julio cortazar 2

Ο Julio Cortázar, Αργεντίνος πεζογράφος, ποιητής και μεταφραστής –βαθιά επηρεασμένος από τον Borges–, έπλασε κόσμους όπου οι νόμοι της πραγματικότητας ανατρέπονται από το σουρεαλιστικό και το φανταστικό στοιχείο. Τα έργα του άλλαξαν την πορεία της παγκόσμιας λογοτεχνίας, με σπουδαιότερο παράδειγμα το σύνθετο μυθιστόρημά του με τίτλο «Κουτσό» (μτφρ. Αχιλλέας Κυριακίδης, εκδ. Opera) – κατά πολλούς το αριστούργημά του.

Επιμέλεια: Book Press

Ακολουθεί ο δεκάλογος του Χούλιο Κορτάσαρ, οι δέκα σημαντικότερες συμβουλές του προς φερέλπιδες συγγραφείς.

1. Πρώτο μάθημα: δεν υπάρχουν κανόνες.

Δεν πρέπει να προσποιούμαστε πως ένας συγγραφέας μπορεί να γράψει μια ιστορία μόνο εφόσον γνωρίζει τους λογοτεχνικούς κανόνες… Δεν υπάρχουν κανόνες· το πολύ πολύ, να μιλήσουμε για απόψεις, για ορισμένες σταθερές που απλώς δίνουν μια συγκεκριμένη δομή στην ιστορία.

2. Κάθε ιστορία είναι μια σύνθεση.

Όλα έχουν να κάνουν […] με μια ζωντανή σύνθεση, δηλαδή με μια συνθετική ζωή, κάτι σαν τον κυματισμό στην επιφάνεια του νερού μέσα σε ένα ποτήρι, δηλαδή μια φευγαλέα διατάραξη της μονιμότητας. Παρόλο που στον κινηματογράφο, όπως και στη λογοτεχνία, η δημιουργία ενός σύνθετου κόσμου επιτυγχάνεται χάρη στην ανάπτυξη κάποιων επιμέρους στοιχείων που συσσωρεύονται μαζί, κάτι που μπορεί να ολοκληρωθεί ακόμα και με αργούς ρυθμούς, ακόμα και στο τέλος μιας ιστορίας, σε μια φωτογραφία ή σε μια φωτογραφική έκθεση ισχύει το αντίστροφο, καθώς ο φωτογράφος ή ο αφηγητής αναγκάζεται να επιλέξει και να απομονώσει μια εικόνα ή ένα γεγονός που είναι σημαντικό.

3. Το μυθιστόρημα κερδίζει πάντα χάρη στους πόντους, ενώ το διήγημα κερδίζει με νοκ-άουτ.

Είναι αλήθεια, καθώς ένα μυθιστόρημα δημιουργεί προοδευτικά διάφορα συναισθήματα στον αναγνώστη, ενώ μια καλή ιστορία πρέπει να είναι ξεκάθαρη, άμεση, ακριβής από την αρχή. Μην παίρνετε και τόσο κυριολεκτικά αυτή τη συμβουλή, γιατί ο καλός αφηγητής μπορεί να είναι και ικανότατος μπόξερ, και πολλές από τις αρχικές του γροθιές μπορεί να φαίνονται αναποτελεσματικές ενώ, στην πραγματικότητα, να αποδυναμώνουν την άμυνα του αντιπάλου. Πάρτε ένα πολύ σπουδαίο διήγημα και μελετήστε την πρώτη του σελίδα. Θα εκπλαγώ εάν βρείτε έστω ένα διακοσμητικό στοιχείο.

Αυτό που υπάρχει είναι η μυστηριώδης και απόλυτη σύνδεση μεταξύ ενός συγκεκριμένου συγγραφέα και ενός συγκεκριμένου θέματος σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μια σύνδεση που μπορεί να επιτευχθεί αργότερα και με τους αναγνώστες…

4. Στη λογοτεχνία δεν υπάρχουν καλοί και κακοί χαρακτήρες, καλά και κακά θέματα, υπάρχει μόνο καλή και κακή διαχείριση ενός θέματος.

Δεν είναι κακό εάν οι χαρακτήρες σας δεν είναι ενδιαφέροντες, ακόμη και μια πέτρα αποκτά ενδιαφέρον σε μια ιστορία του Χένρι Τζέιμς ή του Φραντς Κάφκα […] Ένα θέμα μπορεί να είναι πολύ ενδιαφέρον για έναν συγγραφέα και αδιάφορο για κάποιον άλλον· ένα θέμα μπορεί να ενδιαφέρει πολύ κάποιον αναγνώστη και να κουράσει κάποιον άλλον. Εν ολίγοις, μπορεί να ειπωθεί πως δεν υπάρχουν θέματα που να είναι αντικειμενικά σημαντικά ή ασήμαντα. Αυτό που υπάρχει είναι η μυστηριώδης και απόλυτη σύνδεση μεταξύ ενός συγκεκριμένου συγγραφέα και ενός συγκεκριμένου θέματος σε μια συγκεκριμένη χρονική στιγμή, μια σύνδεση που μπορεί να επιτευχθεί αργότερα και με τους αναγνώστες…

5. Το θέμα κάθε ιστορίας σχετίζεται και με άλλα θέματα: βρείτε τα!

Το σημαντικότερο στοιχείο μιας ιστορίας φαίνεται να σχετίζεται άμεσα με τη διαχείριση του κεντρικού θέματος, με την επιλογή ενός πραγματικού ή υποτιθέμενου γεγονότος που έχει να κάνει με πολλά άλλα πράγματα [...] Έτσι ένα φρικιαστικό εγχώριο επεισόδιο μπορεί να μας πει πράγματα για την κατάσταση των ανθρώπων μιας χώρας, μπορεί να γίνει σύμβολο μιας ολόκληρης κοινωνικής τάξης. Οι ιστορίες της Κάθριν Μάνσφιλντ, του Τσέχοφ, είναι σημαντικές γιατί κάτι σκάει μέσα τους καθώς τις διαβάζουμε και προσφέρουν ένα διάλλειμα από την πραγματικότητα, που όμως μας ταξιδεύει πολύ μακριά, πέρα από την ίδια την ιστορία. […] Το νόημα ενός μυθιστορήματος σχετίζεται με την έννοια της έντασης, την ένταση που κρύβει το ίδιο το θέμα αλλά και η διαχείριση του θέματος, η τεχνική που χρησιμοποιήθηκε για την ανάπτυξη ενός θέματος. Με βάση την ικανότητα διαχείρισης, γίνεται ο διαχωρισμός του καλού και του μέτριου συγγραφέα.

6. Κάθε ιστορία κρύβει μέσα της έναν δικό της κόσμο.

Ο Horacio Quiroga επισημαίνει στον δεκάλογο του: «Να σκέφτεστε συνεχώς ότι το ενδιαφέρον μιας ιστορίας προκύπτει από τον μικρόκοσμο των χαρακτήρων σας – κάλλιστα θα μπορούσατε να ήσασταν κι εσείς ένας από αυτούς. Ειδάλλως δεν υπάρχει ζωή στην ιστορία σας».

7. Η ιστορία πρέπει να έχει ζωή πέρα από τον συγγραφέα της.

Όταν γράφω μια ιστορία, ενστικτωδώς επιδιώκω να τη βλέπω ως κάτι ξένο, ακόμα και για εμένα που είμαι ο δημιουργός της, να τη βλέπω να αποκτάει τη δική της ζωή, θέλω ο αναγνώστης μου να αποκτάει το συναίσθημα ότι διαβάζει κάτι που γεννιέται χάρη σε αυτόν, για αυτόν, μέσα σε αυτόν, χωρίς να αισθάνεται την παρουσία του δημιουργού.

8. Ο αφηγητής μιας ιστορίας δεν πρέπει να αφήνει τους χαρακτήρες εκτός της ιστορίας για πολύ.

Ανέκαθεν με εκνεύριζαν οι ιστορίες που οι χαρακτήρες μένουν για λίγο στην αφάνεια, ενώ ο αφηγητής εξηγεί (στην καλύτερη περίπτωση απλώς εξηγεί, χωρίς πολλές δημιουργικές παρεμβάσεις) τις λεπτομέρειες ή την πορεία από τη μια κατάσταση στην άλλη. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση αποτελεί την ευκολότερη και πιθανώς την καλύτερη λύση για αυτό το πρόβλημα, καθώς η αφήγηση και η δράση είναι ένα και το αυτό […] Στις τριτοπρόσωπες αφηγήσεις μου, ανέκαθεν προσπαθούσα να μην παρεκκλίνω από την αυστηρή καταγραφή των γεγονότων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι δεν ασκώ κιόλας κριτική για όσα διαδραματίζονται. Πάντως, μου φαίνεται ματαιόδοξο να θες να παρέμβεις σε μια ιστορία με τρόπο έντονο και να μην αρκείσαι απλώς στην αφήγησή της.

Θέλω ο αναγνώστης μου να αποκτάει το συναίσθημα ότι διαβάζει κάτι που γεννιέται χάρη σε αυτόν, για αυτόν, μέσα σε αυτόν, χωρίς να αισθάνεται την παρουσία του δημιουργού.

9. Να προσέχετε πώς χρησιμοποιείτε τα φανταστικά στοιχεία στις ιστορίες σας.

Η γέννηση μιας ιστορίας και ενός ποιήματος είναι πάντα η ίδια, προκύπτει από μια ξαφνική αποξένωση, από μια αλλαγή στην «κανονικότητα» της συνείδησης. […] Μόνο η στιγμιαία αλλοίωση της κανονικότητας δημιουργεί το φανταστικό, οπότε είναι απαραίτητο το φανταστικό στοιχείο να μην υπερβαίνει το ρεαλιστικό στοιχείο. […] Τα χειρότερα έργα αυτού του είδους είναι τα έργα που επιλέγουν το αντίστροφο, αντικαθιστούν πλήρως το συνηθισμένο με το φανταστικό, χρησιμοποιώντας αλόγιστα τα υπερφυσικά στοιχεία.

10. Να είστε επαγγελματίες.

Για να προκαλέσετε στον αναγνώστη τα συναισθήματα που νιώθατε καθώς γράφατε την ιστορία, πρέπει να είστε επαγγελματίες, να στοχεύετε, μεταξύ άλλων, στη δημιουργία της ατμόσφαιρας που χαρακτηρίζει κάθε σπουδαία ιστορία, εκείνης της ατμόσφαιρας που αναγκάζει τον αναγνώστη να συνεχίσει να διαβάζει, που τραβάει την προσοχή του, που απομονώνει τον αναγνώστη από όλα όσα συμβαίνουν γύρω του και μετά, αφού τελειώσει η ιστορία, τον επανασυνδέει με την πραγματικότητα, προσφέροντάς του μια νέα, εμπλουτισμένη, βαθιά οπτική των πραγμάτων. Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθεί η απαγωγή του αναγνώστη από την πραγματικότητα είναι η υιοθέτηση ενός συγγραφικού ύφους βασισμένου στην ένταση, ενός ύφους που αλλάζει την πραγματικότητα χωρίς να την αλλοιώνει […] Η ένταση της πλοκής καθώς και η εσωτερική ένταση προκύπτουν μόνο αν είστε επαγγελματίες.

Βρείτε τα βιβλία του συγγραφέα εδώ.

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

Αυτό είναι αναλυτικά το ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων αλλά και θεματικών συζητήσεων που θα λάβουν χώρα στη διάρκεια των πέντε ημερών, 29 Ιουνίου - 3 Ιουλίου, στο 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων. 

Επιμέλεια: Book Press

Πρόγραμμα Εκ...

«Μην βασίζεστε σε κόλπα και σε συγγραφικά ευρήματα»: Οι δεκατρείς συγγραφικές συμβουλές του Ρέιμοντ Κάρβερ

«Μην βασίζεστε σε κόλπα και σε συγγραφικά ευρήματα»: Οι δεκατρείς συγγραφικές συμβουλές του Ρέιμοντ Κάρβερ

Ο Raymond Carver ήταν Αμερικανός συγγραφέας και ποιητής. Ο Carver, «ο Αμερικανός Τσέχωφ», όπως τον έχουν χαρακτηρίσει, άνοιξε νέους δρόμους στο είδος του διηγήματος, αφήνοντας το στίγμα του στη σύγχρονη πεζογραφία. Οι ήρωές του είναι μοναχικοί, συχνά αλκοολικοί και περιθωριοποιημένοι, πρώην σύζυγοι, πρώην εργαζόμενο...

«Ανηφοράς»: Φεστιβάλ στη λογοτεχνική στράτα του Ψηλορείτη

«Ανηφοράς»: Φεστιβάλ στη λογοτεχνική στράτα του Ψηλορείτη

«Ανηφοράς»: με επίκεντρο τη λογοτεχνία, τις τέχνες και τις επιστήμες, μια νέα ομάδα έρχεται να εμπλουτίσει την πολιτιστική ζωή των Ανωγείων διευρύνοντας παράλληλα τον προβληματισμό σε θέματα γενικότερης απήχησης και ενδιαφέροντος.

Της Ιωάννας Σπηλιοπούλου

...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ιστορίες από την «Πολιτεία» των βιβλίων: Ο Μάνος Κοντολέων θυμάται...

Ένα πορτρέτο του βιβλιοπωλείου «Πολιτεία» πολυπρισματικό, φιλοτεχνημένο από τις αφηγήσεις και τις ιστορίες συγγραφέων και μεταφραστών. Σήμερα, ο συγγραφέας Μάνος Κοντολέων.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η σχέση όλων μας με την ανάγνω...

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων: Αναλυτικό πρόγραμμα εκδηλώσεων και συζητήσεων

Αυτό είναι αναλυτικά το ιδιαίτερα πλούσιο πρόγραμμα εκδηλώσεων αλλά και θεματικών συζητήσεων που θα λάβουν χώρα στη διάρκεια των πέντε ημερών, 29 Ιουνίου - 3 Ιουλίου, στο 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων. 

Επιμέλεια: Book Press

Πρόγραμμα Εκ...

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

«Ίνκουμπους» του Βαγγέλη Γιαννίση – Θρίλερ για γερά στομάχια

Για το αστυνομικό μυθιστόρημα «Ίνκουμπους», του Βαγγέλη Γιαννίση (εκδ. Διόπτρα).

Της Κατερίνα Σιδέρη

Το Ίνκουμπους του Βαγγέλη Γιαννίση αποτελεί τη συνέχεια μιας σειράς βιβλίων μυστηρίου και θρίλερ του συγγραφέα, με κεντρικό ήρωά τους τον επιθεωρητή Άντερς. Τούτη τη φορά ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...
«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

«Το τραγούδι της γοργόνας» της Σαρµέιν Κλιφτ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο της Charmian Clift «Το τραγούδι της γοργόνας» (μτφρ. Φωτεινή Πίπη), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 9 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Κάλυμνος μας αποκαλύφθηκε σταδιακά. Εκ π...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 30 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ