na me thymassai 2

Για την παράσταση Να με θυμάσαι, σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη, η οποία παρουσιάστηκε στο θέατρο Underground.

Του Νίκου Ξένιου

Στο θέατρο Underground, δίπλα στο Άστυ (Κοραή) η Βάνα Πεφάνη μάς εξέπληξε πάλι, με τη σκηνική σύλληψη, τη σκηνοθεσία και το κείμενο που συνεισέφερε στην παράσταση Να με θυμάσαι, μια σκηνική σύνθεση έξι κειμένων για έξι διαφορετικούς γυναικείους χαρακτήρες.

Συμμετέχουν, με κείμενά τους, πλην της ίδιας της κας Πεφάνη, η Σοφία Βασιλαντωνάκη, ο Γιάννης Καρκανέβατος, η Ελευθερία Κόμη, η Ελενα Κοσμά και ο Παναγιώτης Μπαρμπαγιάννης. Ερμηνεύουν, αντίστοιχα, η Σοφία Μανωλάκου, η Σιμόνη Γιαννάτου, η Νικολίνα Μουαίμη, η Μαρία Καβουκίδη, η Βάνα Πεφάνη και η Aurore Marion. Παίζει πιάνο και τραγουδά η Έλενα Κοσμά. Βοηθός σκηνοθέτης ο Βασίλης Αφεντούλης, κοστούμια η Άννα Μαχαιριανάκη και μακιγιάζ ο Αχιλλέας Χαρίτος. Μια παράσταση σε συνεργασία της ΓΓΙΦ, του Κέντρου Ερευνών για Θέματα Ισότητας και του Πολιτιστικού Σωματείου ΠΕΤΡΑ.

Προσωπικές ιστορίες που άλλαξαν τον κόσμο

Υπάρχουν δυο διαφορετικές «διαδρομές» των θεατών προς τις απομονωμένες αίθουσες των δρωμένων, που αλλάζουν το θεατρικό βίωμα με αλλαγή της σειράς των έξι μονόπρακτων. Η δική μας ομάδα ξεκίνησε, ακολουθώντας την «οδηγό» της, από την ιστορική προσωπικότητα της Καλλιρόης Παρρέν, στην οποία η Σοφία Μανωλάκου προσδίδει συγκίνηση και μυστήριο, παράγοντας μια μάλλον υστερική θεατρική περσόνα. Η αμεσότητα και η έντονη αισθαντικότητα της ηθοποιού διασώζουν το μάλλον αδιάφορο και παραγεμισμένο με πληροφορίες κείμενο της Σοφίας Βασιλαντωνάκη. Η μεταγωγή μας στην επόμενη υπο-αίθουσα μάς αποκάλυψε μιαν εκπληκτικά μακιγιαρισμένη Μαρία Κιουρί, κάτι μεταξύ ιστορικής παρουσίας και φαντάσματος, αποδοσμένη με αρκετή επιτήδευση από τη Σιμόνη Γιαννάτου. Ευτυχώς το πολύ καλό κείμενο του Γιάννη Καρκανέβατου αξιοποίησε την πληθώρα πληροφοριών αναβαθμίζοντας τον ρόλο του συναισθήματος και προσθέτοντας αρκετό μυστήριο στην εκμυστήρευση της τόσο σημαντικής αυτής προσωπικότητας.

Το εξαιρετικό κείμενο της Ελευθερίας Κόμη για τη Ρόζα Λούξεμπουργκ ερμήνευσε ασθμαίνοντας, με τρόπο κλειστοφοβικό και ξέχειλη από απόγνωση η Νικολίνα Μουαίμη. «Λές ο κόσμος να ‘ταν αλλιώς σήμερα αν ο Σπάρτακος ήταν γυναίκα;»: το απολεσθέν ίνδαλμα μιας επανάστασης που καταπνίγεται στο ξεκίνημά της, η υγρασία του κελιού, το ανυποχώρητο της ερωτικής φύσης έναντι της ιδεολογίας, το πλανώμενο φάσμα του Καρλ Λίμπκνεχτ, όλα υποβλητικότατα.

Προσωπικές ιστορίες που προβλημάτισαν

Το εξαιρετικό κείμενο της Ελευθερίας Κόμη για τη Ρόζα Λούξεμπουργκ ερμήνευσε ασθμαίνοντας, με τρόπο κλειστοφοβικό και ξέχειλη από απόγνωση η Νικολίνα Μουαίμη. «Λές ο κόσμος να ‘ταν αλλιώς σήμερα αν ο Σπάρτακος ήταν γυναίκα;»: το απολεσθέν ίνδαλμα μιας επανάστασης που καταπνίγεται στο ξεκίνημά της, η υγρασία του κελιού, το ανυποχώρητο της ερωτικής φύσης έναντι της ιδεολογίας, το πλανώμενο φάσμα του Καρλ Λίμπκνεχτ, όλα υποβλητικότατα. Ακολούθησε το αρκετά πρωτότυπο, αντισυμβατικό και κατά τόπους σοκαριστικό κείμενο της (εξαιρετικής τραγουδίστριας) Έλενας Κοσμά για τη συγγραφέα του «Δεύτερου Φύλου» Σιμόν ντε Μπωβουάρ. Η Μαρία Καβουκίδη καθιέρωσε ένα νέο θεατρικό τύπο ερμητικής και ρηξικέλευθης, αιρετικής και αντικομφορμίστριας, πάνω απ’ όλα όμως μεθυσμένης συντρόφου του Σαρτρ, που ανακαλεί τις στιγμές της προσωπικής της χειραφέτησης σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, παραπατώντας μεταξύ κηροπηγίων και υποφωτισμένων κλουβιών. Ο βαθμός συμμετοχής του κοινού ποίκιλλε σε αυτήν την παράσταση, καθώς η εγγύτητα με τις έξι ηθοποιούς και το άγγιγμά τους μείωνε την απόκλιση ανάμεσα στην πραγματικότητα και την ψευδαίσθηση και σε καθιστούσε συμμέτοχο στο δρώμενο.

Προσωπικές ιστορίες που απογείωσαν το κοινό

Ακολούθησε η συνένωση των δύο γκρουπ θεατών στον κεντρικό χώρο του Underground, όπου κυριολεκτικά καθηλωθήκαμε από την ερμηνεία της Βάνας Πεφάνη στο ασύλληπτης έμπνευσης και υποδειγματικής δραματουργικής δομής κείμενο του Παναγιώτη Μπαρμπαγιάννη για την Ίντιρα Γκάντι. «Φοβάμαι την συμπόνια. Τη δική μου συμπόνια»: η Ίντιρα προσπαθεί να μην θρηνήσει την απώλεια του πρώτου της γιου, προβάλλοντας τη σκληρή, πετρωμένη μορφή της μάνας εκείνης που υπήρξε γόνος της οικογένειας Νεχρού και που διέταξε την εκτέλεση είκοσι χιλιάδων μουσουλμάνων. «Με το μυαλό μου θα φτιάχνω ψεύτικες εικόνες και κάποια στιγμή θα πιστέψω ότι αφού είσαι παιδί δικό μου, ζεις αφού ζω κι εγώ. Υπάρχεις αφού υπάρχω», παραδέχεται συντετριμμένη πάνω από τη σποδό του γιου της η γυναίκα που τόσο αγαπήθηκε από τον ινδουϊστικό κόσμο και τόσο μισήθηκε από τον ισλαμικό, που κατέληξε διάτρητη από σφαίρες δια χειρός της προσωπικής της φρουράς.

Μια ρευστή κειμενική σύνθεση που αναβαθμίζει τα αρχετυπικά στοιχεία του νερού, της μητρότητας, της γυναικείας σύλληψης του έρωτα, επαγγελλόμενη τη σύνθεση των απροσμέτρητων θηλυκών στοιχείων σε μιαν άρτια, απαλλαγμένη από τους κοινωνικούς ρόλους και τις επιταγές γυναικεία παρουσία στην ανθρώπινη ιστορία.

Και η μοναδική αυτή θεατρική εμπειρία ολοκληρώθηκε με το κείμενο της Βάνας Πεφάνη για τη βιογραφική, τρόπον τινά, παρουσίαση του προσώπου της ηθοποιού Aurore Marion, που συγκέντρωνε όλα τα παραπάνω χαρακτηριστικά, παρά το νεαρόν της ηλικίας της και παρά το γεγονός ότι είναι ο μόνος ζων χαρακτήρας. Μια ρευστή κειμενική σύνθεση που αναβαθμίζει τα αρχετυπικά στοιχεία του νερού, της μητρότητας, της γυναικείας σύλληψης του έρωτα, επαγγελλόμενη τη σύνθεση των απροσμέτρητων θηλυκών στοιχείων σε μιαν άρτια, απαλλαγμένη από τους κοινωνικούς ρόλους και τις επιταγές γυναικεία παρουσία στην ανθρώπινη ιστορία.

alt
   Η Βάνα Πεφάνη

«Με λεν Μαριάνθη κι είμαι από τρελή γενιά»

Η αντίθεση ανάμεσα στους ρόλους σε αυτήν την παράσταση παρουσιάζεται διαλεκτικά ως αντιπρόταση ιστορικής μνήμης. Διαπνέεται από ένα ρομαντισμό μοναδικό και δυσεύρετο στις μέρες μας, με ένα κρυφό μίτο να διατρέχει τις έξι εκμυστηρεύσεις, που περνούσε από την ευαισθησία της κυρίας Πεφάνη και μεταστοιχειωνόταν σε ανοικτά ερωτήματα σχετικά με το «αν πράγματι κάτι έχει κατακτηθεί». Σε κάθε περίπτωση, ουδείς έφυγε από το θέατρο χωρίς να έχει προβληματιστεί βαθύτατα σε σχέση με τον επαναπροσδιορισμό του ρόλου της γυναίκας σε ένα κόσμο που αλλάζει, μετακινείται, μεταναστεύει, αναμειγνύεται ως προς τις πεποιθήσεις, την κουλτούρα, την κοινωνική τάξη, μετασχηματίζεται σε ένα νέο μόρφωμα, απροσδιόριστης ακόμη σύστασης.

Επτά γυναίκες μαζί ενώνουν τις φωνές τους ως «Μαριάνθη» στο τραγούδι του τέλους, αποκαλύπτοντας την αρμονία στη σύλληψη, την ευφυή επιλογή των έξι συγκεκριμένων προσωπικοτήτων, τον λυρισμό και τη στράτευση σε κάποια ιδεώδη αρκετά παραγνωρισμένα, διανοίγοντας, παράλληλα, στον θεατή ένα σωρό προσωπικούς ορίζοντες προβληματισμού απέναντι σε ένα θέατρο πολλά υποσχόμενο.

Είναι δύσκολο να προκρίνει κανείς γυναικείες φιγούρες που να έχουν διαπρέψει στον χώρο της κουλτούρας, των γραμμάτων, των τεχνών, των επιστημών και της πολιτικής. Αναπόφευκτα αναζητά τις ποιότητες αυτές συμπυκνωμένες στο ολόφρεσκο, ονειροπόλο πρόσωπο μιας διαπολιτισμικών καταβολών νέας κοπέλας, που προέρχεται από τη διακεκαυμένη ζώνη της Αφρικής, έχει ανατραφεί στο φλεγματικό, παγερό Βέλγιο, όμως το μόνο που πραγματικά επιθυμεί είναι να βουτήξει τα πόδια της στη θάλασσα της Μεσογείου. Επτά γυναίκες μαζί ενώνουν τις φωνές τους ως «Μαριάνθη» στο τραγούδι του τέλους, αποκαλύπτοντας την αρμονία στη σύλληψη, την ευφυή επιλογή των έξι συγκεκριμένων προσωπικοτήτων, τον λυρισμό και τη στράτευση σε κάποια ιδεώδη αρκετά παραγνωρισμένα, διανοίγοντας, παράλληλα, στον θεατή ένα σωρό προσωπικούς ορίζοντες προβληματισμού απέναντι σε ένα θέατρο πολλά υποσχόμενο.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

«C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί (κριτική) – Μια χορευτική τελετή μύησης

Για την παράσταση «C la vie» του Σερζ Εμέ Κουλιμπαλί [Serge Aimé Coulibaly] που παρουσίασε η ομάδα Faso Dance Theatre στο Φεστιβάλ Αθηνών (Πειραιώς 260). Kεντρική εικόνα: © aefestival.gr.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

  ...

Σαββατοκύριακο στην Πειραιώς 260: Hip hop battles – Βαλέρια Δημητριάδου – Γιάννης Σκουρλέτης

Σαββατοκύριακο στην Πειραιώς 260: Hip hop battles – Βαλέρια Δημητριάδου – Γιάννης Σκουρλέτης

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου: Hip hop battle στην πλατεία, θεατρική παράσταση στον Χώρο Ε και ένα Drag ορατόριο στον Χώρο Β παρουσιάζονται στην Πειραιώς 260.

Επιμέλεια: Book Press

AEF Urban Dance Contest
Hip hop battle & All styles battle ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ