alt

Για την παράσταση του Κωνσταντίνου Ρήγου Dressed Undressed, που παρουσιάζεται στο Θέατρο Σημείο.

Του Νίκου Ξένιου

Στο θέατρο «Σημείο», είκοσι δύο χρόνια έπειτα από τους «Γάμους» του Ιγκόρ Στραβίνσκι και είκοσι πέντε χρόνια μετά την ίδρυσή του, το χοροθέατρο ΟΚΤΑΝΑ του Κωνσταντίνου Ρήγου επαναλαμβάνει το τρυφερό και προκλητικό ταυτόχρονα Dressed Undressed για τέσσερις παραστάσεις (20, 21 & 27, 28 Απριλίου).

Σύμφωνα με δήλωση του χορογράφου, τα επόμενα χρόνια οι δύο χορευτές θα ερμηνεύουν το έργο σε διαφορετικούς χώρους, μια φορά το χρόνο, με σκοπό την καταγραφή της σχέσης του σώματος με το χρόνο. Η πρώτη εκκίνηση του έργου έγινε το 2010, ακολούθησαν η Βαλκανική Πλατφόρμα Χορού της Λιουμπλιάνα, ο Μήνας Χορού της Σεβίλλης, το Cuore di Grecia της Μπολόνια, η Πάτρα, και τώρα η παράσταση επιστρέφει στην Αθήνα. Χορεύουν ο Τάσος Καραχάλιος και ο Γιάννης Νικολαΐδης, ενώ η δραματουργική εργασία έχει γίνει από την Ξένια Αηδονοπούλου.  

Είμαστε απόγονοι ενός αδελφοκτόνου

Το γυμνό ανθρώπινο σώμα, σε αντίθεση με τη δεκαετία του ’90, δεν είναι πλέον φορέας ανατρεπτικής δύναμης, αλλά είναι, τρόπον τινά, «καθησυχαστικό», γιατί το συναντά κανείς παντού, σε πλήρη εμπορική αξιοποίηση. Η γυμνότητα δεν περιβάλλεται τον αισθησιασμό της πλέον, ούτε συνιστά πρόκληση. Πρόκληση, αντίθετα, συνιστά η συνειδητοποίηση της γυμνότητας, ταυτισμένη με την απώλεια του χαμένου παραδείσου, στον δυτικό πολιτισμό είναι ταυτόσημη με το προπατορικό αμάρτημα, ενώ η παραδείσια αθωότητα ταυτίζεται με την απενοχοποιημένη γυμνότητα. Ο Κήπος της Εδέμ και ο απολεσθείς παράδεισος, πιθανόν η αδελφοκτονία τύπου Κάιν-Άβελ, είναι μοτίβα που θα επανέλθουν στην προβληματική του χορογράφου υπό διάφορες μορφές (βλ. παράσταση «Αρκαδία», λόγου χάριν), ενώ η απαλλαγή από τα υλικά δεσμά είναι επίσης μια συμβολική της απέκδυσης του πολιτισμικού ενδύματος. Στο Dressed Undressed το σύγχρονο σπορ ένδυμα με το μπουφάν φιδιού παραπέμπει στην παλαίστρα και στους τόπους συναναστροφών των ανθρώπων και η συνάντηση των δύο ανδρών επιτελείται σε σκηνικό αφαιρετικό και ερμητικά κλειστό.

Η γυμνότητα δεν περιβάλλεται τον αισθησιασμό της πλέον, ούτε συνιστά πρόκληση. Πρόκληση, αντίθετα, συνιστά η συνειδητοποίηση της γυμνότητας, ταυτισμένη με την απώλεια του χαμένου παραδείσου.

Επιθυμητό, αποσιωπημένο, ακρωτηριασμένο σώμα δεν υπάρχει στην αρχετυπική, φυσική κατάσταση, ει μη μόνον στην «εν πόλει» υπαγωγή του, ως παράγωγο της ανθρώπινης παρέμβασης, συγκάλυψης, αλλοίωσης, στρέβλωσης. Η αισθητική συνύπαρξη του γυμνού με το ντυμένο σώμα ανάγεται στην εικαστική μας παράδοση ήδη στο «Πρόγευμα στη χλόη» του Μανέ, ενώ γεννά παραστάσεις αισθησιασμού και εξουσιαστικής επιβολής του ισχυρότερου: το «πολιτικό» αυτό σώμα είναι αυτό που υφίσταται χρηστική αντιμετώπιση, ως σώμα στο οποίο ο συνάνθρωπος επενδύει, ως σώμα το οποίο ο συνάνθρωπος σημαδεύει, βασανίζει, σκεπάζει, υποβάλλει σε εργασία, τελετουργικά θάβει. Ως σώμα το οποίο ο ιδεαλισμός ακρωτηριάζει από την ψυχή και το παραδίδει, στην ανίερή του εκδοχή, στη χριστιανική ηθική. Ως σώμα που το επανανακαλύπτει η Αναγέννηση, το μελετά ο Ανθρωπισμός, το νοσταλγεί η γενιά των λουλουδιών της δεκαετίας του ‘60 και το στρεβλώνει η σύγχρονη πορνογραφία. «Μέσα από την οργάνωση του χώρου, του χρόνου και των κινήσεων της καθημερινής ζωής τα σώματά μας εκπαιδεύονται, διαμορφώνονται και σφραγίζονται με τη βούλα των ιστορικά κυρίαρχων μορφών αντίληψης του εαυτού μας», γράφει η Suzan Bordo[1].

Κλειστό δωμάτιο και απομόνωση, που φέρνει τον συγχρωτισμό και μια πλήρη γκάμα συναισθημάτων: οι δύο εξαιρετικοί χορευτές έχουν δουλέψει σε βάθος τη σύλληψη του κ. Ρήγου, δίνοντας στην κυριολεξία όλο τους το είναι και σπαρασσόμενοι επί σκηνής. Οι –ελάχιστες– ατέλειες των σωμάτων τους είναι απόλυτα εκτεθειμένες σε κοινή θέα, η ωραιοποίηση εξαφανίζεται σε κλάσματα δευτερολέπτου, αυτό που επικρατεί είναι η εκμυστήρευση και η αναμέτρηση με την πραγματικότητα. Υπό αυτό το πρίσμα, η παράσταση είναι αφοπλιστικά ειλικρινής και τον χορογραφικό καμβά ο κ. Ρήγος τον απαλλάσσει από ιερατικές καθηλώσεις και αισθησιακές παραμέτρους, ψευδοσεμνοτυφία και αποκρύψεις. Αφήνει τον ενδιάθετο κανιβαλισμό του ανθρώπου να εκδιπλωθεί σε όλα τα στάδιά του, σχολιάζοντας έτσι την πορεία όλου του πολιτισμού βίας και υποκρισίας.

altΟ απόλυτος παράδεισος του γυμνού σώματος

Θα μπορούσε να περιγράψει κανείς τη χορογραφία του κ. Ρήγου ως αναπαράσταση μιας έντονης ερωτικής σχέσης, από την κεραυνοβόλο της σύλληψη ως τον αλληλοσπαραγμό. Η σκηνική performance, το physical theatre και ο σύγχρονος χορός, στην ιδεωδέστερη συνύπαρξή τους, παράγουν τη βεβαιότητα ότι το ανθρώπινο κορμί είναι το μοναδικό φυσικό αντικείμενο που, λόγω της κατάφωρης σύγκρουσής του με την επικρατούσα ηθική και τα πλέγματα ρατσισμού και ωραιοποίησης του πολιτισμού, μπορεί, αποκαλυπτόμενο, να μας επαναφέρει στην αρχική κατάσταση της Εδέμ εκτινάσσοντας τα όρια της αντίληψής μας. Ο κ. Ρήγος αποδεικνύεται, για μιαν ακόμη φορά, maître της οριοθέτησης, σκηνικής παράθεσης και αξιοποίησης των άψογων σωμάτων των χορευτών του: σε άριστη συνεργασία με τις φωνητικές υποδείξεις της κ. Αηδονοπούλου, δημιουργεί υψηλό θέατρο μέσα από τη σιωπή, ενώ ένα σύντομο «παραδείσιο» intermezzo υπογραμμίζεται από τη μουσική, για να εξαφανιστεί και πάλι στην «κραυγαλέα» σιωπή της διαμάχης και του αγώνα επιβίωσης. Οι διαφορετικές εκδοχές του σώματος, στη βαθμιαία αποκάλυψη της τρωτότητάς του, είναι συγκινητικές, γιατί εκλιπαρούν την επαφή και όμως τη μετατρέπουν σε βασανισμό. Όσο για την έκθεση του καλλιτέχνη, κρίνουμε πως η έκθεση του γυμνού σώματος είναι τμήμα μόνο της γενικότερης «έκθεσης» στην οποία πρέπει να υποβληθεί ένας performer ώστε να δώσει μιαν άρτια παράσταση. Στην προκειμένη περίπτωση, το ρούχο, μεταξύ άλλων, λειτουργεί ως παρηγοριά και ως καταφύγιο, γιατί το αδηφάγο βλέμμα του θεατή έχει εθιστεί στην πορνογραφική πρόσληψη, προσέγγιση και αποτίμηση της γυμνότητας.

Μια εξαιρετική παράσταση σύγχρονου χορού, που αποτυπώνει την καλλιτεχνική ωριμότητα του κ. Ρήγου στην ύψιστη έκφανσή της. Και, φυσικά, επί σκηνής, δύο εξαιρετικοί χορευτές και δάσκαλοι χορού.

Ο καλλιτέχνης, αυτός ο «νικηφόρος νευρωτικός», έχει την –ποιητική– άδεια να αντικρύσει το ανδρικό σώμα ως δέμας της ερωτικής δεξιότητας, μεταξύ άλλων. Ο εκπληκτικός Τάσος Καραχάλιος, σε μιαν έξαρση πρωτόγονου κανιβαλισμού (διανθισμένη, ωστόσο, με γέλια και ακκισμούς ερωτικής περίπτυξης), απογυμνώνει τον Γιάννη Νικολαḯδη από τα ρούχα του, «καταβροχθίζοντάς» τα. Ακολουθεί η οικειοποίηση των «υπαρχόντων» του άλλου, η ικεσία για τρυφερότητα, ο φόβος της σύνδεσης, η άρνηση του commitment, η εισβολή στον προσωπικό χώρο του άλλου, η συνένωση σε «ένα σώμα» που αποδεικνύεται ατελέσφορη και οδηγεί σε αστείους, τερατώδεις συνδυασμούς πολυπόδων, η αμηχανία, η επιφύλαξη, η έξαρση της επιθετικότητας, ο ανταγωνισμός που κορυφώνεται και, φυσικά, ο αλληλοσπαραγμός. Μια εξαιρετική παράσταση σύγχρονου χορού, που αποτυπώνει την καλλιτεχνική ωριμότητα του κ. Ρήγου στην ύψιστη έκφανσή της. Μια επίδειξη δραματουργικής μαεστρίας. Και, φυσικά, επί σκηνής, δύο εξαιρετικοί χορευτές και δάσκαλοι χορού.

[1] Unbearable Weight- Feminism, Western Culture and the Body, στο συλλογικό έργο Τα όρια του σώματος, διεπιστημονικές προσεγγίσεις, εκδόσεις «Νήσος», Αθήνα, 2003.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

Τρεις έξοχες παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιάζονται μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. «Ο θείος Βάνιας» (σκην. Δημήτρη Καραντζά) στο θέατρο Προσκήνιο, «Μια άλλη Θήβα» (σκην. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και «Σεροτονίνη» (σκην. Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινας Αναστάσογλου) σ...

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

Για την παράσταση «Σπιρτόκουτο: The Musical – Πόλεμος σε τέσσερις τοίχους», βασισμένη στην ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Νιάρρου, η οποία παρουσιάζεται στη Στέγη έως τις 30 Δεκεμβρίου 2022. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στη...

 «Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

«Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

Τρεις θεατρικές παραστάσεις προβάλλουν σαφείς πολιτικές τοποθετήσεις, υπερβαίνοντας την τρέχουσα επικαιρότητα. «Solaris», σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή, «Βασίλισσα χωρίς φτερά», σε σκηνοθεσία Μαρίας Γοργία και «Ελευθερία εις θάνατον» σε σκηνοθεσία Ηλέκτρας Ελληνικιώτη.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ