπλου, έπλεε με τη μέγιστη δυνατή ταχύτητα προς τα Χανιά και συγκρούστηκε μαζί του. Το τεράστιο κεφάλι του, αυτός ο κάθετος ζωντανός τοίχος με την ανυπέρβλητη κρουστική δύναμη, αυτός ο κριός που, υποστηριζόμενος από την πιο εντυπωσιακή κρανιακή κοιλότητα που δόθηκε ποτέ σε γήινο ον –γεμάτη με δύο χιλιάδες λίτρα υγρό σπερματσέτο–, είναι φτιαγμένος για να αντέχει τις βιαιότερες συγκρούσεις στον φυσικό κόσμο –συγκρούσεις που κανένα άλλο κρανίο δεν θα μπορούσε ν’ αντέξει–, δεν άντεξε.
Έτσι, ο ολομόναχος Ναντ, όπως τον αποκαλούσαν οι Αμερικανοί ερευνητές που για σχεδόν δύο δεκαετίες παρακολουθούσαν κάθε του κίνηση μεγαλώνοντας μαζί του, έχασε τη ζωή του – και μαζί με αυτή, την ύστατη ευκαιρία να γευτεί τον έρωτα επί της θαλάσσης.
Σημείωση: Η περιγραφή του κεφαλιού του Ναντ οφείλει πολλά στο σχετικό χωρίο του Μόμπι- Ντικ ή Η φάλαινα (Gutenberg 1991), σε μετάφραση Α. Κ. Χριστοδούλου.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
Πώς έληξε το ταξίδι προς αναζήτηση έρωτα του ολομόναχου Ναντ, του μονήρη φυσητήρα που για δεκαετίες παρακολουθούσαν οι επιστήμονες κατά τις περιπλανήσεις του στους ωκεανούς του πλανήτη, στα νερά του Κρητικού πελάγους; Ποιο αμαρτωλό μυστικό έκρυβε ο μαύρος ασφόδελος, το παράξενο λουλούδι που στοίχειωσε ένα ολόκληρο νησί, σαν προάγγελος κακής τύχης και φορέας συλλογικής ενοχής; Μια σειρά από μικρές και πολύ μικρές ιστορίες που μας ταξιδεύουν στον Άρη, στα ερωτικά πεδία των θαλασσών της Γης και στα μυστήρια των δυτικών Κυκλάδων, μεταφέροντας τον ανεπαίσθητο ψίθυρο του αινιγματικού και του ανεξήγητου.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Γιώργος Μητάς γεννήθηκε το 1966 στη Λιβαδειά. Μεγάλωσε στο Παγκράτι. Σπούδασε Βιολογία στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και απέκτησε μεταπτυχιακό τίτλο (M.Sc.) στην Αλιευτική Βιολογία από το Πανεπιστήμιο του Χαλ (Hull) της Μεγάλης Βρετανίας. Έχει εκδώσει τη συλλογή διηγημάτων Ιστορίες του Χαλ (Κίχλη, 2011 — βραβείο πρωτοεμφανιζόμενου συγγραφέα Λογοτεχνικά βραβεία «Διαβάζω» 2012, βραχεία λίστα για τα Κρατικά Λογοτεχνικά Βραβεία 2012 Διηγήματος-Νουβέλας), τη νουβέλα Το Σπίτι (Κίχλη, 2014 — βραχεία λίστα για το Βραβείο Πεζογραφίας περιοδικού «Κλεψύδρα» 2015) και τη νουβέλα Τα δύο δώρα (Στερέωμα, 2021 — 3η σε ψήφους Νουβέλα στα Λογοτεχνικά Βραβεία «Αναγνώστη» 2022).
