tholos250

Της Βίκυς Βασιλάτου

Πώς θα σας φαινόταν εάν μια ομάδα παιδιών αποφάσιζε να παίξει με τα μυρμήγκια της -δηλαδή εσάς- και να τα αποκόψει από τον υπόλοιπο κόσμο χάρη σ’ έναν θόλο για να παρατηρήσει τις αντιδράσεις, τη βιωσιμότητα, τους φόβους, τη βιαιότητα και την ανθρωπιά τους μέσα από έναν οργουελικό μεγεθυντικό φακό και με τον χρόνο να μετρά αντίστροφα; 

Κάπως έτσι έχουν τα πράγματα στο μυθιστόρημα του Stephen King. Ένα μυθιστόρημα που μπορεί να του πήρε κάτι λιγότερο από ενάμιση χρόνο για να το συγγράψει και κάτι περισσότερο από τριανταπέντε για να ξαναπιάσει στα χέρια του και να συνεχίσει το πρωταρχικό του τόλμημα, αλλά που το έφερε εις πέρας με μεγάλη μαεστρία και κατάφερε, για πρώτη φορά, να με κάνει δέσμια του γραπτού του. 

Έχω προσπαθήσει πολλές φορές να διαβάσω τον πολυβραβευμένο και πολυσυζητημένο Αμερικανό συγγραφέα, αλλά έως τώρα δεν είχα ξεπεράσει το φράγμα των μερικών σελίδων. Κάθε που έπιανα στα χέρια μου ένα βιβλίο του, κάθε που ήθελα να του δώσω μια δεύτερη, τρίτη, τέταρτη ευκαιρία, η καλή μου διάθεση και θέληση συναντούσαν ανυπέρβλητα εμπόδια. Ένιωθα ότι δεν μου ταίριαζαν ούτε οι θεματικές του ούτε ο τρόπος γραφής του. 

Τον Θόλο, τον εντόπισα πέρυσι όταν πρωτοεκδόθηκε στα ελληνικά γράμματα. Αλλά με την εμπειρία των έως τώρα άκαρπων συναναστροφών μου με τον Stephen King, λογικό επόμενο ήταν να του γυρίσω την πλάτη. Πριν όμως από μερικές βδομάδες, σαν κάτι να άλλαξε, σαν ο Θόλος του να με μαγνήτισε, να με ηλέκτρισε. Έτσι λοιπόν ξεκίνησε η καρπερή περιπλάνησή μου στην ιστορία του, μια ιστορία που διαδραματίζεται στον μικρόκοσμο του Τσέστερ’ς Μιλ. 

Μόλις πάτησα το πόδι μου εκεί, ούσα περιβεβλημένη από δεκάδες καλοδουλεμένους χαρακτήρες και κατακλυσμένη από την ραγδαία εξέλιξη των γεγονότων, συνέχισα γεμάτη ευχαρίστηση και αγωνία την βόλτα μου. Σελίδα τη σελίδα, συνειδητοποίησα ότι το μυθιστόρημα φτάνει σε κορυφώσεις που οι συγγραφείς θα ζήλευαν και οι αναγνώστες θα λάτρευαν. 

Οι κριτικές που γράφτηκαν για τον Θόλο μιλάνε για πολιτική αλληγορία, υπερφυσικό τρόμο. Ισχύει. Μεταξύ όμως αυτώνσυγκράτησα το ότι είναι «ένας ανησυχητικός στοχασμός για την ικανότητά μας να κάνουμε το καλό και το κακό». Η αιώνια διαμάχη μεταξύ Καλού και Κακού έρχεται για άλλη μια φορά στο προσκήνιο. Ίσως να είναι πολυφορεμένη αυτή η ιδέα, ίσως πάλι να μην έχει να μας διδάξει κάτι για την ανθρώπινη φύση που δεν γνωρίζουμε ήδη. Όταν όμως αυτό το στοιχείο είναι η μαγιά για να δημιουργήσεις έναν μικρόκοσμο και μια βεντάλια από ήρωες όπως του Θόλου, τότε φοράς γάντι για την όποια κριτική σου και διαβάζεις πίσω από τις λέξεις, εντοπίζοντας τα βαθύτερα νοήματα του μυθιστορήματος. 

Το πολυπρόσωπο μυθιστόρημα του King δεν έχει κανένα ψεγάδι. Ψεγάδια έχουν όμως -κι αυτό σκοπίμως- κάποιοι από τους ήρωές του, ούτως ώστε, και μέσα θαρρείς από ένα μικροσκόπιο, να έχουμε μια ολοκληρωμένη οπτική του προς τα πού γέρνει η ζυγαριά ενός χαρακτήρα και η ανθρωπιά του. Ούτως ώστε να μας γίνει αντιληπτό μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος φορώντας το προσωπείο του «καλού» με πρόφαση ότι υπηρετεί τη πόλη και τους κατοίκους της, και στην ουσία να είναι πιόνι του εγωισμού και της δίψας του για εξουσία. Και, μέχρι πού μπορεί να φτάσει ο άνθρωπος όντας «πιόνι» της αλληλεγγύης και της δίψας του για ανιδιοτελή προσφορά και για τη σωτηρία του. 

Αυτά τα υπαρξιακά ζητήματα, αυτά τα παθήματα που έγιναν μαθήματα για τους ήρωές του - τους λίγους που επέζησαν από τον ζυγό των «κακών» και του θόλου- είναι θεωρώ τα κλειδιά της επιτυχημένης και τολμώ να πω αντιαμερικανικής μυθοπλασίας του King. Εδώ δεν είναι όπως Χόλυγουντ, με την Αμερική να σώζει ολόκληρο τον πλανήτη από τα δεινά του. Στην προκειμένη περίπτωση, ό,τι προσπάθεια κι αν κατέβαλε η χώρα για να απελευθερώσει αυτόν τον μικρόκοσμο από την συντέλειά του, υπήρξε ατελέσφορη. Μόνο η αγάπη για τη ζωή και για τον άνθρωπο σε συνδυασμό με τη δύναμη ψυχής των «καλών» δίνουν ένα τέλος σ’ αυτό το απάνθρωπο παιχνίδι. Και, εν κατακλείδι, το Καλό, ύστερα από μικρές μάχες, πάντα νικά τον πόλεμο με το Κακό. 

Αυτός λοιπόν ο βαθιά απάνθρωπος και συνάμα βαθιά ανθρώπινος Θόλος, μας υπενθυμίζει ότι οι ζωές μας, οι μικρές ζωές μας, δεν είναι σύμφωνα με τον King παρά ένα ρούχο που το φοράμε και συνεχίζουμε την πορεία μας. Μας υπενθυμίζει ότι δεν είμαστε παρά καλά ή κακά μυρμήγκια που το καθένα από εμάς φτιάχνει τη ζωή του, συμβιβάζεται με τη Μοίρα, τον Θεό, το Σύμπαν και πολεμάει ανάλογα με τις δυνάμεις και τα πιστεύω του για ένα καλύτερο αύριο… 

tholos-exofΟ Θόλος
Stephen King
Μετάφραση: Νίκος Σπυριδάκης
Εκδόσεις Bell, 2011
Σελίδες: 1166

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...
«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

«Κισότ όπως Κιχώτης» του Σαλμάν Ρούσντι (κριτική) – Ένα μυθιστόρημα που δεν φοβάται το γέλιο

Για το μυθιστόρημα του Σαλμάν Ρούσντι (Salman Rushdie) «Κισότ όπως Κιχώτης» (μτφρ. Γιώργος Μπλάνας, εκδ. Ψυχογιός).

Του Διονύση Μαρίνου

Ερώτηση απ’ αυτές που δεν χρειάζεται –και δεν μπορείς– να απαντήσεις, καθώς είναι γνωστό πως «το ρόδο είναι ρόδ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική)  – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

«Δέντρο από καπνό» του Ντένις Τζόνσον (κριτική) – Το βραβευμένο μυθιστόρημα-σταθμός για τον πόλεμο του Βιετνάμ

Για το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ντένις Τζόνσον (Denis Johnson) «Δέντρο από καπνό» (μτφρ. Γιώργος-Ίκαρος Μπαμπασάκης, εκδ. Πατάκη), με αφορμή την κυκλοφορία –ήταν εξαντλημένο εδώ και χρόνια– της δεύτερης έκδοσής του. 

Του Φώτη Καραμπεσίνη

Εί...

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Για να τον ξεχάσω (διήγημα)

Η αλήθεια είναι πως στην αρχή σε σιχαινόμουν. Απ’ την πρώτη στιγμή που σ’ έφερε στο σπίτι και σε είδα να κολυμπάς μέσα σ’ εκείνο το διάφανο σακούλι που το ‘σφιγγε σαν πουγκί στο χέρι του, σαν μπελά σ’ έβλεπα περισσότερο παρά σαν παρέα, ένα μπελά με τον οποίο δεν ήθελα επ’ ουδενί να συμβιώσω.

Της Χρυσ...

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Ο Χαβιέρ Θέρκας και η ηθική του Εμφυλίου

Τρια μυθιστορήματα του επιτυχημένου Ισπανού συγγραφέα Χαβιέρ Θέρκας (Javier Cercas) και ο τρόπος με τον οποίο ο Ισπανικός Εμφύλιος εντάσσεται στις τρεις ιστορίες. Οι διαθλάσεις της Ιστορίας στον καθρέφτη της μνήμης και της λογοτεχνικής αφήγησης.

Του Γιώργου Ν. Περαντωνάκη

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

«Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά» του Γιάννη Καρκανέβατου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γιάννη Καρκανέβατου «Ο πατέρας δεν μιλούσε γι' αυτά», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Εστία.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μέχρι κάποια ηλικία η μνήμη θυμίζει πατάρι· στοιβάζεις ό,...

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

«Το γεγονός» της Ανί Ερνό (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Annie Ernaux «Το γεγονός» (μτφρ. Ρίτα Κολαΐτη), στο οποίο βασίστηκε η ομώνυμη –βραβευμένη με τον Χρυσό Λέοντα στο Φεστιβάλ της Βενετίας πέρσι– ταινία. Το βιβλίο θα κυκλοφορήσει στις 26 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας...

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

«Ονειρεύομαι πίνακες» του Σόλωνα Παπαγεωργίου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Σόλωνα Παπαγεωργίου «Ονειρεύομαι πίνακες», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Στίξις.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ονειρεύομαι πίνακες

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του Όργουελ

Έξι προσφατα αστυνομικά μυθιστορήματα και ένα δοκίμιο του George Orwell. Κλασικό και σύγχρονο βρετανικό, σκανδιναβικό αλλά και μια αυτοέκδοση ελληνικού αστυνομικού μυθιστορήματος μεταξύ των προτάσεων. Κεντρική εικόνα: Εικονογράφηση του Λιθουανού © Karolis Strautniekas.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου ...

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Πόλεμος στην Ουκρανία: Οκτώ βιβλία για το «πώς φτάσαμε ως εδώ»

Οκτώ βιβλία που μας βοηθούν να καταλάβουμε, ακόμη και σε καταστάσεις κρίσιμες και τραγικές όπως αυτές που ζούμε σήμερα, «Πώς φτάσαμε ως εδώ». Τα έξι είναι βιβλία ιστορίας, έρευνας και γεωπολιτικής και τα δύο είναι λογοτεχνικά έργα Ουκρανών συγγραφέων. Στην κεντρική εικόνα: Από διαδήλωση στο Βερολίνο την περασμένη Κυ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

02 Μαΐου 2022 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Οι δώδεκα συμβουλές του Ρομπέρτο Μπολάνιο για τη συγγραφή διηγημάτων

Ο Χιλιανός πεζογράφος και ποιητής Roberto Bolaño ήταν ένας από τους σημαντικότερους σύγχρονους ισπανόφωνους λογοτέχνες. Μετανάστευσε σε μικρή ηλικία στο Μεξικό και αργό

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ