alt

Για την παράσταση «Κλάρα Σούμαν: τα χαρισματικά πρόσωπα μιας υπερμαριονέτας», σε κείμενο της Μαρίας Γιαγιάννου και σκηνοθεσία Μιλτιάδη Φιορέντζη, η οποία παρουσιάζεται στο Θέατρο της Οδού Κυκλάδων – «Λευτέρης Βογιατζής».

Του Νίκου Ξένιου

Στο θέατρο της Οδού Κυκλάδων είδαμε το έργο της Μαρίας Γιαγιάννου Κλάρα Σούμαν: τα χαρισματικά πρόσωπα μιας υπερμαριονέτας. Ο Μιλτιάδης Φιορέντζης φέρνει επί σκηνής τον ήχο του πιάνου της εξαιρετικής Βικτωρίας Κιαζίμη και τη βαθειά, συγκινητική φωνή του βαρύτονου Νικόλα Καραγκιαούρη και δίνει με δεξιοτεχνία σάρκα και οστά στον ποιητικό λόγο των ημερολογίων του Ρόμπερτ και της Κλάρα Σούμαν. Το κείμενο ερμηνεύουν μέσα από τα studiolo τους η Μαρία Όλγα Αθηναίου και ο ίδιος ο σκηνοθέτης. Η Κλάρα Σούμαν είναι μια «πλαγγόνα», μια κούκλα, μια «υπερμαριονέτα», ενώ δυο παράλληλοι μονόλογοι παραπέμπουν ευθέως στον Κλάιστ τον Χόφμαν [1] και τον Καμίσο [2], ώστε να αποδοθεί το σταδιακό «ξεκούρδισμα» του πνεύματος του Σούμαν, σε μιαν εφιαλτική κατωφέρεια που ακολουθεί αυτό το puppetry δημιουργίας.

Το ζεύγος Σούμαν

Ο Μιλτιάδης Φιορέντζης φέρνει επί σκηνής τον ήχο του πιάνου της εξαιρετικής Βικτωρίας Κιαζίμη και τη βαθειά, συγκινητική φωνή του βαρύτονου Νικόλα Καραγκιαούρη και δίνει με δεξιοτεχνία σάρκα και οστά στον ποιητικό λόγο των ημερολογίων του Ρόμπερτ και της Κλάρα Σούμαν.

Γεννημένη στη βικτωριανή εποχή, η Κλάρα Βικ συνέθετε από μικρή. Στα δεκαέξι της (1834/5) έγραψε τις δικές της έξι μικρογραφίες υπό τον γενικό τίτλο «Μουσικά απογεύματα», με μαζούρκες, πολωνέζες, μπαλάντες και νυχτερινά στο πρότυπο του Σοπέν. Παράλληλα ο Ρόμπερτ Σούμαν συνθέτει το Καρναβάλι του. Παντρεύονται το 1840, παρά τις αντιρρήσεις του πατέρα της Κλάρας. Οκτώ εγκυμοσύνες και γαλουχίες δεν την αποτρέπουν από μια λαμπρή καριέρα σολίστ, που της δίνει raison d' être σε μια κοινωνία ανδροκρατούμενη. Η καταξίωσή της προκαλεί τη ζήλεια του Σούμαν, που ιδρύει το μουσικό περιοδικό «Neue Zeitschrift fur Musik» και γράφει χρησιμοποιώντας δύο ψευδώνυμα, το «Ευσέβιος» και το «Φλορεστάν». Στην προσπάθειά του να γίνει βιρτουόζος στο πιάνο τραυματίζει τα χέρια του. Σε μιαν έκρηξη θυμού, κόβει τις σάρκες ανάμεσα στα δάχτυλά του θεωρώντας ότι θα μπορέσει να φτάσει την έκταση της οκτάβας. Τοποθετεί στο πάνω μέρος της παλάμης του έναν μηχανισμό δικής του κατασκευής, ωστόσο το μόνο που καταφέρνει είναι να επιδεινώσει το τραύμα του. Τότε συνθέτει τον κύκλο «λήντερ» Frauenliebe und Leben και τη Φαντασία σε C major.

Το ζεύγος Σούμαν συναντιέται με τον βιολονίστα Τζόζεφ Γιόαχιμ τον Νοέμβριο του 1844 και τον θαυμάζει για τη δεξιοτεχνία του, εγκαινιάζοντας μια φιλία και συνεργασία σαράντα χρόνων. Η Κλάρα κάνει μιαν εξαιρετική καριέρα βιρτουόζου του πιάνου: δίνει πάνω από 238 κονσέρτα στη Γερμανία και στη Βρετανία. Εμφανίζεται στο Queen Elizabeth Hall μαζί με τον Γιόαχιμ, αναδεικνύοντας τις σονάτες για βιολί και πιάνο του Μπετόβεν. Ερμηνεύει επίσης Μπαχ, Μπραμς, Μέντελσον και Μότσαρτ. Ερμηνεύει και αναδεικνύει το Κονσέρτο σε Λα ελάσσονα, το πρώτο Τρίο, Op. 63, το δεύτερο Τρίο, Op. 80, το τρίτο Τρίο, το Κουαρτέτο για πιάνο και το Κουιντέτο για πιάνο, Op. 44 του Σούμαν, καθώς και το Τρίο σε Σολ ελάσσονα, Op. 17 που φέρει ως τίτλο το όνομά της: Κλάρα. Το 1835 παίζει πιάνο με τον ίδιο τον Μέντελσον να διευθύνει την ορχήστρα Gewandhaus της Λειψίας.

Ο πολυπιεσμένος γυναικείος ψυχισμός του ανδράποδου

Υπό το βάρος των ευθυνών της ως μητέρας και ως συζύγου, η Κλάρα πτοείται ως προς την ικανότητά της να συνθέτει: «Πίστεψα κάποτε ότι είχα δημιουργικό ταλέντο, αλλά παραιτήθηκα πια από αυτήν την ιδέα. Μια γυναίκα δεν πρέπει να επιθυμεί να συνθέτει, καμιά γυναίκα δεν το κατάφερε μέχρι σήμερα. Πώς θα μπορούσα να ελπίζω ότι εγώ θα ήμουν η πρώτη;» [3]

Στο μεταξύ, διατηρεί μαζί με τον σύζυγό της ένα μουσικό ημερολόγιο και τον στηρίζει στις κρίσεις του, διατηρώντας κρυφό δεσμό με έναν άλλο μεγάλο συνθέτη της εποχής και φίλο του Σούμαν, τον Γιοχάνες Μπραμς. Ο Σούμαν ωστόσο θαυμάζει τον Μπραμπς και τον θεωρεί έναν από τους μεγαλύτερους πιανίστες της εποχής τους.

Στον οργανικό κόσμο, όσο σκοτίζεται και αδυνατίζει ο λογισμός, τόσο πιο αστραποβόλα και ηγεμονική προβάλλει η χάρη.

Όπως γράφει ο Κλάιστ: «Στον οργανικό κόσμο, όσο σκοτίζεται και αδυνατίζει ο λογισμός, τόσο πιο αστραποβόλα και ηγεμονική προβάλλει η χάρη». Στην περίοδο της ψυχιατρικής επιδείνωσής του ο Σούμαν συνθέτει αριστουργήματα, με γνωστότερα το Καρναβάλι, το Άλμπουμ για τη νεότητα, τις Σκηνές του δάσους, μουσική δωματίου, κονσέρτα για πιάνο και έγχορδα αλλά και τραγούδια. Το 1850 αναλαμβάνει χρέη καλλιτεχνικού διευθυντή στη Μουσική Ακαδημία του Ντίσελντορφ. Τον Οκτώβριο του 1853, στο Ντίσελντορφ, ο Σούμαν γράφει το «Κοντσέρτο για βιολί και ορχήστρα σε ρε ελάσσονα». Το Koντσέρτο για βιολί αφιερώνεται στον Γιόζεφ Γιόαχιμ, όμως, προς μεγάλη απογοήτευση του συνθέτη, ο Γιόαχιμ αρνείται να το ερμηνεύσει, ισχυριζόμενος ότι είναι κατώτερο των προσδοκιών του.

Η Κλάρα, ως γυναίκα της βικτωριανής εποχής που είναι, θέλει να αποφύγει το σκάνδαλο. Η εξώφθαλμη υποστήριξη μιας υποτιθέμενης «ψυχικής υγείας» του Σούμαν την οδηγεί στο να ερμηνεύσει έργα της ωριμότητάς του, που απαιτούν από τον ερμηνευτή να έχει επιλύσει ζητήματα τεχνικής και δεξιοτεχνίας, ώστε να μπορέσει να ασχοληθεί με την απόδοση της μορφής. Σε μια νέα κρίση, ο Σούμαν βγαίνει από το σπίτι του φορώντας τη ρόμπα και τις παντόφλες της γυναίκας του και πέφτει τρέχοντας από μια γέφυρα στον παγωμένο Ρήνο. Όταν τον ρωτούν γιατί έκανε κάτι τέτοιο, απαντά: «Με κυνηγούσε το Σολ δίεση!». Μεταφέρεται σε ψυχιατρείο κοντά στη Βόννη μετά από επιθυμία της Κλάρας. Τον Μάρτιο του 1854 ο Μπραμς, ο Γιόαχιμ, ο Άλμπερτ Ντήτριχ και ο Τζούλιους Ότο Γκριμ προσπαθούν να τη συντροφεύσουν και να απαλύνουν τον πόνο της.

Η τρέλα και ο μεταρομαντισμός

Η Κλάρα Σούμαν αντιμετώπισε τον θάνατο της εικοσάχρονης κόρης της Τζούλι από φυματίωση στα είκοσί της χρόνια. Τον θάνατο του γιου της Φελίξ από φυματίωση στην εφηβεία του. Τον θάνατο του γιου της Φερδινάνδου από εθισμό στη μορφίνη. Τον θάνατο του γιου της Εμίλ σε ηλικία δεκαέξι μηνών. Την ψυχοπάθεια του γιου της Λούντβιχ και τον εγκλεισμό του σε ψυχιατρική κλινική για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια.

Ο Σούμαν παραμένει έγκλειστος στο άσυλο για δύο χρόνια όπου και τελικά πεθαίνει στις 26 Ιουλίου 1856. Ο Μπραμς βοηθά την Κλάρα στην ανατροφή των οκτώ παιδιών που έχει αποκτήσει με τον Σούμαν και παραμένει στο πλευρό της. Η Κλάρα και ο Μπραμς δεν περιλαμβάνουν το Κοντσέρτο για βιολί στην πρώτη έκδοση των Απάντων του εκλιπόντος, την οποία επιμελούνται οι ίδιοι. Τον Μάιο του 1856 η Κλάρα ερμηνεύει το Κοντσέρτο για Πιάνο σε Λα ελάσσονα με τη New Philharmonic Society υπό τη διεύθυνση του Dr. Wylde, γεγονός που έδωσε συνέχεια στη σολιστική της καριέρα, που σταδιακά περιέλαβε και μουσική δωματίου. Έδειξε έντονα την απέχθειά της για τον Λιστ και τον Μπρικνέρ και την προτίμησή της για τον Στράους, ενώ αρνήθηκε να παίξει στην εκατονταετηρίδα για τον Μπετόβεν που δόθηκε στη Βιέννη το 1870, όταν πληροφορήθηκε ότι θα συμμετείχαν ο Λιστ και ο Βάγκνερ, του οποίου το Τανχώυζερ επίσης απεχθανόταν. Από το 1876 ως το 1892 δίδαξε πιάνο στο κονσερβατόριο Hoch της Φρανκφούρτης. Το τελευταίο έργο που ερμήνευσε, τον Μάρτιο του 1891, ήταν οι Παραλλαγές σε ένα θέμα του Χάυντν του Μπραμς. Δίδαξε σε τραγουδιστικό τόνο, ακολουθώντας ένα ρεπερτόριο και μια τεχνική στενά υπαγορευόμενη από τον Σούμαν.

Η Κλάρα Σούμαν αντιμετώπισε τον θάνατο της εικοσάχρονης κόρης της Τζούλι από φυματίωση στα είκοσί της χρόνια. Τον θάνατο του γιου της Φελίξ από φυματίωση στην εφηβεία του. Τον θάνατο του γιου της Φερδινάνδου από εθισμό στη μορφίνη. Τον θάνατο του γιου της Εμίλ σε ηλικία δεκαέξι μηνών. Την ψυχοπάθεια του γιου της Λούντβιχ και τον εγκλεισμό του σε ψυχιατρική κλινική για δεκαέξι ολόκληρα χρόνια. Υπήρξε, επίσης, μια γιαγιά που ανάστησε ένα εγγόνι και μια συντηρητική μάνα που χρειάστηκε να διαχειριστεί τις λεσβιακές επιλογές της κόρης της. Στο πλευρό της στάθηκε πολύ αφοσιωμένα η μεγάλη της κόρη Μαρία, όταν πια χρειαζόταν αναπηρική καρέκλα και η ακοή της είχε μειωθεί αισθητά. Πέθανε στα 76 της χρόνια από εγκεφαλικό επεισόδιο το 1896 και θάφτηκε δίπλα στον Σούμαν.

alt

«Παίγνιον καμπεσίγυιον» [4]

Το αυτόματο της Μαρίας Αντουανέτας και ο «φθόνος» για τη λατρεία της αυτοματοποιητικής τέχνης συνδυάζονται ως πληροφοριακό υλικό για να παραγάγουν μια φεμινική αναφορά στον κυρίαρχο ρόλο του άνδρα κατά τη διαδικασία της παραγωγής τέχνης: μια παγίδα θανάτου για τον γυναικείο ψυχισμό. 

Mε αναφορές στο «ερεθιστικό παράδοξο» του Ντιντερό, τις Μαριονέτες του Κλάιστ, αλλά και τις συλλήψεις των Κρέιγκ, Αρτώ, Μπέρνχαρντ, Μύλλερ και Ζαν Ζενέ, η αναζήτηση της ταυτότητας της υποκριτικής τέχνης κυριαρχεί στο από σκηνής δοκίμιο της Μαρίας Γιαγιάννου [5]. Το δοκίμιο «Περί του θεάτρου των μαριονετών» («Uber das Marionettentheater») ανήκει στα κείμενα που έγραψε ο Χάινριχ φον Κλάιστ για την «Berliner Abendblatter», την ημερήσια εφημερίδα που διατήρησε με τον Adam Muller στο Βερολίνο από τον Οκτώβριο του 1810 ως τον Μάρτιο του 1811. Στο δικό του κείμενο ο Κλάιστ βάζει έναν εξαίρετο χορευτή να εκφράζει το πάθος του για το θέατρο των μαριονετών και βεβαιώνει τον αφηγητή πως «το νευρόσπαστο έχει μεγαλύτερη χάρη από το ανθρώπινο σώμα»: «Στο Μ… όπου περνούσα το χειμώνα του 1801, πέτυχα κάποιο βράδυ, σ’ ένα δημόσιο κήπο τον κύριο Κ. λίγο καιρό πιο πριν, τον είχαν διορίσει πρώτο χορευτή της Όπερας στην πόλη εκείνη, όπου συνάντησε εξαιρετική υποδοχή από το κοινό» [6].

Στο κείμενο της Μαρίας Γιαγιάννου η Κλάρα Σούμαν εμφανίζεται ως ανδρείκελο, ως νευρόσπαστο [7], ως κατασκευή με εξαρθρωμένα μέλη που τα κινεί ο Σούμαν-χειριστής με λεπτά, αόρατα νήματα. Το αυτόματο της Μαρίας Αντουανέτας και ο «φθόνος» για τη λατρεία της αυτοματοποιητικής τέχνης συνδυάζονται ως πληροφοριακό υλικό για να παραγάγουν μια φεμινική αναφορά στον κυρίαρχο ρόλο του άνδρα κατά τη διαδικασία της παραγωγής τέχνης: μια παγίδα θανάτου για τον γυναικείο ψυχισμό.

Η Κλάρα είχε μια καριέρα που υπήρξε «το προϊόν μιας εποπτευόμενης ελευθερίας», όπως θα ’λεγε ο Ρολάν Μπαρτ. Μια πιανίστρια με είκοσι ένα χέρια, που παίζει σε «μπραβούρα» με εξαίρετη τεχνική, στο κείμενο της Μαρίας Γιαγιάννου είναι μια δημιουργός οικογένειας, μια γυναίκα που θηλάζει τα οκτώ μωρά της και θάβει τα μισά από αυτά, μια σύζυγος και ερωμένη, μια κυρία του κόσμου, μια σκληροτράχηλη, ανθεκτική γυναίκα που υποστηρίζει αισθητικώς τη σύλληψη της παντοδύναμης ανθρώπινης φύσης.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.


[1] Ο Ε.Τ. Χόφμαν υπήρξε ο ίδιος μουσικοκριτικός και διευθυντής ορχήστρας. Στα τριάντα του όμως συνειδητοποίησε ότι δεν θα φτάσει ποτέ στο ύψος των μουσικών που θαύμαζε (ανάμεσά τους ο Μότσαρτ, προς τιμήν του οποίου το A. - Amadeus στην υπογραφή του), κι έτσι στράφηκε στη συγγραφή (για τη χρήση του συμβόλου της κούκλας, βλέπε το έργο του: Der Sandmann).
[2] Ο Λουί-Σαρλ Καμίσο (γεννήθηκε το 1781 στην Καμπανία Γαλλίας και πέθανε το 1838 στο Βερολίνο της τότε Πρωσσίας) υπήρξε λυρικός ποιητής γνωστός για το φαουστικό έργο του Η αξιόλογη Ιστορία του Πέτερ Σλέμιλ (1814), ο ήρωας του οποίου πουλά τον ίσκιο του στον διάβολο.
[3] Παρά ταύτα, αφήνει ως συνθετική παρακαταθήκη τέσσερις «Πολωναίζες για πιανοφόρτε» (1831), τέσσερα «Κομμάτια χαρακτηριστικά για πιάνο» (1836), ένα «Τρίο για πιάνο σε σολ ελάσσονα» (1846), «Τρεις ρομάντζες για πιανοφόρτε και βιολί» (τις παρουσίασε μαζί με τον Γιόαχιμ μπροστά στον Γεώργιο τον Πέμπτο του Αννόβερου το 1855, με αφορμή τα γενέθλια του Σούμαν), κάποιους αυτοσχεδιασμούς (Vorspiele, 1895), λήντερ και καντέντσες για δυο κονσέρτα, ένα του Μότσαρτ και ένα του Μπετόβεν. Τον Μάρτιο 1838 πήρε από την Αυστρία τον τιμητικό τίτλο της «Königliche und Kaiserliche Kammervirtuosin» (Βασιλικής και αυτοκρατορικής βιρτουόζας του πιάνου). Είναι η πρώτη κονσερτίστα που παίζει από μνήμης, καθιερώνοντας ένα αισθητικό κανόνα αυτού του είδους.
[4] Ο όρος είναι αντλημένος από τον Κλήμεντα τον Αλεξανδρέα, εκεί όπου απαριθμεί τα παιχνίδια με τα οποία οι Τιτάνες παγίδευσαν το βρέφος Διόνυσο και τον οδήγησαν στον διαμελισμό και στον θάνατο: «κώνος και ρόμβος και παίγνια καμπεσίγνυα μήλα τε χρυσέα καλά παρ’ εσπερίδων λιγυφώνων». Το σύνολο των παιχνιδιών μέσα στα οποία καταλέγεται και η μαριονέτα (παίγνιον καμπεσίγνυον) είναι μυητικού μαγικού χαρακτήρα.
[5] Ντενί Ντιντερό, Το παράδοξο με τον ηθοποιό, μτφρ. Αιμίλιος Βεζής, Πόλις, Αθήνα 2009.
Edward G. Craig, On the Art of the Theatre, Heinemann, Λονδίνο 1924.
Αντονέν Αρτώ, Το θέατρο και το είδωλό του, μτφρ. Παύλος Μάτεσις, Δωδώνη, Αθήνα 1992.
Γιελφρίντε Γέλινεκ, Sinn: egal. Körper: zwecklos [Ουσία: αδιάφορη. Σώμα: άχρηστο]. Στο www. elfriedejelinek.com.
[6] Χάινριχ φον Κλάιστ, Οι μαριονέτες. μτφρ. Τζένη Μαστοράκη, Άγρα, Αθήνα 1996· η σημείωση είναι αντλημένη από το δοκίμιο του Bernard Dort, «Ένας γύρος του κόσμου», που γράφτηκε ειδικά για την ελληνική έκδοση. Οι Μαριονέτες δημοσιεύτηκαν τον Δεκέμβριο του 1810. Μόλις λίγους μήνες αργότερα ο Κλάιστ γράφει τον Πρίγκιπα Φρειδερίκο του Χόμπουργκ, για να προχωρήσει μετά με έναν αλλόκοτο, υπερήφανο, τραγικό και ανήκουστο τρόπο στον θάνατο.
[7] Baldi, De Gli Automatidi Herone Alessandrino, Βενετία 1589, όπου αξιοποιείται η έννοια της «αυτοματοποιητικής τέχνης» του Ήρωνος του Αλεξανδρέως.

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο από τις καλύτερες παραστάσεις θεάτρου του Φεστιβάλ Αθηνών

Δύο από τις καλύτερες παραστάσεις θεάτρου του Φεστιβάλ Αθηνών

Για την παράσταση «Ιχνευτές» του Σοφοκλή, σε μετάφραση Εμμανουήλ Δαυίδ και σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού και για την παράσταση «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη, σε μετάφραση Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου και σκηνοθεσία Αργυρώς Χιώτη. Και οι δύο παραστάσεις παρουσιάστηκαν στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού.

Του Νίκου Ξένιου...

Oιδίποδας, του Τόμας Όστερμαϊερ, στην Επίδαυρο

Oιδίποδας, του Τόμας Όστερμαϊερ, στην Επίδαυρο

Για την παράσταση «Οιδίποδας» της Maja Zade, σε σκηνοθεσία του Thomas Ostermeier, η οποία παρουσιάστηκε από τη βερολινέζικη Schaubϋhne, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Φωτογραφίες © Θωμάς Δασκαλάκης.

Του Νίκου Ξένιου

Ο κύκλος ...

Για τις «Βάκχες» της Νικαίτης Κοντούρη στην Επίδαυρο

Για τις «Βάκχες» της Νικαίτης Κοντούρη στην Επίδαυρο

Για την παράσταση «Βάκχες» του Ευριπίδη, του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Ιωαννίνων, σε σκηνοθεσία της Νικαίτης Κοντούρη, η οποία παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο 13-15 Αυγούστου. Φωτογραφίες © Βάσια Αναγνωστοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Ένας αρχετυπικός φόβος των ανδρών ήταν ανέκ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

1ο Βραβείο Λογοτεχνικής Μετάφρασης ΛΕΑ

Ένα νέο βραβείο για τη μεταφρασμένη λογοτεχνία από ισπανικά, πορτογαλικά και καταλανικά στα ελληνικά είναι γεγονός. Διαβάστε τη βραχεία λίστα των υποψηφίων προς βράβευση βιβλίων. Η καλύτερη μετάφραση θα ανακοινωθεί σε εκδήλωση που θα διοργανωθεί από το Φεστιβάλ ΛΕΑ [Λογοτεχνία εν Αθήναις] στο Μουσείο ...

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Σασμός, του Σπύρου Πετρουλάκη

Για το μυθιστόρημα του Σπύρου Πετρουλάκη «Σασμός», που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μίνωας.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Εξαιρετικά παραγωγικός, ο Σπύρος Πετρουλάκης είναι συγγραφέας πολλών μπεστ-σέλερ μυθιστορημάτων, αλλά ο «Σασμός» (Μίνωας 2019), χάρη πλέον και στην εξαιρετικά επιτυχη...

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ