prodimosieysi kazantzakis

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το εμβληματικό μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «Ο Χριστός ξανασταυρώνεται», το οποίο θα κυκλοφορήσει σε νέα έκδοση στις 5 Απριλίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μανολιός σώπασε· η φωνή του είχε αρχίσει να τρέμει. Οι φίλοι ζύγωσαν το Μανολιό απάνω στο πεζούλι:

—Ποιος ήταν; ρώτησαν με αγωνία.

Κάμποση ώρα ο Μανολιός δίσταζε· μα τέλος, ήσυχα, σαν ένας καρπός ώριμος που πέφτει τη νύχτα σ’ ένα περβόλι, έπεσε ο λόγος του:

—Ο Χριστός.

Οι τρεις σύντροφοι τινάχτηκαν σα να πρόβαλε ξάφνου ανάμεσά τους, μες στο σκοτάδι, θλιμμένος, φτωχοντυμένος, κατατρεμένος από τους ανθρώπους, με τα πόδια αιματωμένα από τη μεγάλη πορεία, πρόσφυγας, ο Χριστός. Ένιωθαν ανάμεσά τους με τρόμο, με αναγάλλιαση, την αόρατη παρουσία. Κάμποση ώρα δεν μπόρεσαν να βγάλουν άχνα· τι μπορούσαν να πουν; Πού να στραφούν; Σε ποιον να μιλήσουν; Δεν έβλεπαν κανένα· όμως ποτέ σώμα δεν τους φάνηκε τόσο σίγουρο, τόσο χεροπιαστό, όσο ο αόρατος αυτός, με ταπεινό σχήμα ανθρώπινο, ανάμεσά τους, αγέρας.

Πρώτος ο Γιαννακός άνοιξε το στόμα, φώναξε, καρφώνοντας το μάτι του μέσα στο σκοτάδι:

—Ποιος είναι; Σα να χτύπησε κάποιος την πόρτα· ποιος είναι; ξαναφώναξε κι άπλωσε το χέρι.

Τα φύλλα της συκιάς κουνήθηκαν, γέμισε πάλι η νύχτα μυρωδιά – από σπαρτά, από αγιόκλημα, από ώριμο σύκο. Κι ως ανάσαναν κι οι τέσσερεις βαθιά τη μυρωδιά τούτη, ένιωσαν να κατεβαίνει μέσα τους και να διακλαδώνεται, από τη φτέρνα στην κορφή, η αόρατη παρουσία. Θυμήθηκαν όλοι, όταν ήταν ακόμα παιδιά κι η καρδιά τους ήταν ακόμα αγνή, τον ίδιο Αόρατο να μπαίνει μέσα τους και να κάνει κατοχή, τη Μεγάλη Πέμπτη, όταν μεταλάβαιναν.

—Μανολιό, είπε ο Μιχελής, κι έκαμε ν’ αγκαλιάσει το φίλο του, μα κρατήθηκε· Μανολιό, από σήμερα, από την ώρα που σε είδα να προβαίνεις από την πόρτα του Αγά, δεμένος πιστάγκωνα, και πήγαινες ήσυχος, χαρούμενος, να σκοτωθείς για να σώσεις το χωριό, ένιωσα πως ένας αγέρας καινούριος, μια παράξενη λάμψη σε τριγυρίζει· σα να ψήλωσες, σα να λίγνεψες, σα να γίνηκες φλόγα. Από τη στιγμή εκείνη πήρα την απόφαση: Όπου θα πας, θα ’ρθω· όπου με πας, θα πάω· ό,τι με προστάξεις, θα κάμω.

Σώπασε μια στιγμή, σα να δίσταζε· μα ευτύς, αποφασισμένος:

—Τώρα που είδα, είπε σιγά, τον πατέρα μου να τρώει, να πίνει και να νυστάζει, κατάλαβα πως περισσότερο είμαι δεμένος μαζί σου, Μανολιό, παρά μαζί του. Δε χρωστώ πια υπακοή σε αυτόν, παρά σε σένα.

Ο Γιαννακός κι ο Κωσταντής έκαμαν κι αυτοί να μιλήσουν, μα δεν μπόρεσαν, άρχισαν τα κλάματα.

Η γυναίκα του Κωσταντή πρόβαλε στο κατώφλι, τους άκουσε να κλαίνε, κούνησε το κεφάλι της και μπήκε μέσα. Ο Μανολιός πήρε το χέρι του Μιχελή και το κράτησε σφιχτά ανάμεσα στα δυο του χέρια.

Ό,τι εγώ χρόνια παιδεύτηκα να φτάσω και δεν το ’φτασα, εσύ το φτάνεις μ’ ένα ήσυχο, αλαχάνιαστο βήμα. Και η θυσία η δικιά σου έχει αξία μεγάλη· γιατί έχεις σπίτι αρχοντικό και πατέρα άρχοντα και πλούτη κι όνομα· εγώ δεν έχω τίποτα. Θυσιάζω στο Θεό το τίποτα· κι όμως ακόμα βασανίζουμαι για να κάμω κι αυτή την τιποτένια θυσία...

—Αδερφέ μου, είπε, είσαι πιο καλός, πιο αγνός, πιο κοντά στο Χριστό από μένα. Δε σε δέρνουν δαιμονικές φωνές εσένα, και βρίσκεις πιο απλά και πιο σίγουρα τη στράτα. Ό,τι εγώ χρόνια παιδεύτηκα να φτάσω και δεν το ’φτασα, εσύ το φτάνεις μ’ ένα ήσυχο, αλαχάνιαστο βήμα. Και η θυσία η δικιά σου έχει αξία μεγάλη· γιατί έχεις σπίτι αρχοντικό και πατέρα άρχοντα και πλούτη κι όνομα· εγώ δεν έχω τίποτα. Θυσιάζω στο Θεό το τίποτα· κι όμως ακόμα βασανίζουμαι για να κάμω κι αυτή την τιποτένια θυσία. Όπως ο γέροντάς μου, ο πάτερ Μανασής, είχα κι εγώ, ο παρακεντές, σχέδια μεγάλα· δε με χωρούσε το μαντρί μου, δε με χωρούσε το χωριό, λαχτάριζα να μπω, λέει, σ’ ένα μεγάλο καράβι, να πάω στην άκρα του κόσμου, να βρω τη λύτρωσή μου. Θαρρούσα πως ο Άγιος Τάφος είναι μακριά πολύ, στην άκρα του κόσμου, και καταφρονούσα το σβώλο αυτόν της γης όπου μ’ έριξε ο Θεός... Μα τώρα κατάλαβα· ο Χριστός είναι παντού, τριγυρίζει απόξω από το χωριό μας, χτυπάει την πόρτα μας, στέκεται και ζητιανεύει απόξω από την καρδιά μας. Φτωχός, πεινασμένος, άστεγος είναι ο Χριστός στο πλούσιο τούτο κεφαλοχώρι, όπου ζουν και βασιλεύουν οι Αγάδες, οι Λαδάδες, οι παπα-Γρηγόρηδες. Φτωχός, κι έχει και παιδιά που πεινούνε. Ζητιανεύει, χτυπάει τις πόρτες και τις καρδιές, και τον διώχνουν από πόρτα σε πόρτα, από καρδιά σε καρδιά.

Σηκώθηκε απάνω ο Μανολιός, μέσα στο σκοτάδι το πρόσωπό του άστραψε.

—Αδέρφια, φώναξε, εμείς θα τον περιμαζέψουμε, εμείς θα του ανοίξουμε τις πόρτες μας και τις καρδιές μας. Πρωτύτερα δεν τον έβλεπα, δεν τον άκουγα· τώρα τον βλέπω και τον ακούω. Προχτές τη νύχτα που ανέβηκε ο Γιαννακός να με βρει στη μοναξιά μου, τον άκουσα να με φωνάζει καθαρά, με τ’ όνομά μου, και κατέβηκα στο χωριό. Θαρρούσα πως με φώναξε για να πεθάνω· μα δε με φώναξε γι’ αυτό. Το ξέρω τώρα γιατί με φώναξε· και πήρα απόφαση.

Μια φωνή ακούστηκε μέσα στο σκοτάδι, θα ’ταν του Κωσταντή:

psichogios kazantzakis christos—Τι απόφαση, Μανολιό μου;
—Τι απόφαση; έκαμε ο Μανολιός κι έμεινε λίγη ώρα συλλογισμένος. Πώς να την παραστήσω με τα λόγια; Δεν μπορώ. Θαρρώ μονάχα με την πράξη, αν θέλει ο Θεός, θα μπορέσω. Αδέρφια, πήρα απόφαση ν’ αλλάξω τη ζωή μου ολότελα, ν’ απαρνηθώ τα περασμένα, να περμαζώξω το Χριστό από το δρόμο. Θα πηγαίνω μπροστά με την τρουμπέτα, σα σεΐζης του, και θα φωνάζω. Τι θα φωνάζω, δεν ξέρω. Ούτε και νοιάζουμαι· όταν θ’ ανοίξω το στόμα μου, ο Χριστός θα βάλει τα λόγια που πρέπει στη γλώσσα μου. Αδέρφια, αυτή την απόφαση πήρα.

Σώπασε. Κάμποση ώρα δεν άκουγες στην αυλή παρά το βουερό θρόισμα από τα συκόφυλλα· μα σε λίγο σηκώθηκαν πάλι οι φωνές και τα ρωτήματα.

—Κι εμείς, εμείς με το γαϊδουράκι μας, με τις πραμάτειες μας, με τις ψιλικατζίδικες δουλειές μας; ρώτησε ο Γιαννακός.
—Εμείς με τη γυναίκα μας, με τα παιδιά μας, με τον καφενέ μας; ρώτησε ο Κωσταντής.
—Εγώ δε ρωτώ, είπε ο Μιχελής· πήρα απόφαση. Πριν να ’ρθω απόψε να σας βρω, είχα πάρει απόφαση: θ’ αφήσω το σπίτι του πατέρα μου.

Ο Μανολιός δε μιλούσε· στο ανάριο φως που έριχναν από πάνω τ’ άστρα, ξεχώριζε τα πρόσωπα του Γιαννακού και του Κωσταντή σκυμμένα κατά το πρόσωπό του να ρωτούν ακόμα και να προσμένουν απάντηση. Τι ν’ απαντήσει; Πώς μπορούσε να πάρει απόφαση γι’ αυτούς και ν’ αναστατώσει τη ζωή τους; Καθένας έχει την ώρα της λύτρωσής του· μονάχα καθένας μόνος του μπορεί να κρίνει και ν’ αποφασίσει το πώς και το πότε.

—Αδέρφια, είπε τέλος, σαν τον καρπό του δένδρου είναι κι η κάθε απόφαση του ανθρώπου. Αργά, υπομονετικά, με τον ήλιο, με τη βροχή, με τον αγέρα, ο καρπός ωριμάζει και πέφτει. Κάντε υπομονή, αδέρφια μου, μη ρωτάτε κανένα· θα ’ρθει κι η ώρα η βλογημένη η δική σας – και τότε πια δε θα ρωτάτε· ήσυχα, χωρίς να πονέσετε, θ’ αφήσετε γυναίκα και παιδιά και γονιούς κι εμπόρια, θα ξεπουλήσετε όλα αυτά τα μικρά μαργαριτάρια και θα βρείτε το Μεγάλο Μαργαριτάρι, το Χριστό.

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«9 έρωτες, μια κηδεία και λίγες φράουλες» του Γεράσιμου Τσιαπάρα (προδημοσίευση)

«9 έρωτες, μια κηδεία και λίγες φράουλες» του Γεράσιμου Τσιαπάρα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Γεράσιμου Τσιαπάρα «9 έρωτες, μια κηδεία και λίγες φράουλες», που θα κυκλοφορήσει αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Είδα πολλά αυτά τα είκοσι τρία χρόνια και τελικά ο ...

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (προδημοσίευση)

«Παλμίτα» της Αντιγόνης Ζόγκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αντιγόνης Ζόγκα «Παλμίτα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Ψυχογιός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρέλα μιας μέρας

Παλέρμο, Μπουένος Άιρες, 1974

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

«Maniac» του Μπενχαμίν Λαμπατούτ (κριτική) – η αργή πλην βέβαιη ήττα του ανθρώπου από τις μανίες του

Για το βιβλίο του Μπενχαμίν Λαμπατούτ [Benjamín Labatut] «Maniac» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Δώμα). Στην κεντρική εικόνα, ο φυσικός Τζον Φον Νόυμαν. 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

Αυτό το βιβλίο ιστορεί τη μήνι του Προμηθέα....

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

«Τhe Dreamers», «Παγώνια» και «Μάλο Μόμε» (κριτική): Τρία δυνατά ελληνικά έργα

Μέσα στην πληθώρα των ελληνικών έργων που ανεβαίνουν για βραχύ διάστημα στις αθηναϊκές σκηνές ξεχώρισαν τα έργα «The Dreamers» σε σκηνοθεσία Πέρη Μιχαηλίδη, «Παγώνια» σε σκηνοθεσία Τάσου Πυργιέρη και «Μάλο Μόμε σε σκηνοθεσία Νάντιας Δαλκυριάδου. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «The Dreamers».  

...
Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Η Λαμπρινή Λαδά σε ένα διαδραστικό workshop στη ΒιβλιοΠρόταση στο Μαρούσι

Διαδραστικό workshop με τη Λαμπρινή Λαδά, στη ΒιβλιοΠρόταση, το Σάββατο 9 Μαρτίου, την επομένη της Παγκόσμιας Ημέρας της Γυναίκας.

Επιμέλεια: Book Press

Η ομάδα της ΒιβλιοΠρότασης, διοργανώνει το Σάββατο 9 Μαρτίου και ώρα 12:00, ένα διαδραστι...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ντόνα Ταρτ – Ένα συγγραφικό φαινόμενο του 21ου αιώνα

Ελάχιστοι συγγραφείς στις μέρες μας έχουν την απήχηση ενός «ποπ σταρ» όσο η Ντόνα Ταρτ [Donna Tartt]. Γύρω από το όνομά της σωρεύονται φήμες και «τρελές» ειδήσεις. Ωστόσο τα βιβλία της διαβάζονται με πάθος, πυροδοτούν πάντα συζητήσεις και αποτελούν σημαντική συνεισφορά στη σύγχρονη αμερικανική λογοτεχνία. Kεντρική ε...

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ