Somewhere beyond the cherry trees

Για το «(Somewhere) beyond the cherry trees», μια post-documentary παράσταση βασισμένη στον «Βυσσινόκηπο» του Άντον Τσέχoφ, σε σκηνοθεσία Πρόδρομου Τσινικόρη. Φωτογραφίες © Κική Παπαδοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Ιδιαίτερα συγκρατημένο και αυστηρό ως προς τους υγιειονομικούς κανόνες ήταν το ξεκίνημα του (post κορωνοϊόν) φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Συγκρατημένη ήταν η αισιοδοξία το βράδυ της 1ης Ιουνίου: η έναρξη έγινε με το έργο του Πρόδρομου Τσινικόρη «(Somewhere) beyond the cherry trees» στον Χώρο Ε της Πειραιώς 260, που άνοιξε τα φτερά της στέγης του προς τον νυχτερινό ουρανό της Αθήνας και με αρκετά περιορισμένο κοινό. 

Ο κύριος Τσινικόρης και η κυρία Βαλσαμίδου δημιούργησαν ένα σαρκαστικό σύγχρονο αφήγημα, ορμώμενοι από τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ, στο τέλος του οποίου τα μέλη μιας οικογένειας ρώσων αριστοκρατών ξεσπιτώνονται από το πατρικό τους σπίτι και μένουν μετέωροι σε ό,τι αφορά την επιβίωσή τους και τη στέγασή τους, ενώ βιώνουν τραυματικά αυτήν την απώλεια και αδυνατούν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. 

Η νέα τάξη πραγμάτων

Μια νέα κοινωνική τάξη έρχεται να καρπωθεί τις αλλαγές, κοινωνικές και οικονομικές, που επέρχονται ραγδαία: υπό αυτό το πρίσμα, η παράσταση συνεχίζει την παλαιότερη προβληματική του κύριου Τσινικόρη, ενώ διατηρεί τη ντοκιμαντερίστικη προσέγγισή του, προεκτείνοντάς την στην πραγματικότητα της σύγχρονης Αθήνας. Νέες, πρωτόγνωρες συνθήκες είχαν προκύψει προ της πανδημίας και –απ' ό,τι φαίνεται– τώρα παγιώνονται. Η οικοπεδοποίηση των κτημάτων, η δημιουργία κερδοσκοπικών προϋποθέσεων με το Airbnb, η ραγδαία τουριστικοποίηση, όλα αυτά επανεκκινούν σε μια χώρα που μαστίζεται από το ιδιωτικό χρέος, τις μεσαιωνικές εργασιακές σχέσεις, τα αυξανόμενα ωράρια κακώς αμειβόμενης εργασίας, την αλληλοπεριχώρηση επαγγελματικού και προσωπικού χώρου, τη μετατροπή του αστικού περιβάλλοντος σε αποξενωμένο, αφιλόξενο τοπίο. 

Ο κύριος Τσινικόρης και η κυρία Βαλσαμίδου δημιούργησαν ένα σαρκαστικό σύγχρονο αφήγημα, ορμώμενοι από τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ, στο τέλος του οποίου τα μέλη μιας οικογένειας ρώσων αριστοκρατών ξεσπιτώνονται από το πατρικό τους σπίτι και μένουν μετέωροι σε ό,τι αφορά την επιβίωσή τους και τη στέγασή τους.

Έξι ηθοποιοί βρίσκονται επί σκηνής και ο «Βυσσινόκηπος» δεν είναι παρά ένα πρόσχημα, ή μια αφετηρία προβληματισμού: στον ρόλο του Τροφίμοφ ο Πρόδρομος Τσινικόρης, διακηρύσσοντας αμιγώς οικονομικά ιδεώδη, οργανώνει σε νέο κείμενο τη ζωή όλων των άλλων. Στον ρόλο του Λοπάχιν, ο Γιώργος Βουρδαμής είναι ο εκπρόσωπος της «νέας τάξης πραγμάτων» που θέλει να δημιουργήσει εξοχικές κατοικίες για τουρίστες εκεί όπου κάποτε άνθιζε ο βυσσινόκηπος, «ξυρίζοντας» το ρομαντικό τοπίο από τα υπέροχα δέντρα και αφήνοντας τεράστιο κενό νοσταλγίας στις ψυχές των ανθρώπων. Την  εξάδα συμπληρώνουν η Νάνσυ Σιδέρη στον ρόλο της Άνια, η Καλλιόπη Σίμου στον ρόλο της Βάρια και ο Γιώργος Βαλαής στον ρόλο του Γκάγεφ.  Ξεχωρίζει η Μαρία Πανουργιά στον ρόλο της Λιούμπα. 

«Κάπου πίσω από τον Βυσσινόκηπο», τι;

Θαυμάσια υπηρετούν την παράσταση το βίντεο του Δημήτρη Ζάχου, οι χειροποίητες ενδυμασίες του Δημήτρη Paradis, οι φωτισμοί της Ελίζας Αλεξανδροπούλου και το ηχητικό τοπίο/μουσική σύνθεση του Παναγιώτη Μανουηλίδη. Οι σκηνογράφοι και ενδυματολόγοι Ελένη Στρούλια και Ζαΐρα Φαληρέα δημιούργησαν στη δεξιά πλευρά της σκηνής, εν είδει καλύβας ή παραπήγματος, το σχεδιάγραμμα ενός σπιτιού ουδέτερου ως προς την εποχή, κατασκευασμένο από λυόμενα μέλη και με μεγάλο ποσοστό διαφάνειας, που επιτρέπει σχηματικά να παρακολουθήσουν οι θεατές μεμονωμένες στιγμές και διαλόγους αντλημένους από το τέλος του τσεχοφικού Βυσσινόκηπου. Το σκηνικό αυτο γρήγορα αποσυντίθεται, διαλύεται και αποκαλύπτει το εσωτερικό του και το θνησιγενές της ηθικής και αισθητικής ενός κόσμου που παρέρχεται ανεπιστρεπτί.

Αφού, λοιπόν, ο Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ προαγγέλλει τη μεγάλη ρωσική επανάσταση του 1917, αυτομάτως εγείρεται το συνειρμικό ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι μετά από το τέλος του σύγχρονου σύστοιχού του που προτείνει ο Τσινικόρης. 

Αφού, λοιπόν, ο Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ προαγγέλλει τη μεγάλη ρωσική επανάσταση του 1917, αυτομάτως εγείρεται το συνειρμικό ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι μετά από το τέλος του σύγχρονου σύστοιχού του που προτείνει ο Τσινικόρης. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παράστασης ήταν η ανάλυση σχετικά με τον ψυχολογικό ρόλο που πρόκειται να διαδραματίσει η κατοικία στη ζωή του ανθρώπου της πόλης: υποχείριο ενός νεοφιλελεύθερου ιδεώδους, απόλυτα υποταγμένος σ' ένα ευτελές αξιακό σύστημα, «μουδιασμένος» από τους απανωτούς εγκλεισμούς και παρών-απών στο ίδιο το σκηνικό ζωής που άλλοι προετοίμασαν γι' αυτόν, ο άνθρωπος της «νέας εποχής» έχει περιθώρια να ανατρέψει ελάχιστα τα αντικειμενικά δεδομένα. Ως εκ τούτου ο μόνος πιθανός αγώνας που του απομένει είναι ο αγώνας για τη διατήρηση της στοιχειώδους αξιοπρέπειάς του. Ποια, όμως, είναι τα ποσοστά αξιοπρέπειας που επιτρέπουν οι σύγχρονες συνθήκες; Πολλά ερωτήματα ανοίγει η παράσταση και σε ελάχιστα δίνει απαντήσεις. Δεν μπορούμε όμως παρά να αναγνωρίσουμε την ευαισθησία του δημιουργού και τον αμιγώς πολιτικό προβληματισμό του.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

8ο Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων της Στέγης: Χορός και σώμα στην οθόνη

8ο Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων της Στέγης: Χορός και σώμα στην οθόνη

Το καθιερωμένο φεστιβάλ χορού της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση κατεβαίνει από τη σκηνή και καταλαμβάνει τον ψηφιακό κόσμο στις 20 & 21 Μαρτίου στο YouTube Channel του Ιδρύματος Ωνάση.

Επιμέλεια: Book Press

Στις 20 και 21 Μαρτίου η Στέγη παρ...

Για μια web εκδοχή του θεάτρου (ΙΙ): o δημιουργός και το σπήλαιό του

Για μια web εκδοχή του θεάτρου (ΙΙ): o δημιουργός και το σπήλαιό του

Σκέψεις γύρω από τις νέες συνθήκες δημιουργίας και τις καλλιτεχνικές διεξόδους των Ελλήνων ηθοποιών. Κεντρική εικόνα: Στιγμιότυπο της παράστασης «Antigone Test Ι – Τhis is Me in my Room».

Του Νίκου Ξένιου

Ο κορωνο...

Για μια web εκδοχή της τέχνης

Για μια web εκδοχή της τέχνης

Σκέψεις γύρω από τις νέες συνθήκες δημιουργίας και παρουσίασης των παραστατικών τεχνών και των υβριδικών μορφών που έχουν προκύψει.

Του Νίκου Ξένιου

Στην αρχή της πανδημίας, τα κοινωνικά δίκτυα διεθνώς μετέδιδαν την περίπτωση ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Το ταξίδι των γονιδίων μας, του Γιοχάνες Κράουζε – Είμαστε όλοι από κάπου αλλού

Για το βιβλίο του Johannes Krause  σε συνεργασία με τον Thomas Trappe «Το ταξίδι των γονιδίων μας. Πώς η μετανάστευση διαμόρφωσε τις σύγχρονες κοινωνίες» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου, εκδ. Διόπτρα).

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

...
Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Ο Αλμπέρτο Μοράβια στο εργαστήρι του Δημήτρη Παπαδημητρίου

Μεταφραστές και επιμελητές αποκαλύπτουν τις διαδρομές μέσα από τις οποίες προσέγγισαν τη γλώσσα, το ύφος ή και την οικονομία ενός βιβλίου και μοιράζονται μαζί μας τα μυστικά του εργαστηρίου τους. Φιλοξενούμενος, ο μεταφραστής Δημήτρης Παπαδημητρίου, με αφορμή το μυθιστόρημα του Alberto Moravia «Η προσήλωση» (εκδ. Κρ...

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar από τις εκδόσεις Κριτική

Καλοκαιρινό bazaar βιβλίων των εκδόσεων Κριτική με έκπτωση 50% και μόνο μέχρι τις 25 Ιουνίου 2021.

Επιμέλεια: Book Press

Από τις 14 έως και τις 25 Ιουνίου 2021 οι εκδόσεις Κριτική προσφέρουν στους α...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Ο θάνατος του Οδυσσέα, του Δημήτρη Σίμου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Δημήτρη Σίμου «Ο θάνατος του Οδυσσέα – Μια Περιπέτεια του Αστυνόμου Καπετάνου», το οποίο κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

20...

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Η χώρα των άλλων, της Λεϊλά Σλιμανί (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Leila Slimani «Η χώρα των άλλων» (μτφρ. Κλαιρ Νεβέ, Μανώλης Πιμπλής), που κυκλοφορεί στις 10 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Την πρώτη φορά που η Ματίλντ επισκέφθηκε...

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Άνθρωποι στο περιθώριο, του Ούλριχ Αλεξάντερ Μπόσβιτς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ulrich Alexander Boschwitz «Άνθρωποι στο περιθώριο» (μτφρ. Μαρία Αγγελίδου, Άγγελος Αγγελίδης), που κυκλοφορεί στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Οκτώ καλά αστυνομικά μυθιστορήματα

Επιλογή οκτώ μεταφρασμένων αστυνομικών μυθιστορημάτων από τις πρόσφατες κυκλοφορίες.

Της Χίλντας Παπαδημητρίου

...

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Τσερνομπίλ: 35 χρόνια μετά, οκτώ βιβλία

Ήταν Σάββατο του Λαζάρου 26 Απριλίου 1986 όταν σημειώθηκε το μεγαλύτερο, μέχρι τότε, πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία. Μια σειρά εκρήξεων προκάλεσε την καταστροφή του αντιδραστήρα 4 του Πυρηνικού Σταθμού Παραγωγής Ενέργειας στο Τσερνομπίλ της τότε Σοβιετικής Ένωσης και σημερινής Ουκρανίας. Τριάντε πέντε χρόνια μετά, ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

19 Μαΐου 2021 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Έξι καλά ελληνικά αστυνομικά

Τέσσερα μυθιστορήματα και δύο συλλογές αστυνομικών ιστοριών Ελλήνων συγγραφέων, επιλεγμένα από την πρόσφατη βιβλιοπαραγωγή. Της Χίλντας Παπαδημητρίου

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ