alt

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Γώτη «Συγκλίνοντες άνεμοι» (εκδ. Στιγμή).

Της Κυριακής Αν. Λυμπέρη

Της παρούσης ποιητικής συλλογής προηγούνται άλλες έξι και ένα ταξιδιωτικό ημερολόγιο με θέμα τη Βενετία (και με φανερή και σε αυτό το είδος την ποιητική διάθεση), σε μια πολύχρονη διαδρομή γραφής από το 1988. Δεν λησμονούμε πως ο ποιητής Γιώργος Γώτης έχει ήδη βραβευτεί με το βραβείο Κώστα και Ελένης Ουράνη της Ακαδημίας Αθηνών για το σύνολο του έργου του το 2016.

Θα μας μιλήσει για το βάρος της στιγμής στην πορεία του βίου μας, τις αμφιβολίες, τη διαδοχή βεβαιότητας και αβεβαιοτήτων όσον αφορά τις σκέψεις και τις πράξεις μας, τα διλήμματα που έχει κανείς προκειμένου να πάρει μια συγκεκριμένη απόφαση της οποίας οι επιπτώσεις θα τον ακολουθούν για καιρό ή και για πάντα. Για τα ναι ή τις αρνήσεις που έχουν καθοριστική σημασία στη ζωή μας. 

Βλέπουμε εδώ μια ποίηση χαμηλών μάλλον τόνων, αλλά με πλήρη στοχαστική διάθεση, λίγο μελαγχολική, πάντως θυμόσοφη. Ένας ποιητής επιδέξιος που ελέγχει απολύτως το υλικό και το ύφος του. Η θεματολογία του πλούσια. Θα διαβάσουμε για τους «ανθούς της χαράς», αλλά και για «των πόνων το αγκάθι», για τις πληγές, για τους φόβους, για τις νίκες και τις ήττες, τις ματαιωμένες προσδοκίες, τις αδυναμίες, τις πλάνες, τις αμφιβολίες, τις προδοσίες, την τυραννία των αναμνήσεων, αλλά και την αγάπη, τον πόθο, τη φιλία, τη γιατρειά της λήθης, τη γαλήνη της ψυχής, τα όνειρα. Πολλές φορές κάνει χρήση στους τίτλους των ποιημάτων προσώπων προερχομένων από το πάνθεον της γραφής ή της ιστορίας, μέσα από το ειδικό βάρος των οποίων μεταφέρει τα μηνύματά του για να τα καταστήσει περισσότερο προσιτά, διότι –κατά τα άλλα– δημιουργεί με τις λέξεις του την αναγκαία ομίχλη, ώστε να παρουσιάζεται ένα ενδιαφέρον αισθητικό αποτέλεσμα. Επίσης, περνούν στις σελίδες του κατά τόπους ωραίες λυρικές εικόνες της φύσης που προσαρμόζονται στα εκάστοτε νοήματά του (π.χ. «Τη νύχτα μετρονόμος το τριζόνι μετρά ρυθμικά / και η μουσική των άστρων δίνει τον τόνο της σιωπής» ή «Θυμάσαι τη ρυθμική ανάσα της θάλασσας / που ανεβοκατεβαίνει μετρώντας / του σύμπαντος κόσμου σφυγμός» ή «Ο ουρανός τα δέντρα υπάρχουν καθώς / επάνω σε ένα σύννεφο / με το λευκό σου φόρεμα ξαπλώνεις / και περιμένεις να βλαστήσει το σώμα / να γίνει το άνθος καρπός»). Αν και ο στίχος του είναι γενικά ελεύθερος, θα παρεμβάλει ανάμεσα στα άλλα και ένα ποίημα με ομοιοκαταληξία, για να αναδείξει την προφανή του ικανότητα και σε αυτό το πεδίο: «Μελάνι στάζεις στην κρυφή πληγή σου / και τότε, αηδόνι σε ξυπνά του παραδείσου».

Η σκιά που ρίχνει στην ύπαρξη η θνητότητα είναι οπωσδήποτε παρούσα εδώ. Η φθορά και η ασθένεια επίσης. Συγκινητική η εικόνα της «φεύγουσας κόρης» που «Σκοτεινή αμαζόνα καλπάζει. / Φαγωμένο το στήθος από αόρατο στόμα αρρώστιας». Ή και του δέντρου που «το στοιχειώνει κεραυνός / ή χέρι ξυλοκόπου». Παραπέμποντας στο σαιξπηρικό κληροδότημα (Μάκβεθ), θα μας μιλήσει για την ερμηνεία των σημείων της μοίρας με τη διάθεση της στιγμής, για τη δυναστεία του λόγου που ξέρει να παραπλανά και να ετοιμάζει αποτυχίες, για τον κακό εαυτό που κανείς οφείλει να ξεπεράσει. Όπως και ο Άμλετ, το ποιητικό υποκείμενο θα αναρωτηθεί «με εκείνο το κρανίο ανά χείρας» το γνωστό «να ζει κανείς ή να μη ζει», μια αιώνια ανθρώπινη διερώτηση για την αξία της ζωής, για το βάρος που έχουν οι παρουσίες ανθρώπων ή ιδεών για τον καθέναν μας. Θα μας μιλήσει επίσης για το θαύμα της ομορφιάς, για την ευτυχία των απλών πραγμάτων, για τη γοητεία της αφής. Για το πώς μέσα από τον καθρέφτη του άλλου μπορούμε να δούμε τον εαυτό μας. Για τα χέρια που είναι γέφυρες που ενώνουν τους κόσμους μας και γνωρίζουν να καταργούν τις αποστάσεις. Για το πώς η θυσία παρουσιάζεται σαν μέτρο της αγάπης. Ακόμα θα μας πει για την κάθε είδους απώλεια που δονεί την ύπαρξη, για χαμένους παραδείσους, για αποχαιρετισμούς. Για τις επισκέψεις των αγαπημένων νεκρών που έρχονται για λίγο να κατοικήσουν μαζί μας και πάλι. Για την ευτυχία που σε μια στιγμή μόνο μπορεί να γίνει σκόνη.

Η αναζήτηση της αιωνιότητας στο εφήμερο. Ο έρωτας σαν αντίδοτο στη φθορά.

Αλλά και για μια παλιά ευτυχία που κρατάει κανείς σαν φυλακτό για δύσκολες ώρες. Θα μας μιλήσει για το βάρος της στιγμής στην πορεία του βίου μας, τις αμφιβολίες, τη διαδοχή βεβαιότητας και αβεβαιοτήτων όσον αφορά τις σκέψεις και τις πράξεις μας, τα διλήμματα που έχει κανείς προκειμένου να πάρει μια συγκεκριμένη απόφαση της οποίας οι επιπτώσεις θα τον ακολουθούν για καιρό ή και για πάντα. Για τα ναι ή τις αρνήσεις που έχουν καθοριστική σημασία στη ζωή μας. Την αφοσίωση ή την εγκατάλειψη ιδεών και προσώπων. Μάλιστα συχνή αναφορά θα κάνει στις αόρατες παρουσίες θεών που κινούν τα νήματα σε έναν θίασο από μαριονέτες στο θέατρο του κόσμου, όπου τα πάντα σχεδιάζονται και η τύχη είναι απλώς η αδυναμία ερμηνείας των νευμάτων. Γιατί μερικές φορές κυριαρχεί «το εφήμερο της τύφλωσής μας σκοτάδι» ή αλλιώς: «μαύρα τα πουλιά σμήνος θολώνουν το νου». Ωστόσο «ανάσα της ψυχής η πίστη» θα μας πει αλλού. Και η ομορφιά είναι εκείνη που «ασκεί μάτι και νου ώστε / διέξοδο να αναζητά από το λαβύρινθο / των καθημερινών ερωτημάτων». Σε έναν κόσμο όπου ο καθένας βαδίζει στη δική του έρημο, ο ερημίτης ζητά και βρίσκει στον κόκκο της άμμου ολόκληρο το σύμπαν. Βέβαια για μερικούς τα είδωλα των πραγμάτων μπορεί να ιδωθούν κι αυτά σαν όψη της αλήθειας, αναζητώντας κάποτε κι εκεί την αναγκαία παρηγοριά. Όμως υπάρχουν πάντα τα (έστω χάρτινα) καραβάκια των ονείρων ή με άλλη διατύπωση «των ονείρων τ’ αηδονάκια» με τους κελαηδισμούς τους. Υπάρχει η φαντασία για να μας δίνει φτερά να προσεγγίζουμε τον ουρανό. Η αναζήτηση της αιωνιότητας στο εφήμερο. Ο έρωτας σαν αντίδοτο στη φθορά. Τα δάχτυλα (του ποιητή) που παίζουν τη μουσική του φωτός. Ναι, μέσα στα όνειρα όλα μπορούν να συμβούν. Κι αν φτάσει κανείς στο μηδέν, «ξεκινώντας αντίστροφα, πάλι αιωνιότητα μετρά» θα διαβάσουμε στις σελίδες του Γιώργου Γώτη.

Θεωρώ λοιπόν ότι ο ποιητής εξαπολύοντας τους συγκλίνοντες ανέμους της γραφής του, καταφέρνει στην παρούσα συλλογή να συναντήσει με επιτυχία τα κέντρα της σκέψης και της ευαισθησίας μας.

* Η ΚΥΡΙΑΚΗ ΑΝ. ΛΥΜΠΕΡΗ είναι ποιήτρια.
Τελευταίο της βιβλίο, η ποιητική συλλογή «Ορμητικοί οι φθόγγοι ως το χάνομαι» (Εκδόσεις των Φίλων).

 Στην κεντρική εικόνα φωτογραφία: © Stefanie Schneider.


altΣυγκλίνοντες άνεμοι
Γιώργος Γώτης
Στιγμή 2018
Σελ. 88, τιμή εκδότη €8,48

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΓΙΩΡΓΟΥ ΓΩΤΗ

 


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα λόγια του ονείρου», της Δάφνης Μαρίας Γκυ-Βουβάλη

«Τα λόγια του ονείρου», της Δάφνης Μαρίας Γκυ-Βουβάλη

Για την ποιητική συλλογή της Δάφνης Μαρίας Γκυ-Βουβάλη «Τα λόγια του ονείρου» (εκδ. Βακχικόν). 

Του Γιώργου Ρούσκα

«Ένα μεγάλο στόμα
ανοίγει η ψυχή
μες από τα μάτια τα βαθιά του χάους
και κράζει
πεταλούδες το πρωί ...



«Άγρια Ίρις», της Λουίζ Γκλικ – 54 ποιήματα σε καλοκαιρινό κήπο (κριτική)

«Άγρια Ίρις», της Λουίζ Γκλικ – 54 ποιήματα σε καλοκαιρινό κήπο (κριτική)

Για την ποιητική συλλογή «Άγρια Ίρις» (μτφρ. Χάρης Βλαβιανός) της βραβευμένης με Νόμπελ (2020) Λουίζ Γκλικ. Η συλλογή εκδόθηκε το 1992 και το επόμενο έτος βραβεύτηκε με Πούλιτζερ. Κεντρική εικόνα: Η ποιήτρια φωτογραφημένη περίπου το 1977. Η φωτογραφία χρησιμοποιήθηκε σε αφίσα για βραδιά ποίησης στο Μουσείο Σύγχρονης...

«Κυψέλες», του Γιώργου Αλισάνογλου (παρουσίαση)

«Κυψέλες», του Γιώργου Αλισάνογλου (παρουσίαση)

Για την ποιητική συλλογή του Γιώργου Αλισάνογλου «Κυψέλες» (εκδ. Κίχλη). Φωτογραφία © Pierre Bourjo.

Της Ευσταθίας Δήμου

Η νέα, ένατη κατά σειρά, ποιητική συλλογή του Γιώργου Αλισάνογλου φέρει τον μονολεκτικό, πολύσημο τίτλο Κυψέλες,...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Διαβάζοντας με τον Νίκο Ορφανό

Πρόσωπα από το χώρο των τεχνών, των ιδεών και του πολιτισμού, αποκαλύπτουν το δικό τους αναγνωστικό χαρακτήρα, τη μύχια σχέση τους με το βιβλίο και την ανάγνωση. Σήμερα, ο ηθοποιός Νίκος Ορφανός απαντά σε 18 κλασικές ή απρόσμενες βιβλιοφιλικές ερωτήσεις.

Επιμέλεια: Book Press

...
«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

«Ο νυχτερινός στο βάθος», του Γιώργου Γκόζη (κριτική)

Για τη συλλογή διηγημάτων του Γιώργου Γκόζη «Ο νυχτερινός στο βάθος» που κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Νεφέλη το 2002. Στην κεντρική εικόνα, στιγμιότυπο από τον μεγάλο σεισμό στη Θεσσαλονίκη το 1978. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Σε αρκετές περιπτώσεις το π...

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Η Στέγη τιμά τον Γιαννούλη Χαλεπά με παράσταση, ταινία μικρού μήκους, έκθεση και βιβλίο

Ο Γιανούλης Χαλεπάς, η ασκητική μορφή της ελληνικής γλυπτικής που κάποιοι τον αποκάλεσαν «Ροντέν της Ελλάδας» και κάποιοι άλλοι «άγιο, τρελό και καταραμένο καλλιτέχνη», συναντά το σκηνοθετικό βλέμμα της Αργυρώς Χιώτη και τη γραφή του The Boy από τις 10 μέχρι και τις 27 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

Τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021 σύμφωνα με τον Guardian

H λίστα του Guardian με τα καλύτερα βιβλία του 2021 περιλαμβάνει πολλά γνώριμα και αγαπητά ονόματα, όπως η Όλγκα Τοκάρτσουκ, ο Καζούο Ισιγκούρο, ο Τζόναθαν Φράνζεν και η Σάλι Ρούνεϊ, μεταξύ άλλων. Με ικανοποίηση διαπιστώσαμε ότι πολλοί από τους συγγραφείς που ξεχώρισαν έχουν ήδη ένα ή περισσότερα βιβλία τους μεταφρα...

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Τζορτζ Όργουελ, ένας συγγραφέας του 21ου αιώνα – 35 βιβλία του στα ελληνικά

Το 2021 ήταν αναμφίβολα η χρονιά του George Orwell. Ο λόγος; Η απελευθέρωση των δικαιωμάτων του, αφού στα τέλη του 2020 συμπληρώθηκαν 70 χρόνια από τον θάνατό του, που επήλθε, σαν σήμερα, στις 20 Ιανουαρίου του 1950. 

Επιμέλεια: Book Press

Από τις πρώτες μέ...

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτές, εντονότερα από άλλες χρονιές, έφταναν βιβλία στο γραφείο μας ακόμη και παραμονές Πρωτοχρονιάς. Ακόμη και σημαντικά μυθιστορήματα διεθνώς αναγνωρισ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ