10 ΧΡΟΝΙΑ ΒΙΒΛΙΑ: Η Τασούλα Τσιλιμένη γράφει...

Τα κεράσια

Βγαίνοντας από το κομμωτήριο το βλέμμα της έπεσε στο μανάβικο, διαγώνια και αριστερά. Κοίταξε το ρολόι της να δει αν προλάβαινε ανοιχτό τον δικό της μανάβη. Αδύνατον. Πέρασε στο απέναντι πεζοδρόμιο και εξέτασε τον πάγκο με τα φρούτα. Δεν της ήταν εντελώς άγνωστο το μαγαζί. Είχε ξαναψωνίσει κάποιες φορές από κει. Ο ιδιοκτήτης, ένας αδύνατος άντρας στα 55 με σγουρά μαλλιά που θύμιζε άλλη εποχή, συνήθως αγέλαστος, χωρίς πολλές πολλές κουβέντες, μόνος πάντα χωρίς κάποιον υπάλληλο, ήταν σκυμμένος πάνω από ένα τελάρο και καθάριζε ουρές κρεμμυδιών που είχαν κιτρινίσει. Κάπου κάπου σήκωνε το βλέμμα του και κοίταγε γύρω τριγύρω στο μαγαζί. 

Μπαίνοντας στον διάδρομο και ψάχνοντας να εντοπίσει το σημείο με τις σακούλες ένιωσε ένα πιτσίλισμα πάνω της. Τα μαλλιά! σκέφτηκε και χώθηκε γρήγορα στο εσωτερικό του μαγαζιού. Γύρισε και κοίταξε από πού ήρθε η «βροχή». Στα αριστερά της στην οροφή είδε το ψεκαστικό που στόχευε κολοκυθάκια, μελιτζάνες, βλίτα, μαϊδανό και άλλα ζαρζαβατικά. Πέρασε το ένα χέρι της στα μαλλιά και με το άλλο έπιασε μια χάρτινη σακούλα. Αναρωτήθηκε τι να διαλέξει. Αρχές καλοκαιριού και ο πάγκος πλούσιος. Βερίκοκα, νεκταρίνια, ροδάκινα, κεράσια – κεράσια είχε ακόμη στο ψυγείο από την προηγούμενη εβδομάδα. Θα έπαιρνε και μελιτζάνες, ντομάτες και τα σχετικά. Το τουρλού τέτοια εποχή είναι στις επιλογές της, όταν μαγειρεύει βέβαια. Κάτι που σπάνια συμβαίνει. 

Μετέφερε τις σακούλες στον πάγκο του ταμείου και γύρισε το βλέμμα της να αναζητήσει τον μανάβη. Βιαζόταν κάπως. «Έτοιμη;» ρώτησε εκείνος και έβαλε την πρώτη σακούλα στη ζυγαριά. Ενώ ζύγιζε, αυτή σκέφτηκε το καρπούζι. Γύρισε το κεφάλι της και προσπάθησε να τα εντοπίσει. «Κι ένα μικρό καρπούζι» του είπε. Σκέφτηκε πόσο του άρεσε το καρπούζι. Γέμιζε, θυμάται, μια μεγάλη γαβάθα και ρωτούσε πριν ξεκινήσει: «θέλεις λίγο;», κι ας ήξερε ότι εκείνη δεν έτρωγε ποτέ καρπούζι, γιατί της προκαλούσε μετεωρισμό στο στομάχι. «Μα ούτε τόσο λίγο;» ρωτούσε κάθε φορά εκείνος, θέλοντας να εξευμενίσει ίσως τις ενοχές που αυτός το απολάμβανε δίπλα της. Του άρεσε πολύ το καρπούζι, σκέφτεται καθώς τα κοιτάζει. Γι' αυτό κάπου κάπου αγόραζε, και αφού το τύλιγε σε μεμβράνη, το έβαζε στο ψυγείο. Το ξεχνούσε εκεί μέχρι που πάνω του σχηματίζονταν μικρά λευκά σα βαμβάκια σημαδάκια, δείγματα σήψης. Ο μανάβης την κοίταξε και κατευθύνθηκε προς τα καρπούζια. Τον ακολούθησε. Με τα χέρια του ζύγισε καναδυό. «Όλα μεγάλα. Δεν έχω και μισά! Τα έδωσα πριν από λίγο» είπε και έπιασε άλλο ένα. «Μεγάλα είναι για μένα. Μόνη μου είμαι» είπε αυτή και έκανε στροφή για το ταμείο. 

«Τι έγινε; Σε άφησαν όλοι;» τον άκουσε να ρωτά.

«Άλλοι γιατί το επέλεξαν, άλλος χωρίς να θέλει…» του απάντησε και ξαφνιάστηκε και η ίδια με αυτή την απάντηση. Δέκα χρόνια πέρασαν κι η απουσία του πιο έντονη από κάθε παρουσία. «Δέκα χρόνια!» το μέσα της ψιθυρίζει. Κάτι τέτοιες στιγμές συνειδητοποιεί τον χρόνο. Κι η μυρωδιά του ακόμη στα ρουθούνια της.

«Άλλοι γιατί το επέλεξαν, άλλος χωρίς να θέλει…» του απάντησε και ξαφνιάστηκε και η ίδια με αυτή την απάντηση. Δέκα χρόνια πέρασαν κι η απουσία του πιο έντονη από κάθε παρουσία. «Δέκα χρόνια!» το μέσα της ψιθυρίζει. Κάτι τέτοιες στιγμές συνειδητοποιεί τον χρόνο. Κι η μυρωδιά του ακόμη στα ρουθούνια της.

Άκουσε τη σιωπή του πίσω της. Ύστερα τον είδε που ήρθε και στάθηκε απέναντί της στον πάγκο. Την κοίταξε. Έδειχνε σαν κάτι να ήθελε να πει. Έδειχνε αμήχανος, διστακτικός ξαφνικά. Άνοιξε τη σακούλα με τις ντομάτες. «Αυτές έχουν ένα άσπρο σκληρό μέσα» είπε και τις έβγαλε. Πριν προλάβει να πει κάτι αυτή, ο μανάβης χώθηκε στο άνοιγμα μιας ανύπαρκτης πόρτας στο εσωτερικό του μαγαζιού. Βγήκε σχεδόν αμέσως με τέσσερις άλλες ντομάτες στα χέρια του. «Αυτές είναι καλύτερες» είπε και τις ακούμπησε στη ζυγαριά. Κι αμέσως ξαναεξαφανίστηκε στο άνοιγμα. Αυτή τη φορά βγήκε κρατώντας ένα καρπούζι. Το ακούμπησε στον πάγκο ενός επαγγελματικού ψυγείου. «Το κρατούσα στο ψυγείο. Είναι από μια άλλη παρτίδα, πιο νόστιμο από αυτά εκεί». Έμεινε να τον κοιτάζει πώς έμπηξε το μαχαίρι και «κρακ» αυτό σκίστηκε αγνοώντας τη γραμμή χάραξης κι αφήνοντας ροζ υγρά στην επιφάνεια του πάγκου. Θυμήθηκε τον πατέρα της που έλεγε πως το καλό καρπούζι φαίνεται από τον τριζάτο τρόπο που σκίζεται. Το τύλιξε με μεμβράνη, έκανε τον λογαριασμό και εκείνη ζήτησε, επειδή είχε παρκάρει μακριά για να μην μεταφέρει τόσο βάρος, εάν ήταν εύκολο να φέρει το αυτοκίνητο, να κορνάρει και να της τα δώσει. Συμφώνησε με μια κίνηση του κεφαλιού του και άρχισε να εξυπηρετεί τον πελάτη που περίμενε πίσω της κρατώντας σακούλες στα χέρια. Βγήκε με προσοχή και ασπίδα τα χέρια της στο πιθανό πιτσίλισμα στα μαλλιά.

Το αυτοκίνητο ήταν σε απόσταση τετρακοσίων μέτρων, σε μια πάροδο της κεντρικής αρτηρίας, που ήταν το μανάβικο. Στενός δρόμος ήταν και η κεντρική αρτηρία. Ο δήμος στη συνοικία αυτή έδινε χώρο στον πεζό με πλατιά πεζοδρόμια και χώρους παρκαρίσματος για διευκόλυνση των κατοίκων. Την απασχολούσε εάν ο μανάβης έβγαινε αμέσως με το κορνάρισμα ή μήπως η πιθανή καθυστέρησή του δυσκόλευε την κυκλοφορία. Τον είδε σκυμμένο στα τελάρα και κάθε τόσο να ρίχνει γρήγορες ματιές στον δρόμο. Κόρναρε όσο ανεπαίσθητα μπορούσε τρία μέτρα πριν από το μανάβικο. Αυτός άρπαξε τις σακούλες πλησίασε το αυτοκίνητο και ρώτησε: «μπροστά;». «Πίσω, πίσω» του απάντησε γρήγορα. Μόλις η πόρτα έκλεισε, του είπε ένα γρήγορο ευχαριστώ και γκάζωσε. Στον μεσαίο καθρέφτη είδε τον άδειο δρόμο πίσω της.

Πέρασε από τη Ζωζώ για ένα γρήγορο καφέ πριν πάει σπίτι. Είχε να την δει πάνω από μήνα, έλειπε βλέπεις στα παιδιά της στο Λονδίνο. Ένα γειά θα έλεγε γιατί και οι δύο είχαν δουλειά. Η Ζωζώ να παραδώσει τις εικονογραφίες που είχε αναλάβει για μια εκκλησία και η ίδια να συμμαζέψει το σπίτι, να σηκώσει χαλιά και τέτοια… δεν γκρίνιαζε… όλα θα τα έκανε... ποιός θα την ενοχλούσε; Απόλαυσε το ταξίδι της, χάρηκε τα παιδιά στις δουλειές τους. Θα τα έλεγαν με τη Ζωζώ με ησυχία την επόμενη Δευτέρα.

Μπαίνοντας στο σπίτι άκουσε το τηλέφωνο. Άφησε γρήγορα γρήγορα τις σακούλες στο πάτωμα. «Όχι δεν με ενδιαφέρει η προσφορά σας» είπε και άφησε το ασύρματο ακουστικό στην πολυθρόνα. Έβγαλε παπούτσια και έψαξε γύρω της για κλάμερ. Η ζέστη σήμερα ξεπερνούσε τα όριά της. Έβγαλε μπλούζα και έπιασε να τακτοποιεί τα ψώνια. Είχε συνήθεια να τακτοποιεί τα φρούτα σε δοχεία πριν τα βάλει στο ψυγείο. Έβαλε πρώτο το καρπούζι κι άρχισε να ανοίγει μια μια τις χάρτινες σακούλες και να τα τακτοποιεί. Κόντευε να τελειώσει όταν σε κάποια σακούλα, στο άνοιγμά της, είδε κεράσια. Ξαφνιάστηκε. Δεν είχε αγοράσει κεράσια! «Θα μπέρδεψε τις σακούλες με τον άλλο πελάτη στη βιασύνη του…» σκέφτηκε. Εκείνος δεν θα φάει κεράσια κι αυτή δεν θα έτρωγε ντομάτες. Έφερε ένα μπολ δίπλα της και έβαλε το χέρι της να τα πιάσει. Διαπίστωσε ότι τα κεράσια ήταν τόσα όσα η χούφτα της και από κάτω οι ντομάτες της! Έμεινε εκεί να κοιτά τα κεράσια για ώρα πολλή χωρίς στη ουσία να τα βλέπει. 

«Άλλοι γιατί το επέλεξαν, άλλος χωρίς να θέλει…» θυμήθηκε την απάντησή της και έβαλε τα κλάματα. Τελικά ο κόσμος δε χάλασε εντελώς. Ακόμη υπάρχουν άνθρωποι που βρίσκουν τρόπο να εκφράσουν τα συναισθήματά τους, έστω και αν δεν μπορούν να κρύψουν την αμηχανία τους.

* Η ΤΑΣΟΥΛΑ ΤΣΙΛΙΜΕΝΗ είναι καθηγήτρια στο πανεπιστήμιο Θεσσαλίας και συγγραφέας.
Τελευταίο της βιβλίο, η συλλογή διηγημάτων «Το κουμπί» (εκδ. Καστανιώτη).

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΗΣ ΤΑΣΟΥΛΑΣ ΤΣΙΛΙΜΕΝΗ