alt

Για την παράσταση Σταματία, το γένος Αργυροπούλου, σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου.

Του Πέτρου Πολυμένη

Το θεατρικό έργο Σταματία, το γένος Αργυροπούλου του Κώστα Σωτηρίου παίζεται στο Θέατρο του Νέου Κόσμου, σε σκηνοθεσία του Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου.

Η ηρωίδα, η Σταματία το γένος Αργυροπούλου, αφηγείται την προσωπική της ζωή που διασταυρώνεται με οικεία ήθη, αλλά και με χαρακτηριστικές περιόδους της σύγχρονης ιστορίας, ξεκινώντας από την μετεμφυλιακή Ελλάδα και φτάνοντας μέχρι το σήμερα.  Το κείμενο θα μπορούσε να διαβαστεί σαν ένα διήγημα με αφήγηση σε πρώτο πρόσωπο, κι εδώ αποδίδεται υπό μορφή μονολόγου επί σκηνής.

Υποδειγματική υποκριτική (Ελένη Ουζουνίδου), προσεγμένη και λεπταίσθητη σκηνοθεσία (Βαγγέλης Θεοδοωρόπουλος), εύστοχα σκηνικά (Μαγδαληνή Αυγερινού) και ένα κείμενο (Κώστας Σωτηρίου) που έχει λοξή ματιά και γλώσσα που κεντρίζει.

Το εγχείρημα μοιάζει δύσκολο αλλά υπάρχει μια ευνοϊκή συναστρία: υποδειγματική υποκριτική (Ελένη Ουζουνίδου), προσεγμένη και λεπταίσθητη σκηνοθεσία (Βαγγέλης Θεοδοωρόπουλος), εύστοχα σκηνικά (Μαγδαληνή Αυγερινού) και ένα κείμενο (Κώστας Σωτηρίου) που έχει λοξή ματιά και γλώσσα που κεντρίζει. Λέγοντας λοξή ματιά, ας ξεκινήσουμε από την ίδια τη Σταματία. Κόρη προϊσταμένου σε υπουργείο, από την εθνικόφρονα παράταξη, με θρησκευτική ευλάβεια και χαροκαμένη. Ο αρραβωνιαστικός της ο Μπάμπης, αξιωματικός του ελληνικού στρατού, σκοτώθηκε κατά λάθος μαζεύοντας νάρκες (εικάζεται ότι είχε πιει δυο τρία ποτηράκια τσίπουρο). Ύστερα χάθηκε ο πατέρας, η Σταματία γηροκόμησε τη μητέρα, ενώ η αδελφή της είχε ξεκόψει αφότου κλέφτηκε με κομμουνιστή. Η Σταματία δεν εργάστηκε κάπου, διαβάζει λογοτεχνία, εκκλησιάζεται τακτικότατα και θα μπορούσε κάλλιστα να προσπορίζεται τα ως προς το ζειν, χάρη σε σύνταξη άγαμης θυγατέρας. Το σίγουρο είναι τούτο: δεν γνώρισε άλλον άντρα μετά τον Μπάμπη. Έφτασε στην πηγή αλλά νερό δεν ήπιε, όπως επισημαίνει μία φίλη της. Όταν μετά από χρόνια ξανασμίγει με την αδελφή της την Αλεξάνδρα και μπαίνει στο σπιτικό της, δεν διστάζει να πουλήσει το σπίτι που κληρονόμησε για να τη βοηθήσει να σπουδάσει τα παιδιά της. Όμως μένει και πάλι μόνη, λόγω παρεξήγησης. Όπως ομολογεί ένα από τ’ ανήψια της Σταματίας «η θεία έχει τζαζέψει από το λιβάνι και την αγαμία».

Εγκλεισμός και αθωότητα

Τι το ελκυστικό έχει η Σταματία, μια γυναίκα οπισθοδρομική, βουτηγμένη (αν όχι μισοπνιγμένη) στο μικροαστικό της κόσμο, χωρίς ιδιαίτερο πλούτο ιδεών κι ευρυγώνιες αναζητήσεις; Κι όμως η Σταματία έχει κάτι σπάνιο: ανθρώπινη ζεστασιά. Διακρίνεται για μια αθωότητα, την καλή προαίρεση προς τους συνανθρώπους, τη φροντίδα προς τους οικείους της μέχρι αυταπαρνήσεως. Δοτική και ειλικρινής μέχρι αφέλειας. Πόσες φορές σε πρόσωπα με ψαγμένες ιδέες, δεν περισσεύει η τσογλανιά; Χωρίς φυσικά να σημαίνει ότι το ένα φέρνει τ’ άλλο, αλλά δεν παύει να αποτελεί σημείο τριβής και φιλοσοφικής έρευνας, η σχέση ενός ιδεολογικού ορίζοντα με την ηθική πρακτική. Εν πάση περιπτώσει, η ίδια η Σταματία δεν παύει να κάνει ορατή αφενός την πιο πάνω ένταση, αφετέρου την ένταση που απορρέει από τον εγκλεισμό της.

Ο συγγραφέας αναπλάθει τη Σταματία κατά τρόπο που το κωμικό στοιχείο ισορροπεί με κάτι λεπτά δραματικό. Όπως ακριβώς ισορροπεί και η γλώσσα της. Ζωντανή και γεμάτη χυμούς, ελαφρώς πεποιημένη με ολίγη από καθαρεύουσα.

Επιστρέφοντας στο κείμενο, ο συγγραφέας αναπλάθει τη Σταματία κατά τρόπο που το κωμικό στοιχείο ισορροπεί με κάτι λεπτά δραματικό. Όπως ακριβώς ισορροπεί και η γλώσσα της, ένα από τα μεγάλα ατού του κειμένου. Ζωντανή και γεμάτη χυμούς, ελαφρώς πεποιημένη με ολίγη από καθαρεύουσα και ταιριαστή στις καταβολές της Σταματίας, εναλλάσσει το κωμικό με το υπόγεια δραματικό, σε συνδυασμό με τις στάσεις που παίρνει το σώμα της. Η παράσταση–κείμενο έχει ένα ακόμη προσόν: δεν νοιώθεις πουθενά ότι κάνει κοιλιά. Κρίσιμη συνεισφορά σε τούτο έχει η υποκριτική δεινότητα της Ελένης Ουζουνίδου. Το δε σκηνικό που έστησε η Μαγδαληνή Αυγερινού είναι λιτό, με αισθητική αξία, ενώ ισορροπεί ανάμεσα σε κάτι ρεαλιστικό και κάτι που γίνεται αφηρημένο και συμβολοποιεί ανθρώπινες καταστάσεις. Η καγκελόπορτα που ενίοτε ανοίγει στο πλάι θυμίζει πόρτα φυλακής, ενώ κλέβουν την προσοχή τα κεντητά σεμεδάκια στρωμένα στο πάτωμα (αυτή η μορφή ζώσας λαϊκής τέχνης), ή φτιάχνοντας ένα ταμπλό που αιωρείται στο κέντρο της σκηνής (θυμίζοντας κάτι σε συμπύκνωση από τον αείμνηστο Νίκο Αλεξίου και τους αραχνοΰφαντους, γεωμετρικά δοσμένους, μετεωρισμούς του). Είναι άξιος συγχαρητηρίων ο Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος που εμπιστεύτηκε ένα σύγχρονο νεοελληνικό έργο. Αν μη τι άλλο, το κοινό ανταπέδωσε την προσφορά αυτή. 

*Ο ΠΕΤΡΟΣ ΠΟΛΥΜΕΝΗΣ είναι ποιητής και διδάκτορας Φιλοσοφίας.

Info
Συντελεστές
Σκηνοθεσία Βαγγέλης Θεοδωρόπουλος
Σκηνικά-Κοστούμια Μαγδαληνή Αυγερινού
Μουσική επιμέλεια Νέστορας Κοψιδάς
Σχεδιασμός φωτισμών Σάκης Μπιρμπίλης

Παίζει η ηθοποιός Ελένη Ουζουνίδου

Πού και πότε
Θέατρο του Νέου Κόσμου - Κεντρική Σκηνή, από 17.1.2015 μέχρι 5.4.2015

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

Τρεις έξοχες παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιάζονται μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. «Ο θείος Βάνιας» (σκην. Δημήτρη Καραντζά) στο θέατρο Προσκήνιο, «Μια άλλη Θήβα» (σκην. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και «Σεροτονίνη» (σκην. Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινας Αναστάσογλου) σ...

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

Για την παράσταση «Σπιρτόκουτο: The Musical – Πόλεμος σε τέσσερις τοίχους», βασισμένη στην ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Νιάρρου, η οποία παρουσιάζεται στη Στέγη έως τις 30 Δεκεμβρίου 2022. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στη...

 «Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

«Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

Τρεις θεατρικές παραστάσεις προβάλλουν σαφείς πολιτικές τοποθετήσεις, υπερβαίνοντας την τρέχουσα επικαιρότητα. «Solaris», σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή, «Βασίλισσα χωρίς φτερά», σε σκηνοθεσία Μαρίας Γοργία και «Ελευθερία εις θάνατον» σε σκηνοθεσία Ηλέκτρας Ελληνικιώτη.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ