Zonder kentriki

Για την παράσταση χορού «Zonder» της Ασελέν Παρολίν [Ayelen Parolin], η οποία παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών, Πειραιώς 260 (χώρος Η).

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Φόρμες και κινήσεις σύγχρονου χορού, μνήμες από μπουφόνικη κωμωδία, παιδικότητα και αυθορμητισμός που υποτάσσεται σε αυστηρή χορογραφική μελέτη συνθέτουν την παράσταση «Zonder» της αργεντινής χορογράφου Ασελέν Παρολίν, που φιλοξενείται από το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου. Επιλεγμένο για την πρόσφατη μπιενάλε χορού Charleroi στο Βέλγιο, το «Zonder» («Xωρίς») είναι ένα pastiche από ξεκαρδιστικά ολισθήματα, υποτιθέμενη χορογραφική αταξία, απουσία ρυθμού και συνεχές μέτρημα, απουσία στοχοπροσήλωσης – και όλο αυτό ενταγμένο σε μια σταθερή δομή («μια σοβαρή διασκέδαση» είναι ο όρος που χρησιμοποιεί η δημιουργός για την παράστασή της).

Αποσυναρμολογώντας το σκηνικό

Η χορογράφος απονοηματοδοτεί κάθε ανάγκη να προσδώσουμε σώνει και καλά νόημα στα πράγματα. Ενάντια στον σπόρο μιας λογοκρατούμενης, καρτεσιανής κοινωνίας, οι ερμηνευτές της επιχειρούν να συντονιστούν καθώς το σκηνικό γύρω καταρρέει σταδιακά. Επίσης, οι ίδιοι καταστρέφουν με χαρά τα μέλη της σκηνικής κατασκευής, παίρνουν σφυριά και γκρεμίζουν τις αυλαίες, παίρνουν πριόνια και πριονίζουν τα ταμπλόιντ, γλιστρούν και πέφτουν μέσα σε ανοίγματα του εδάφους, γενικά παίζουν και διασκεδάζουν την ανεπάρκεια των χαρακτήρων που υποδύονται, βουτώντας κυριολεκτικά στην ατζαμοσύνη και το λάθος. Αυτό δεν αναιρεί το γεγονός πως προσπαθούν να φτάσουν σε έναν στόχο, να προσεγγίσουν ένα μήνυμα, να δώσουν αρχή και τέλος σε ένα σύνολο τυχαίων πραγμάτων, επιχειρώντας μιαν ωδή στο Μη Λογικό και στο Μη Χρήσιμο. Για παράδειγμα, πασχίζουν να χρονομετρήσουν με τον «γερμανικό» τρόπο (ίσως παραπομπή στις αυταρχικές δομές όπου επιστρέφει η σύγχρονη Ευρώπη, ίσως και ευθύ σχόλιο για την αυστηρότητα των σχολών χορού), ανταγωνίζονται ο ένας τον άλλον σε extravaganza, με φουσκωμένα μανίκια, με κόκκινα και ροζ σλιπ, με στρατιωτικές επωμίδες. Η σοβαροφάνειά τους προκαλεί το γέλιο, αλλά είναι και ένα σχόλιο για τη σοβαροφάνεια της Τέχνης.

Φλερτάροντας με την ιδέα πως η σκέψη και η θεωρητικοποίηση είναι περιττές, οι ερμηνευτές πασχίζουν να χειραφετηθούν από την ανάγκη συνοχής, ερμηνείας, και αντ’ αυτών να στραφούν στις αποτυχίες και στα απρόοπτα της ζωής μας, αποδεχόμενοι τα πράγματα ως έχουν.

«Πάντα τρέχουμε μακριά από την αποτυχία», δηλώνει η Παρολίν, «αλλά η αποτυχία μπορεί να είναι μια νέα αρχή, ένας νέος τρόπος σκέψης. Δίνει πολλές ευκαιρίες. Κι αν γελάμε με την αποτυχία, γινόμαστε πιο δυνατοί». Πηγή έμπνευσης για το «Zonder» ήταν η μελέτη του βιβλίου του Ρίτσαρντ Σένετ The Craftsman, που είναι ένας ύμνος στην πρωτοκαθεδρία του σώματος έναντι του πνεύματος. Φλερτάροντας με την ιδέα πως η σκέψη και η θεωρητικοποίηση είναι περιττές, οι ερμηνευτές πασχίζουν να χειραφετηθούν από την ανάγκη συνοχής, ερμηνείας, και αντ’ αυτών να στραφούν στις αποτυχίες και στα απρόοπτα της ζωής μας, αποδεχόμενοι τα πράγματα ως έχουν.

Η συναρπαστική ζωή του καλλιτέχνη επί σκηνής, η συνεργασία, η ψυχική και σωματική επαφή των χορευτών διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην πρωτότυπη αυτή παράσταση, όπου η μελωδία από τον «Γαλάζιο Δούναβη» του Στράους δημιουργεί έντονη αντίστιξη προς τη γενικευμένη ασυναρτησία και την κατεδάφιση των βεβαιοτήτων μας. «Πάντα με γοήτευε το ότι προσπαθούμε να αρνηθούμε την κατάσταση όπου είναι ξεκάθαρο ότι κάτι καταρρέει», λέει η Παρολίν. Βεβαίως, όλο αυτό παραπέμπει στο χιούμορ και τον αυτοσαρκασμό, τα εξέχοντα γνωρίσματα του ύφους της Παρολίν.

Zonder 01

Αντλώντας έμπνευση από τη γκάφα

Όλο αμφιθυμία και παλινδρομήσεις, η χορεύτρια εισάγει σ’ ένα έργο που δημιουργεί προσδοκίες για ολοκλήρωση. Παραπέμποντας σε μια κλοουνέσκ φιγούρα «ηλιθίου», ο πρώτος χορευτής παίρνει το ύφος και τη στάση κάποιου που διαρκώς εκπλήσσεται, εγείροντας σύννεφα γέλιου. Άλλωστε, οι αντιδράσεις του απλοϊκού ανθρώπου που προσκρούει στο τυχαίο πάντα προκαλούν θυμηδία. Ακόμη πιο «ανεπεξέργαστος», ο δεύτερος χορευτής, με σώμα πιο στιβαρό και κινήσεις πιο άκομψες, βυθίζει τη σκηνή σε έναν πολτό τυχαιότητας. Η αυτόματη ανασύνταξη του συνόλου των τριών σημαίνει πλήρη απορρύθμιση για τον «ηλίθιο» και προσωρινή «επικράτηση» του «στιβαρού», ενώ ο ρόλος της χορεύτριας παραμένει κυρίαρχος και ρυθμιστικός. Οι τρεις τους φαντάζουν απόλυτα αρμονικοί μέσα στη σκόπιμη δυσαρμονία της κίνησής τους. Τα πράγματα υπονομεύονται αλλά και διασώζονται, με μια άλλη ξεκαρδιστική σειρά συμπτώσεων, με αποτέλεσμα μιαν αίσθηση στιγμιαίας συνεκτικότητας. Αλλά και αυτή ανατρέπεται γρήγορα, καθώς εντείνεται η ανταγωνιστική διάθεση και ο ένας μιμείται τον άλλον, ενώ επικρατούν σαφή σεξουαλικά υπονοούμενα ενός ενήλικου που παραμένει κατά βάθος παιδί. Με χλευασμό προς το αισθητικά Υψηλό που συνιστά το προσδοκώμενο αποτέλεσμα, η τριάδα περνά σε μια περίεργη μορφή ανάτασης, στήνοντας έναν μηχανισμό υπονόμευσης του κομματιού που ερμηνεύουν «μετρώντας» το, με μια πληθωρικότητα και μιαν υπερβολή που ουσιαστικά ξεχαρβαλώνει την ίδια τη δομή της «ολοκληρωμένης» κίνησης.

Οι τρεις τους φαντάζουν απόλυτα αρμονικοί μέσα στη σκόπιμη δυσαρμονία της κίνησής τους. Τα πράγματα υπονομεύονται αλλά και διασώζονται, με μια άλλη ξεκαρδιστική σειρά συμπτώσεων, με αποτέλεσμα μιαν αίσθηση στιγμιαίας συνεκτικότητας. Αλλά και αυτή ανατρέπεται γρήγορα, καθώς εντείνεται η ανταγωνιστική διάθεση και ο ένας μιμείται τον άλλον, ενώ επικρατούν σαφή σεξουαλικά υπονοούμενα ενός ενήλικου που παραμένει κατά βάθος παιδί.

Πρόκειται για μιαν αξιοπρόσεκτη και δύσκολη χορογραφία, που δεν κολακεύει το ανθρώπινο κορμί αλλά υμνεί τη «μεσότητα», την κίνηση την αντλημένη από την καθημερινότητα, τον επίμονο αγώνα να ολοκληρώσουμε αυτό που αρχίσαμε, έναν αγώνα που τις περισσότερες φορές πέφτει στο κενό. Ώρες ατελείωτες προβών και σύναψη προσωπικής σχέσης ανάμεσα στους καλλιτέχνες παράγει σειρά από αυτοσχεδιασμούς που, με την πάροδο των μηνών, αποκτούν υπόσταση και συνθέτουν ένα οργανωμένο θέαμα: αυτή ήταν η δήλωση των ερμηνευτών στη συζήτηση που ακολούθησε. Το κοινό χειροκρότησε με την καρδιά του τη γνησιότητα, την πηγαιότητα και την ειλικρίνεια αυτού του σπαρταριστού θεάματος. Τα ερωτήματα που υποβλήθηκαν εστίασαν στον καθοριστικό ρόλο της αναπνοής στην αλληλοδιάδραση των ερμηνευτών, ενώ υπήρξε μια προσπάθεια απόδοσης πολιτικού νοήματος στην παράσταση (η δημιουργός φάνηκε δεκτική σε κάθε συνεπαγωγή ή προσωπική ερμηνεία, δηλώνοντας όμως απερίφραστα πως η πολιτική νοηματοδότηση δεν ενέπιπτε στις προθέσεις της).

Zonder 03

And the show goes on

Η Ασελέν Παρολίν γεννήθηκε στην Αργεντινή, χόρεψε σε διάφορα τηλεοπτικά σόου, ήρθε στο Βέλγιο το 2000 και σπούδασε χορό στο Μονπελιέ. Μετά από επανειλημμένες αποτυχίες σε οντισιόν χορού, χορογράφησε με επιμονή ένα σόλο για τον εαυτό της και του έδωσε ως τίτλο την ημερομηνία γέννησής της: «25.06.76». Εκεί ξεκίνησε η πετυχημένη καριέρα της. Έχει συνεργαστεί με τη Ματίλντ Μονιέ, τον Ζαν-Φρανσουά Πεϊρέ και την Αλεξάνδρα Μπαχσετζή. Από το 2017 ως το 2021 συνεργάζεται με το Θέατρο της Λιέγης και το χορογραφικό κέντρο της Βαλλονίας των Βρυξελλών.

Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Το νέο του μυθιστόρημα «Αλλοτεκοίτη – Εκεί που χάθηκε η βλάστηση» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Κριτική.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Τα σκυλιά» σε σκηνοθεσία του Ανέστη Αζά, η οποία παρουσιάστηκε στο Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ένα project που δικαιώνει το ελληνικό ρεπερτόριο του Φεστιβάλ Αθηνών είναι «Τα σκυλιά» του Ανέστη Αζά...

Επίδαυρος: «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα (κριτική)

Επίδαυρος: «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία Γιάννη Κακλέα (κριτική)

Για την παράσταση του Κρατικού Θέατρο Βορείου Ελλάδος «Πλούτος» του Αριστοφάνη, σε σκηνοθεσία του Γιάννη Κακλέα, η οποία παρουσιάστηκε στο αρχαίο θέατρο της Επιδαύρου στις 19 & 20 Ιουλίου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το 388 π.Χ. με τον «Πλούτο» ο Αρ...

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

«Ετυμολογίες» του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια στο Φεστιβάλ Αθηνών (κριτική)

Για την παράσταση «Ετυμολογίες» σε κείμενο του Ευθύμη Φιλίππου και σκηνοθεσία του Ευθύμη Φιλίππου και της Αγγελικής Παπούλια, η οποία θα παρουσιαστεί στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών & Επιδαύρου, στο κτήριο της Παλαιάς Βουλής για 4 ακόμη παραστάσεις (20, 21 –δύο παραστάσεις–, 22 Ιουλίου).

Γράφει ο ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ