Λίγες μέρες αφότου ένας κολοσσός του εκδοτικού χώρου, ο όμιλος Hachette, απέσυρε βιβλίο που είχε εκδώσει στη Βρετανία και ετοιμαζόταν να κυκλοφορήσει στις ΗΠΑ εξαιτίας σοβαρών υποψιών για χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης, οι New York Times «κόβουν» δημοσιογράφο συνεργάτη τους επειδή χρησιμοποίησε ΤΝ για να γράψει κριτική βιβλίου. Τι λέει ο δημοσιογράφος.
Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα
Η αμερικανική εφημερίδα New York Times αποφάσισε να διακόψει τη συνεργασία με έναν ανεξάρτητο δημοσιογράφο όταν ανακάλυψε ότι ο δημοσιογράφος χρησιμοποίησε Τεχνητή Νοημοσύνη για τη συγγραφή μιας κριτικής βιβλίου. Όπως αποδείχθηκε η κριτική του για τους New York Times έμοιαζε υπερβολικά πολύ με μία άλλη για το ίδιο βιβλίο που είχε δημοσιευτεί στην εφημερίδα Guardian.
Το περιστατικό συνέβη το ίδιο διάστημα που έγινε γνωστό ότι ο εκδοτικός κολοσσός Hachette απέσυρε μυθιστόρημα που είχε ήδη κυκλοφορήσει στη Βρετανία και ετοιμαζόταν να εκδώσει στις ΗΠΑ έπειτα από πολύ σοβαρές υποψίες ότι έχει γραφτεί σε ποσοστό άνω των δύο τρίτων με Τεχνητή Νοημοσύνη. Και τα δύο συμβάντα δείχνουν ότι ακόμα και μεγάλοι εκδοτικοί όμιλοι δεν διαθέτουν τα εργαλεία για να εντοπίζουν τη χρήση ΤΝ σε κείμενα που τους υποβάλλονται, ή που τα αλιεύουν από πλατφόρμες όπως το BookTok στην περίπτωση του horror μυθιστορήματος "Shy Gilrl" της Μία Μπάλαρντ που αρχικά ήταν αυτοέκδοση. Δείχνει όμως και ότι έχουν τα αντανακλαστικά να ενεργούν γρήγορα όταν διαπιστώνουν, έπειτα από σχόλια και αναφορές αναγνωστών, ότι για να υπάρχει καπνός σίγουρα θα υπάρχει και φωτιά.
Το βιβλίο του Ζαν-Μπατίστ Αντρεά, η κριτική στον Guardian και η αντιγραφή της από την ΤΝ για τους NYT
Στην περίπτωση των NYT όλα έγιναν όταν ένας αναγνώστης επεσήμανε ομοιότητες μεταξύ της κριτικής του συγγραφέα και δημοσιογράφου Άλεξ Πρέστον που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα τον Ιανουάριο για το μυθιστόρημα Watching Over Her - Να την προσέχει * του Γάλλου συγγραφέα Ζαν-Μπατίστ Αντρεά, και μιας κριτικής του ίδιου βιβλίου τον Αύγουστο 2025 που γράφτηκε από τον Κρίστομπελ Κεντ Kent για την εφημερίδα Guardian.
Οι New York Times ξεκίνησαν έρευνα, κατά την οποία ο Πρέστον παραδέχτηκε ότι είχε χρησιμοποιήσει Τεχνητή Νοημοσύνη για να βοηθηθεί στη συγγραφή της κριτικής και δεν εντόπισε τα τμήματα που είχαν αποσπαστεί από τον Guardian πριν την υποβάλει. Σε δήλωσή του στον Guardian την Τρίτη, 31 Μαρτίου, ο Πρέστον δήλωσε ότι ήταν «φοβαρά αμήχανος» και παραδέχθηκε ότι είχε «κάνει ένα σοβαρό λάθος».
Οι New York Times ειδοποίησαν τον Guardian για την επικάλυψη με ένα email με ημερομηνία Δευτέρα 30 Μαρτίου αναφέροντας ότι έχουν προσθέσει μία σημείωση στο δημοσιευμένο ηλεκτρονικά άρθρο με την οποία αναγνωρίζεται ότι στην κριτική έχει γίνει χρήση Τεχνητής Νοημοσύνης ενώ παραπέμπουν με ενεργό σύνδεσμο στο άρθρο που είχε δημοσιευθεί στον Guardian.
«Ένας αναγνώστης ειδοποίησε πρόσφατα τους Times ότι αυτή η κριτική περιελάμβανε γλώσσα και λεπτομέρειες παρόμοιες με εκείνες σε μια κριτική του ίδιου βιβλίου που δημοσιεύτηκε στον Guardian», αναφέρεται στην υποσημείωση που εντάχθηκε στο άρθρο. Και συμπληρώνεται ότι: «Μιλήσαμε με τον συγγραφέα αυτού του άρθρου, έναν συνεργαζόμενο κριτικό, ο οποίος μας είπε ότι χρησιμοποίησε ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης που ενσωμάτωσε υλικό από την κριτική του Guardian στο προσχέδιό του, το οποίο δεν κατάφερε να εντοπίσει και να αφαιρέσει. Η χρήση της Τεχνητής Νοημοσύνης και η ενσωμάτωση αποσπάσματος έργου άλλου συντάκτη-κριτικού χωρίς να του αποδίδεται η πνευματική ιδιοκτησία αποτελούν σαφή παραβίαση των προτύπων των Times».
Η γλώσσα που φαίνεται να προέρχεται από την κριτική του Guardian περιλαμβάνει περιγραφές χαρακτήρων όπως ο «τεμπέλης μακιαβελικός Στέφανο» που εμφανίζεται ως «τεμπέλης, μακιαβελικός Στέφανο» στην εκδοχή των New York Times.
Επίσης, στην κατακλείδα της κριτικής στον Guardian αναφέρεται ότι το βιβλίο είναι «κυρίως ένα τραγούδι αγάπης για μια χώρα αντιφάσεων, χτυπημένη, σπαραγμένη από τον πόλεμο, διχασμένη, παραπλανημένη και θαυματουργή: μια Ιταλία όπου η ζωή είναι κοστούμι και η παράσταση της τέχνης, και όπου τα τσίρκα ξεφυτρώνουν στην ερημιά».
Στην κριτική που δημοσιεύθηκε στους New York Times αναφέρεται ότι οι χαρακτήρες «κατοικούν σε αυτό που τελικά είναι ένα τραγούδι αγάπης για μια χώρα αντιφάσεων: χτυπημένη, διχασμένη, παραπλανημένη και θαυματουργή. Αυτή είναι μια Ιταλία όπου η ζωή είναι παράσταση, όπου τα τσίρκα ξεφυτρώνουν στην ερημιά».
Εκπρόσωπος των New York Times ενημέρωσε τον Guardian ότι η συνεργασία της εφημερίδας με τον Πρέστον σταματά μετά από αυτό το περιστατικό. Στο διάστημα μεταξύ 2021 και 2026, ο Άλεξ Πρέστον έγραψε έξι κριτικές για την εφημερίδα, αλλά είπε στους New York Times ότι δεν είχε χρησιμοποιήσει την Τεχνητή Νοημοσύνη για να βοηθηθεί σε κανένα από τα άλλα άρθρα του.
Ποιος είναι ο Άλεξ Πρέστον και τι είπε για να υπερασπιστεί τον εαυτό του
Δίνοντας εξηγήσεις, ο Πρέστον, ο οποίος είναι συγγραφέας έξι βιβλίων και πρόσφατα είχε δημοσιεύσει άρθρο με τίτλο «Η Φούσκα της Τεχνητής Νοημοσύνης: Κρυμμένοι Κίνδυνοι και Ευκαιρίες», είπε: «Έκανα ένα σοβαρό λάθος καθώς χρησιμοποίησα ένα εργαλείο Τεχνητής Νοημοσύνης σε ένα προσχέδιο κριτικής που είχα γράψει και δεν κατάφερα να εντοπίσω και να αφαιρέσω αποσπάσματα από μια άλλη κριτική την οποία είχε προσθέσει η Τεχνητή Νοημοσύνη. Ντρέπομαι πολύ για αυτό που συνέβη και λυπάμαι πραγματικά. Ανέλαβα αμέσως την ευθύνη και ζήτησα συγγνώμη από τους New York Times και θέλω επίσης να ζητήσω συγγνώμη από τον Κρίστομπελ Κεντ και τον Guardian».
Ο Πρέστον, 47 ετών, είναι Βρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας που έχει αρθρογραφήσει εκτενώς για τον Observer και τους Financial Times, καθώς και για τον Guardian και τον Economist. Είναι συγγραφέας έξι βιβλίων. Το τελευταίο του βιβλίο έχει τίτλο «Ένας Ξένος στην Κέρκυρα» και κυκλοφόρησε μόλις τον Φεβρουάριο. Αυτό που τον συνδέει με την Ελλάδα είναι η μεγάλη του αγάπη για την Κέρκυρα όπου είναι συνιδρυτής του Corfu Literary Festival.
* Το μυθιστόρημα Να την προσέχει (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη) του Ζαν-Μπατίστ Αντρεά, το οποίο το 2023 τιμήθηκε με το βραβείο Γκονκούρ, τη σημαντικότερη λογοτεχνική διάκριση στη Γαλλία, κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πατάκη.
