alt

Για την παράσταση Αδερφοί Καραμάζοφ, σε σκηνοθεσία Νατάσας Τριανταφύλλη, που ανεβαίνει στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης.

Του Νίκου Ξένιου

Το μυθιστόρημα του Φιόντορ Ντοστογιέβσκη Αδερφοί Καραμάζoβ ανεβαίνει σε σκηνοθεσία της Νατάσας Τριανταφύλλη και διασκευή του Διονύση Καψάλη στο Υπόγειο του Θεάτρου Τέχνης. Η καλή αυτή παράσταση «αναγιγνώσκει» για μιαν ακόμη φορά το κλασικό κείμενο του Ντοστογιέβσκη, περιβάλλοντας στο σχήμα της πατροκτονίας την έννοια της αμαρτίας εν τη γενέσει της.

Ο δρόμος της αθεΐας ψυχαναλυτικά ταυτίζεται με την «άρνηση του πατέρα» και συμβολικά προσιδιάζει στο ήθος οιασδήποτε επανάστασης κατά του Θεού, του Κράτους ή του συστήματος των καθιερωμένων αξιών. Κεντρικό θέμα του μυθιστορήματος είναι η αναζήτηση ενός ασφαλούς συστήματος ηθικών και μεταφυσικών αναφορών από τους αδελφούς Καραμάζοβ οι οποίοι, μέσα από τον εγωκεντρισμό τους, την αστάθεια χαρακτήρα, την επιθετικότητα και τη συναισθηματική τους απάθεια, αναζητούν τον πυρήνα της προσωπικότητάς τους και την απάλειψη της οικογενειακής ενοχής.

Το μεγαλείο της σύλληψης του Ντοστογιέβσκη συνοψίζει την άποψή του για τη χαμερπή ανθρώπινη φύση, που διαρκώς μετεωρίζεται ανάμεσα στην ελευθερία της σάρκας και την ελευθερία της ψυχής. Η επιλογή απόλυτου σκοταδιού και φωνών «off» στη σκηνή του Ιεροεξεταστή, επιλογή που είναι ιδιαίτερα υποβλητική και γλιτώνει το κοινό από κάθε «ιστορικίστικη» προσέγγιση.

Βάνια και Αλιόσα

Τον Βάνια, τον μεσαίο γιο της οικογένειας Καραμάζοβ, υποδύεται ο Αντίνοος Αλμπάνης, ελέγχοντας απόλυτα τα εκφραστικά του μέσα για να αποδώσει έξοχα τη σκηνή της κορύφωσης. Ο Ιβάν Φιοντόροβιτς Καραμάζοβ είναι εσωστρεφής, ευφυής, ορθολογιστής, με ανεπτυγμένο αίσθημα δικαίου και, ταυτόχρονα, ο πιο «σκοτεινός» ήρωας του μυθιστορήματος. Ο Ιβάν αφηγείται στον Αλιόσα μια ποιητική αλληγορία για τον ισπανό Μέγα Ιεροεξεταστή που ξανασυνάντησε τον Ιησού για να του επιρρίψει τα βάσανα της ανθρωπότητας. Το μεγαλείο της σύλληψης του Ντοστογιέβσκη συνοψίζει την άποψή του για τη χαμερπή ανθρώπινη φύση, που διαρκώς μετεωρίζεται ανάμεσα στην ελευθερία της σάρκας και την ελευθερία της ψυχής. Είναι χαρακτηριστική η επιλογή απόλυτου σκοταδιού και φωνών «off» στη σκηνή του Ιεροεξεταστή, επιλογή που είναι ιδιαίτερα υποβλητική και γλιτώνει το κοινό από κάθε «ιστορικίστικη» προσέγγιση.

Ο εικοσάχρονος Αλεξέι Φιοντόροβιτς Καραμάζοβ (ερμηνευμένος συγκινητικά από τον Ηλία Μελέτη) αποτελεί τον πρωταγωνιστικό χαρακτήρα, που επιλέγει τη ζωή του μοναχού για να αντιταχθεί στις αθεϊστικές επιλογές του αδελφού του Ιβάν. Η βαριά συνείδηση του Αλιόσα επιλέγει την απόσυρση στο μοναστήρι, και σε αυτό το σκηνικό η προσβλητική συμπεριφορά του πατέρα Καραμάζοβ θα τον οδηγήσει να επιλέξει την «πνευματική πατρότητα» του στάρετς Ζωσιμά (που εκφωνείται σε ένα νηφάλιο «voice off» από τον Παντελή Βούλγαρη). Ο σεβάσμιος καλόγερος Ζωσιμάς θα δεχτεί να μεσολαβήσει ανάμεσα στον Μίτια και τον Φιόντορ Πάβλοβιτς σε ό,τι αφορά το ζήτημα της κληρονομιάς της πατρικής περιουσίας, με αποτέλεσμα να γονατίσει μπροστά στην αναίσχυντη αντιπαράθεση φαυλότητας και αμαρτίας των Καραμάζοβ και να πεισθεί πως ο προορισμός του Αλιόσα είναι να επιστρέψει στα εγκόσμια για να συμβάλει στη σωτηρία των αδελφών του. Μετά τον θάνατό του θα διαψευσθεί η προσδοκία των μοναχών πως το σώμα του ιερωμένου δεν θα γνώριζε την αποσύνθεση. 

alt
    Η Λένα Παπαληγούρα
 

Μίτια και Γκρουσένκα

Ο Ντμίτρι Φιοντόροβιτς Καραμάζοβ (δυνατός κι εκφραστικός ο Αινείας Τσαμάτης στον ρόλο του Μίτια) είναι ηδονιστής σαν τον πατέρα του, έχει όμως ταμπεραμέντο βίαιο και παρορμητικό. Γιος και πατέρας συγκρούονται για την κατάκτηση της χαλαρών ηθών Γκρουσένκα, που την αποδίδει αισθησιακά και σπαρακτικά η Λένα Παπαληγούρα. Ο Μίτια ψάλλει την Ωδή στη Χαρά του Σίλερ πάνω από ένα ποτήρι κρασί και εξομολογείται στον Αλιόσα την αλήθεια: η Κατερίνα Ιβάνοβνα Βερκόβτσενα (η Κάτια του μυθιστορήματος, ερμηνευμένη κάπως ρηχά από την Βασιλική Τρουφάκου) έχει δεχτεί να τον αρραβωνιαστεί, ευγνώμων για μια οικονομική του ευεργεσία προς τον πατέρα της. Ο Ιβάν, ερωτευμένος μαζί της, είναι ωστόσο σε θέση να διακρίνει το κίνητρο εκδίκησης που κρύβει η αφοσίωσή της στον αδελφό του. Ο Μίτια, από την άλλη, έχει εστιάσει τον έρωτά του στη βαθιά πληγωμένη και ανήθικη Γκρουσένκα. Χάρις στο ερωτικό τρίγωνο Φιόντορ, Μίτια και Γκρουσένκα, ο γιος, αντιστρέφοντας τον σαιξπηρικό Άμλετ, θα απειλήσει να σκοτώσει τον πατέρα του. Ο Μίτια αρνείται την ενοχή, δεν πείθει όμως τους συνηγόρους κατηγορίας και φυλακίζεται. Στο τέλος του έργου, η ευοίωνη προοπτική της δραπέτευσης στην Αμερική αποδίδεται πολύ εύστοχα από τη σκηνοθεσία.

Πατέρας Καραμάζοβ και Σμερντιάκοβ

Ο πενηνταπεντάχρονος Φιόντορ Πάβλοβιτς Καραμάζοβ, που στην παράσταση τον ερμηνεύει συγκλονιστικά ο Λάζαρος Γεωργακόπουλος δρέποντας τις δάφνες του χειροκροτήματος από το κοινό, είναι ο χαρακτηριστικός τύπος του ανθρώπου που επιλέγει μιαν επιφανειακή, ηδονοθηρική ζωή, εξασφαλίζοντας για τον εαυτό του την Κόλαση. Τα παιδιά του είναι καρποί, ταυτόχρονα, του Καλού και του Κακού καθώς, με διαφορετικό τρόπο καθένας, αναγνωρίζουν και φέρουν ως στίγμα τη ρηχότητα των γάμων και τον επιφανειακό τρόπο ζωής του πατέρα τους.

Ενώ ο καλός αυτός ηθοποιός θα μπορούσε να υπηρετήσει τη διαγραφή ενός χαμερπούς, υποχθόνιου χαρακτήρα, η μοχθηρία τελικά μετατρέπεται σε ρηχότητα, διολισθαίνοντας σε μια σειρά από ανώδυνες «κακιούλες» και ξεκάρφωτη χιουμοριστική διάθεση που υποσκάπτουν τη σοβαρότητα κάποιων σκηνών.

Ο επιληπτικός Πάβελ Φιοντόροβιτς Σμερντιάκοβ, νόθος γιος του Φιόντορ Καραμάζοβ, είναι μια «δαιμονική» φυσιογνωμία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, τη φαυλότητα της οποίας δεν μπόρεσε να δαμάσει η χριστιανική διδασκαλία, ούτε όμως και η σκηνοθεσία της Νατάσας Τριφύλλη. Η άστοχη ερμηνεία του Μπάμπη Γαλιατσάτου στον ρόλο του Σμερντιάκοβ προσμετράται στα αρνητικά της παράστασης: δυστυχώς, ενώ ο καλός αυτός ηθοποιός θα μπορούσε να υπηρετήσει τη διαγραφή ενός χαμερπούς, υποχθόνιου χαρακτήρα, η μοχθηρία τελικά μετατρέπεται σε ρηχότητα, διολισθαίνοντας σε μια σειρά από ανώδυνες «κακιούλες» και ξεκάρφωτη χιουμοριστική διάθεση που υποσκάπτουν τη σοβαρότητα κάποιων σκηνών.

Διάδραση με το κοινό

Η Νατάσα Τριανταφύλλη ελέγχει τον «καραμαζοβικό άνθρωπο» που κρύβεται μέσα στον καθένα μας, με σαφή πρόθεση να εκσυγχρονίσει τα πρόσωπα της μυθιστορηματικής οικογένειας. Επίσης, ελέγχει το αδάμαστο υλικό της, έχοντας -εκτός μεμονωμένων περιπτώσεων- επιβάλει θαυμαστή πειθαρχία στους ηθοποιούς της. Στο φουαγιέ του θεάτρου οι θεατές παρακολουθούν τον Ιβάν να «ξανασυναντά» την υπόλοιπη οικογένεια και κατόπιν περνούν στα άδυτα της παράστασης, σε μια θορυβώδη πεντάλεπτη προσπάθεια να ακούσουν το ιστορικό της οικογένειας ενώ παράλληλα ταξιθέτες και ταξιθέτριες τους τακτοποιούν στις θέσεις τους. Εξαρχής τίθεται το ζήτημα επί τάπητος: ο Ιβάν δεν αποδέχεται τον Θεό. Αντί για την ψυχική νηνεμία που θα του εξασφάλιζε η πίστη του μικρότερού του αδερφού, ο ίδιος απορρίπτει την ένωση θείας και ανθρώπινης ελευθερίας καθώς και όποια μορφή εξουσίας. Ο μεγάλος συγγραφέας μεταφέρει τη διαπίστωσή του στο δικαστήριο, στηλιτεύοντας την άδικη επίρριψη της ενοχής στον Ντιμήτρι Φιοντόροβιτς και την καταδίκη του σε καταναγκαστικά έργα στη Σιβηρία.

Η επιλογή των κειμένων από των Διονύση Καψάλη πολύ εύστοχη. Η μουσική της Μόνικα υποβλητική, σύγχρονη και ταυτόχρονα κλασική. Το σκηνικό μπαμπακιού της Εύας Μανιδάκη λειτουργεί ως υπόνοια χιονιού, αλλά και ως ονειρικό σύννεφο διαφυγής, οι δε φωτισμοί του Νίκου Βλασόπουλου είναι απόλυτα εναρμονισμένοι με το αφηγηματικό κλίμα της παράστασης. Παραφωνία αποτελούν τα κοστούμια που φιλοτέχνησε η Ιωάννα Τσάμη για τη Λένα Παπαληγούρα και τη Βασιλική Τρουφάκου, όχι τόσο λόγω αναχρονισμού, όσο γιατί μειώνουν τις ερμηνευτικές και κινησιολογικές δυνατότητες των γυναικών ηθοποιών. 

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. 

Info
Τους ρόλους ερμηνεύουν οι Aντίνοος Αλμπάνης, Μπάμπης Γαλιατσάτος, Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Μελέτης Ηλίας, Λένα Παπαληγούρα, Βασιλική Τρουφάκου, Αινείας Τσαμάτης.

Διασκευή: Διονύσης Καψάλης
Σκηνοθεσία: Νατάσα Τριανταφύλλη
Μουσική : MONIKA
Σκηνικά: Εύα Μανιδάκη
Κοστούμια: Ιωάννα Τσάμη
Φωτισμοί: Νίκος Βλασόπουλος
Sound design: Κώστας Μιχόπουλος
Σχεδιασμός Μαλλιών: Γιώργος Καμπούρης – Talkin' Heads
Βοηθός Σκηνοθέτη: Ξένια Καλαντζή
Βοηθός Σκηνογράφου: Θάλεια Μέλισσα
Εκτέλεση Παραγωγής: Μανώλης Σάρδης – Pro4

Παραστάσεις
14 Απριλίου έως 19 Μαϊου

Ημέρες & Ώρες παραστάσεων
Δευτέρα - Τρίτη 21.00
Κυριακή 22.00
και
15.4 & 16.4 στις 21.00
25.4, 29.4, 9.5 & 13.5 στις 18.00
Διάρκεια 150 λεπτά
Θέατρο Τέχνης Καρολου Κουν
Υπόγειο, Πεσμαζόγλου 5,
τηλέφωνο ταμείου: 2103228706

Περισσότερες πληροφορίες: www.theatro-technis.gr

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

Τρεις έξοχες παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιάζονται μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. «Ο θείος Βάνιας» (σκην. Δημήτρη Καραντζά) στο θέατρο Προσκήνιο, «Μια άλλη Θήβα» (σκην. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και «Σεροτονίνη» (σκην. Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινας Αναστάσογλου) σ...

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

Για την παράσταση «Σπιρτόκουτο: The Musical – Πόλεμος σε τέσσερις τοίχους», βασισμένη στην ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Νιάρρου, η οποία παρουσιάζεται στη Στέγη έως τις 30 Δεκεμβρίου 2022. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στη...

 «Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

«Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

Τρεις θεατρικές παραστάσεις προβάλλουν σαφείς πολιτικές τοποθετήσεις, υπερβαίνοντας την τρέχουσα επικαιρότητα. «Solaris», σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή, «Βασίλισσα χωρίς φτερά», σε σκηνοθεσία Μαρίας Γοργία και «Ελευθερία εις θάνατον» σε σκηνοθεσία Ηλέκτρας Ελληνικιώτη.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ