alexis parnis 728

Πέθανε σε ηλικία 99 ετών ο σπουδαίος συγγραφέας Αλέξης Πάρνης. Γεννημένος στον Πειραιά το 1924, πολέμησε με το ΕΑΜ στην Αντίσταση ενώ αργότερα τιμήθηκε ως «Δίκαιος των Εθνών» επειδή μαζί με τον πατέρα του έκρυψαν και έσωσαν μια οικογένεια Εβραίων. 

Επιμέλεια: Book Press

Οι εκδόσεις Καστανιώτη ανακοίνωσαν τον θάνατό του και, με μια αναλυτική ανακοίνωση για τη ζωή και το έργο του, αποχαιρετούν «με βαθιά οδύνη την κορυφαία φυσιογνωμία των γραμμάτων και των τεχνών, τον σπουδαίο συγγραφέα Αλέξη Πάρνη, ο οποίος έφυγε από τη ζωή σε ηλικία ενενήντα εννέα ετών, αφήνοντάς μας ως παρακαταθήκη ένα πρότυπο ζωής και ένα σημαντικό έργο διεθνώς αναγνωρισμένο».

Πολέμησε από τις τάξεις του ΕΑΜ στην Αντίσταση, ενώ πολλά χρόνια αργότερα ο Αλέξης Πάρνης τιμήθηκε ως «Δίκαιος των Εθνών» επειδή μαζί με τον πατέρα του έκρυψαν και έσωσαν μια εβραϊκή οικογένεια. 

alexis parnis neosΟ Aλέξης Πάρνης (κατά κόσμον Σωτήρης Λεωνιδάκης) γεννήθηκε το 1924 στον Πειραιά. Το 1942 αποφοίτησε από το Α΄ Γυμνάσιο (Ιωνίδειο Σχολή), όταν η Ελλάδα βρισκόταν κάτω απ’ τη ναζιστική κατοχή. Πριν ακόμα οργανωθεί στην εαμική Aντίσταση, έκρυψε και έσωσε μαζί με τον πατέρα του μια εβραϊκή οικογένεια. Για την πράξη τους αυτή το Ίδρυμα Γιαν Βάνσεν τίμησε και τους δύο μεταγενέστερα με τον τίτλο «Δίκαιος των Eθνών».

Από το 1949 ώς το 1962 έζησε στη Σοβιετική Ένωση ως πολιτικός πρόσφυγας

Σε ηλικία είκοσι χρόνων, ο Aλέξης Πάρνης πήρε μέρος ως καπετάνιος εφεδρικού ελασίτικου λόχου στην τελευταία μάχη εναντίον των Γερμανών στο Περιστέρι (Γέφυρα Kολοκυνθούς, 12/9/1944). Στα Δεκεμβριανά τραυματίστηκε σοβαρά, πολεμώντας την αγγλική επέμβαση. Την περίοδο 1945-1948 βρέθηκε πολιτικός πρόσφυγας στο Ρουμπίκ και στο Μπούλγκες.

Στη συνέχεια υπηρέτησε στον Δημοκρατικό Στρατό ως πολεμικός ανταποκριτής. Απ’ το 1949 ώς το 1962 έζησε στην ΕΣΣΔ. Φοίτησε στο Λογοτεχνικό Ινστιτούτο Μαξίμ Γκόρκι της Μόσχας όπου, όταν ήταν πρωτοετής φοιητής γνώρισε τον Ναζίμ Χικμέτ. 

Θεατρικός συγγραφέας, μυθιστοριογράφος και μεταφράστης, έγραψε και τα σενάρια μεγάλων τηλεοπτικών επιτυχιών

Το 1954 δημοσίευσε στο λογοτεχνικό περιοδικό Νόβι Μιρ το μεγάλο επικό ποίημά του Μπελογιάννης, για το οποίο τον επόμενο χρόνο τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο Ποίησης στο Φεστιβάλ Βαρσοβίας. Η κριτική επιτροπή που τον βράβευσε αποτελούνταν από τους: Πάμπλο Νερούντα (πρόεδρος), Ναζίμ Χικμέτ, Νικόλα Γκιλιέν, Ουόρις Ίβενς κ.ά. Το όνομά του πέρασε στη Μεγάλη Σοβιετική Εγκυκλοπαίδεια.

Η ιστορία για το πώς γράφτηκε το ποίημα έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον ενώ αποκαλύπτεται ότι η συμβολή του Χικμέτ υπήρξε καθοριστική. Την διηγήθηκε το 2009 ο Αλέξης Πάρνης στον δημοσιογράφο Απόστολο Φωτιάδη σε μια συνέντευξη για την εφημερίδα «Καθημερινή».

Το 2009 έλεγε στην «Καθημερινή»: «Δεν ήμουν πολύ καλός σπουδαστής. Αλλά υπάρχει μια συγκινητική ιστορία με το ποίημα «Μπελογιάννης». Η εστία όπου μέναμε οι φοιτητές ήταν έξι ώρες πήγαιν’ έλα. Ημουν και αρκετά μεγαλύτερος και δεν κόλλαγα στο κλίμα της εστίας. «Κανόνισε, μου λέει ο Χικμέτ, να δεις τον διευθυντή να σε φέρει κάπου στη Μόσχα». Πραγματικά με έφεραν σε ένα δωμάτιο δίπλα στη βιβλιοθήκη όπου έμεναν τρεις τραυματίες πολέμου. Ήταν πολύ καλά πλάσματα, λάτρευαν την Ελλάδα και τους αντάρτες, αλλά η ζωή μαζί τους ήταν αφόρητη. Ήταν από το μέτωπο τα παιδιά, είχαν και την προδιάθεση των Ρώσων, έπιναν από το πρωί ως το βράδυ. Ήταν αδύνατον να γράψεις εκεί μέσα. Μου λέει λοιπόν ο Χικμέτ: «Δεν λες στον Ζαχαριάδη να σου νοικιάσει ένα δωμάτιο, αφού σου έχει αναθέσει να γράψεις τον Μπελογιάννη; Πώς να δουλέψεις σε αυτές τις συνθήκες;». Ντράπηκα πολύ, εγώ σπούδαζα με υποτροφία στη Μόσχα, όταν οι παράνομοι στην Αθήνα δεν είχαν υπόγειο να κοιμηθούν και πηγαίνανε στο απόσπασμα, και να ζητάω και σπίτι από το κόμμα… «Δεν το κάνω», του λέω.

Να απλώς το λέω τώρα, ότι εκεί γράφτηκε ο «Μπελογιάννης», με τα λεφτά του Χικμέτ…»

»Ύστερα από δέκα μέρες με παίρνει η γυναίκα του: «Έχει μια φίλη ο Χικμέτ με ένα θαυμάσιο σπίτι στη πλατεία Μαγιακόφσκι, της οποίας ο σύζυγος έχει πεθάνει και τα παιδιά λείπουν, εάν θες να πας να μείνεις εκεί, αφού και αυτή δεν θέλει να είναι μόνη», μου λέει. Και πήγα. Το 1989 με καλεί η Ένωση Συγγραφέων για ένα μήνα ως επίσημο επισκέπτη. Κάπου συνάντησα τον μεταφραστή του Χικμέτ και πάνω στη κουβέντα μου λέει: «Ξέρεις, Αλέξη, ο Χικμέτ πλήρωνε ενοίκιο τότε για το δωμάτιο, με μόνο όρο να μη μάθεις τίποτα για να μη σηκωθείς και φύγεις». Ο Χικμέτ είχε πεθάνει το 1965, τόσα χρόνια μετά κάτι ήθελα να κάνω όταν το έμαθα, αλλά τι; Να απλώς το λέω τώρα ότι εκεί γράφτηκε ο «Μπελογιάννης», με τα λεφτά του Χικμέτ…».

Το 1960 ανέβηκε στο «Μάλι Τεάτρ» της Μόσχας το θεατρικό έργο του Το νησί της Αφροδίτης, το οποίο παιζόταν για δύο χρόνια σε 175 θέατρα της ΕΣΣΔ και των υπόλοιπων Λαϊκών Δημοκρατιών. Το 1963 παρουσιάστηκε και στην Ελλάδα από την Κυβέλη στο ΚΘΒΕ, ενώ το 1969 έγινε ταινία με πρωταγωνίστρια την Κατίνα Παξινού.

«Ο Διορθωτής πρέπει να γίνει υποχρεωτικό ανάγνωσμα για όλους τους επαναστάτες στη Γη».

Το 1966, έχοντας πλέον επαναπατριστεί, ο Αλέξης Πάρνης παρουσίασε το σατιρικό μυθιστόρημα Ο Διορθωτής. Το έργο μεταφράστηκε το 1981 στα αγγλικά και ο κριτικός Τόμας Χάιντ σημείωνε στη Σάντει Τέλεγκραφ: «Ο Διορθωτής πρέπει να γίνει υποχρεωτικό ανάγνωσμα για όλους τους επαναστάτες στη Γη».

Το 1967 ανέβηκε στο Θέατρο Ο’ Νιλ, στο Πλέι Χάουζ της Μασαχουσέτης, το δράμα του Λεωφόρος Πάστερνακ. Οι κρίσεις για το έργο, το σκηνοθέτη και τους ηθοποιούς ήταν εγκωμιαστικές. «Η Λεωφόρος Πάστερνακ έχει κάτι από τη δύναμη που αλλάζει το πεπρωμένο, τη δύναμη να επηρεάζει τους ανθρώπους με ένα άμεσο σοφό τρόπο». Μερικά χρόνια αργότερα, Η Λεωφόρος Πάστερνακ κυκλοφόρησε και σε μυθιστορηματική εκδοχή.

Άλλα έργα του Πάρνη: Μια Πράγα στον καθένα, Ο Κινηματίας, Ο Μαφιόζος, Η οδύσσεια των διδύμων (μυθιστορήματα), Σπορά Ελπίδας (νουβέλες), Φτερά Ικάρου, Λευκή Κηλίδα, Ανοιχτός Λογαριασμός (θεατρικά) κ.ά. Βιβλία του και θεατρικά του έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες: ρωσικά, αγγλικά, κινεζικά, γαλλικά, γερμανικά, πολωνικά, τσεχικά, βουλγαρικά κ.ά. Ο ίδιος έχει ανθολογήσει κι έχει μεταφράσει σημαντικούς Ρώσους ποιητές στον τόμο Ανθολογία ρωσικής ποίησης.

Επίσης, έγραψε τα σενάρια σε τηλεοπτικές σειρές που γνώρισαν τεράστια απήχηση: «Λεηλασία μιας ζωής» (1978) και «Το φως του αυγερινού» (1981).

Από τις Εκδόσεις Καστανιώτη κυκλοφορούν τα βιβλία του: Ο ρυθμός του κόσμου (2018), Ο άλλος εμφύλιος (2014), Γεια χαρά, Νίκος (2011), Η οδύσσεια των διδύμων (2009). Σε e-book κυκλοφορεί ο τόμος με τίτλο «Ρώσικη τριλογία» που περιλαμβάνει τα έργα: Διορθωτής, Λεωφόρος Πάστερνακ και Μια Πράγα στον καθένα.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Το τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και οι εκδόσεις Κίχλη διοργανώνουν εκδήλωση για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καχτίτση στην Πάτρα.

Επιμέλεια: Book Press

Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, στις 20:00, το ...

Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Από το χειρόγραφο της «Φάτα Μοργκάνα» στα κιάλια και το ναυτικό του καπέλο

Το αρχείο Καββαδία στα Γενικά Αρχεία του Κράτους – Από το χειρόγραφο της «Φάτα Μοργκάνα» στα κιάλια και το ναυτικό του καπέλο

Τα Γενικά Αρχεία του Κράτους απέκτησαν το αρχείο του Νίκου Καββαδία, αναλαμβάνοντας την επιστημονική καταλογογράφηση, την τεκμηρίωση, τη συντήρηση, τη φύλαξη, την ανάδειξη και την ψηφιοποίηση του αρχείου, ώστε το υλικό να καταστεί προσβάσιμο στο κοινό και την ερευνητική κοινότητα.

...
microMEGA: 30 χρόνια, 100 τομίδια – Μικρά σε έκταση κείμενα μεγάλων συγγραφέων, από τον Κικέρωνα στον Τολστόι

microMEGA: 30 χρόνια, 100 τομίδια – Μικρά σε έκταση κείμενα μεγάλων συγγραφέων, από τον Κικέρωνα στον Τολστόι

Από το 1996 τα ολιγοσέλιδα τομίδια της σειράς microMEGA των εκδόσεων Ροές έχουν χωρέσει στο μικρό σχήμα τους εκατό κείμενα μεγάλων συγγραφέων, ενώ παράλληλα μεγαλώνει και η σειρά microMEGA/Λογοτεχνία.

Επιμέλεια: Book Press

Οι εκδόσεις Ροές...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

«Οι Δωσίλογοι» του Μενέλαου Χαραλαμπίδη από την ομάδα elephas tiliensis – Ωμός ρεαλισμός για να κλείσει το κενό της ιστορικής μνήμης

Για την παράσταση «Οι Δωσίλογοι» της θεατρικής ομάδας elephas tiliensis βασισμένης στο ομώνυμο βιβλίο του Μενέλαου Χαραλαμπίδη, που ανεβαίνει στο Θέατρο του Νέου Κόσμου.

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Είδα, στο Θέατρο «Χώρα», τη δραματοποίηση των e...

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Νίκος Καχτίτσης: Εκδήλωση στην Πάτρα για τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του

Το τμήμα Φιλολογίας του Πανεπιστημίου Πατρών και οι εκδόσεις Κίχλη διοργανώνουν εκδήλωση για τα εκατό χρόνια από τη γέννηση του Νίκου Καχτίτση στην Πάτρα.

Επιμέλεια: Book Press

Την Τετάρτη 11 Νοεμβρίου 2026, στις 20:00, το ...

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

«Το πέμπτο παιδί» της Ντόρις Λέσινγκ (μυθιστόρημα) – Ο ξένος, μέσα στο σπίτι του

Για το μυθιστόρημα της Ντόρις Λέσινγκ (Doris Lessing) «Το πέμπτο παιδί» (μτφρ. Έφη Τσιρώνη, εκδ. Διόπτρα). Εικόνα: Από την ταινία του Ρίτσαρντ Ντόνερ «Η προφητεία» (1976).

Γράφει η Φανή Χατζή

Μετά από αρκετά χρόνια που παρέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Δεν βλέπω όνειρα συνήθως» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Ηλία Μαγκλίνη «Δεν βλέπω όνειρα συνήθως – Γράμματα του Χάρρυ στη Ρετζίνα», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Παιδικές σκηνές ...

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

«Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη» της Κωνσταντίνας Κατρακάζου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Κωνσταντίνας Κατρακάζου «Από τον πόλεμο βγαίνεις ζωντανός μόνο από τύχη», το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 10 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Βρέθηκε τεσσεράμισι χρόνια μα...

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

«Πατρότητα» του Μιχάλη Σπέγγου (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μιχάλη Σπέγγου «Πατρότητα», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Επίμετρο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Είμαι ο Αχιλλέας Χάριγκτον. Γεννήθηκα και ζω στην Κέρκυρα, αλλά έζησα ένα ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τι διαβάζουμε τώρα; Τρία καλά αστυνομικά, νέα και κλασικά μυστήρια

Τρία καλά αστυνομικά μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν πρόσφατα: Φώτης Δούσος, Γιάννης Μαρής, Αντόνιο Μαντσίνι. Αντισυμβατικοί αστυνομικοί, αδικία και δωσιλογισμός σε λιτή αφήγηση και μεσογειακό νουάρ για το δικαίωμα στην αυτοδικία. ©istock

Επιλογή-παρουσίαση: Χ...

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Τι διαβάζουμε τώρα; Βιβλία φεμινιστικής και κουίρ θεωρίας

Σημαντικά βιβλία που διευρύνουν τη συζήτηση για τον φεμινισμό, τη σχέση της γλώσσας με το φύλο και τη σεξουαλικότητα αλλά και το πόσο [δεν θα έπρεπε να] μας αλλάζει το γήρας.

Επιλογή-παρουσίαση: Φανή Χατζή

...

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Από τον μπαμπούλα στον Μεσημερά, από τον Δράκουλα στους βουρκόλακες: Πέντε καλά βιβλία ελληνικού λαογραφικού τρόμου

Φαντάσματα, μπαμπούλες και βρικόλακες της ελληνικής επαρχίας: Πέντε καλά λογοτεχνικά βιβλία λαογραφικού τρόμου που κυκλοφόρησαν πρόσφατα. Εικόνα: Από τη συλλογή «Η χτυπημένη και άλλες ιστορίες με φαντάσματα» (εκδ. Ροές), παραλλαγή της κεντρικής εικόνας.

Επιλογή-παρουσίαση: ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΦΑΚΕΛΟΙ