Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Αντώνη Μακρυδημήτρη «Ο αποχαιρετισμός και άλλα διηγήματα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Αποχαιρετισμός
(Der Tod)
Ξαπλωμένος, ντυμένος με το καλό του κοστούμι μέσα στο φέρετρο.
«Ήρθανε όλοι;» ρωτά τη γυναίκα που στέκει δίπλα σιωπηλή, θλιμμένη, μαυροντυμένη.
«Ήρθαν» απάντησε εκείνη. «Ένας δυο μένουν ακόμα».
«Ας περιμένουμε λίγο» είπε αυτός με φωνή καθαρή, αν και λίγο απόμακρη.
«Τι ώρα είναι;» ρώτησε μετά.
«Τρεις» αποκρίθηκε η γυναίκα.
«Καλά, έχουμε καιρό» ακούστηκε από το φέρετρο αυτός.
Ύστερα από ένα διάστημα σιωπής, ο νεκρός ξαναρώτησε:
«Ήρθαν τ’ αδέλφια μου;»
«Ναι».
«Όλα;»
«Ναι, όλα» απάντησε εκείνη.
«Τα παιδιά μου;» ξαναρώτησε.
«Ήρθαν κι αυτά, είναι ώρες εδώ» είπε η γυναίκα.
«Οι φίλοι;»
«Όσοι είναι ζωντανοί. Όσοι μπόρεσαν, ήρθαν» είπε η γυναίκα.
«Είναι βλέπεις μακριά και το χωριό, αφού ήθελες εδώ να γίνει η ταφή».
«Καλά, σώπα τώρα» είπε ο νεκρός. «Πες μου όταν όλα είναι έτοιμα, να ξέρω».
«Εντάξει» αποκρίθηκε η γυναίκα στα μαύρα. Αφού πέρασε κάμποση ώρα, έσκυψε στο φέρετρο η γυναίκα και ψιθύρισε:
«Είμαστε έτοιμοι».
Εκείνος σιωπούσε. Μετά ρώτησε πάλι σιγανά:
«Ήρθαν όλοι;»
«Ναι» απάντησε εκείνη, «όλοι».
Ύστερα από μια σύντομη σιωπή, ο άνθρωπος μέσα από το φέρετρο ρώτησε:
«Οι γονείς μου ήρθαν;»
«Πώς να ’ρθουν» μουρμούρισε με απορία αυτή. «Είναι χρόνια νεκροί».
«Θα ’ρθουν, μου είπαν» ακούστηκε να λέει εκείνος. «Περιμένετε λίγο. Ίσως καθυστέρησαν να βγουν από εκεί να με χαιρετήσουν για τελευταία φορά. Δεν γίνεται να φύγω χωρίς να τους δω και να με δουν κι εκείνοι. Πες στ’ αδέλφια μου να περιμένουν λίγο ακόμη. Εγώ δεν βιάζομαι».
«Εντάξει» αποκρίθηκε η γυναίκα που ήταν ντυμένη στα μαύρα, ξάγρυπνη, ξέπνοη και μελαγχολική πολύ.
Πέρασαν κάποιες ακόμα στιγμές σιωπής και αμηχανίας. Τότε ο νεκρός είπε ψιθυριστά:
«Πάμε τώρα· ήρθαν, τους είδα, τους άκουσα, είπαμε αυτά που είχαμε να πούμε».
Μετά σιώπησε εντελώς. Η γυναίκα έκανε τότε ένα νεύμα στ’ αδέλφια του και στα παιδιά του να προχωρήσουν.
Σήκωσαν το φέρετρο, βγήκαν από το σπίτι και βάδισαν αργά προς το κοιμητήριο. Εκεί που θα βρισκόταν πια για πάντα νεκρός μαζί με τους νεκρούς του.
Λίγα λόγια για το βιβλίο
11 διηγήματα εξετάζουν ένα φαινόμενο σύνηθες και οικείο, όσο και αενάως «παράξενο» και «προκλητικό» στη ζωή των περισσότερων ανθρώπων: τον «αποχωρισμό». Θάνατος, Χωρισμός , Απώλεια , Απομάκρυνση Τούτη η απότομη, απρόβλεπτη και οδυνηρή, συχνά, μεταβολή και μεταστροφή της καταστάσεως και της συνθήκης ζωής συνοδεύεται από ένα είδος «άλαστου» πένθους που μοιάζει να διακατέχει τον πάσχοντα άνθρωπο, καθώς στέκει αντιμέτωπος με κάτι που φαίνεται να τον ξεπερνά. Αλλά τότε η τέχνη επέρχεται με τα δικά της «όπλα» κατά τρόπο Καθαρτήριο , Καταπραϋντικό, Παραμυθητικό…
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Αντ. Μακρυδημήτρης είναι Οµότιµος Καθηγητής ΕΚΠΑ. Παράλληλα µε το καθ’ αυτό επιστηµονικό του έργο, που υπήρξε πολυσχιδές, ασχολήθηκε επί µακρόν και µε τη λογοτεχνία. Έχει εκδώσει ποιητικές συλλογές, έχει πραγµατοποιήσει µεταφράσεις (ποίηση, θέατρο κι έναν τόµο πεζογραφίας) και συγγράψει ορισµένα διηγήµατα. Το έργο του Μικρές Δοκιμές με κείμενα κριτικής της ποίησης και άλλες παρεµβάσεις σε ζητήµατα πολιτιστικής πολιτικής, κυρίως, κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Νίκας το 2024.
