kant-perlegas-680

Της Εύας Στάμου

Την πρώτη σκηνοθετική δουλειά του Γιάννου Περλέγκα φιλοξενεί ώς τις αρχές Απριλίου η σκηνή της οδού Φρυνίχου. Πρόκειται για το έργο «Ιμμάνουελ Καντ» του Τόμας Μπέρνχαρντ, ένα κείμενο διαποτισμένο από την χαρακτηριστική ειρωνεία και το πικρό χιούμορ του συγγραφέα που τοποθετεί στο επίκεντρο της δράσης τον μεγαλύτερο διανοητή του 18ου αιώνα, τον Ιμμάνουελ Καντ. 

Ο Μπέρνχαρντ παραδόξως παρουσιάζει τον Καντ ως το αντίθετό του –δηλαδή ως δογματιστή– βάζοντάς τον να επαναλαμβάνει διαρκώς κι εκτός πλαισίου μία από τις προτάσεις του για την Κατηγορική Προσταγή, μετατρέποντάς τον σταδιακά σε φερέφωνο μιας ηθικής αρχής, ένα παπαγαλάκι που αναμασάει τα ίδια και τα ίδια ώσπου να απογυμνωθούν από το περιεχόμενο και το νόημά τους.

Με τον τρόπο αυτό το κείμενο αναδεικνύει την συγκινητική μοναξιά του μεγάλου φιλοσόφου σε έναν κόσμο όπου η αξία της σκέψης τίθεται υπό αμφισβήτηση αφού έχει οριστικά αντικατασταθεί από την θεοποίηση της τεχνολογίας και της επιστήμης και την πλήρη επικράτηση της μαζικής κουλτούρας.

kant-perlegasΗ σύγκριση όμως ανάμεσα στην «υψηλή» (κλασική) και την «χαμηλή» (εφήμερη) τέχνη, με αναφορές στον Γκόγια, τον Ρέμπραντ και τον Άντυ Γουώρχολ, καθώς και η κόντρα ανάμεσα στην «απόλυτη αλήθεια» της φιλοσοφίας του Καντ και τις υποκειμενικές απόψεις όσων αυτοχρίζονται καλλιτέχνες και διανοούμενοι, ακούγεται στις μέρες μας παρωχημένη, ιδιαίτερα με τον απλοϊκό τρόπο που παρουσιάζεται στην παράσταση. Αντίστοιχες διαμαρτυρίες κατά της κριτικής σκέψης ανθούσαν στη Γερμανία στα τέλη του 18ου αι. και η επανεμφάνισή τους την δεκαετία του '70, όταν γράφτηκε το έργο, διέθετε μια αιχμή η οποία δεν είναι εύκολο να αναπαραχθεί στις μέρες μας.

Η παράσταση έχει ευφυή σκηνοθετικά ευρήματα και δυνατές ερμηνείες από τον Χρήστο Μαλάκη, τη Σύρμω Κεκέ, την Κατερίνα Λυπηρίδου, και τον εξαιρετικό Μάκη Παπαδημητρίου. Η σκηνογραφία, λιτή αλλά λειτουργική, εκμεταλλεύεται άριστα το χώρο, επεκτείνοντας τη δράση πίσω και γύρω από τη σκηνή.

Η σκηνογραφία, λιτή αλλά λειτουργική, εκμεταλλεύεται άριστα το χώρο, επεκτείνοντας τη δράση πίσω και γύρω από τη σκηνή.

Το ίδιο το έργο, όμως, αποτελεί σημαντική πρόκληση για μια παραγωγή που επιχειρεί να ισορροπήσει μεταξύ ενός παλαιότερου, αμφίσημου κειμένου και μιας σύγχρονης σκηνικής παρουσίασης. Πρόκειται για μια παράσταση με πολλές καλές στιγμές που αφήνει όμως μια αίσθηση αμηχανίας καθώς μετεωρίζεται μεταξύ σάτιρας, δράματος, και πολιτισμικού σχολιασμού.

Οι καταληκτικοί μονόλογοι, μάλιστα, όπου κυριαρχεί το μήνυμα πως «όλα ίδια είναι» και δεν υπάρχει επομένως κανένας λόγος να επιχειρούμε κάποια αξιολόγηση και ειδολογική κατάταξη τόσο στην τέχνη, όσο και στη φιλοσοφία, περισσότερο απογοητεύουν παρά ενεργοποιούν την κριτική σκέψη για ένα σύγχρονο κοινό που βιώνει έντονα την επικράτηση της υποκουλτούρας στη μουσική, τις εικαστικές τέχνες, και τη λογοτεχνία.

* Η ΕΥΑ ΣΤΑΜΟΥ είναι συγγραφέας και Δρ Ψυχολογίας.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

«Ο θείος Βάνιας», «Μια άλλη Θήβα», «Σεροτονίνη»: Τρεις έξοχες παραστάσεις που παίζονται αυτές τις μέρες

Τρεις έξοχες παραστάσεις, οι οποίες θα παρουσιάζονται μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου. «Ο θείος Βάνιας» (σκην. Δημήτρη Καραντζά) στο θέατρο Προσκήνιο, «Μια άλλη Θήβα» (σκην. Βαγγέλη Θεοδωρόπουλου) στο Θέατρο του Νέου Κόσμου και «Σεροτονίνη» (σκην. Δημήτρη Αγαρτζίδη, Δέσποινας Αναστάσογλου) σ...

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

«Σπιρτόκουτο» στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης: Στην άγρια γοητεία του musical

Για την παράσταση «Σπιρτόκουτο: The Musical – Πόλεμος σε τέσσερις τοίχους», βασισμένη στην ταινία του Γιάννη Οικονομίδη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Νιάρρου, η οποία παρουσιάζεται στη Στέγη έως τις 30 Δεκεμβρίου 2022. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Στη...

 «Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

«Solaris», «Βασίλισσα χωρίς φτερά» και «Ελευθερία εις θάνατον»: Τρεις αξιόλογες πολιτικές παραστάσεις του φθινοπώρου

Τρεις θεατρικές παραστάσεις προβάλλουν σαφείς πολιτικές τοποθετήσεις, υπερβαίνοντας την τρέχουσα επικαιρότητα. «Solaris», σε σκηνοθεσία Θοδωρή Αμπαζή, «Βασίλισσα χωρίς φτερά», σε σκηνοθεσία Μαρίας Γοργία και «Ελευθερία εις θάνατον» σε σκηνοθεσία Ηλέκτρας Ελληνικιώτη.

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ