syrano250

Των Λεωνίδα Καλούση, Σμαραγδούλας Κόντε

Το έργο του Εντμόν Ροστάν «Συρανό ντε Μπερζεράκ» έχει γίνει γνωστό στη χώρα μας κυρίως από τις κινηματογραφικές του διασκευές, μια κι ελάχιστοι θα θυμούνται ακόμη την προ εξηντατόσων χρόνων παράσταση του Ροντήρη. Πρόκειται ωστόσο για ένα από τα σημαντικότερα έργα του σύγχρονου ρεπερτορίου, έστω κι αν η παλιομοδίτικη φόρμα του (έμμετρος στίχος, ρομαντικός ήρωας) μπορεί να παραπλανήσει.

Φέρνοντας στο προσκήνιο ένα ιστορικό πρόσωπο, τον συγγραφέα και εφευρέτη Συρανό ντε Μπερζεράκ, που έζησε τον 17ο αιώνα και πέθανε στα 36 του χρόνια, ο Ροστάν χτίζει έναν συμπαγή και πολυδιάστατο ρομαντικό ήρωα. Υπό αυτή την έννοια, το στοίχημα μιας μη συμβατικής προσέγγισης ενός (υπό τη μορφή της λεπτής παρωδίας, έστω) σύγχρονου έργου ήταν παρακινδυνευμένο και ταυτόχρονα επιτακτικό. 

syrano_afissaΟ Νίκος Καραθάνος, σκηνοθέτης και πρωταγωνιστής, κατάφερε να δώσει το δικό του στίγμα, να προσφέρει μια ανανεωμένη ματιά στο έργο, πατώντας συχνά σε δρόμους ολισθηρούς. Χωρίς φαντεζί σκηνογραφική υποστήριξη, με πολλά μικρά εφευρήματα και επινοήσεις, έστησε μια έξυπνη, σύγχρονη και, το σημαντικότερο, συγκινητική παράσταση που δεν κουράζει ούτε στιγμή – παρά την όχι αμελητέα διάρκειά της. Κρατώντας ως όφειλε τον έμμετρο χαρακτήρα των διαλόγων (κεντρική επιλογή του συγγραφέα, άλλωστε), «κατέβασε» το έργο στην εποχή μας, πλάθοντας έναν Συρανό πιο γήινο, πιο προσιτό, πιο ανθρώπινο – παρά τις υπεράνθρωπες επιδόσεις του στις ερωτικές εξομολογήσεις και στη μάχη. Ομοίως, η Ρωξάνη κατέβηκε κι αυτή μερικά σκαλοπάτια από το ρομαντικό βάθρο της, κι έγινε σημερινή, οικεία, ανεπιτήδευτη.

Η ερμηνεία της Κιτσοπούλου αρχικά ξενίζει, μια και δεν ανταποκρίνεται στην εικόνα της λεπτεπίλεπτης λόγιας Ρωξάνης που είχαμε στο μυαλό μας, όμως τελικά κερδίζει τις εντυπώσεις, «λειώνει» κι αυτή καθώς το έργο οδεύει προς το αποθεωτικό φινάλε. Ο Λούλης, στον μη αβανταδόρικο ρόλο του Κριστιάν στέκεται αξιοπρεπώς, χωρίς να κάνει την έκπληξη, ενώ αντίθετα ο Άγγελος Παπαδημητρίου επιτυγχάνει να σκιάσει στιγμές στιγμές ακόμη και τον Καραθάνο, χαρίζοντας πλήθος λεπτών αποχρώσεων στο ρόλο του Δούκα ντε Γκις. Στις θετικές εκπλήξεις της παράστασης και ο Κοσμάς Φοντούκης ως ζαχαροπλάστης Ραγκενό – ένα ρόλο που η σκηνοθεσία τον εξέλιξε σε αναπάντεχες κατευθύνσεις.

syranoΠολλές πλευρές της παράστασης, όπως η μετάφραση και η έμμετρη απόδοση, οι φωτισμοί, ποικίλες σκηνικές και σκηνογραφικές επιλογές, η διεύθυνση των ηθοποιών, αξίζουν θετικής μνείας. Θα μπορούσε κανείς να διερωτηθεί, ίσως και να στραβομουτσουνιάσει, με άλλες επιμέρους επιλογές (π.χ. υπάρχει μια κάποια υπερβολή στην εμφάνιση, με κάθε ευκαιρία, ημίγυμνων αγοριών στη σκηνή, η Ρωξάνη παραείναι πληθωρική και φωνακλού, το εύρημα της «μαμάς Συρανό» ήταν αχρείαστο και μάλλον ως σκηνοθετική υπερερμηνεία χρεώνεται), ωστόσο εγκαταλείποντας το θέατρο νιώθεις ότι συμμετείχες σε ένα αληθινό, ειλικρινές και εξαιρετικά "κεντημένο" θεατρικό γεγονός που τιμά τους συντελεστές του και το Εθνικό Θέατρο.

Ένας ελέφαντας σαν όλους τους άλλους

Λίγες μέρες νωρίτερα βρεθήκαμε στο χώρο @ Ρούφ, στην παράσταση με τον τίτλο «Ο δικό μας ελέφαντας» σε σκηνοθεσία Βάνας Πεφάνη. Πρόκειται για έργο που έχει γραφτεί σε μεγάλο μέρος στο πλαίσιο αυτοσχεδιασμών, από την ίδια την Πεφάνη και τον συμπρωταγωνιστή της, τον χορευτή Κυριάκο Κοσμίδη, κι έχει ως θέμα του την απώλεια.

Η ηρωίδα του έργου βρίσκεται στη θέση του ανθρώπου που χάνει πρόωρα και αναπάντεχα τον αγαπημένο της, πατέρα εκτός των άλλων και των δυο της παιδιών. Αιτία θανάτου, αρκετά συνηθισμένη στις μέρες μας, ο καρκίνος – στην περίπτωσή τους ένας από τους πλέον επιθετικούς, στο πάγκρεας. Εντούτοις, και παρά το γεγονός ότι με αφορμή τη συζήτηση περί καρκίνου οι παραστάσεις ενισχύουν μέσω εισιτηρίου το σύλλογο ΦΛΟΓΑ, το έργο εστιάζει στη διαδικασία του αποχαιρετισμού, της απώλειας και του πένθους, ασχέτως αιτίας θανάτου.

elefantasΣτην πραγματικότητα, το ίδιο το έργο, ο μονόλογος της ηρωίδας μπροστά στο «κοινό», δεν είναι παρά το αποτέλεσμα της διεργασίας του πένθους της. Βρίσκεται εκεί, μπροστά στα μάτια μας, επειδή είναι πια έτοιμη να μιλήσει γι’ αυτό. Για τον δικό της «ελέφαντα». Ο τίτλος, ευρηματικός και εύστοχος, μας έφερε στο μυαλό την ταινία «Ελέφαντας» του Γκας Βαν Σαντ, μια και το παιχνίδισμα αποσκοπεί στην ίδια, συμβολικά, συνδήλωση: Μερικά πράγματα είναι υπερβολικά μεγάλα για να τα αντιμετωπίσουμε, αλλά και υπερβολικά μεγάλα για να τα αγνοήσουμε.

Το έργο, αποφεύγοντας μεγαλοστομίες και υπερβολικούς λυρισμούς, πετυχαίνει τελικά το στόχο του, πλάθοντας δυο πειστικές και συγκινητικές μορφές, μιας γυναίκας κι ενός άντρα που θα μπορούσε να είναι ο οποιοσδήποτε από εμάς. Αυτό το στοιχείο, το γεγονός δηλαδή ότι οι χαρακτήρες δεν έχουν ακριβώς «χαρακτήρα» αλλά είναι κυρίως παραδειγματικοί (άνθρωποι σαν όλους, θα έλεγε κανείς) ήταν το πιο ευαίσθητο στοίχημα του εγχειρήματος, που όμως κερδήθηκε. Η Βάνα Πεφάνη, ώριμη ως ερμηνεύτρια, υπογράφει μια γεμάτη ρυθμό πολυεπίπεδη σκηνοθεσία.

Επιθεωρησιακές ακροβασίες

dimou_photodimouΤέλος, παραβρεθήκαμε στην πρεμιέρα του νέου έργου του Άκη Δήμου «Αν αργήσω, κοιμήσου…», στο 104 των εκδόσεων Καστανιώτη σε σκηνοθεσία Μίνωα Θεοχάρη και Κωνσταντίνου Ασπιώτη (παίζουν, επίσης: Αλεξάνδρα Αϊδίνη, Χρήστος Γεωργάλης, Νάντια Κοντογεώργη, Ελευθερία Μπενόβια). Ο τίτλος είναι ελαφρώς παραπλανητικός, αφού παραπέμπει σε έργο με θέμα την «συζυγική απιστία», ενώ στην πραγματικότητα πρόκειται για μια προσπάθεια καταγραφής των ηθών και των αισθημάτων των νέων της εποχής, μες στην αδυναμία τους ή την απροθυμία τους να συνάψουν μακροχρόνιες και δεσμευτικές σχέσεις.

Το έργο έχει τη δομή σειράς σκετς, και στο σύνολο αποτελεί μια προσπάθεια δημιουργίας μιας ακομπλεξάριστης σύγχρονης επιθεώρησης. Οι ηθοποιοί εναλλάσσονται στην σκηνή, τραγουδούν, χορεύουν, ανταλλάσουν αστεία και ατάκες. Σε αρκετά σημεία το έργο βγάζει γέλιο, και σε μερικά μπορεί ακόμη και να συγκινήσει. Έτσι, παρά την τηλεοπτική του αισθητική και την ηθογραφική προσέγγιση, είναι μια τίμια δουλειά, που ίσως βρει το κοινό του σε έναν κόσμο που δεν ξημεροβραδιάζεται στο θέατρο κι αναζητά κάτι ευχάριστο που να μην τον προσβάλει. «Κι όλο κάτι να θυμίζει και να μην ξέρουμε τι», που λέει και το τραγούδι…

 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Μελάνι» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Μέγαρο Μουσικής: Από τον νεοκλασικισμό στο νεομπαρόκ

«Μελάνι» του Δημήτρη Παπαϊωάννου στο Μέγαρο Μουσικής: Από τον νεοκλασικισμό στο νεομπαρόκ

Για την παράσταση «INK» του Δημήτρη Παπαϊωάννου, η οποία παρουσιάστηκε στο Μέγαρο Μουσικής. Φωτογραφίες: Julian Mommert

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Παραμένοντας σταθερά ένας ύψιστης αισθητικής créateur/auteur σκηνικών γεγονό...

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

«ELENIT» του Ευριπίδη Λασκαρίδη στη Στέγη – Ένα σύμπαν με δεινόσαυρους, ανεμογεννήτριες και λαμαρίνες

Το ανατρεπτικό έργο του καταξιωμένου Ευριπίδη Λασκαρίδη παρουσιάζεται για δεύτερη φορά στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 16 έως τις 19 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Julian Mommert.

Επιμέλεια: Book Press

16 – ...

«Στη μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι» του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές, με τον Τζον Μάλκοβιτς στη Στέγη

«Στη μοναξιά των κάμπων με βαμβάκι» του Μπερνάρ-Μαρί Κολτές, με τον Τζον Μάλκοβιτς στη Στέγη

Ο υποψήφιος για Όσκαρ Τζον Μάλκοβιτς και η πολυβραβευμένη Λιθουανή ηθοποιός Ινγκεμπόργκα Νταπκουνάιτε δίνουν ρεσιτάλ ερμηνείας σε ένα από τα πιο μυστηριώδη έργα του σύγχρονου ρεπερτορίου, στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, από τις 9 έως τις 12 Φεβρουαρίου 2023. Φωτογραφίες: Māris Morkāns

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Σοκ στον χώρο του βιβλίου: Πέθανε ο Γενικός Διευθυντής και «ψυχή» της Εθνικής Βιβλιοθήκης, Φίλιππος Τσιμπόγλου

Ο Φίλιππος Τσιμπόγλου, Γενικός Διευθυντής της Εθνικής Βιβλιοθήκης, έφυγε ξαφνικά από τη ζωή σήμερα το πρωί σε ηλικία 66 χρονών.

Επιμέλεια: Book Press

Η ανακοίνωση της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδος

...
Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο Μάριο Ντεζιάτι, συγγραφέας του μυθιστορήματος «Ασυμβίβαστοι» που τιμήθηκε με το βραβείο Strega 2022, έρχεται στην Αθήνα

Ο βραβευμένος συγγραφέας Μάριο Ντεζιάτι θα παρουσιάσει το βιβλίο του στις 9 Φεβρουαρίου 2023, στο Ιταλικό Μορφωτικό Ινστιτούτο Αθηνών.

Επιμέλεια: Book Press

O Mario Desiati, συγγραφέας του μυθιστορήματος Ασυμβίβαστοι (πρωτ. τίτλος Spatriat...

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε ο πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο – Μεγάλη απώλεια για την ισπανική λογοτεχνία

Πέθανε το πρωί της Δευτέρας 30 Ιανουαρίου 2023 από καρδιακή προσβολή σε ηλικία 51 ετών ο Ισπανός πολυβραβευμένος συγγραφέας Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] ο οποίος κατείχε εξέχουσα θέση στη σύγχρονη ισπανική λογοτεχνία, έχοντας γράψει πολλά και επιτυχημένα αστυνομικά και όχι μόνο μυθιστορήματα. Μέσα στο 2023, οι εκδό...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

«Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» του Θόδωρου Σούμα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το πεζογράφημα - πολιτική μαρτυρία του Θόδωρου Σούμα, «Ο Βασίλης –ψευδώνυμο Γιάννης– στην αριστερά (1971 - 2008)» το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Επίκεντρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

«Τις μέρες που λιγόστευε το φως» του Όιγκεν Ρούγκε (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Όιγκεν Ρούγκε [Eugen Ruge] «Τις μέρες που λιγόστευε το φως» (μτφρ. Τεό Βότσος), το οποίο θα κυκλοφορήσει την ερχόμενη εβδομάδα από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

1 ΟΚΤΩΒΡΙ...

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

«Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον» του Μιχάλη Μακρόπουλου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τη συλλογή διηγημάτων του Μιχάλη Μακρόπουλου «Ιστορίες από ένα περασμένο μέλλον», που θα κυκλοφορήσει στις 19 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Γιανγκσὶ-ντιέναο (τρεῖς σκηνὲς)  ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

7 μυθιστορήματα από όλον τον κόσμο για τους φίλους του φανταστικού

Πρώτος μήνας του νέου έτους και πριν δούμε τι θα φέρει η φετινή πραγματικότητα ας επιτρέψουμε στον εαυτό μας ένα φανταστικό λογοτεχνικό ταξίδι. Οι εκδόσεις Βακχικόν προτείνουν επτά μυθιστορήματα για τους φίλους του φανταστικού. Γιατί η φαντασία σε πάει παντού...

Επιμέλεια: Book Press

...
Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Γουίλιαμ Χ. Γκας: «Τα δώδεκα σημαντικότερα βιβλία που διάβασα στη ζωή μου»

Στο βιβλίο του με τίτλο «The William H. Gass Reader», ο Αμερικανός πεζογράφος William H. Gass επέλεξε τα δώδεκα βιβλία που διαμόρφωσαν τη λογοτεχνική ματιά του. Μια λίστα που, όπως σημειώνει και ο ίδιος στην εισαγωγή του, δεν περιλαμβάνει απαραιτήτως τα «δώδεκα καλύτερα βιβλία» που έχει διαβάσει, καθώς «κάθε σπουδαί...

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Τα 100 καλύτερα μυθιστορήματα στην αγγλόφωνη πεζογραφία σύμφωνα με τον Γκάρντιαν

Ο κριτικός λογοτεχνίας της βρετανικής εφημερίδας, Guardian, Robert McCrum επέλεξε τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία γραμμένα στα αγγλικά. Στη λίστα του εντοπίζουμε έργα που θεωρούνται πλέον κλασικά, από συγγραφείς όπως οι Ντίκενς, Μέλβιλ, κ.ά., καθώς και μυθιστορήματα από τους ΝτεΛίλο, Ισιγκούρο, Ροθ, Κουτσί, κ.ά. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ