julio cortazar 2

Ο Julio Cortázar, Αργεντίνος πεζογράφος, ποιητής και μεταφραστής –βαθιά επηρεασμένος από τον Borges–, έπλασε κόσμους όπου οι νόμοι της πραγματικότητας ανατρέπονται από το σουρεαλιστικό και το φανταστικό στοιχείο. Τα έργα του άλλαξαν την πορεία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με σπουδαιότερο παράδειγμα το σύνθετο μυθιστόρημά του με τίτλο «Κουτσό» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera) – κατά πολλούς το αριστούργημά του.

Επιμέλεια: Book Press

Ακολουθεί ο δεκάλογος του Χούλιο Κορτάσαρ, οι δέκα σημαντικότερες συμβουλές του προς φερέλπιδες συγγραφείς.

1. Πρώτο μάθημα: δεν υπάρχουν κανόνες.

Δεν πρέπει να προσποιούμαστε πως ένας συγγραφέας μπορεί να γράψει μια ιστορία μόνο εφόσον γνωρίζει τους λογοτεχνικούς κανόνες… Δεν υπάρχουν κανόνες· το πολύ πολύ, να μιλήσουμε για απόψεις, για ορισμένες σταθερές που απλώς δίνουν μια συγκεκριμένη δομή στην ιστορία.

2. Κάθε ιστορία είναι μια σύνθεση.

Όλα έχουν να κάνουν […] με μια ζωντανή σύνθεση, δηλαδή με μια συνθετική ζωή, κάτι σαν τον κυματισμό στην επιφάνεια του νερού μέσα σε ένα ποτήρι, δηλαδή μια φευγαλέα διατάραξη της μονιμότητας. Παρόλο που στον κινηματογράφο, όπως και στη λογοτεχνία, η δημιουργία ενός σύνθετου κόσμου επιτυγχάνεται χάρη στην ανάπτυξη κάποιων επιμέρους στοιχείων που συσσωρεύονται μαζί, κάτι που μπορεί να ολοκληρωθεί ακόμα και με αργούς ρυθμούς, ακόμα και στο τέλος μιας ιστορίας, σε μια φωτογραφία ή σε μια φωτογραφική έκθεση ισχύει το αντίστροφο, καθώς ο φωτογράφος ή ο αφηγητής αναγκάζεται να επιλέξει και να απομονώσει μια εικόνα ή ένα γεγονός που είναι σημαντικό.

3. Το μυθιστόρημα κερδίζει πάντα χάρη στους πόντους, ενώ το διήγημα κερδίζει με νοκ-άουτ.

Είναι αλήθεια, καθώς ένα μυθιστόρημα δημιουργεί προοδευτικά διάφορα συναισθήματα στον αναγνώστη, ενώ μια καλή ιστορία πρέπει να είναι ξεκάθαρη, άμεση, ακριβής από την αρχή. Μην παίρνετε και τόσο κυριολεκτικά αυτή τη συμβουλή, γιατί ο καλός αφηγητής μπορεί να είναι και ικανότατος μπόξερ, και πολλές από τις αρχικές του γροθιές μπορεί να φαίνονται αναποτελεσματικές ενώ, στην πραγματικότητα, να αποδυναμώνουν την άμυνα του αντιπάλου. Πάρτε ένα πολύ σπουδαίο διήγημα και μελετήστε την πρώτη του σελίδα. Θα εκπλαγώ εάν βρείτε έστω ένα διακοσμητικό στοιχείο.

Αυτό που υπάρχει είναι η μυστηριώδης και απόλυτη σύνδεση μεταξύ ενός συγκεκριμένου συγγραφέα και ενός συγκεκριμένου θέματος σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μια σύνδεση που μπορεί να επιτευχθεί αργότερα και με τους αναγνώστες…

4. Στη λογοτεχνία δεν υπάρχουν καλοί και κακοί χαρακτήρες, καλά και κακά θέματα, υπάρχει μόνο καλή και κακή διαχείριση ενός θέματος.

Δεν είναι κακό εάν οι χαρακτήρες σας δεν είναι ενδιαφέροντες, ακόμη και μια πέτρα αποκτά ενδιαφέρον σε μια ιστορία του Χένρι Τζέιμς ή του Φραντς Κάφκα […] Ένα θέμα μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον για έναν συγγραφέα και αδιάφορο για κάποιον άλλον· ένα θέμα μπορεί να ενδιαφέρει πολύ κάποιον αναγνώστη και να κουράσει κάποιον άλλον. Εν ολίγοις, μπορεί να ειπωθεί πως δεν υπάρχουν θέματα που να είναι αντικειμενικά σημαντικά ή ασήμαντα. Αυτό που υπάρχει είναι η μυστηριώδης και απόλυτη σύνδεση μεταξύ ενός συγκεκριμένου συγγραφέα και ενός συγκεκριμένου θέματος σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μια σύνδεση που μπορεί να επιτευχθεί αργότερα και με τους αναγνώστες…

5. Το θέμα κάθε ιστορίας σχετίζεται και με άλλα θέματα: βρείτε τα!

Το σημαντικότερο στοιχείο μιας ιστορίας φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με τη διαχείριση του κεντρικού θέματος, με την επιλογή ενός πραγματικού ή υποτιθέμενου γεγονότος που έχει να κάνει με πολλά άλλα πράγματα [...] Έτσι ένα φρικιαστικό εγχώριο επεισόδιο μπορεί να μας πει πράγματα για την κατάσταση των ανθρώπων μιας χώρας, μπορεί να γίνει σύμβολο μιας ολόκληρης κοινωνικής τάξης. Οι ιστορίες της Κάθριν Μάνσφιλντ, του Τσέχοφ, είναι σημαντικές γιατί κάτι σκάει μέσα τους καθώς τις διαβάζουμε και προσφέρουν ένα διάλλειμα από την πραγματικότητα, που όμως μας ταξιδεύει πολύ μακριά, πέρα από την ίδια την ιστορία. […] Το νόημα ενός μυθιστορήματος σχετίζεται με την έννοια της έντασης, την ένταση που κρύβει το ίδιο το θέμα αλλά και η διαχείριση του θέματος, η τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη ενός θέματος. Με βάση την ικανότητα διαχείρισης, γίνεται ο διαχωρισμός του καλού και του μέτριου συγγραφέα.

6. Κάθε ιστορία κρύβει μέσα της έναν δικό της κόσμο.

Ο Horacio Quiroga επισημαίνει στον δεκάλογο του: «Να σκέφτεστε συνεχώς ότι το ενδιαφέρον μιας ιστορίας προκύπτει από τον μικρόκοσμο των χαρακτήρων σας – κάλλιστα θα μπορούσατε να ήσασταν κι εσείς ένας από αυτούς. Ειδάλλως δεν υπάρχει ζωή στην ιστορία σας».

7. Η ιστορία πρέπει να έχει ζωή πέρα από τον συγγραφέα της.

Όταν γράφω μια ιστορία, ενστικτωδώς επιδιώκω να τη βλέπω ως κάτι ξένο, ακόμα και για εμένα που είμαι ο δημιουργός της, να τη βλέπω να αποκτάει τη δική της ζωή, θέλω ο αναγνώστης μου να αποκτάει το συναίσθημα ότι διαβάζει κάτι που γεννιέται χάρη σε αυτόν, για αυτόν, μέσα σε αυτόν, χωρίς να αισθάνεται την παρουσία του δημιουργού.

8. Ο αφηγητής μιας ιστορίας δεν πρέπει να αφήνει τους χαρακτήρες εκτός της ιστορίας για πολύ.

Ανέκαθεν με εκνεύριζαν οι ιστορίες που οι χαρακτήρες μένουν για λίγο στην αφάνεια, ενώ ο αφηγητής εξηγεί (στην καλύτερη περίπτωση απλώς εξηγεί, χωρίς πολλές δημιουργικές παρεμβάσεις) τις λεπτομέρειες ή την πορεία από τη μια κατάσταση στην άλλη. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση αποτελεί την ευκολότερη και πιθανώς την καλύτερη λύση για αυτό το πρόβλημα, καθώς η αφήγηση και η δράση είναι ένα και το αυτό […] Στις τριτοπρόσωπες αφηγήσεις μου, ανέκαθεν προσπαθούσα να μην παρεκκλίνω από την αυστηρή καταγραφή των γεγονότων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ασκώ κιόλας κριτική για όσα διαδραματίζονται. Πάντως, μου φαίνεται ματαιόδοξο να θες να παρέμβεις σε μια ιστορία με τρόπο έντονο και να μην αρκείσαι απλώς στην αφήγησή της.

Θέλω ο αναγνώστης μου να αποκτάει το συναίσθημα ότι διαβάζει κάτι που γεννιέται χάρη σε αυτόν, για αυτόν, μέσα σε αυτόν, χωρίς να αισθάνεται την παρουσία του δημιουργού.

9. Να προσέχετε πώς χρησιμοποιείτε τα φανταστικά στοιχεία στις ιστορίες σας.

Η γέννηση μιας ιστορίας και ενός ποιήματος είναι πάντα η ίδια, προκύπτει από μια ξαφνική αποξένωση, από μια αλλαγή στην «κανονικότητα» της συνείδησης. […] Μόνο η στιγμιαία αλλοίωση της κανονικότητας δημιουργεί το φανταστικό, οπότε είναι απαραίτητο το φανταστικό στοιχείο να μην υπερβαίνει το ρεαλιστικό στοιχείο. […] Τα χειρότερα έργα αυτού του είδους είναι τα έργα που επιλέγουν το αντίστροφο, αντικαθιστούν πλήρως το συνηθισμένο με το φανταστικό, χρησιμοποιώντας αλόγιστα τα υπερφυσικά στοιχεία.

10. Να είστε επαγγελματίες.

Για να προκαλέσετε στον αναγνώστη τα συναισθήματα που νιώθατε καθώς γράφατε την ιστορία, πρέπει να είστε επαγγελματίες, να στοχεύετε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία της ατμόσφαιρας που χαρακτηρίζει κάθε σπουδαία ιστορία, εκείνης της ατμόσφαιρας που αναγκάζει τον αναγνώστη να συνεχίσει να διαβάζει, που τραβάει την προσοχή του, που απομονώνει τον αναγνώστη από όλα όσα συμβαίνουν γύρω του και μετά, αφού τελειώσει η ιστορία, τον επανασυνδέει με την πραγματικότητα, προσφέροντάς του μια νέα, εμπλουτισμένη, βαθιά οπτική των πραγμάτων. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η απαγωγή του αναγνώστη από την πραγματικότητα είναι η υιοθέτηση ενός συγγραφικού ύφους βασισμένου στην ένταση, ενός ύφους που αλλάζει την πραγματικότητα χωρίς να την αλλοιώνει […] Η ένταση της πλοκής καθώς και η εσωτερική ένταση προκύπτουν μόνο αν είστε επαγγελματίες.

Βρείτε τα βιβλία του συγγραφέα εδώ.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων δίνει βραβεία και υποδέχεται τα νέα μέλη της στο Μέγαρο Μουσικής

Η Εταιρεία Συγγραφέων διοργανώνει την Τετάρτη, 7 Δεκεμβρίου 2022, στον Πολυχώρο του Συλλόγου Οι Φίλοι της Μουσικής (Μέγαρο Μουσικής Αθηνών) την τελετή απονομής των Βραβείων 2022 της Εταιρείας Συγγραφέων. Στην ίδια εκδήλωση η Εταιρεία θα καλωσορίσει τα νέα μέλη της και θα παρουσιάσει το Ημερολόγιό της για το 2023 με ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Γιάννης Ξανθόπουλος: «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου»

Γιάννης Ξανθόπουλος: «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου»

Ο σκηνοθέτης Γιάννης Ξανθόπουλος μας συστήθηκε με το αστυνομικό μυθιστόρημα «Το τελευταίο κορίτσι», που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τόπος. «Οι ιστορίες μου γεννιούνται από σπόρους που σπάρθηκαν σε ανύποπτο χρόνο μέσα μου και κάποια στιγμή ξεπηδάει ένα βλαστάρι που χρειάζεται πότισμα για να αναπτυχθεί», σημ...

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Παρουσίαση του βιβλίου «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη» του Ιδρύματος Αικατερίνης Λασκαρίδη

Το Ίδρυμα Αικατερίνης Λασκαρίδη, παρουσιάζει την Πέμπτη 15 Δεκεμβρίου 2022 και ώρα 19.00, την τελευταία του έκδοση «Πολεμικό Ναυτικό – Ιστορία & Τέχνη». Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο στον χώρο του Μεγάρου της Παλιάς Βουλής, Σταδίου 13. Στην κεντρική εικόνα, το Θωρηκτό Αβέρωφ, ζωγ...

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Ψηφίστηκε από τη Βουλή ο νέος νόμος για τα πνευματικά δικαιώματα

Θετική εξέλιξη για τον κλάδο του βιβλίου και για τα πνευματικά δικαιώματα στη χώρα μας. 

Επιμέλεια: Book Press

Στις 22 Νοεμβρίου ψηφίσθηκε από τη Βουλή ο νόμος 4996/2022 για τα πνευματικά δικαιώματα, ο οποίος ενσωματώνει τις Οδηγίες (ΕΕ) 789/...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ