alt

Για τη θεατρική παράσταση «Heisenberg», σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου, η οποία παρουσιάζεται στο «Θέατρο του Νέου Κόσμου».

Του Νίκου Ξένιου

Έχει ένας εβδομηντάχρονος χώρο για να πορευτεί στον έρωτα; Την απάντηση δίνει το έργο Heisenberg του Σάιμον Στήβενς που σκηνοθετεί ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος στο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Πρόκειται για ένα από σκηνής δοκίμιο για την ανθρωπιά, την τυχαιότητα και την αστάθμητη έκβαση των σχέσεων. Με την Κόρα Καρβούνη στον ρόλο της Τζόρτζι Μπερνς και τον Περικλή Μουστάκη στον ρόλο του Άλεξ Πριστ. Ήδη από τον τίτλο το έργο εφαρμόζει την αρχή της απροσδιοριστίας της κβαντομηχανικής στην ανθρώπινη συνθήκη: o  άνθρωπος, στη φυσική του κατάσταση, δεν είναι μόνο σωματίδιο. Είναι και κύμα.

Εξαιρετική μετάφραση του Μενέλαου Καραντζά για μια έξοχη, συγκινητική παράσταση που, με ακρίβεια στην απόδοση των χαρακτήρων, λιτότητα και έλεγχο στην κίνηση και την ερμηνεία, υλοποιεί τον καινοφανή αυτόν «νόμο» του Στήβενς και κάνει τη ζωή ενδιαφέρουσα, προσβλέποντας στις συναρπαστικές μεταπτώσεις της τύχης.

Έρωτας και σωματιδιακή φυσική        

Σε έξι σκηνές και στο χρονικό διάστημα έξι εβδομάδων γνωριμίας ενός ζευγαριού ο συγγραφέας διεξέρχεται όλο το φάσμα των συναισθημάτων έλλειψης εμπιστοσύνης και βαθμιαίας κατάκτησης της εμπιστοσύνης, απουσίας καταφυγίου και σταδιακής οικοδόμησης μιας κοινής ζωής, αδυνατότητας επικοινωνίας και βαθύτατου ψυχικού αγγίγματος.

Εξ ορισμού τα σωματίδια υπάρχουν σε μια συγκεκριμένη θέση κάθε χρονική στιγμή. Αντίθετα, τα κύματα είναι διαταραχές που εξαπλώνονται στον χώρο. Και μια τυχαία γνωριμία κάτι τέτοιο είναι. Και ο έρωτας κάτι τέτοιο είναι, όπως και η μοναξιά, και το θνησιγενές των σχέσεων, αλλά και ο θάνατος ο ίδιος. Aν αγαπάς την έκπληξη και δεν διστάζεις να δοκιμάσεις νέες θέσεις, στάσεις, συμπεριφορές, σκέψεις, τότε η ζωή σού επιφυλάσσει πολλές εκπλήξεις. Η ηλικία, υπ’ αυτό το πρίσμα, σχετικοποιείται. Η αρχή της απροσδιοριστίας («Μπορείς να μετρήσεις επακριβώς τη θέση ή την ταχύτητα ενός σωματιδίου, όχι όμως και τα δύο ταυτόχρονα») απαιτεί να αναγνωρίσουμε στο ανθρώπινο υποκείμενο τη δυνατότητα πολλών και διαφορετικών ορμών. Προϋποθέτει όλο το εύρος των συνάψεων, συσχετισμών και μερισμάτων στον έρωτα που αντιστοιχούν στον κάθε άνθρωπο. Αναδεικνύει τις λεπτές ποιότητες των λέξεων, που εντασσόμενες σε διαφορετικό συγκείμενο εκρήγνυνται επί σκηνής και επιτρέπουν στον συγγραφέα να φωτίσει με έξοχη ανθρωπιά την παρουσία και το άγγιγμα του άλλου.

Αφ’ εαυτών ο τίτλος και το θέμα του έργου είναι επαναστατικά, γιατί αγκαλιάζουν τις απρόβλεπτες και ενδιαφέρουσες τροπές της ζωής μας, αφενός, κι αφετέρου γιατί με μια πλάγια ματιά δυναμιτίζουν τις μικροαστικές μας «ασφάλειες» και εγκαθιστούν στον ορίζοντα των σχέσεών μας την μη προβλεψιμότητα και την αβέβαιη έκβαση. Σε έξι σκηνές και στο χρονικό διάστημα έξι εβδομάδων γνωριμίας ενός ζευγαριού ο συγγραφέας διεξέρχεται όλο το φάσμα των συναισθημάτων έλλειψης εμπιστοσύνης και βαθμιαίας κατάκτησης της εμπιστοσύνης, απουσίας καταφυγίου και σταδιακής οικοδόμησης μιας κοινής ζωής, αδυνατότητας επικοινωνίας και βαθύτατου ψυχικού αγγίγματος.

Η μουσική βρίσκεται ανάμεσα στις νότες

Ο «αμερικανισμός» και η εξωστρεφής σεξουαλικότητα, το «ολισθηρό» και απατηλό των λεκτικών της δηλώσεων, ο υψηλός βαθμός των προσδοκιών και η τρωτή ιδιοσυγκρασία της σαρανταδυάχρονης Τζόρτζι αποδίδονται υπέροχα από μια Κόρα Καρβούνη ώριμη, συγκροτημένη και επιβλητική.

Οι ξύλινες παλέττες της Μαγδαληνής Αυγερινού, σε συνδυασμό με τους φωτισμούς του Σάκη Μπιρμπίλη, τη μουσική του Σταύρου Γασπαράτου και την κινησιολογία της Σεσίλ Μικρούτσικου, δημιουργούν τις συνθήκες ώστε οι άρτιες ερμηνείες των δυο ηθοποιών να αναδείξουν και να απογειώσουν το κείμενο.

Ο «αμερικανισμός» και η εξωστρεφής σεξουαλικότητα, το «ολισθηρό» και απατηλό των λεκτικών της δηλώσεων, ο υψηλός βαθμός των προσδοκιών και η τρωτή ιδιοσυγκρασία της σαρανταδυάχρονης Τζόρτζι αποδίδονται υπέροχα από μια Κόρα Καρβούνη ώριμη, συγκροτημένη και επιβλητική. Ενώ αρχικά δείχνει να μην μπορεί να φιλτράρει τις καταστάσεις («έχω ένα γιο» και μετά: «η τεχνολογία θα μας τελειώσει», αίφνης προτείνει ένα στοιχειώδη επικοινωνιακό άξονα («θα σου άρεσε να μιλάμε μια γλώσσα που θα φτιάξουμε οι δυο μας;»), με επίγνωση της σχετικότητας των λέξεων, όχι πλέον σαν να πάσχει από κάποια διαταραχή, αλλά προσδίδοντας στις λέξεις απύθμενο συναισθηματικό βάθος («Δεν μπορείς να χαραμίζεις έτσι τη ζωή σου! (...) Πόσα Χριστούγεννα έχεις ακόμα να ζήσεις, πόσα πασχαλινά αυγά έχεις ακόμα να φας;») και φέρνοντας το ζήτημα της ανθρώπινης συνάφειας στο προσκήνιο.

Στη δική της λογοδιάρροια αντιπαρατίθεται ο λακωνισμός και η ολιγολογία του θυμόσοφου, μοναχικού τύπου του Άλεξ, που σε έξι μήνες μέσα θα εξερευνήσει πτυχές του ψυχισμού του πρωτόγνωρους και θα ανατρέψει το ρυθμικό υπαρξιακό του ρολόι. Με ευαίσθητη και εσωτερική ερμηνεία ο Περικλής Μουστάκης φιλοτεχνεί το πρόσωπο του ηλικιωμένου Ιρλανδού που πιστεύει ότι δεν θα ερωτευτεί ξανά, αλλά και που δοκιμάζει τα όρια της ανοχής του διανοίγοντας νέους ορίζοντες σωματικής και ψυχικής επαφής και αξιώνοντας νέο μερίδιο στη ζωή. Το κοινό τους ταξίδι στο Νιου Τζέρσι για τη μάταια αναζήτηση ενός χαμένου παιδιού, όπως και η θέα του Μανχάταν από ψηλά, είναι τα τελικά σημεία όπου θα διασταυρωθούν οραματικά οι προσδοκίες των δύο ηρώων.

alt

Το quantum του σκηνοθέτη και ο συγγραφέας

Η συγκεκριμένη δουλειά του κύριου Θεοδωρόπουλου στο Heisenberg  διακρίνεται για τους χαμηλούς της τόνους και την υπαινικτική απόδοση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας.

Επανεπισκεπτόμενος τον φυσικό του χώρο της σκηνοθεσίας ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος καταγράφει τις μεταπτώσεις, την έκπληξη, την είσοδο της αγάπης στη σκηνή με λακωνικό μάτι και ακρίβεια χρονομέτρου. Eπεξεργαζόμενος το odd couple που πρέπει να αποδώσουν οι ηθοποιοί του, ανακαλύπτει πόσο τρωτή είναι η Τζόρτζι και πόσο νέος ο Άλεξ, ώστε να αποκαλύψει τους κώδικες «εξημέρωσης» του ενός από τον άλλον. Πρωτοειδωμένες φράσεις τον καθηλώνουν, διαισθάνεται την κλίση του κάθε ηθοποιού, απελευθερώνει την ιδιοτυπία στην ερμηνεία και ενορχηστρώνει τις ανύποπτες σιωπές σε συγκίνηση. Η ωριμότητα του σκηνοθέτη φαίνεται στις λεπτομέρειες, αλλά και στη γνωριμία του με τον συγγραφέα και στην πρόθεσή του να εντάξει την απροσδιοριστία στο κάδρο των πιθανών εκβάσεων της ανθρώπινης γνωριμίας. Η συγκεκριμένη δουλειά του κύριου Θεοδωρόπουλου στο Heisenberg  διακρίνεται για τους χαμηλούς της τόνους και την υπαινικτική απόδοση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας: έτσι, το σιωπηρό αλλά σπαρακτικό κλάμα του Άλεξ μοιάζει με την «Κραυγή» του Μουνκ, ατενίζει το επικείμενο φάσμα του θανάτου με ένα κράμα απελπισίας μπροστά στις χαμένες ευκαιρίες, απευθύνει στο σύμπαν ένα νεύμα ευγνωμοσύνης για την ανέλπιστη νέα ευκαιρία.

Ο συγγραφέας Σάιμον Στήβενς γεννήθηκε στο Μάντσεστερ το 1971, είναι απόφοιτος του τμήματος Ιστορίας του Πανεπιστημίου του York, έζησε και παντρεύτηκε στο Εδιμβούργο, δούλεψε μέχρι τα σαράντα του ως δάσκαλος και διατέλεσε μέλος του σκωτσέζικου γκρουπ μουσικής πανκ Country Teasers. Σήμερα ζει στο Λονδίνο, όπου διδάσκει στο πρόγραμμα για Νέους Συγγραφείς του θεάτρου Royal Court και είναι καλλιτεχνικός συνεργάτης του Lyric Hammersmith. Στις Η.Π.Α. συνέγραψε έργα για την ομάδα Steep Theatre του Σικάγο, όπου και πρωτοανέβηκαν τα δικά του «Harper Regan» και «Motortown» (που έχει ανέβει στο Θέατρο Νέου Κόσμου το 2007/2008), καθώς και μια ευρεία γκάμα διασκευών άλλων θεατρικών έργων. Τα πιο γνωστά του έργα είναι: «Pornography» (ανέβηκε στη χώρα μας από την ομάδα ΑΣΙΠΚΑ την άνοιξη 2017), «Three Kingdoms» και «Nuclear War». Το Heisenberg παίχτηκε για πρώτη φορά το 2015, στη Νέα Υόρκη, σε σκηνοθεσία του Μαρκ Μπρόκοου, στο New York City Center-Stage II, μια off Broadway σκηνή, κατόπιν μεταφέρθηκε στο Broadway και από τον Οκτώβριο του 2017 παίζεται και στο Wyndham's του Λονδίνου, σε σκηνοθεσία της Marianna Elliott.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

«Onassis Dance days 2024», στη Στέγη: Ουόρλοπ, Παρασκευοπούλου, Κοσιάρη – Τρεις παραστάσεις που έδωσαν τον τόνο

Το Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων πραγματοποιήθηκε για ενδέκατη χρονιά στη Στέγη Ιδρύματος Ωνάση. Οι χορογράφοι Mιέτ Ουόρλοπ, Χριστιάνα Κοσιάρη, Ξένια Κογχυλάκη, Πάνος Μαλακτός και Ιωάννα Παρασκευοπούλου έκλεψαν το χειροκρότημα των θεατών. Κεντρική εικόνα: από την παράσταση «One Song» της Μιέτ Ουόρλοπ.

...
«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

«Η καρδιά του σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ, σε διασκευή/σκηνοθεσία Άρη Σερβεταλη και Έφης Μπίρμπα, στο θέατρο Κιβωτός

Για τη θεατρική μεταφορά της «Καρδιάς σκύλου» του Μιχαήλ Μπουλγκάκοφ σε διασκευή Άρη Σερβετάλη και Έφης Μπίρμπα και σκηνοθεσία Έφης Μπίρμπα που ανεβαίνει στο θέατρο Κιβωτός. Κεντρική εικόνα: Ο Αντώνης Μυριαγκός στον ρόλο του γιατρού Πρεομπραζένσκι.

Γράφει ο Νίκο...

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Η «Σκέψη» του Αντρέγιεφ και το mal du siècle, στο θέατρο «Σφενδόνη»

Για τη μεταφορά της νουβέλας «Η Σκέψη» (1902) του Λεονίντ Αντρέγιεφ, στο θέατρο Σφενδόνη και σκηνοθεσία Χάρη Φραγκούλη, με τον Κωνσταντίνο Αβαρικιώτη στον πρωταγωνιστικό ρόλο. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στις 11 Φεβρουαρίου του 1900, ο γιατρό...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

«Εξ όνυχος τον λέοντα» – μια ιστορία με τον Μήτσο

Όταν κάποιος φεύγει από κοντά μας και μάλιστα τόσο ξαφνικά όσο ο Δημήτρης Φύσσας, συχνά προσπαθούμε να ανακαλέσουμε ένα περιστατικό που, με κάποιον μαγικό τρόπο, θα αποκάλυπτε τον άνθρωπο. Όμως αυτά που μας χαρακτηρίζουν, που φανερώνουν το ήθος μας ή την απουσία του, δεν είναι μονάχα τα όσα έχουμε κάνει αλλά και κάπ...

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

«Βίος και Πολιτεία»: Ο καθηγητής αρχιτεκτονικής και συγγραφέας Βασίλης Κολώνας, ζωντανά από το «υπόγειο»

Στο 29ο επεισόδιο της σειράς ζωντανών συζητήσεων με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας, o Κώστας Κατσουλάρης θα συνομιλήσει με τον καθηγηγή αρχιτεκτονικής και συγγραφέα Βασίλη Κολώνα με αφορμή το τελευταίο του βιβλίο-μελέτη «Σμύρνη, 1870-1922 - Πόλη και αρχιτεκτονική, η συμβολή των Ελλή...

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

«Ρόδου μοσκοβόλημα» – ένα ποίημα του Κωστή Παλαμά (1859-1943)

Το βράδυ, λίγο μετά τη δύση, ένα ποίημα. Απόψε, «Ρόδου μοσκοβόλημα» του Κωστή Παλαμά (1859-1943), γραμμένο το 1905, από την ενότητα «Η πολιτεία και η μοναξιά» (5ος τόμος, Άπαντα, Ίδρυμα Κωστή Παλαμά)

Επιμέλεια: Οράτιος

Κωστής Παλαμάς (1859-1943)

Ρόδου μοσκοβόλημα ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

«Μέσα στο δίχτυ» της Άιρις Μέρντοχ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Άιρις Μέρντοχ [Iris Murdoch] «Μέσα στο δίχτυ» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη), το οποίο κυκλοφορεί στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Όταν είδα τον Φιν να με περιμένει στη γωνία το...

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

«Η τέχνη της μέθης» του Λοράν ντε Σουτέρ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο του βραβευμένου Βέλγου δοκιμιογράφου και καθηγητή Νομικής Λοράν ντε Σουτέρ [Laurent de Sutter] «Η τέχνη της μέθης» (μτφρ. Ζωή Καραμπέκιου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 6 Μαρτίου από τις εκδόσεις Το Μέλλον.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

«Depeche mode» του Σέρχι Ζαντάν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Σέρχι Ζαντάν [Serhiy Zhadan] «Depeche mode» (μτφρ. Δημήτρης Τριανταφυλλίδης), το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Φεβρουαρίου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Καθισμένος εδώ,...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Μικρές εισαγωγές» σε μεγάλες θεματικές από τις εκδόσεις Οξύ – 5 βιβλία που μας κάνουν σοφότερους

«Τρέλα», «Αντίληψη», «Αισθητική», «Πληροφορία», «Χιούμορ»: Πέντε βιβλία της άκρως επιτυχημένης σειράς του Oxford University Press κυκλοφορούν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Οξύ και μας βοηθούν να κατανοήσουμε βασικές πτυχές της ανθρώπινης νόησης και συμπεριφοράς. Η επιμέλεια της σειράς είναι του Θάνου Καραγιαννό...

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

Δύο χρόνια από τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία: Είναι η Ευρώπη σε πόλεμο; – Τα βιβλία που δίνουν τις απαντήσεις

«Είμαστε εξαιρετικά τυχεροί που ζούμε στην Ευρώπη» μας έλεγε σε πρόσφατη συνέντευξή του για την Book Press, o ευρωπαϊστής ιστορικός Τίμοθι Γκάρτον Ας. Δύο χρόνια μετά από την έναρξη του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία ανατρέχουμε στα άρθρα που γράψαμε για βιβλία που διαβάσαμε και προτείναμε όλο αυτό το διάστημα. Το...

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Φεβρουάριος: «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» – 15 καλά μυθιστορήματα «μαύρης λογοτεχνίας» που κυκλοφόρησαν τον τελευταίο χρόνο

Με αφορμή το γεγονός ότι ο Φεβρουάριος έχει ανακυρηχθεί «Μήνας Μαύρης Ιστορίας» [Black History Month] γεγονός που έχει τις ρίζες του πίσω στο 1915, επιλέγουμε 15 καλά μυθιστορήματα που μιλούν ανοιχτά για τον ρατσισμό, τις φυλετικές διακρίσεις, τις αγωνίες και τα όνειρα των μαύρων.

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

02 Απριλίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα μεγαλύτερα μυθιστορήματα όλων των εποχών: 20 έργα-ποταμοί από την παγκόσμια λογοτεχνία

Πολύτομα λογοτεχνικά έργα, μυθιστορήματα-ποταμοί, βιβλία που η ανάγνωσή τους μοιάζει με άθλο. Έργα-ορόσημα της παγκόσμιας πεζογραφίας, επικές αφηγήσεις από την Άπω Ανατ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ