stogias-hamelin-photo-megali

Ο δάσκαλος και συγγραφέας Γιώργος Στόγιας είδε τρεις παραστάσεις για παιδιά που παίζονται αυτό το διάστημα σε αθηναϊκές θεατρικές σκηνές και έγραψε τις εντυπώσεις του. 

Του Γιώργου Στόγια

Το μυστήριο της Πολιτείας Χάμελιν (Θέατρο Πόρτα)

Όλοι οι ηθοποιοί ήταν αξιοθαύμαστοι σε σχέση με τις επιδόσεις τους στην υποκριτική, το τραγούδι, τον χορό.

Κάθε φορά που βλέπω μια παιδική παράσταση του Θωμά Μοσχόπουλου λέω ότι έφτασε στην κορυφή, ότι δεν μπορεί να φτιάξει πια κάτι πιο θεαματικό, όμορφο, αστείο και συγκινητικό. Και την επόμενη χρονιά, είμαστε πάλι εκεί, με τις κόρες ένα έτος μεγαλύτερες, να μαγευόμαστε, να γελάμε μέχρι δακρύων, να βουρκώνουμε μυστικά, και μετά το θέατρο να είμαστε πιο αγαπημένοι, σαν η αισθητική εμπειρία που είχαμε να τόνισε την αξία αυτών που ζούμε μαζί. Υποθέτω ότι για όσους δεν έχουν δει τις παιδικές παραστάσεις του Μοσχόπουλου στο Θέατρο Πόρτα (και βέβαια το «Νησί των Θησαυρών» στο Μέγαρο), αυτά που γράφω εδώ θα ακούγονται υπερβολικά. Δεν είναι. Ειδικά σε αυτό το σημείο, είμαστε πολύ τυχεροί. Έχουμε δει πολύ καλές παιδικές παραστάσεις στο εξωτερικό, όχι όμως τόσο καλές.

stogias-hamelin-photosΕίναι αλήθεια ότι Το μυστήριο της Πολιτείας Χάμελιν είναι πιο απαιτητικό ως θεατρική εμπειρία, καθώς βασίζεται στην αφήγηση σε μεγαλύτερο βαθμό σε σχέση με άλλες φορές. Συνεπώς, η ιδανική ηλικία για την παρακολούθηση της παράστασης είναι από 8 ετών και άνω. Ακόμη κι έτσι, όμως, εγώ θα έπαιρνα μαζί μου και μικρότερα παιδιά. Μπορεί να κουραστούν, αλλά αυτό που θα αποκομίσουν θα είναι πολύ θετικό, ένα μάθημα, μια προετοιμασία, ένα άνοιγμα για ένα διαφορετικό είδος αισθητικής εμπειρίας. Ζηλεύω τους ηθοποιούς που συμμετέχουν στον θίασο, πρέπει να είναι ευτυχισμένοι. Δεν μπορώ να φανταστώ πιο επιτυχημένη αξιοποίηση των ατομικών τους ταλέντων. Όλοι τους ήταν αξιοθαύμαστοι σε σχέση με τις επιδόσεις τους στην υποκριτική, το τραγούδι, τον χορό. Μοναδική συνεργασία, συγκέντρωση, δημιουργικότητα. Εννοείται ότι μετά την παράσταση, οι ενήλικες της παρέας είχαμε την αιώνια συζήτηση, για το αν ο σκηνοθέτης κάνει τους ηθοποιούς να φαίνονται μεγάλοι, ή αν οι συγκεκριμένοι θα έλαμπαν, έστω όχι τόσο δυνατά, και σε άλλα έργα.

Είναι εντυπωσιακό πώς μια τόσο χιλιοειπωμένη και γνωστή ιστορία όπως «Ο μαγικός αυλός» μπόρεσε να με συναρπάσει και να αγωνιώ σαν παιδί για τη συνέχεια. Είναι απίστευτη η δουλειά που έχει γίνει πίσω από κάθε λεπτομέρεια, με συνέπεια οι ηθοποιοί να μοιάζουν/να είναι εντελώς ξύπνιοι και έξυπνοι, κάτι που βέβαια περνούσε και στα διαδραστικά μέρη του έργου. Τη σκηνή που ο αυλητής παίρνει τα παιδιά του κοινού προς το άγνωστο θα τη θυμάμαι για πάντα.

Το φάντασμα του Κάντερβιλ (Θέατρο Τέχνης)

stogias-fantasma-photoΟι μικροί θεατές που είχαμε μαζί μας πέρασαν καλά, ήταν αρκετά συγκεντρωμένοι και παρακολουθούσαν την υπόθεση, δίχως όμως να ενθουσιαστούν. Είναι χαρακτηριστικό ότι φύγαμε και κανείς δεν έδειξε διάθεση να συζητήσει τι του έκανε εντύπωση ή τα πιθανά νοήματα του έργου. Οι μεγάλοι της παρέας, ιδίως όσο περνούσε η ώρα, κουραζόμασταν σαν να είχαμε πάει σε μια αδιάφορη κοινωνική υποχρέωση. Η παράσταση δεν ήταν κακή ή προσβλητική για την αισθητική μας. Και πώς θα μπορούσε να είναι όταν πάνω στη σκηνή βρίσκονται άρτια εκπαιδευμένοι νέοι ηθοποιοί του Θεάτρου Τέχνης, που μπορούν να παίξουν, να τραγουδήσουν, να χορέψουν με θαυμαστή άνεση και διάθεση; Αρκετά όμως μέρη της σύνθεσης είχαν πρόβλημα.

Για αρχή, το κείμενο: βασισμένο σε ένα μέτριο έργο του Όσκαρ Ουάιλντ (σε αντίθεση με άλλα παιδικά του, εδώ δεν υπάρχει κάποια αντανάκλαση της ιδιοφυΐας του), με αρκετές αμήχανες λύσεις και αποτυχημένες επικαιροποιήσεις. Καθώς η ιστορία δεν έχει ιδιαίτερη δραματικότητα και σασπένς, η χαλάρωση της δομής της είχε πολύ βαρετά αποτελέσματα (όπως π.χ. με το εμβόλιμο σκετσάκι του βωβού σινεμά που δεν έλεγε να τελειώσει). Η ευθύνη βέβαια βρίσκεται στον σκηνοθέτη, τον Δημήτρη Δεγαΐτη, που, αυτή τη φορά, δεν φάνηκε να αφιερώθηκε με όλη του την έμπνευση στην αποστολή του. Μετά τον καλό Αλαντίν, τον συμπαθητικό Όλιβερ Τουίστ, και τον εξαιρετικό Πινόκιο, εδώ έδειξε, κατά τη γνώμη μου, σημάδια μιας διεκπεραιωτικής στάσης, κάτι που είναι κρίμα, τόσο σε σχέση με την αναμφισβήτητη μαστοριά τού ιδίου και το υψηλό επίπεδο των ηθοποιών του, όσο, κυρίως, με τις προσδοκίες μας για μια αξιόλογη θεατρική εμπειρία που να ευχαριστεί μικρούς και μεγάλους. Πιστεύω ότι μέσα στη γενική διάθεση ανανέωσης του Θεάτρου Τέχνης, όπως αυτή προκύπτει από την παρουσία της νέας καλλιτεχνικής διευθύντριας και του φετινού προγράμματος, θα πρέπει να δοθεί και νέα σημασία και προσοχή στις παιδικές παραστάσεις.

Τζέλα, Λέλα, Κόρνας και ο Κλεομένης (Θέατρο Πορεία)

Η σκηνοθεσία των Κουκαλάνι και Μελεμέ κατευθύνει τους ηθοποιούς σε ένα υποκριτικό ιδίωμα πολύ μακριά από τη συμβατική ιδέα που έχουμε για το πώς μιλάμε και κινούμαστε στο παιδικό θέατρο. 

Κάτι καινούργιο συμβαίνει στο παιδικό θέατρο από τη «Συντεχνία του Γέλιου» στο Θέατρο ΠΟΡΕΙΑ. Δεν είχα δει τη Γιορτή στου Νουριάν, για την οποία έχω ακούσει τόσα πολλά, είδα όμως το Τζέλα, Λέλα, Κόρνας και ο Κλεομένης, το νέο έργο της ομάδας, βασισμένο πάλι σε κείμενο του Φόλκερ Λούντβιχ.

Κατά τα πρώτα λεπτά της παράστασης ήμουν επιφυλακτικός: το να υποδύονται οι ηθοποιοί παιδιά ανοίγει συχνά τον δρόμο σε στερεοτυπικές αναπαραστάσεις, πατερναλισμό και ηθικολογία. Επίσης, δεν με ενθουσίαζε η ιδέα μιας νέας σταυροφορίας των «καλών μικρών» ενάντια στους «κακούς μεγάλους», εμποτισμένης με μεγάλες ποσότητες συναισθηματικής ρητορείας, εξιδανικεύσεων και προοδευτικών κοινών τόπων. Καμία σχέση! Πολύ σύντομα, οι ανησυχίες μου καταλάγιασαν: η σκηνοθεσία των Βασίλη Κουκαλάνι και Λίλλυς Μελεμέ έχει κατευθύνει τους ηθοποιούς σε ένα υποκριτικό ιδίωμα πολύ μακριά από τη συμβατική ιδέα που έχουμε για το πώς μιλάμε και κινούμαστε στο παιδικό θέατρο. Η παρουσία των τεσσάρων παιδιών αλλά και των δύο αστυνομικών είναι τόσο άμεση και φυσική που ξενίζει. Καθόλου όμως δεν ενοχλεί αυτή η απουσία εύκολων ταυτίσεων.

stogias-tzela-lela-kleomenis-photoΚανείς θεατής, μικρός ή μεγάλος δεν θέλει πραγματικά να τρώει το φαΐ του μασημένο, ιδίως αν του ανοίγεται μπροστά η ευκαιρία να λειτουργήσει ενεργητικά, να συνδημιουργήσει τους όρους της πρόσληψης. Επίσης, σχετικά με τη δεύτερη ανησυχία μου, πάνω σε ιδεολογικές και παιδαγωγικές πιθανές παγίδες, «έβγαλα το καπέλο» στον συγγραφέα και σε όσους δούλεψαν τη διασκευή: Δεν υπήρχαν στατικοί χαρακτήρες, προκαθορισμένες αξιολογήσεις. Όλα ήταν εξαρτημένα από τη δράση, την επικοινωνία, τη συνάντηση με τον Άλλο, τη σύγκρουση και το ξεπέρασμά της. Όλα ήταν κίνηση, δίχως προαποφασισμένο τέλος, μέσα από πολλαπλές και σύνθετες διαδρομές. Σαν μουσική, σαν χορός. Κι εδώ χρειάζεται να γίνει ειδική μνεία στα τραγούδια που έγραψε ο Φοίβος Δεληβοριάς, τα οποία ερμηνεύουν ζωντανά οι ηθοποιοί της παράστασης, με εντυπωσιακή άνεση και δύναμη. Συμπυκνώνουν με ωραίο τρόπο τα πιο παιχνιδιάρικα στοιχεία της τραγουδοποιίας του γνωστού καλλιτέχνη, τόσο στη μουσική φόρμα όσο και στους στίχους.

Την ώρα της παράστασης γυρνούσα κάποιες στιγμές κι έριχνα κλεφτές ματιές στους μικρούς θεατές. Τα μάτια τους ολάνοιχτα, να μη χάσουν την παραμικρή λεπτομέρεια, ολοζώντανα, διψασμένα, χαρούμενα, όπως το πνεύμα τους. Ένιωθα τυχερός που είχα την εμπειρία να παρακολουθώ κάτι που αξίζει και που έχει επιτυχία, τη στιγμή που συμβαίνει.

* Ο ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΤΟΓΙΑΣ είναι συγγραφέας κι εκπαιδευτικός στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση.  

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μελάνι» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Μέγαρο Μουσικής: Από τον νεοκλασικισμό στο νεομπαρόκ

«Μελάνι» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Μέγαρο Μουσικής: Από τον νεοκλασικισμό στο νεομπαρόκ

Για την παράσταση «INK» του Δημήτρη Παπαϊωάννου, η οποία παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής. Φωτογραφίες: Julian Mommert

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Παραμένοντας σταθερά ένας ύψιστης αισθητικής créateur/auteur σκηνικών γεγονό...

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

16 – ...

«Στη μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι» του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές, με τον Τζον Μάλκοβιτς στη Στέγη

«Στη μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι» του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές, με τον Τζον Μάλκοβιτς στη Στέγη

Ο υποψήφιος για Όσκαρ Τζον Μάλκοβιτς και η πολυβραβευμένη Λιθουανή ηθοποιός Ινγκεμπόργκα Νταπκουνάιτε δίνουν ρεσιτάλ ερμηνείας σε ένα από τα πιο μυστηριώδη έργα του σύγχρονου ρεπερτορίου, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 9 έως τις 12 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Māris Morkāns

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ