Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, Χρήστου Β. Μασσαλά «Ο χώρος της σιωπής», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.
Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός
Τώρα αναρρώνω από την περιπέτεια της υγείας μου, χαϊδεύοντας με το βλέμμα μου τους πίνακες στους τοίχους και φτιάχνοντας κόσμους με την παρουσία της. Θυμάμαι τα σχέδιά μας που ακυρώθηκαν για πάντα, θυμάμαι τις υποσχέσεις της να είναι δίπλα μου τα δύσκολα χρόνια, θυμάμαι τους προβληματισμούς μας για έναν καλύτερο κόσμο, θυμάμαι...
Ένας κόσμος γεμάτος συναισθήματα, η βάση της ύπαρξής μας, που οι λέξεις δεν μπορούν να τον περιγράψουν με ακρίβεια... Αυτά τα χρόνια ζω με ένα μεγάλο δίλημμα... Αν ακολουθήσω τον δρόμο της, θα τη βρω ή θα γίνω μόνο υλικό ανακύκλωσης του κόσμου μας; Μένοντας εδώ, έχω τη δυνατότητα να επικοινωνώ με τον τρόπο μου μαζί της, έστω κι αν αυτή μένει πάντα λίγο στις συναντήσεις μας.
Οι αξίες της και ο τρόπος ανάλυσης των πραγμάτων είναι η παρακαταθήκη της...
Η σκέψη μου παραμένει κοντά της με την υπόσχεση: θα προσπαθήσω να μακρύνω τον δρόμο μου, κρατώντας νοερά το χέρι της και φέρνοντας στη μνήμη μου τη μορφή της με το παιχνιδιάρικο βλέμμα της. Άφησε πίσω της μόνο θραύσματα αγάπης...
Μετά τη επίκληση της παρουσίας της μεγάλης απουσίας, άρχισα το ταξίδι στις εσχατιές της αποθήκης της μνήμης. Γύρισα πίσω στα παιδικά χρόνια και τις μαύρες μέρες της χώρας (εμφύλιος και το χωριό στην κατοχή του Δ.Σ.). Στο μυαλό μου έφερα τις βόμβες που περνούσαν πάνω από τα κεφάλια μας, τους ματωμένους αγωνιστές της μιας πλευράς και τον τρόμο ζωγραφισμένο στο πρόσωπο της μάνας μου.
Από άλλη πτυχή της μνήμης μου ξεπήδησαν στιγμές της ζωής στην πόλη με τις σκηνές και τις παράγκες όπου στοιβάζονταν οι άνθρωποι της υπαίθρου, με τους νέους λιπόσαρκους και γυμνόποδες... Από δράμα σε δράμα... Ίσως είναι η υπενθύμιση του χρέους για τις θυσίες αυτών που έφυγαν... Μετά το χειρουργείο, αισθάνομαι ότι η σχέση μου με το παρελθόν έχει ανανεωθεί, η οπτική στα πράγματα έχει αλλάξει κι εγώ, περιπλανώμενος, προσπαθώ να επαναφέρω στο μυαλό μου στιγμές που με σημάδεψαν...
Στην ηλικία μου δεν κάνω όνειρα για το αύριο, παρά μόνο επιζητώ τη συντροφιά των περασμένων... και τη χαρά του σήμερα...
Στην ηλικία μου δεν κάνω όνειρα για το αύριο, παρά μόνο επιζητώ τη συντροφιά των περασμένων... και τη χαρά του σήμερα... Τα αιώνια ερωτήματα, όπως για παράδειγμα από πού ερχόμαστε και πού πάμε, τα περιβάλλω με ένα σύννεφο αμφιβολίας που δεν αποκλείει την ελπίδα...
Στην προσπάθειά μου να συνδεθώ με ό,τι προηγήθηκε του χειρουργείου η μνήμη μου δεν βοηθάει, όλα τα σκεπάζει ένα πέπλο αδιαφανές. Μια νέα αφετηρία για έναν καινούργιο κόσμο με παλιά υλικά...
Και συνεχίζω τον δρόμο μου... Στο μυαλό μου κυριαρχεί σύγχυση... Η χρονική σειρά των όσων έχουν συμβεί έχει μέσα μου αλλοιωθεί και εμφανίζονται πρώτα στην επιφάνεια αυτά που με σημάδεψαν. Αναμοχλεύω τα αρχεία μου μήπως και βοηθηθώ στο να βάλω τάξη μέσα μου, αλλά... Η πίκρα κυριαρχεί είτε από τη θύμηση αυτών που περπατήσαμε πλάι πλάι είτε από τη θύμηση εκείνων που με απογοήτευσαν. Από τους πρώτους έχασα τα στηρίγματά μου και από τους δεύτερους έχασα τον αυθορμητισμό μου... Αυτός ο χώρος είναι συνδεδεμένος και με τις δυο πηγές πίκρας. Τα πρόσωπα τα φαντάζομαι πολλές φορές να κάθονται απέναντί μου... όπως παλιά... Η απορία που γεννιέται μέσα μου είναι γιατί η μνήμη μού αποκαλύπτει επιλεκτικά, κυρίως, πρόσωπα που κυριάρχησαν στην πορεία μου, ενώ παραβλέπει ενδιαφέρουσες στιγμές της γήινης διαδρομής μου;
Κατά τη γνώμη μου, μια είναι η εξήγηση: εγώ στάθηκα τυχερός, ενώ εκείνοι όχι... εγώ τώρα έχω τη δύναμη να αγκαλιάσω νοερά τους συνοδοιπόρους και να συγχωρήσω αυτούς που με απογοήτευσαν...
Αυτός ο μικρός χώρος έγινε η αφετηρία για έναν νέο, αλλά σύντομο δρόμο... Για τον «χώρο της σιωπής»…
Λίγα λόγια για το βιβλίο
«Στα πέτρινα χρόνια μου το γραφείο έπαιξε τον ρόλο του καφενείου, του χώρου της συγκέντρωσης, του αποθετηρίου της θλίψης και του περιβάλλοντος ανάταξης στη ζωή με γνώμονα τη λογική».
Το νέο βιβλίο του Χρήστου Β. Μασσαλά είναι ένα φιλοσοφικό κείμενο με προβληματισμούς για τη ζωή και τον θάνατο, τη θλίψη και τη διαχείριση του πένθους, τον σύγχρονο κόσμο, τη θέση και τον ρόλο των νέων σε αυτόν.
Λίγα λόγια για τον συγγραφέα
Ο Χρήστος Β. Μασσαλάς έχει διατελέσει καθηγητής και πρύτανης του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων, πρόεδρος της Δ.Ε. του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και πρόεδρος του Συμβουλίου Ανώτατης Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης. Είναι ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων και ισόβιο μέλος του Π.Σ. του Ριζαρείου Ιδρύματος.
