INSEQS PHOTO KENTRIKI

Για την παράσταση «ΙΝSEQS» σε χορογραφία του Δημήτρη Μυτιληναίου, η οποία παρουσιάστηκε στον πρώην εκθεσιακό χώρο αυτοκινήτων της Φίατ, στο Κουκάκι.

Του Νίκου Ξένιου

Οι σωματικές αναπαραστάσεις που επιδιώκει το μπαλέτο είναι πολύ συγκεκριμένες. Η καινοτομία της δουλειάς του Δημήτρη Μυτιληναίου είναι ότι υποσκάπτει αυτές τις ευρέως αποδεκτές αναπαραστάσεις, προτείνοντας νέο κινησιολόγιο, δηλαδή αποσυνδέοντας τη φόρμα της εκτέλεσης από τη «σύλληψη» της ορθής κίνησης στο μυαλό του χορευτή.

«Tι είναι αυτό που προσπαθεί να μας κάνει να παραγάγουμε την κίνηση στο μπαλέτο σε επίπεδο σωματικής κατάστασης και κατά πόσον φεύγοντας από τη φόρμα του παραμένουμε δεσμευμένοι στη σκηνική του πρόθεση;» διερωτάται ο χορογράφος, ο οποίος παρουσιάζει το έργο «ΙΝSEQS» στον πρώην εκθεσιακό χώρο FIAT, στο Κουκάκι. «Η punk σκηνή», λέει σε μια άλλη συνέντευξή του, «σαφώς δουλεύει με πολύ διαφορετικούς όρους και συνθήκες απ' ότι η βιομηχανία της “θεσμικής” καλλιτεχνικής δημιουργίας στην οποία εγώ δραστηριοποιούμαι». H περφόρμανς του Δημήτρη Μυτιληναίου αναπαριστά ένα μάθημα κλασικού χορού και υποδιαιρείται σε «νούμερα / variétés», που εκτελούνται από έξι εξαιρετικούς ερμηνευτές υπό τους ήχους της μουσικής της underground noise-punk μπάντας «Rita Mosss» (Κώστας Καγκελάρης, Μιχάλης Καλλιγέρης, Μιχάλης Μάγνης, Δημήτρης Τσαμπουνάρης).

INSEQS POSTER

Άρνηση του αισθητικού προτάγματος του «κλασικού»

Ο Δημήτρης Μυτιληναίος μελέτησε τις σημειώσεις Barres Flexibles (1989) της χορογράφου Βιλφρέντ Πιογιέ, όπου εντόπισε τις έννοιες της «ενδιάθετης ορμής» (élan), της «στήριξης» (appuis) και της «ιδιοσυγκρασιακής εσωτερικότητας» (tempérament), σε συνδυασμό με την επικοινωνιακή «ανοιχτότητα» (ouverture) που επιδιώκει ο χορευτής τοποθετούμενος στον σκηνικό χώρο. Κατόπιν, μελέτησε τις Études Choréοgraphiques (1848) του Ωγκίστ Μπουρνονβίλ, όπου εντόπισε μια σειρά «οργανικών» συντεταγμένων της «μεταφοράς / τοποθέτησης» (placement) του χορευτή μέσα στον χώρο. Αυτές, κατά την άποψή του, συνθέτουν ένα αρμονικό πρότυπο ερμηνείας: παραδείγματος χάριν, τα χέρια ενός σωστού χορευτή μπορούν να τοποθετηθούν μόνον «εμπρός» (devant), «πλαγίως» (à coté) και στη θέση μιας arabesque, το πόδι που πάει να κινηθεί πρέπει να «προβάλλεται» προς τα εμπρός (projection), σε συγκεκριμένες στιγμές η απεύθυνση πρέπει να γίνεται «προς τα έξω» (en déhors), και ούτω καθεξής.

H περφόρμανς «ΙΝSEQS» θεσπίζει κάποιες καινούργιες κινήσεις αφαιρώντας κινησιολογικά γνωρίσματα από τις κινήσεις-κλισέ που είναι καταχωρημένες στο μπαλετικό λεξιλόγιο, δηλαδή μεταστρέφοντας σημασιολογικά την ορολογία.

Για τον Έλληνα χορογράφο, όμως, υπάρχει η δυνατότητα θέσπισης ενός «ανόργανου» μπαλέτου, που δυνάμει αντιπαρατίθεται στην «οργανική» αυτή υπόσταση του κλασικού μπαλέτου: η περφόρμανς «ΙΝSEQS» (ή «Inorganic Sequences») θεσπίζει κάποιες καινούργιες κινήσεις αφαιρώντας κινησιολογικά γνωρίσματα από τις κινήσεις-κλισέ που είναι καταχωρημένες στο μπαλετικό λεξιλόγιο, δηλαδή μεταστρέφοντας σημασιολογικά την ορολογία. Εμπνεόμενος από μεταμοντέρνες τοποθετήσεις, όπως της Σάλυ Μπέινς στο βιβλίο Terpsichore in sneakers, τη μουσική και ρυθμική οργάνωση, ενορχηστρώνει έξι ενότητες κινήσεων σε μια σειρά, αίροντας τις έννοιες του ορθού και του εσφαλμένου όπως πολύ αυστηρά τις διαχωρίζει το μπαλέτο: στη θέση τους αναδεικνύει το συγκεκαλυμμένο, το μη ελεγχόμενο στοιχείο του «ολισθήματος», του «λάθους», της «παράλειψης», της «αμηχανίας» μπροστά στην ορθή εκτέλεση. Έτσι, έξι αποσπάσματα κλασικών χορογραφιών προσκρούουν στον υψηλό βαθμό δυσκολίας των ερμηνευτών (η ομάδα αποτελείται από πέντε χορευτές και έναν δάσκαλο καράτε), οι οποίοι εκτελούν καθένας το κομμάτι του, με άξονα μπαλετικές positions αλλά επιστρατεύοντας εντελώς πρωτότυπο κινησιολογικό υλικό, που επί συνόλω συνιστά μια πλήρη χορογραφική πρόταση.

Εξατομίκευση και θαυμαστά αποτελέσματα

Η πολυετής πείρα και η σκηνική ωριμότητα της Μαρκέλλας Μανωλιάδη έχει, φυσικά, παγιώσει το σημείο στήριξης της κίνησής της ώστε να μπορεί να στηρίζεται χωρίς να βάζει υπερβολική δύναμη, χωρίς να σπαταλά την ενέργειά της. Στη συγκεκριμένη χορογραφία εσκεμμένα το καταστρέφει, και αυτό είναι το αντιφατικό: πως το κάνει με επαγγελματισμό και ακρίβεια αξιοθαύμαστη. Για τη Νεφέλη Αστερίου το να περάσει από ένα «entrechat» σε ένα άλμα είναι καθημερινή πρακτική, αλλά στη νέα αυτή συνθήκη συγκρατεί την κίνησή της γεμίζοντάς την με δισταγμό και «κράτημα». Ο Φίλιππος Βασιλείου (καθηγητής καράτε και ερασιτέχνης χορευτής) αυτοσαρκάζεται με χιούμορ, καθώς μιμείται τη σωστή τοποθέτηση, την κομψότητα, την ελαστικότητα και την ελαφρότητα ενός κλασικού χορευτή: από «μπρα μπα σε πλιέ» πασχίζει να περάσει σε «αλονζέ», δημιουργώντας ένα ξεκαρδιστικό κλίμα. Η Βεατρίκη Καπνίση απαλλάσσεται οικειοθελώς από το δραματικό φραζάρισμα της χορευτικής φράσης που της αντιστοιχεί, ενώ η Παγώνα Μπουλμπασάκου αλλοιώνει εμπρόθετα την άψογη τεχνική της για να διαλύσει το «βόλεμα» του θεατή στις μεταβατικές, μικρές κινήσεις εκτόνωσης. Ο ίδιος ο Δημήτρης Μυτιληναίος αναπαράγει μια σειρά από δύσκολες και στροφικές ορμητικές μετατοπίσεις (pivots) κατά εμμονικό τρόπο: αυτές συσσωρεύονται παράγοντας μια κίνηση «pivovette» πρωτοειδωμένη και οδηγούν στην εξάντληση και τη ματαίωση. Τέλος, οι χορευτές σε σύνολο πολλαπλασιάζουν τις πιθανότητες διαφορετικής θέασης του ίδιου μοτίβου.

Μέσα από την προσωπική του εξοικείωση με την punk, ο Δημήτρης Μυτιληναίος πειραματίστηκε στην απουσία σταθερής ρυθμολογίας βρίσκοντας το σύστοιχο των ανατροπών και της δυσκολίας εκτέλεσης των χορευτών του στη μουσική επένδυση των Rita Mosss.

«Αποσπούμε πληροφορίες μέσα από την Ιστορία, από τις δουλειές άλλων ανθρώπων και κάνουμε ένα είδος κολάζ για να προτείνουμε καινούργια νοήματα», είχαν δηλώσει οι Καταστασιακοί (Situationists), κι αυτή η φράση έδωσε το εφαλτήριο για μια σειρά από καλλιτεχνικούς πειραματισμούς. Σε επίπεδο χορογραφίας, ο Μέρσι Κάννινγκαμ ήδη είχε επισημάνει ότι η punk ταιριάζει στην «άστατη» κίνηση ενός ερμηνευτή που, στη διάρκεια μιας επιτέλεσης, εκτελεί ένα ερμηνευτικά δύσκολο κομμάτι χορού, χωρίς ουσιαστικά να απευθύνεται ο ίδιος στο κοινό: δεν απευθύνεται ο χορευτής στο κοινό, αλλά αυτό που κάνει! Ακολουθούν ένα σωρό καινοτομίες, όπως η ανάδειξη της απλής, καθημερινής κίνησης από την Τρίσα Μπράουν, οι απότομες «μεταβάσεις» της Λουσίντα Τσάιλντς και ένα σωρό άλλες τεχνικές μεταμοντέρνας απόχρωσης. Μέσα από την προσωπική του εξοικείωση με την punk, ο Δημήτρης Μυτιληναίος πειραματίστηκε στην απουσία σταθερής ρυθμολογίας βρίσκοντας το σύστοιχο των ανατροπών και της δυσκολίας εκτέλεσης των χορευτών του στη μουσική επένδυση των Rita Mosss, που καλύπτει μόνο τη μισή παράσταση, ενώ η άλλη μισή διενεργείται σε σιωπή.

INSEQS 2

Ο χορογράφος Δημήτρης Μυτιληναίος.

Αρωγός για την πρωτότυπη μουσική σύνθεση ήταν το The art of accompanying classical ballet technique classes, ένα βιβλίο του Γι Σικ Ουόνγκ που αναλύει και εξηγεί τις κατά μπαλέτο επιδιωκόμενες σχέσεις δασκάλου / μουσικού συνοδού, βήματος / χρόνου, άσκησης / μέτρου κ.α. Το αξιοπρόσεκτο σε αυτήν την επιτέλεση ήταν πως η ένταση και η δραματουργική κλιμάκωση δεν συνδέονταν απαραιτήτως με τη μουσική υπόκρουση, ενώ σταθερή πρόθεση του χορογράφου είναι να παραχθούν η εντύπωση της ασυνέχειας, η υπερπληροφόρηση με καινοφανείς κινήσεις, το άγχος / stress που προκύπτει από το απρόβλεπτο, παράλληλα με απόλυτο έλεγχο και ακρίβεια στην εκτέλεσή του.

INSEQS 1
Στιγμιότυπο από την παράσταση.
 

Ο Δημήτρης Μυτιληναίος ανατροφοδοτεί σημαντικά το λεξιλόγιο του χορού, προσδίδοντας νέες σημασίες σε ήδη γνωστό εννοιολόγιο. Για να το πούμε απλά, στην εξαιρετική χορογραφία του, οι «μη οργανικές ακολουθίες κινήσεων» (inorganic sequences) οδηγούν με βεβαιότητα –και αυτό είναι και το αξιοθαύμαστο– σε «μη σκόπιμες συνέπειες» (unintended consequences).


* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

«Καύσωνας» του Γιάννη Παναγόπουλου, στη Στέγη (κριτική) – Το μακρύ καλοκαίρι μιας ολόκληρης γενιάς

«Καύσωνας» του Γιάννη Παναγόπουλου, στη Στέγη (κριτική) – Το μακρύ καλοκαίρι μιας ολόκληρης γενιάς

Για την παράσταση «Καύσωνας» που ανέβηκε στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών σε σκηνοθεσία του Γιάννη Παναγόπουλου και στηρίζεται στις συλλογές διηγημάτων της Βίβιαν Στεργίου «Δέρμα» (εκδ. Πόλις) και «Μπλε υγρό» (εκδ. Πόλις). Κεντρική εικόνα: © Πηνελόπη Γερασίμου. 

Γράφει ο ...

«Οι Τσέντσι» του Π. Μπ. Σέλλεϋ σε σκηνοθεσία Μαριλίτας Λαμπροπούλου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (κριτική) – Ένα έργο φεμινιστικό και βέβηλο

«Οι Τσέντσι» του Π. Μπ. Σέλλεϋ σε σκηνοθεσία Μαριλίτας Λαμπροπούλου στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά (κριτική) – Ένα έργο φεμινιστικό και βέβηλο

Για τους «Τσέντσι», του Π. Μπ. Σέλλεϋ, σε σκηνοθεσία Μαριλίτας Λαμπροπούλου που ανέβηκε στην αίθουσα «Ω» του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά. Kεντρική εικόνα: © Μαρίζα Καψαμπέλη.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Την τραγωδία «ήρεμ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

Ο Nick Cave στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead

1, 2 και 3 Ιουνίου ο Nick Cave θα βρεθεί στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, μαζί με τον Colin Greenwood των Radiohead.

Επιμέλεια: Book Press

Η Στέγη ανοίγει για πρώτη φορά την αγκαλιά της στον αξεπέραστο Nick Cave, ο οποίος επιστρέφει...

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

«Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ, στο θέατρο «Ελ Ερ» (κριτική) – Μια πολύ δυνατή παράσταση για τις ψυχικές «κουνελότρυπες»

Για την παράσταση «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ Λίντσεϊ-Αμπέρ σε σκηνοθεσία Βαγγέλη Λυμπερόπουλου που ανέβηκε στο θέατρο Ελ Ερ. Κεντρική εικόνα: © Σπύρος Περδίου. 

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Το «Rabbit Hole» του Ντέιβιντ ...

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

16ο Φεστιβάλ ΛΕΑ: από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους σε Αθήνα, Χαλκίδα, Λευκάδα, Χανιά

Υπό την αιγίδα της Α.Ε. της Προέδρου της Ελληνικής Δημοκρατίας Κατερίνας Σακελλαροπούλου, θα πραγματοποιηθεί η 16η έκδοση του Φεστιβάλ ΛΕΑ (Λογοτεχνία εν Αθήναις), στο πλαίσιο του οποίου θα υλοποιηθούν διάφορα πρότζεκτ από τον Μάρτιο ως το τέλος του έτους, λειτουργώντας έτσι ως Πολιτιστική και Λογοτεχνική Γέφυρα μετ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

«Κάτι σαν αγάπη» του Πολυχρόνη Κουτσάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα του Πολυχρόνη Κουτσάκη «Κάτι σαν αγάπη – Μια υπόθεση για τον Γιώργο Δάντη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 22 Απριλίου από τις εκδόσεις Πατάκη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ιφιγένει...

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

«Επίνοια» του Κωνσταντίνου Γεωργάτου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Κωνσταντίνου Γεωργάτου «Επίνοια – Φιλοσοφικοί στοχασμοί», η οποία κυκλοφορεί τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Αν Έχεις

Αν έχεις υγεία, ζεις σε ε...

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

«Πίσω από τις κλειστές πόρτες» της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από βιβλίο της Ελένης Χέλμη-Μαρκεζίνη «Πίσω από τις κλειστές πόρτες – Αστέρες, ηγέτες, γαλαζοαίματοι και καθημερινοί άνθρωποι», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 3 Απριλίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δύο ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Aπό τον Γκάμπορ Μάτε έως τον Όσσο: 5 βιβλία για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή

Πέντε βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα μάς δείχνουν τον δρόμο για μια πιο υγιή και ισορροπημένη ζωή, μέσα από δεδομένα που προέκυψαν από σημαντικές επιστημονικές έρευνες των τελευταίων ετών και από πολύτιμα αποστάγματα πνευματικής εμβάθυνσης. 

Γράφει η Ελεάνα Κολοβού 

...
Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Πέντε αριστουργήματα κλασικής πεζογραφίας που αναμένονται τις επόμενες μέρες

Και τα πέντε έχουν χαρακτηριστεί αριστουργήματα τόσο στην εποχή τους και στις συνθήκες που γράφτηκαν όσο και με σημερινά κριτήρια. Θα βρίσκονται στα ράφια των βιβλιοπωλείων τις επόμενες μέρες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Marquis De Sade «Οι Εκα...

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Τρία μυθιστορήματα με άρωμα εποχής και μυστηρίου από τα Ελληνικά Γράμματα

Για τα μυθιστορήματα «Strangers in the Night» (μτφρ. Μυρσίνη Γκανά) της Χέδερ Γουέμπ [Heather Webb], «Τα Μυστήρια της Μις Μόρτον Μόρτον» (μτφρ. Χρήστος Μπαρουξής) της Κάθριν Λόιντ [Catherine Lloyd] και «Κωδικός Coco» (μτφρ. Γιάννης Σπανδωνής) της Τζιόια Ντιλιμπέρτο [Gioia Diliberto]. Τρία μυθιστορήματα που μας μεταφ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ