alt

Για το 7ο Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων, που πραγματοποιήθηκε την 1-2 Φεβρουαρίου σε όλους τους χώρους της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση.

Του Νίκου Ξένιου

Πώς ο ρυθμός επενεργεί στην ανακατασκευή μιας χορογραφίας; Ποιες λειτουργίες της αντίληψης θέτει σε ενέργεια το να παρακολουθείς μια χορογραφία; Αν η χορογραφία «παραβίαζε» τους κανόνες συνοχής και αρμονίας; Επίσης: αν ο θεατής παρακολουθούσε μια σειρά κινήσεων που δεν είναι φυσικές; Και ποιος είναι ο ορισμός του «φυσικού» στα πλαίσια της «φυσικότερης» των τεχνών;

Λειτουργική ή μη, κλασικότροπη ή όχι, νατουραλιστική στις πηγές απ' όπου εκπορεύεται αλλ' όχι απαραιτήτως και στις εξεικονίσεις της πραγματικότητας που προτείνει, η σύγχρονη χορογραφία αποβλέπει συχνά στην κατάκτηση της «καθαρής» κίνησης.

Το 7ο Φεστιβάλ Νέων Χορογράφων της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση επέλεξε μια σειρά προτάσεων («Becoming With Animal» της Ηρώς Βασάλου, «manoeuvre_» των Κάντυ Καρρά και Χαράς Κότσαλη, «Reverie» των Γεωργία Τέγου & Μιχάλη Θεοφάνους, «Vanishing Point» των Δάφνης Αντωνιάδου και Αλέξανδρου Βαρδαξόγλου, «DisJoint» της Αναστασίας Βαλσαμάκη, «A Little More Than Nothing» του Χρήστου Μούχα, «Zeppelin Bend» σε μορφή work in progress της Κατερίνας Ανδρέου και «Re-call» της Βενετσιάνας Καλαμπαλίκη) και τις κατένειμε ακριβοδίκαια στους λειτουργικούς χώρους του κτιρίου (Μεγάλη και Μικρή Σκηνή, Workspace και Εκθεσιακό Χώρο –1), ώστε οι θεατές να αποκτήσουν μια συλλήβδην γνωριμία με νεότερους δημιουργούς στον χώρο της ελληνικής χορογραφίας. 

Λειτουργική ή μη, κλασικότροπη ή όχι, νατουραλιστική στις πηγές απ' όπου εκπορεύεται αλλ' όχι απαραιτήτως και στις εξεικονίσεις της πραγματικότητας που προτείνει, η σύγχρονη χορογραφία αποβλέπει συχνά στην κατάκτηση της «καθαρής» κίνησης. Αυτή η σύλληψη, ιδεαλιστική στη βάση της, διατηρεί υψηλό ποσοστό συγγένειας προς τις αρχές της αποδόμησης που εισήγαγαν στον χορό οι πειραματικές ομάδες περασμένων δεκαετιών. Άλλο αντικείμενο αναζήτησης των χορογραφιών είναι το «πάσχον σώμα», όπως ψηλαφείται κατά την απομάκρυνσή του από τους ειθισμένους τρόπους εξεικόνισής του. 

Βαλσαμάκη/Disjoint
Περφόρμανς της καθαρής κίνησης

Με κάποιες μη ειθισμένες συνθήκες «αποδιοργάνωσης» της χορευτικής ομάδας και με την απόκλιση από «πάγιες» αξίες (της αρμονίας στην κίνηση, της ταχύτητας, της ροϊκότητας και της πυκνότητας, του «περάσματος» από κίνηση σε κίνηση) το σκηνικό πείραμα της Αναστασίας Βαλσαμάκη γεννά την εξής απορία: όντας «εκπαιδευμένοι» να παρακολουθούμε και να κατανοούμε συγκεκριμένες εκφραστικές δυνατότητες του χορευτικού κορμιού, πώς θα κατανοήσουμε αυτήν τη «μη λειτουργική» κίνηση, αυτήν την «ασύνδετη σύνδεση» των υλικών μεταξύ τους; 

Υπό τις δραματουργικές οδηγίες του Τάσου Κουκουτά η Αναστασία Βαλσαμάκη διασταυρώνεται με την παρέκκλιση των κλασικών κωδίκων και αποποιείται τις προκατασκευασμένες χορευτικές πρακτικές.

Οι τρεις χορευτές (Γαβριέλα Αντωνοπούλου, Νεφέλη Αστερίου και Αναστάσης Καραχανίδης) ακολουθούν επί σκηνής την πρωτότυπη αλλά και θραυσματική μουσική σύνθεση του Γιώργου Πατεράκη ή, ανάλογα, απομακρύνονται από αυτήν. Οι σιωπές θα παίξουν σημαντικό ρόλο σε αυτήν την παράσταση. Υπό τις δραματουργικές οδηγίες του Τάσου Κουκουτά η Αναστασία Βαλσαμάκη διασταυρώνεται με την παρέκκλιση των κλασικών κωδίκων και αποποιείται τις προκατασκευασμένες χορευτικές πρακτικές. Στήνει τα τρία σώματα των ερμηνευτών της σε μιαν «αρένα» φωτός (σκηνικά Μάνου Βορδοναράκη) για να ερευνήσει σε ποιο βαθμό η αρχική καλλιτεχνική σύλληψη θα «μετατοπισθεί» μέχρι να ολοκληρωθεί η παράσταση. 

Τα σώματα σε κάποια σημεία μετατοπίζονται ελάχιστα στον χώρο, ενώ η φυσικότητα που παράγεται είναι ιδιαίτερα «ανοίκεια», με αποτέλεσμα να ανανοηματοδοτείται αυτό που οι χορογράφοι αντιλαμβάνονται ως «νατουραλισμό»: πρωτίστως, όμως, η «απουσία σύνδεσης» (η «ασυνδετότητα») είναι το σημαινόμενο της παράστασης. 

alt

Τέγου–Θεοφάνους/Reverie
Εικαστική δυστοπία με άποψη

Η επαναληπτικότητα κάποιων κινήσεων ανακαλεί τον έλλογο χαρακτήρα της ανθρώπινης κίνησης, όταν αυτή τείνει να εντάσσεται σε ρυθμική και οργανωμένη διαδοχή.

Στο Reverie (ονειροπόληση ή ρεμβασμός) της Γεωργίας Τέγου και του Μιχάλη Θεοφάνους η σκηνή αντιμετωπίζεται από την Ξένια Αηδονοπούλου ως προβολή ενός «μη χώρου»: μπαινοβγαίνοντας σε ονειρικό τοπίο οι χορευτές φαντασιώνονται πως εισέρχονται σε μια κινηματογραφικού τύπου αλληγορία. Όταν εμφανίζονται, διογκωμένες και υπερφωτισμένες, οι σκιές κάποιων άγνωστων μορφών, που προκαλούν φόβο και συναίσθημα αποξένωσης. Οι χαρακτήρες κομίζουν στο τώρα κάποιες αναμνήσεις τους από έναν κόσμο απώλειας ή απολεσθέντος παραδείσου, παράγοντας ένα υπερρεαλιστικό αποτέλεσμα ονειρικού στροβιλισμού ή υπερβατικής ενατένισης. 

Το ανθρώπινο πρόσωπο σε αντιπαραβολή με ένα τερατώδες απείκασμά του προβάλλεται σε μια κινηματογραφική οθόνη, ολισθαίνοντας σε μιαν υπερβολική απόδοση του μυθικού αφηγήματος. Η επαναληπτικότητα κάποιων κινήσεων ανακαλεί τον έλλογο χαρακτήρα της ανθρώπινης κίνησης, όταν αυτή τείνει να εντάσσεται σε ρυθμική και οργανωμένη διαδοχή. Ένας καταιγισμός δράσεων καθιστά την παράσταση κρυπτική και της προσδίδει έντονο μεταφυσικό ρίγος, ενώ εικαστικά μη προσδιορίσιμη παραμένει η παράθεση αντικειμένων, κοστουμιών και μάσκας. Ερμηνεύουν οι: Arianna Ballestrieri, Φένια Χατζάκου, Michael Incarbone, Κώστας Παπαματθαιάκης, κινούμενοι στο ηχητικό τοπίο του Jeph Vanger και φορώντας τις μάσκες της Maryliis Teinfeldt.

alt

Αντωνιάδου–Βαρδαξόγλου/Vanishing Point
Η πάλη για την ατομικότητα

Πολύ κοντά στη ζωϊκή ύπαρξη κινείται ένας ισχυρός συμβολισμός, που αντλείται από τα κιτάπια της παγκόσμιας μυθολογικής μνήμης, περνά από τα χωράφια του παραμυθιού και εγκαθίσταται στο οπλοστάσιο των σύγχρονων νοηματοδοτήσεων της μαχόμενης ανθρώπινης ύπαρξης: ο συμβολισμός του πλατωνικού αρχετύπου της ερωτικής ολοκλήρωσης.

Ο Αλέξανδρος Βαρδαξόγλου εναγκαλίζεται ασφυκτικά τη Δάφνη Αντωνιάδου για να παραγάγουν ένα φολιδωτό πλάσμα με χαρακτηριστικά ερπετού ή υβριδίου cyborg: αυτή η σωματική οντότητα που δεν χρειάζεται να "συστηθεί" ούτε ως αρχετυπική ούτε ως ερωτική, μάς υποδέχεται στο «Vanishing Point» (σημείο εξαφάνισης). Από εκεί και στο εξής, υπό τους επιβλητικούς φωτισμούς του Γιάννη Κρανιδιώτη και την αρωγή του Βαγγέλη Μουντρίχα, το πολυμορφικό ον των Βαρδαξόγλου/Αντωνιάδου πασχίζει να χωριστεί σε δυο αυθύπαρκτες οντότητες (δυνητικά: σε άνδρα και σε γυναίκα) και να αποκοπεί από κάποιον αόρατο ομφάλιο λώρο που το κρατά προσκολλημμένο στο πάτωμα.

Στο μεταιχμιακό εκείνο σημείο όπου η φαντασία συναντά τη σκοτεινή πλευρά του υποσυνειδήτου, το πρωτεϊκό, ρυπαρό και πάσχον πλάσμα του Αλέξανδρου Βαρδαξόγλου θα μπορούσε κάλλιστα να μεταστοιχειώνεται σε όλο και διαφορετικές μορφές: στην πραγματικότητα, όμως, οι προσεγγίσεις του θεατή ορίζουν τον ρόλο που στην παράσταση αυτήν θα διαδραματίσει η πάλη: εδώ, εγκλεισμένο σ' ένα φαντασιωσικό σύμπαν, το σύμπλεγμα των δύο μορφών παλεύει αγωνιωδώς να παραγάγει μια νέα μορφή ζωής, αλλά η συμβιωτική του δύναμη αποδεικνύεται ισχυρότερη, καθώς καρέ καρέ οι φωτισμοί το «ξαναβρίσκουν» καθηλωμένο στην ενωτική του διάσταση.

Πολύ κοντά στη ζωϊκή ύπαρξη κινείται ένας ισχυρός συμβολισμός, που αντλείται από τα κιτάπια της παγκόσμιας μυθολογικής μνήμης, περνά από τα χωράφια του παραμυθιού και εγκαθίσταται στο οπλοστάσιο των σύγχρονων νοηματοδοτήσεων της μαχόμενης ανθρώπινης ύπαρξης: ο συμβολισμός του πλατωνικού αρχετύπου της ερωτικής ολοκλήρωσης. Το ανδρόγυνο πριν τη διχοτόμηση είναι μια πλατωνική σύλληψη, που όμως εδώ δεν εντάσσεται στο εξιστορούμενο θέμα. Ενδιαφέρουσα και υποβλητική η μουσική επένδυση των Κωνσταντίνου Σκουρλή και Stephan Richter. Τα εκπληκτικά κοστούμια της Χριστίνας Λαρδικου ήταν το ισχυρό σημείο αυτής της πρώτης χορογραφικής απόπειρας των δύο νέων δημιουργών. 

Σημείωση: Τις προτάσεις των νέων χορογράφων αξιολόγησαν και επέλεξαν, για λογαριασμό της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση, οι Sanjoy Roy, Vallejo Gantner, Ásgerður Gunnarsdóttir, Λίντα Καπετανέα, Ανδρονίκη Μαραθάκη και Alexander Graham Roberts.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, το μυθιστόρημα «Τα σπλάχνα» (εκδ. Κριτική).


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δύο από τις καλύτερες παραστάσεις θεάτρου του Φεστιβάλ Αθηνών

Δύο από τις καλύτερες παραστάσεις θεάτρου του Φεστιβάλ Αθηνών

Για την παράσταση «Ιχνευτές» του Σοφοκλή, σε μετάφραση Εμμανουήλ Δαυίδ και σκηνοθεσία Μιχαήλ Μαρμαρινού και για την παράσταση «Βάτραχοι» του Αριστοφάνη, σε μετάφραση Νίκου Α. Παναγιωτόπουλου και σκηνοθεσία Αργυρώς Χιώτη. Και οι δύο παραστάσεις παρουσιάστηκαν στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού.

Του Νίκου Ξένιου...

Oιδίποδας, του Τόμας Όστερμαϊερ, στην Επίδαυρο

Oιδίποδας, του Τόμας Όστερμαϊερ, στην Επίδαυρο

Για την παράσταση «Οιδίποδας» της Maja Zade, σε σκηνοθεσία του Thomas Ostermeier, η οποία παρουσιάστηκε από τη βερολινέζικη Schaubϋhne, στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου. Φωτογραφίες © Θωμάς Δασκαλάκης.

Του Νίκου Ξένιου

Ο κύκλος ...

Για τις «Βάκχες» της Νικαίτης Κοντούρη στην Επίδαυρο

Για τις «Βάκχες» της Νικαίτης Κοντούρη στην Επίδαυρο

Για την παράσταση «Βάκχες» του Ευριπίδη, του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Ιωαννίνων, σε σκηνοθεσία της Νικαίτης Κοντούρη, η οποία παρουσιάστηκε στην Επίδαυρο 13-15 Αυγούστου. Φωτογραφίες © Βάσια Αναγνωστοπούλου.

Του Νίκου Ξένιου

Ένας αρχετυπικός φόβος των ανδρών ήταν ανέκ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Μεταφραστικές στιχομυθίες

Ερωταποκρίσεις από παλαιότερες συνομιλίες και συνεντεύξεις με ποιητές και μεταφραστές.

Του Κώστα Κουτσουρέλη

Πώς επιλέγουμε τα κείμενα που μεταφράζουμε;

Με ποικίλους τρόπους και για όλους τους δυνατ...

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

Η βιογραφία της Άνγκελα Μέρκελ κυκλοφορεί στα ελληνικά

«Η Καγκελάριος» είναι μια καθηλωτική πολιτική βιογραφία και ταυτόχρονα μια προσωπική ανθρώπινη ιστορία ενός αουτσάιντερ: μιας χημικού, κόρης πάστορα, η οποία μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία και κατάφερε να γίνει η άτυπη ηγέτιδα της Δύσης. Στα ελληνικά θα κυκλοφορήσει από τις Εκδόσεις Ψυχογιός στις 21 Οκτωβρίου...

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Προσωπικότητες στο Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού: Στέλιος Ράμφος

Το Ελληνικό Ίδρυμα Πολιτισμού στις «Προσωπικότητες» Σεπτεμβρίου 2021 παρουσιάζει τον Στέλιο Ράμφο.

Επιμέλεια: Book Press

Στέλιος Ράμφος: κορυφαίος στοχαστής, πολυγραφότατος συγγραφέας και από τους πλέον επιδραστικούς σύγχρονους φιλοσόφους.

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Γιοζεφίνε η αοιδός, του Φραντς Κάφκα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός διηγήματος από την ανθολογία του Franz Kafka «Γιοζεφίνε η αοιδός και άλλα διηγήματα» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, επίμετρο: Κατερίνα Καρακάση) που κυκλοφορεί στις 6 Αυγούστου από τις εκδόσεις Κίχλη.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στὴ συναγωγή μας... ...

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Σάγκι Μπέιν, του Ντάγκλας Στιούαρτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βραβευμένο με Booker 2020 μυθιστόρημα του Douglas Stuart «Σάγκι Μπέιν» (μτφρ. Σταυρούλα Αργυροπούλου), που κυκλοφορεί στις 30 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Άγκνες αναδύθηκε έγκαιρα α...

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Χίλιοι διάβολοι, του Φρανκ Γκολντάμερ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Frank Goldammer «Χίλιοι διάβολοι» (μτφρ. Γιώτα Λαγουδάκου), που κυκλοφορεί την 1 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Χέλερ μπήκε στο εστιατόριο από την ανοιχτή πόρτα στη...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

11η Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά: 20 βιβλία που μας βοήθησαν να κατανοήσουμε

Είκοσι χρόνια συμπληρώνονται σήμερα από τα γεγονότα που μας εισήγαγαν στον 21ο αιώνα. Ήταν η μεγαλύτερη και πιο σοκαριστική αλληλουχία τρομοκρατικών ενεργειών που έγινε ποτέ, με μερικά λεπτά διαφορά: οι επιθέσεις στους Δίδυμους Πύργους στη Νέα Υόρκη, και στο Πεντάγωνο στην Ουάσιγκτον, την 11η Σεπτεμβρίου του 2001. Α...

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Τα ώριμα βιβλία του Αυγούστου: 26 πρόσφατες εκδόσεις

Οι περισσότεροι από τα τίτλους που παρουσιάζονται εδώ έφτασαν στα χέρια μας πολύ πρόσφατα. Πρόκειται για ενδιαφέροντα βιβλία που στην πλειονότητά τους πέρασαν «κάτω από τα ραντάρ» των βιβλιοπροτάσεων για το καλοκαίρι. Ιδού μερικά από τα καλύτερα. 

Ε...

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα καλά βιβλία, πρόσκληση για σκέψη

Έντεκα βιβλία ιστορίας, εθνολογίας, σύγχρονων οικονομικών και κοινωνικών ζητημάτων για τους εναπομείναντες στην πόλη αλλά και για όσους ακόμη αναζητούν βιβλία για τις διακοπές τους που να αξίζουν το βάρος τους.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

11 Δεκεμβρίου 2020 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2020

Να επιλέξεις τα «καλύτερα» λογοτεχνικά βιβλία από μια χρονιά τόσο πλούσια σε καλούς τίτλους όπως η χρονιά που κλείνει δεν είναι εύκολη υπόθεση. Το αποτολμήσαμε, όπως άλ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ