dropolitsa

Διήγημα που διακρίθηκε στον διαγωνισμό «200 χρόνια τώρα...», με θέμα «200 χρόνια από την Ελληνική Επανάσταση», που συνδιοργάνωσαν η Book Press με τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Τα διηγήματα που ξεχώρισαν θα κυκλοφορήσουν σε e-book στο τέλος Απριλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Κεντρική εικόνα: Η μάχη του Βαλτετσίου.

Της Άννας Μικροπούλου

Τηρώ τον Μανώλη. Πώς τα καταφέρνει ο άτιμος. Κρεμασμένος από τα σχοινιά, σκαρφαλώνει στην τάπια. Ο Τσελίκ, ο τοπτσής, τον περιμένει απάνω. Μέρες τώρα αυτό γίνεται. Οι Τούρκοι τον αφήνουν ν’ ανέβει. Πότε κρέας τους παγαίνει, πότε σύκα, πότε κάτι άλλο. Αλισβερίσι να υπάρχει. Ολημερίς αυτός και άλλοι πατριώτες, παζάρι με τους Τουρκαλάδες. Φαγιά εμείς να χορτάσουν οι πεινασμένοι, άρματα ετούτοι. Οι αρχηγοί καμώνονται πως δεν τα βλέπουν. Γιατί από τους δικούς μας, οι περισσότεροι ξαρμάτωτοι είναι. 

Με τον Μανώλη τον Ντούνια κοντοχωριανοί είμαστε. Από τον Πραστό αυτός, από την Καστανίτσα εγώ. Μαζί σαν Τσάκωνες στο ασκέρι του καπετάν Σαράντη. Μαζί και στην Ντροπολιτσά. Για να μιλήσω με μπέσα, στην αρχή δεν καλόβλεπα τα πάρε δώσε με τον Τούρκο, χάλασε κι ετούτος έλεγα. Αλλά σφάλεψα και το παραδέχομαι. Άλλα είχε κατά νου. Ούλα κόλπο ήταν. Μου τα μολόγησε ένα βράδυ. «Κάτσε και θα δεις. Μια να γίνω έμπιστος αυτού του μπουνταλά και θα βρω την ευκαιρία. Θα του πάρω το κεφάλι». Καθώς ξημερώνει Παρασκευή τη βρήκε. Οι μεμέτηδες έχουν μαζευτεί για να βγάλουν απόφαση. Αν θα παραδοθούν ή όχι. Ούλοι οι αξιωματικοί στη συνέλευση είναι. Ο Τσελίκ μόνος στα τείχη. Ο ερίφης. Για πότε τον επιάνει και τον δένει χειροπόδαρα, χαμπάρι δεν πήρε.

Rum Fesadı! Αυτό δεν προλάβαμε. Και δεν μας το χαλαλίζω. Γι’ αυτό και τώρα μας ήρθε νταμπλάς. Με τερτίπια μας ξεγέλασαν οι Ρωμιοί. Πόσες φορές τους πιάσαμε με μπαρούτι κι άρματα. «Για τα ζουλάπια είναι, Αγά μου» και μεις στα κουτουρού. Ζεβζέκηδες, τους πιστεύαμε. Τώρα να μας δω. Μέσα στο μπουντρούμι. Σαν τους ποντικούς, λαγούμι θα ψάχνουμε να κρυφτούμε. Και ο Κολοκοτρώνης με το μπουλούκι του απόξω. Ένα ντου και πάει η Ντροπολιτσά. Οι δικοί μας όλο νάζια, μια απόφαση σωστή πού να πάρουνε. Αν πιάσει η μπόρα θα βραχείς. Τους αφήκαμε να αλωνίζουν χρόνια και ζαμάνια… να τα χαΐρια μας. Άιντε τώρα, με τα γκέμια μπόσικα, να τους μαζέψουμε. Τούτοι έφκιαναν παλάσκες και συλακλίκια και μεις στον μαχαλά βόλτες. Αμ δε γίνεται έτσι. Και να μαστε δω, σεϊμένιδες και τασιλταρέοι, όλοι από τα χωριά, στο κάστρο μέσα, μπας και σωθούμε από το σπαθί του Ρωμιού. Και ο Ελμάζ μπέη, πίσω από τη πλάτη μας, σήκωσε μπαϊράκι, να γλιτώσει τους δικούς του. Να δεις που οι Αρβανίτες θα το σώσουν το κεφάλι τους. Εμείς οι φουκαράδες όχι. Τι να το κάμω τώρα που ο καϊμακάμης ζήτησε διαπραγματεύσεις. Χαράμι θα πάνε. Πόσο θα αντέξουμε; Θα κάμουν γιουρούσι τα σκυλιά και θα πάθουμε μεγάλο χουνέρι.

Να δεις που οι Αρβανίτες θα το σώσουν το κεφάλι τους. Εμείς οι φουκαράδες όχι. Τι να το κάμω τώρα που ο καϊμακάμης ζήτησε διαπραγματεύσεις. Χαράμι θα πάνε. Πόσο θα αντέξουμε; Θα κάμουν γιουρούσι τα σκυλιά και θα πάθουμε μεγάλο χουνέρι.

Μ’ ένα σάλτο στα σχοινιά βρίσκομαι απάνω. Ζαβράνι μεγάλο συμβαίνει. Φτάνουνε και άλλοι Τσάκωνες απέξω. Βλέπουν απ’ το ταμπούρι πως είμαστε στην τάπια. Με τις σημαίες στα χέρια, τρέχουν ούλοι στην πύλη του Ναυπλιού. Τους βάζουμε μέσα. Ο Αυραντίνης, από τις Σπέτσες, γυρίζει το κανόνι που βρίσκεται απάνω στα τείχη και σημαδεύει το Σεράγι. Συνάμα κι άλλοι, μόλις ακούν τον σάλαγο από τις κανονιές, βουρ για την πόρτα του Μυστρά. Από εκεί και πέρα, θολούρα ούλα. Ζωντανό δεν αφήνουμε. Λες κι έχουμε σαλέψει. Νιώθω στο πλάι τον παππού και τον πατέρα μου. Σφαγμένοι εδώ και χρόνια, από χέρι τουρκικό, ζητούν το αίμα τους πίσω. Τρέχουν οι αγάδες αλαφιασμένοι να κρυφτούν. Που δεν το περίμεναν ποτέ πως ο Ρωμιός θα σηκώσει το κεφάλι. Πανταχού δουλεύει το τουφέκι.

Σε μια σγκούλα, πίσω από κάτι βαρέλια, βλέπω κάτι να σείεται. «Σε τσάκωσα, κερατά» φωνάζω. Ζυγώνω και σηκώνω τη σπάθα για να του κόψω το κεφάλι. «Σ’ έφαγα σκληκάρι». Μα αυτό που ’χω μπροστά μου είναι ένα αμούστακο παιδί. Τρέμει σύγκορμο. Και γω, σκιαχτερός και μες στα αίματα, στέκομαι με τ’ άρματα από απάνω. Δεν το βαστάει η καρδιά μου. Τον τηρώ και με τηρά. Σαν ζαγάρι είναι. Κατεβάζω το σπαθί και του προσφέρω το χέρι. Βγαίνει σιγά σιγά, μα πριν προκάμει να ’ρθει σιμά, ο Μάρκος ο Γουβέλης του δίνει μια σουγλιά και τον ξαπλώνει χάμω. Η σπάλα του έσπασε. Χύθηκαν και  τ’ άντερα στο χώμα. «Αυτό για τον Αναγνώστη μου, που στο βυζί της μάνας του ήταν, σαν μου τον φάγατε, σκλιά» λέει και συνεχίζει. Δεν μπορώ να σαλέψω. Δεν το ’στρεγα τούτο, αλλά τι να κάμω;  Μέσα στη σαλαμάρα που ακολουθεί, οι δικοί μας δεν ακούν τους καπεταναίους, εμένα θ’ ακούσουν;

Μαζευτήκαμε στο Σεράγι. Μαχμούρηδες! Καθένας λέει ό,τι του κατέβει. Το ασκέρι μας είναι μακριά, μιντάτι δεν θα ’ρθει και οι Ρωμιοί έτοιμοι να ανέβουν στον κουλέ. Έπρεπε να τους πάρουμε τα κεφάλια τότε που αρχίσαν τις χωσιές στα τείχη. Με το καμτσίκι μόνο ο Γκιαούρης δεν καταλαβαίνει. Τώρα είναι αργά. Μπελά μεγάλο βάλαμε. Κουρμπάνια γίναμε, θα μας σφάξουνε. Φοβάμαι πως ούτε να συμφωνήσουμε, για το τι θα κάμουμε, μπορούμε. Λακιρντί μόνο. Οι μισοί φωνάζουν να παραδοθούμε, οι άλλοι μισοί να πεθάνουμε. Δεν βγάζεις έτσι άκρη. Νισάφι πια! Ξαφνικά γίνεται πατιρντί στο μεϊντάνι. Μια κανονιά σκάει δίπλα. Γκιουλέδες πέφτουν παντού. Σκορπιζόμαστε. «Είναι μέσα και διαγουμίζουν», ακούγεται μία φωνή. Αρπάζω ένα νταλιάνι και τρέχω έξω. Ντουγρού για το κονάκι μου. Υπάρχει μεγάλο νταβαντούρι. Κόσμος που κάνει σαν ντελής. Φωτιές παντού. Ξεκινώ τις τουφεκιές. Χτυπώ έναν από δαύτους. Σαν ασκί τον έριξα. Πάω από πάνω, έτσι καθώς του ’βγαινε η ψυχή, του δίνω μία με την πιστόλα στο καφάσι. Να βγάλω το άχτι μου. Να μάθει, μα τον Αλλάχ, ποιος είναι ο εφέντης σε τούτο τον τόπο. Μα όλο και φτάνουν περισσότεροι. Ένα κεφάλι κόβεις, δέκα φυτρώνουν. Βλέπω τριγύρω δικούς μας να βρίσκονται χάμω, ασάλευτοι. Το αίμα πλημύρα. Με το γιαταγάνι στο χέρι ανοίγω δρόμο. Δάκρυα, βογκητά και τσιρίδες. Βουίζουν τα αυτιά. Αρσίζηδες Ρωμιοί, μαύρα σκυλιά. Το γιουρούσι αυτό θα το πληρώσετε ακριβά.

Τώρα πια σ’ όλες τις τάπιες βρίσκονται οι δικοί μας. Και μέσα στη πόλη ένα σύνθημα ακούς, «εκδίκηση». Τόσα χρόνια σκύβουμε το κεφάλι στον τύραννο. Ήρθε επιτέλους η ώρα να τινάξουμε τον ζυγό. Ο Ραγιάς σηκώθηκε και ζητάει λευτεριά. Και να πάρει το αίμα του πίσω για την ατιμασμένη γυναίκα, για τον σφαγμένο πατέρα, για το παιδί που του αρπάξανε μέσα απ’ τα χέρια. Δεν προσπαθώ να σώσω κανέναν άλλον. Στον χαλασμό που υπάρχει βλέπω να χάνουν τη ζωή τους Έλληνες άδικα. Από φιλανθρωπία. Παγαίνουν να γλιτώσουν τον Τούρκο και το βόλι που φεύγει, απ’ το τουφέκι πατριώτη, τους βρίσκει κι αυτούς. Οι αχμάκηδες τρέχουν στα σπίτια τους για να σωθούν. Μα τα βάζουμε φωτιά. Τους ακούμε που σκούζουν σαν τα ποντίκια.

Ο Ραγιάς σηκώθηκε και ζητάει λευτεριά. Και να πάρει το αίμα του πίσω για την ατιμασμένη γυναίκα, για τον σφαγμένο πατέρα, για το παιδί που του αρπάξανε μέσα απ’ τα χέρια. Δεν προσπαθώ να σώσω κανέναν άλλον. Οι αχμάκηδες τρέχουν στα σπίτια τους για να σωθούν. Μα τα βάζουμε φωτιά. Τους ακούμε που σκούζουν σαν τα ποντίκια.

Με το χαντζάρι παίρνω κεφάλια, κόβω χέρια, πόδια. Κουτούρντισα. Μα δεν σταματώ. Λεμέδες σηκώσατε το μπόι στην Τουρκιά. Θέλατε παζάρια και καβγάδες.  Ο πίτσικος ο Ραγιάς θέλησε από δούλος να γενεί εφέντης. Ταμαχκιάρηδες! Τσουτσέκια!  Μα τον Αλλάχ, τώρα θα δείτε. 

Λίγα μέτρα ακόμη και φτάνω στο κονάκι. Φλόγες και καπνοί παντού. Οι Ρωμιοί μιλιούνια. Και εγώ τους κάνω το χατίρι, σκοτώνω όσο μπορώ περισσότερους. Τους στέλνω να βρουν τον Θεό τους. 

Πέφτουν τουφεκιές τριγύρω. Ακούω τα μαχαιροκτυπήματα. Σπίτια καμένα σωριάζονται με πάταγο. Κλάματα και λυγμοί. Αγκομαχητά. Το έδαφος στρωμένο μ’ άψυχα κορμιά. Πατάω απάνω τους. Οι οχτροί μας νικήθηκαν. Έπεσε η Ντροπολιτσά, έπεσε. Βγάζω κραυγές για τη νίκη. 

Έπεσε η Ντροπολιτσά σε ρωμαίικα χέρια. Το σπίτι μου καίγεται. Μυρίζω το αίμα και τη καμένη σάρκα. Των δικών μου. Άπιστοι, θα το μετανιώσετε. Κουνώ το γιαταγάνι. Ένα σκυλί μπροστά μου. Θα τον σουβλίσω. Βγάζω μια φωνή. Τα ουρί του παραδείσου με περιμένουν…

Ένας απ’ αυτούς τρέχει σαν αλαφιασμένος προς τ’ απάνω μουΠιανόμαστε, κορμί με κορμί. Σηκώνω το χέρι. Το σπαθί μου σχίζει τον αέρα. Ήχοι από μέταλλα που χτυπιούνται. Στα ρουθούνια μυρωδιά από σφαχτάρι. Αίμα… Παντού. Ελευθερία ή θάνατος!


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο γιος του δασκάλου επιστρέφει στο νησί (διήγημα)

Ο γιος του δασκάλου επιστρέφει στο νησί (διήγημα)

Καθόταν στη σάλα. Κοιτούσε σκεφτικός από το φινιστρίνι. Στο σύθαμπο ενός πρωταπριλιάτικου ουρανού αρμένιζε η μικρή πολιτεία∙ κοντά και πιο κοντά και πιο κοντά.

Διήγημα του Παντελή Αδαμίδη

...
Ο Τάκης (διήγημα)

Ο Τάκης (διήγημα)

Μας έφερε καρπούζι. Είπε στη μαμά να το κόψει και να το βάλει στο ψυγείο. Θα το φάμε στη θάλασσα, είπε. Η μαμά μάζεψε το ρούχο της στον λαιμό και τον κοίταξε, εκείνος είπε: Ερημιά είναι, μόνο εμείς οι τέσσερις θα είμαστε.

Του Νίκου Αδάμ Βουδούρη

Μετά π...

Στο Μπάγκειο με βροχή (διήγημα)

Στο Μπάγκειο με βροχή (διήγημα)

Έσταζε το ταβάνι πάνω στα λινά, λευκά κοστούμια τους, έπεφτε το νερό στα λεκανάκια, αλλά η αίθουσα του παλιού νεοκλασικού κρατούσε ακόμα την αίγλη της, και καθώς το φως έμπαινε με δυσκολία από τα κουφωμένα παντζούρια, οι άσχημες λεπτομέρειες της ετοιμόρροπης κεντρικής σάλας κρύβονταν ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...
Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Τι θα δούμε φέτος στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση

Θέατρο, χορός, σινεμά, instalations, προβολές, λογοτεχνία, κοινωνικός προβληματισμός και «μια υπόσχεση ευτυχίας που δεν έρχεται αλλά είναι ωραίο να την περιμένεις σαν να φτάνει», όπως σημείωσε η Αφροδίτη Παναγιωτάκου, Διευθύντρια Πολιτισμού του Ιδρύματος Ωνάση στην παρουσίαση του προγράμματος της Στέγης για το 2021-...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ