alt

Για την παράσταση «O Καραφλομπέκατσος και η Σπυριδούλα» σε σκηνοθεσία του Κωνσταντίνου Μάρκελλου, στο θέατρο «Σταθμός».

Του Νίκου Ξένιου

Δύο διηγήματα από τη συλλογή της Λένας Κιτσοπούλου Το μάτι του ψαριού άψογα εναρμονισμένα στην παράσταση O Καραφλομπέκατσος και η Σπυριδούλα του Κωνσταντίνου Μάρκελλου. Ατμόσφαιρα εκμυστήρευσης και ύφος noir, έκφραση καταπιεσμένων συναισθημάτων, femmes fatales, αλμοδοβαρική αισθητική και μεγάλος βαθμός ευαισθησίας χαρακτηρίζουν την παράσταση αυτή, που μετατρέπει χαλαρές καταστάσεις σε γκροτέσκα δράματα. Μία από τις καλύτερες παραστάσεις της χρονιάς.

Οι χωρισμοί είναι μικροί θάνατοι

Η υπερβολή του κειμένου εξισορροπείται από τη λιτότητα των εκφραστικών μέσων του ηθοποιού, τη στιγμή που η τρέλα (εκπεφρασμένη σε βρισιές και λεκτικούς τραυματισμούς) πυροδοτεί την αποκάλυψη των πραγματικών του κινήτρων.

Η ομάδα This Famous Tiny Circus Theater Group ενσωματώνει στην παράσταση αυτήν τον εξαιρετικό ηθοποιό Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη, που θα ενσαρκώσει ένα πενηντάχρονο μουσικό που πασχίζει να πείσει τον εαυτό του για το νέο του ξεκίνημα, στο νέο του σπίτι, με διαγραφή των τραυματικών του αναμνήσεων και με υψηλό ποσοστό αυτοσαρκασμού. Νιώθει εγκαταλελειμμένος και αυτό το νιώθουν και οι θεατές. Η υπερβολή του κειμένου εξισορροπείται από τη λιτότητα των εκφραστικών μέσων του ηθοποιού, τη στιγμή που η τρέλα (εκπεφρασμένη σε βρισιές και λεκτικούς τραυματισμούς) πυροδοτεί την αποκάλυψη των πραγματικών του κινήτρων. Υπάρχει ένας έντονος αιφνιδιασμός σε αυτό το έργο: πώς να αποκολληθείς από το ερωτικό σου αντικείμενο όταν υποδορίως μόνος σου το έχεις μετατρέψει σε ψυχαναγκασμό και όταν υποσυνείδητα είσαι ένας σεξοθήρας-βιαστής; Πώς να καλυφθεί το κενό, παρά με τη συνεχή ροή του εσωτερικού μονολόγου στη μεγαλόφωνη εκδοχή του;

Η (κυριολεκτική) απογύμνωση του ήρωα επί σκηνής είναι συναρπαστική και ο κύριος Αβαρικιώτης, χωρίς να σοκάρει ο ίδιος αλλά αναδεικνύοντας τα σαρκαστικά επίχειρα της ενδοσκόπησης, σημειώνει έναν ερμηνευτικό άθλο «μια μέρα, όπως κάθε μέρα, σε ένα διαμέρισμα από τα χιλιάδες διαμερίσματα της Αθήνας, αυτά με τα κουφώματα ασφαλείας και τους βολικούς καναπέδες, σε κατάσταση αμόκ»,[1] ενώ το λιτό σκηνικό με το ασπρογάλαζο λουλουδάκι στα πλακάκια του μπάνιου και τον κακόγουστο μπιντέ αποτυπώνει τον μικροαστισμό ως προσωπική επιλογή του θυματοποιημένου ήρωα: ο στρεβλός του χαρακτήρας τον έχει προσφέρει, ως αμνόν επί σφαγή, στη δικαιοδοσία της αυτοακύρωσης. Ξεχωριστή και η ερμηνεία του Μπαχ, που επισύρει τα φάσκελα της απέναντι βεράντας: το κύριο χαρακτηριστικό του κειμένου είναι η επιείκεια της συγγραφέως απέναντι στο πραγματικά χαμηλό ψυχοσυναισθηματικό επίπεδο, την «κατινιά» των ηρώων της. Γεγονός που ανακλά και την αντικομφορμιστική της στάση έναντι όλων των «μορφωτικών» ή άλλων κριτηρίων πραγματικής καλλιέργειας που συνήθως υιοθετούμε.

Άλλη μια βίαιη εγκατάλειψη

Το ερμηνευτικό ρεσιτάλ της Ελένη Στεργίου υποστηρίζει το κειμενικό χιούμορ που σπάει κόκκαλα, τον κυνισμό και την πικρή μελαγχολία της παραίτησης.

Ο ακυρωμένος άντρας είναι το θέμα και του δεύτερου μέρους της παράστασης: η Σπυριδούλα, μια κοκκινοντυμένη, υπερβολικά βαμμένη βαμπ βγαλμένη από ταινία της δεκαετίας του ’60 έρχεται να εκθέσει δημόσια το φλογερό συναίσθημα της ζήλειας της για την «κοντή» γυναίκα που της έκλεψε τον άντρα, αποκαλύπτοντας ένα βιασμένο –και ως εκ τούτου βίαιο– ψυχισμό με ξεκαρδιστική ειλικρίνεια. Σε αυτό το κείμενο είναι χαρακτηριστική η οικογενειακή χριστουγεννιάτικη συγκέντρωση της απόλυτα καταπιεστικής ελληνικής οικογένειας των μικροαστών που κακοποιεί τα τέκνα της, ενώ τα γεμίζει με «πρέπει» και απαγορεύσεις. Η Ελένη Στεργίου είναι ένα μεγάλο κεφάλαιο στις ενζενύ του θεάτρου μας, γιατί το ερμηνευτικό της ρεσιτάλ υποστηρίζει το κειμενικό χιούμορ που σπάει κόκκαλα, τον κυνισμό και την πικρή μελαγχολία της παραίτησης.

Οι ήρωες της Λένας Κιτσοπούλου «ζούνε δίπλα μας, κόβουνε βασιλόπιτες, πετάνε χαρταετούς, ερωτεύονται, τρώνε σουφλέ σοκολάτας, έχουν τις γυναίκες και τα παιδιά τους, τις φυσιολογικές δουλειές τους… Όταν όμως χρειαστεί να πονέσουν, να γίνουν θύματα της απώλειας, της ματαίωσης και της αναπόφευκτης μοίρας τους, τότε θα βρεθούν μέσα στις σκοτεινές τρύπες των πατρικών τους σπιτιών και θα αντισταθούν με τον τρόπο που μάθανε».[2]

Φυσικά ο κύριος έπαινος ανήκει στον σκηνοθέτη Κωνσταντίνο Μάρκελλο, που κάνει προσωπική του υπόθεση τα δύο διηγήματα της Λένας Κιτσοπούλου και με σίγουρα βήματα φέρνει τους ηθοποιούς του κοντά στο όραμά του. Η γνώση του της θεατρικής σύμβασης φαίνεται ξεκάθαρα από τη δεξιοτεχνική χρήση που κάνει των σκηνικών, των κοστουμιών, του μακιγιάζ, των φωτιστικών συνθηκών και του κορμιού των ηθοποιών του: στην προσέγγισή του, ο παραμικρός συναισθηματικός νυγμός εγκυμονεί μιαν αποκάλυψη, που αντλεί από την αισθητική του carnavalesque, σκιαγραφεί την περιοχή του απαγορευμένου και αξιοποιεί το θεατρικό κοστούμι και το μακιγιάζ για να το δραματοποιήσει.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

[1] Τίτλος έργου της Λένας Κιτσοπούλου, του 2015
[2] Από το οπισθόφυλλο της συλλογής διηγημάτων «Το μάτι του ψαριού».

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Για τη μεταφορά της νουβέλας «Η Σκέψη» (1902) του Λεονίντ Αντρέγιεφ, στο θέατρο Σφενδόνη και σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1900, ο γιατρό...

«Όλοι εμείς πουλιά» του Ουαζντί Μουαουάντ, σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, στο Εθνικό Θέατρο (κριτική)

«Όλοι εμείς πουλιά» του Ουαζντί Μουαουάντ, σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου, στο Εθνικό Θέατρο (κριτική)

Για την παράσταση «Όλοι εμείς πουλιά» (Tous des oiseaux) του Ουαζντί Μουαουάντ, που ανεβαίνει στη νέα σκηνή του Εθνικού Θεάτρου σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στη νέα σκηνή του ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Ορθόδοξη θεολογία, ψυχοθεραπεία και βιοηθική – Δύο βιβλία, δύο χριστιανικές θεωρήσεις

Για τα βιβλία «Η θεραπεία της ψυχής – Πατέρες και ψυχολόγοι σε διάλογο», του Αλέξιου Ιερομόναχου Καρακαλλινού, και «Τα θεμέλια της βιοηθικής – Μια χριστιανική θεώρηση» (μτφρ. Πολυξένη Τσαλίκη-Κιοσόγλου), του Τρίσταμ Χ. Ένγκελχαρτ (Tristam H. Engelhardt Jr), που κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Αρμός.

Γ...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

«Ο λευκός ελέφαντας» της Αγνής Ιωάννου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Αγνής Ιωάννου «Ο λευκός ελέφαντας», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ανήμερα των γενεθλίων μου, στο διάλειμμα της δεύτερης ώρας, ήμουν σ...

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

«Το αύριο θα είναι καλύτερο» της Μπέτι Σμιθ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Μπέτι Σμιθ [Betty Smith] «Το αύριο θα είναι καλύτερο» (μτφρ. Μαρία Φακίνου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 27 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Πιο παγωμένο, πιο μοναχι...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...
Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Σώμα και τραύμα: μεταθέσεις, υποκαταστάσεις, θεραπεία – 3 βιβλία που ανοίγουν ορίζοντες

Πώς το ψυχικό τραύμα επηρεάζει το σώμα; Τι κρύβεται πίσω από σοβαρές ασθένειες, όπως ο καρκίνος ή οι διαταραχές διατροφής; Ποιο είναι το «αμετάφραστο μήνυμα» που μας καλούν να αποκωδικοποιήσουμε και πώς μπορούμε να περάσουμε από τη νόσο στη θεραπεία; Τρία βιβλία, τα δύο από αυτά διακεκριμένων Ελλήνων ψυχαναλυτών, μα...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ