prodimosieusi troullinou

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το ιστορικό μυθιστόρημα της Λίλας Τρουλινού «Το ίδιο χώμα – Κατεβαίνοντας τις ανηφόρες της ιστορίας», που θα κυκλοφορήσει στις αρχές Ιουνίου από τις εκδόσεις Περισπωμένη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

[Tαξίδι στον χρόνο δύο εφήβων από ένα ορεινό χωριό της Κρήτης, σε μια απέλπιδα αναζήτηση της ρίζας του κακού στην αναστατωμένη εποχή μας. Ιστορικό μυθιστόρημα, με στοιχεία παραμυθιού και φαντασίας].

ΑΓΙΟΣ ΦΑΝΟΥΡΗΣ ΚΑΙ ΑΓΙΟΣ ΛΕΝΙΝ

Στην κορυφή του κίτρινου λόφου είναι το σπίτι της Καλής Κορνέρου, της γιαγιάς του Αγγελή. Αυτός κι ο αδελφός του μένουν δίπλα, στο παλιό πατρικό της σπίτι. Διασχίζουμε ένα κηπάκι με κόκκινα και λευκά γεράνια κι ακέφαλες αγκινάρες που τα φύλλα τους τσακίζουν κάτω από τη βία της δυνατής βροχής. Στο ισόγειο, που μοιάζει με στάβλο, η πόρτα είναι μισάνοιχτη και βλέπουμε τη σκιά ενός γέρου στο ημίφως. Ο γέρο Αντρουλής βγαίνει τρεκλίζοντας και ανεβαίνει τα σκαλοπάτια. Το σπίτι στον πάνω όροφο είναι μονόχωρο, με ένα στενό, δροσερό παράθυρο που βλέπει στη μενεξεδένια οροσειρά της Ίδης. Λινή κουρτίνα χωρίζει την κρεβατοκάμαρα από την κουζίνα. Ο γέρος κινείται τώρα απειλητικά στο αραιό σκοτάδι του δωματίου ψάχνοντας κάτι κι εκσφενδονίζοντας αντικείμενα στον τοίχο. Η μπόρα τραντάζει το σπίτι, κοχλάδια σέρνονται στα χοντρά ντουβάρια, και οι αστραπές φωτίζουν ένα άλλο, γυναικείο σώμα, καθισμένο δίπλα στην πιατοθήκη με τα ράφια. Προλαβαίνω να δω τη θαυμάσια δαντέλα, τα παλιά πορσελάνινα πιάτα και δύο γυαλιστερές εικονίτσες με ένα ανθοδοχείο στη μέση.  

Ο Αγγελής ανάβει τη λάμπα. Ένα φως ξεχύνεται από τα μάλλινα υφαντά στους τοίχους, λευκές και κόκκινες πατανίες με σπάνια πουλιά, κονταρομαχίες, σκηνές κυνηγιού, λιβάδια με ολόλευκα κρίνα. Ο μικρός παίρνει τη σκούπα και το φαράσι και μαζεύει τα θρυμματισμένα ποτήρια. Ο γέρος χωρίς να του ρίξει ένα βλέμμα φεύγει ωρυόμενος, ενώ ένα σκυλί τον παίρνει στο κατόπι. Τον βλέπουμε που κατηφορίζει το καλντερίμι, ενώ χειρονομεί και καταριέται. Η γριά στη γωνία παραμένει ακίνητη. Το παιδί της πιάνει το χέρι: 

«Ήρθε ο φίλος μου ο Χρυσάφης».    

Η γυναίκα σηκώνεται. Είναι ελαφριά και ευκίνητη, και φοράει κεντητό μεσοφόρι κάτω από τη γαλάζια της ρόμπα και εσάρπα με σαρκώδη κόκκινα άνθη. 

«Καλώς τον!» μου λέει και μου δίνει στο μάγουλο ένα φιλί. Το πρόσωπό της είναι λευκό, στρογγυλό, το στόμα της μικρό σαν κεράσι. Τα μάτια της το ένα πράσινο και το άλλο σκούρο γαλάζιο με ιώδεις λάμψεις που μοιάζουν να έρχονται από βαθιά ωκεάνια νερά. 

«Αχ, τι καλό αγόρι! Με ρόδινα μάγουλα! Και κατάμαυρες μπούκλες! Ίδιο αγγελούδι!» μου λέει με ένα γέλιο τόσο απαλό λες κι ανθίζει λουλούδι. 

Εγώ γίνομαι κατακόκκινος από τη συστολή. Πλησιάζω το ραγισμένο ποτήρι με τους κατιφέδες. Όλα τα ευπαρουσίαστα βάζα θα έχουν γίνει μάλλον κομμάτια. Θέλω να δω τις εικονίτσες αλλά είναι σκοτεινά.  

«Ποιος είναι ο Άγιος;»
«Ο Άγιος Φανούρης». 
«Και ο άλλος;» 
«Ο Λένιν, του παππού μου Αντρουλή ο Άγιος», απαντά ο μικρός.
«Οι πρόγονοί μου», μας λέει η γριά ενώ ανοίγει ένα τριανταφυλλί βάζο με γλυκό του κουταλιού, «έβοσκαν τα πρόβατα στις πλαγιές της Βουβάλας που βλέπαν στο πέλαγος, η στάνη ήταν στην κορυφή του λόφου με τα αμπέλια. Το εκκλησάκι του Άγιου Φανούρη πιο κάτω, σε ένα διάσελο, σφηνωμένο σ’ ένα βράχο αγνάντι στις κυματιστές ράχες που έφταναν μέχρι τη θάλασσα και στο ηγεμονικό όρος του Σιδέροντα. Το επισκεύασε ο πατέρας μου για να στεγάσει την παλιά εικόνα του Αγίου των βοσκών. Μεγάλη ιστορία…»

«Ποιος είναι ο Άγιος;»
«Ο Άγιος Φανούρης». 
«Και ο άλλος;» 
«Ο Λένιν, του παππού μου Αντρουλή ο Άγιος», απαντά ο μικρός.

Κλείνει τα μάτια της, μοιάζει να αποκοιμιέται για λίγο. Ακούμε την κοφτή της ανάσα και τον θόρυβο της βροχής. Ξαφνικά ακούω έναν ψίθυρο. Ονειρεύεται; Τα μάτια της ανοίγουν. Και είναι απλανή. Μόλις βλέπει τον Αγγελή ζωηρεύει. 

«Αύριο είναι τα γενέθλιά μου. 28 Οκτωβρίου», της λέει. «Τι δώρο θα μου κάνεις;»

Η γιαγιά στηρίζεται στην καρέκλα. Το δέρμα στα χέρια της είναι λεπτό, έτοιμο να σχιστεί. 

«Ναι, τα γενέθλιά σου», μουρμουρίζει. Βάζει από ένα κουταλάκι γλυκό κυδώνι στα γυάλινα πιάτα. Αρχίζουμε να τρώμε.  

«Το θυμάμαι… Το δωμάτιο ήταν ζεστό, μύριζε σαν φάτνη. Ο πατέρας σου σε κράτησε στην παλάμη. Με δυσκολία ανέπνεες. Ήσουν ένα κουρελάκι βουτηγμένο στο αίμα. Η μητέρα σου σε κοίταξε με θαμπωμένα μάτια. Της φάνηκε πως φορούσες τρία φωτοστέφανα, ένα γαλάζιο, ένα μεγαλύτερο κίτρινο κι ένα αιμάτινο, λασπωμένο και βρώμικο, σαν τη σκουριά της σελήνης. Μην πεθάνεις! είπε η μάνα σου και στέναξε. Γονάτισα μπροστά στο εικόνισμα με τους Τέσσερις Μάρτυρες, που σαν αύριο τιμούμε την χάρη τους, και τους παρακάλεσα ζωή να σου δώσουν. Έβγαλα από το συρτάρι το συναξάρι κι άρχισα να διαβάζω», λέει, και παίρνει πάλι το συναξάρι στα χέρια της: 

«“Στα χρόνια της Τουρκοκρατίας, στο χωριό Μέλαμπες της επαρχίας Αγίου Βασιλείου Ρεθύμνης, γεννήθηκαν οι Άγιοι Τέσσερις Νεομάρτυρες. Ήταν σεμνοί και ενάρετοι στον βίο. Ξέσπασε η επανάσταση του ’21 κι αμέσως πήραν τα όπλα ενάντια στους Τούρκους. Όμως η επανάσταση καταπνίγηκε στην Κρήτη και οι βάρβαροι συνέλαβαν τους τέσσερις νέους, τους υποκινητές και πρωταίτιους, και τους καταδίκασαν σε θάνατο. Την παραμονή του αποκεφαλισμού τους ο ντελάλης τριγύριζε στους δρόμους της πόλης και φώναζε: Αύριο τα λαδομάγαζα και τα ντουκιάνια να ’ναι κλειστά, να ’ρθείτε Τούρκοι και Ρωμιοί στη Μεγάλη Πόρτα του Ρεθέμνου γιατί θα σφάξομεν άπιστους. Και οι τέσσερις μάρτυρες, Αγγελής, Μανουήλ, Γεώργιος και Νικόλαος, των Μελάμπων τα θρέμματα, μ’ ένα  εξαίσιο Αλληλούια αναλήφθηκαν στις νεφέλες πάνω σε ουρανοδρόμα άλογα. Ο Τούρκος, ο δήμιος, σκούπισε με την πετσέτα το γιαταγάνι. 28 Οκτωβρίου του 1824. Πιάνει η τυφλή μάνα του δήμιου την πετσέτα με το αίμα του πρώτου σφαγμένου και βρίσκει το φως της”. 

»Το άκουσε η μάνα σου και αναθάρρησε. Μην πεθάνεις! ξαναλέει γεμάτη ελπίδα, Αγγελή θα σε λέω. Σαν τον πρώτο τον μάρτυρα. Κι άνοιξαν διάπλατα τα μάτια σου από τη λάμψη του θαύματος. 

Οι υλοτόμοι του χρόνου πριονίζαν έξω τα δέντρα. 

»Μην πεθάνεις, είπε ο μεγάλος σου αδελφός απ’ τον λόγγο γυρνώντας. Και φυσάει τον κοκάλινο αυλό, που έφτιαξε από το μεγάλο κόκκαλο φτερούγας χρυσαετού, ήχους φυσάει ολόδροσους, δυνάμωσαν τα πνευμόνια σου κι άρχισες να αναπνέεις. 

»Μην πεθάνεις, είπε ο πατέρας σου και στον λόφο σ’ ανέβασε. Περάσατε σπίτια, περιβόλια και φτάσατε στην κορυφή του Αμύγδαλου, στη στάνη. Τα σκυλιά κουνούσαν την ουρά τους. Οι αίγες στη σκιά του πλατύφυλλου δένδρου μασουλούσαν χορτάρι κι ανασαίναν γλυκά. Κι όλα τα νιογέννητα, βυζαστάρια, αναδεσιάρικα και φλουμάρια, σου έγλειψαν τις ρόγες απ’ τα δάχτυλα. Κι ο πατέρας αρπάζει ένα ρίφι, μεμιάς του σχίζει πέρα ως πέρα την κοιλιά και σου δίνει να γευτείς το αίμα. Τώρα πήρες, λέει, το βάπτισμα.

»Κι έτσι βοσκός εγεννήθηκες με τρία φωτοστέφανα, ένα γαλάζιο, ένα μεγαλύτερο κίτρινο κι ένα λασπωμένο αιμάτινο, και τρέχεις στο λιβάδι μαζί με τα ρίφια, τρέχεις δίπλα στο άγριο ζώο, τον άνθρωπο, που σκορπάει γύρω του φρίκη και πόνο».

Το άκουσε η μάνα σου και αναθάρρησε. Μην πεθάνεις! ξαναλέει γεμάτη ελπίδα, Αγγελή θα σε λέω. Σαν τον πρώτο τον μάρτυρα. Κι άνοιξαν διάπλατα τα μάτια σου από τη λάμψη του θαύματος. 
Οι υλοτόμοι του χρόνου πριονίζαν έξω τα δέντρα. 

«Εγώ δεν βλέπω κανένα φωτοστέφανο», λέω κοιτάζοντας τον Αγγελή.
«Κι εσύ φοράς. Όχι ακριβώς φωτοστέφανο, κάτι σαν καλώδιο που πετάει σπινθήρες… Φωτεινό», μου λέει η γριά και ρίχνει μια σκανταλιάρικη συνωμοτική ματιά στον εγγονό της.

Ο Αγγελής χαμογελάει και την σκεπάζει με μία λεπτή κουβέρτα.


* Η Λίλα Τρουλινού γεννήθηκε το 1961. Κατάγεται από τη Θεσσαλονίκη. Σπούδασε Φιλολογία, φιλοσοφία και θέατρο. Μέχρι το 1995 έζησε στη Θεσσαλονίκη και έκτοτε ζει και εργάζεται στην Κρήτη. Έχει γράψει τις νουβέλες Στον κάμπο στροβιλίζονται τ’ αγκάθια και Αουρέλια - Η πρώτη μνήμη (Περισπωμένη, 2016 και 2017 αντίστοιχα). Έχει ασχοληθεί με μεταφράσεις φιλοσοφικών έργων.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Σικελικό ειδύλλιο, της Σώτης Τριανταφύλλου (προδημοσίευση)

Σικελικό ειδύλλιο, της Σώτης Τριανταφύλλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Σώτης Τριανταφύλλου «Σικελικό ειδύλλιο», το οποίο κυκλοφορεί στις 28 Μαΐου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κοντσέττα 

Το απομεσήμερο που πυ...

Χάθηκε βελόνι, του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου (προδημοσίευση)

Χάθηκε βελόνι, του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Χρήστου Αρμάντο Γκέζου «Χάθηκε βελόνι», το οποίο κυκλοφορεί στις 27 Μαΐου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Book Press

Στην Κακαβιά δεν είχε κόσμο, αλλά έμεινα δύο ώρες. Εντατικοί έλεγχοι λόγω των ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Για το βιβλίο του Johannes Krause  σε συνεργασία με τον Thomas Trappe «Το ταξίδι των γονιδίων μας. Πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε τις σύγχρονες κοινωνίες» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου, εκδ. Διόπτρα).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

...
Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Δημήτρης Παπαδημητρίου, με αφορμή το μυθιστόρημα του Alberto Moravia «Η προσήλωση» (εκδ. Κρ...

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar βιβλίων των εκδόσεων Κριτική με έκπτωση 50% και μόνο μέχρι τις 25 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Από τις 14 έως και τις 25 Ιουνίου 2021 οι εκδόσεις Κριτική προσφέρουν στους α...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Μαΐου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ