Somewhere beyond the cherry trees

Για το «(Somewhere) beyond the cherry trees», μια post-documentary παράσταση βασισμένη στον «Βυσσινόκηπο» του Άντον Τσέχoφ, σε σκηνοθεσία Πρόδρομου Τσινικόρη. Φωτογραφίες © Κική Παπαδοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Ιδιαίτερα συγκρατημένο και αυστηρό ως προς τους υγιειονομικούς κανόνες ήταν το ξεκίνημα του (post κορωνοϊόν) φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου. Συγκρατημένη ήταν η αισιοδοξία το βράδυ της 1ης Ιουνίου: η έναρξη έγινε με το έργο του Πρόδρομου Τσινικόρη «(Somewhere) beyond the cherry trees» στον Χώρο Ε της Πειραιώς 260, που άνοιξε τα φτερά της στέγης του προς τον νυχτερινό ουρανό της Αθήνας και με αρκετά περιορισμένο κοινό. 

Ο κύριος Τσινικόρης και η κυρία Βαλσαμίδου δημιούργησαν ένα σαρκαστικό σύγχρονο αφήγημα, ορμώμενοι από τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ, στο τέλος του οποίου τα μέλη μιας οικογένειας ρώσων αριστοκρατών ξεσπιτώνονται από το πατρικό τους σπίτι και μένουν μετέωροι σε ό,τι αφορά την επιβίωσή τους και τη στέγασή τους, ενώ βιώνουν τραυματικά αυτήν την απώλεια και αδυνατούν να προσαρμοστούν στις νέες συνθήκες. 

Η νέα τάξη πραγμάτων

Μια νέα κοινωνική τάξη έρχεται να καρπωθεί τις αλλαγές, κοινωνικές και οικονομικές, που επέρχονται ραγδαία: υπό αυτό το πρίσμα, η παράσταση συνεχίζει την παλαιότερη προβληματική του κύριου Τσινικόρη, ενώ διατηρεί τη ντοκιμαντερίστικη προσέγγισή του, προεκτείνοντάς την στην πραγματικότητα της σύγχρονης Αθήνας. Νέες, πρωτόγνωρες συνθήκες είχαν προκύψει προ της πανδημίας και –απ' ό,τι φαίνεται– τώρα παγιώνονται. Η οικοπεδοποίηση των κτημάτων, η δημιουργία κερδοσκοπικών προϋποθέσεων με το Airbnb, η ραγδαία τουριστικοποίηση, όλα αυτά επανεκκινούν σε μια χώρα που μαστίζεται από το ιδιωτικό χρέος, τις μεσαιωνικές εργασιακές σχέσεις, τα αυξανόμενα ωράρια κακώς αμειβόμενης εργασίας, την αλληλοπεριχώρηση επαγγελματικού και προσωπικού χώρου, τη μετατροπή του αστικού περιβάλλοντος σε αποξενωμένο, αφιλόξενο τοπίο. 

Ο κύριος Τσινικόρης και η κυρία Βαλσαμίδου δημιούργησαν ένα σαρκαστικό σύγχρονο αφήγημα, ορμώμενοι από τον Βυσσινόκηπο του Τσέχοφ, στο τέλος του οποίου τα μέλη μιας οικογένειας ρώσων αριστοκρατών ξεσπιτώνονται από το πατρικό τους σπίτι και μένουν μετέωροι σε ό,τι αφορά την επιβίωσή τους και τη στέγασή τους.

Έξι ηθοποιοί βρίσκονται επί σκηνής και ο «Βυσσινόκηπος» δεν είναι παρά ένα πρόσχημα, ή μια αφετηρία προβληματισμού: στον ρόλο του Τροφίμοφ ο Πρόδρομος Τσινικόρης, διακηρύσσοντας αμιγώς οικονομικά ιδεώδη, οργανώνει σε νέο κείμενο τη ζωή όλων των άλλων. Στον ρόλο του Λοπάχιν, ο Γιώργος Βουρδαμής είναι ο εκπρόσωπος της «νέας τάξης πραγμάτων» που θέλει να δημιουργήσει εξοχικές κατοικίες για τουρίστες εκεί όπου κάποτε άνθιζε ο βυσσινόκηπος, «ξυρίζοντας» το ρομαντικό τοπίο από τα υπέροχα δέντρα και αφήνοντας τεράστιο κενό νοσταλγίας στις ψυχές των ανθρώπων. Την  εξάδα συμπληρώνουν η Νάνσυ Σιδέρη στον ρόλο της Άνια, η Καλλιόπη Σίμου στον ρόλο της Βάρια και ο Γιώργος Βαλαής στον ρόλο του Γκάγεφ.  Ξεχωρίζει η Μαρία Πανουργιά στον ρόλο της Λιούμπα. 

«Κάπου πίσω από τον Βυσσινόκηπο», τι;

Θαυμάσια υπηρετούν την παράσταση το βίντεο του Δημήτρη Ζάχου, οι χειροποίητες ενδυμασίες του Δημήτρη Paradis, οι φωτισμοί της Ελίζας Αλεξανδροπούλου και το ηχητικό τοπίο/μουσική σύνθεση του Παναγιώτη Μανουηλίδη. Οι σκηνογράφοι και ενδυματολόγοι Ελένη Στρούλια και Ζαΐρα Φαληρέα δημιούργησαν στη δεξιά πλευρά της σκηνής, εν είδει καλύβας ή παραπήγματος, το σχεδιάγραμμα ενός σπιτιού ουδέτερου ως προς την εποχή, κατασκευασμένο από λυόμενα μέλη και με μεγάλο ποσοστό διαφάνειας, που επιτρέπει σχηματικά να παρακολουθήσουν οι θεατές μεμονωμένες στιγμές και διαλόγους αντλημένους από το τέλος του τσεχοφικού Βυσσινόκηπου. Το σκηνικό αυτο γρήγορα αποσυντίθεται, διαλύεται και αποκαλύπτει το εσωτερικό του και το θνησιγενές της ηθικής και αισθητικής ενός κόσμου που παρέρχεται ανεπιστρεπτί.

Αφού, λοιπόν, ο Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ προαγγέλλει τη μεγάλη ρωσική επανάσταση του 1917, αυτομάτως εγείρεται το συνειρμικό ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι μετά από το τέλος του σύγχρονου σύστοιχού του που προτείνει ο Τσινικόρης. 

Αφού, λοιπόν, ο Βυσσινόκηπος του Τσέχοφ προαγγέλλει τη μεγάλη ρωσική επανάσταση του 1917, αυτομάτως εγείρεται το συνειρμικό ερώτημα τι μέλλει γενέσθαι μετά από το τέλος του σύγχρονου σύστοιχού του που προτείνει ο Τσινικόρης. Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία της παράστασης ήταν η ανάλυση σχετικά με τον ψυχολογικό ρόλο που πρόκειται να διαδραματίσει η κατοικία στη ζωή του ανθρώπου της πόλης: υποχείριο ενός νεοφιλελεύθερου ιδεώδους, απόλυτα υποταγμένος σ' ένα ευτελές αξιακό σύστημα, «μουδιασμένος» από τους απανωτούς εγκλεισμούς και παρών-απών στο ίδιο το σκηνικό ζωής που άλλοι προετοίμασαν γι' αυτόν, ο άνθρωπος της «νέας εποχής» έχει περιθώρια να ανατρέψει ελάχιστα τα αντικειμενικά δεδομένα. Ως εκ τούτου ο μόνος πιθανός αγώνας που του απομένει είναι ο αγώνας για τη διατήρηση της στοιχειώδους αξιοπρέπειάς του. Ποια, όμως, είναι τα ποσοστά αξιοπρέπειας που επιτρέπουν οι σύγχρονες συνθήκες; Πολλά ερωτήματα ανοίγει η παράσταση και σε ελάχιστα δίνει απαντήσεις. Δεν μπορούμε όμως παρά να αναγνωρίσουμε την ευαισθησία του δημιουργού και τον αμιγώς πολιτικό προβληματισμό του.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας. Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Πρωταγωνίστρια η Επίδαυρος – Τέσσερις παραστάσεις που είδαμε τον Ιούλιο

Πρωταγωνίστρια η Επίδαυρος – Τέσσερις παραστάσεις που είδαμε τον Ιούλιο

Παραδοσιακά το ενδιαφέρον του θεατρόφιλου κοινού τον Ιούλιο μεταφέρεται στη μικρή και τη μεγάλη Επίδαυρο. Παρακολουθήσαμε τέσσερις παραστάσεις. Κεντρική εικόνα: Ο Στάθης Σταμουλακάτος «Αίαντας», στην παράσταση του Εθνικού Θεάτρου, σε σκηνοθεσία Αργύρη Ξάφη. Φωτογραφία © Karol Jarek

Του Νίκο...

«Πέρσες» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά στην Επίδαυρο – Τολμηρή προσέγγιση που δικαιώνεται

«Πέρσες» σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά στην Επίδαυρο – Τολμηρή προσέγγιση που δικαιώνεται

Για την παράσταση «Πέρσες» του Αισχύλου, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Καραντζά, η οποία παρουσιάστηκε στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Του Νίκου Ξένιου

Τους «Πέρσες» του Αισχύλου επιλέγει φέτος ο Δημήτρης Καραντζάς, σε μια «ωμή» (όπως την αποκαλεί ο...

Φεστιβάλ Αθηνών: Τρεις παραστάσεις για μιαν άγρια εποχή

Φεστιβάλ Αθηνών: Τρεις παραστάσεις για μιαν άγρια εποχή

Είδαμε στο Φεστιβάλ Αθηνών στην Πειραιώς 260 τρεις εντυπωσιακές παραστάσεις. Φωτογραφίες © Βάσια Αναγνωστοπούλου

Του Νίκου Ξένιου

Στο Φεστιβάλ Αθηνών, στην Πειραιώς 260, τρεις εντυπωσιακές παραστάσεις του πρώτου δεκαπενθημέρου του Ιουλίο...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Πέθανε η συγγραφέας των παιδιών Αγγελική Βαρελλά

Σε ηλικία 92 ετών, πέθανε η συγγραφέας Αγγελική Βαρελλά. Φωτογραφία: Άρης Ρούπινας

Επιμέλεια: Book Press

Ο κόσμος του βιβλίου και ειδικότερα ο κόσμος του βιβλίου για παιδιά αποχαιρετά σήμερα τη συγγραφέα ...

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

«Εμμανουήλ και Αικατερίνη» της Ρέας Γαλανάκη (κριτική)

Για το αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα της Ρέας Γαλανάκη «Εμμανουήλ και Αικατερίνη – Τα παραμύθια που δεν είναι παραμύθια» (εκδ. Καστανιώτη).

Της Άλκηστης Σουλογιάννη

Όσοι ακολουθούμε συστηματικά τη ...

Πεφάνης, Χατζηβασιλείου, Βαροπούλου,Τσιντζιλώνη: Πέντε ξεχωριστά βιβλία για το δράμα και την τέχνη του θεάτρου

Πεφάνης, Χατζηβασιλείου, Βαροπούλου,Τσιντζιλώνη: Πέντε ξεχωριστά βιβλία για το δράμα και την τέχνη του θεάτρου

Πέντε βιβλία που αφορούν το δράμα, το θέατρο εν γένει, είτε υπό μορφήν προσωπικού βιώματος είτε σε θεωρητική μορφή (διδακτορική διατριβή), είτε ως μελέτη για τον χορό ως μορφή επιτέλεσης και ως αντικείμενο πολιτιστικής διαχείρισης, κυκλοφορούν και διαφωτίζουν το κοινό που παρακολουθεί τις σκηνικές τέχνες και τις εξε...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

10 σημαντικά βιβλία για άντρες, γραμμένα από γυναίκες

Μια λίστα με 10 σημαντικά μυθιστορήματα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς στα αγγλικά δημοσιεύτηκε στην επίσημη ιστοσελίδα του Women’s Prize for Fiction. Τα δέκα βιβλία αναδείχθηκαν μέσω ψηφοφορίας στην οποία συμμετείχαν 20.000 αναγνώστες. Και τα 10 έχουν μεταφραστεί στη γλώσσα μας. Στη φωτογραφία, η Μέρι Σέλεϊ.

...
40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

40 καλά λογοτεχνικά βιβλία για το καλοκαίρι (και για κάθε εποχή)

Σαράντα λογοτεχνικά βιβλία, ελληνικά και μεταφρασμένα, επιλέξαμε για τους αναγνώστες της bookpress.gr από τα πολλά καλά βιβλία που έφτασαν στα χέρια μας τους προηγούμενους μήνες. Δείτε τα και διαλέξτε το δικό σας αγαπημένο βιβλίο του καλοκαιριού.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός, Κ.Β. Κατσουλάρης...

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

10 πρόσφατα βιβλία που μας κάνουν σοφότερους (ή και καλύτερους)

Από τα πολλλά καλά βιβλία που κυκλοφόρησαν πρόσφατα, σας προτείνω δέκα, επιλεγμένα από τα μη μυθοπλαστικά βιβλία. Δοκίμια, έρευνες, μελέτες, όλα τους διαβαστερά και εξαιρετικά ενδιαφέροντα. Δέκα βιβλία, δέκα ευκαιρίες να γίνουμε σοφότεροι και, γιατί όχι, καλύτεροι άνθρωποι.

Του Κ.Β. Κατσουλάρη ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ