abdulrazak gurnah

Πέμπτη μεσημέρι 7 Οκτωβρίου ο συνταξιούχος καθηγητής πανεπιστημίου Αμπντουλραζάκ Γκούρνα βρίσκεται στην κουζίνα του σπιτιού του στο Μπράιτον όταν δέχεται ένα τηλεφώνημα που αρχικά πιστεύει πως είναι φάρσα. Η φήμη πως «παίζει» για το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν του είναι άγνωστη, αλλά δεν το περιμένει. Λίγα μόλις λεπτά αφού έχει ενημερωθεί επισήμως και αρμοδίως, δίνει μια πρώτη σύντομη αλλά περιεκτική και διαυγέστατη συνέντευξη για τον ιστότοπο του Βραβείου Νόμπελ. 

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα 

Γεννημένος το 1948 στο τότε Σουλτανάτο της Ζανζιβάρης και σήμερα Τανζανία, έφυγε πρόσφυγας από τη χώρα του στις αρχές της δεκαετίας του '60. Σπούδασε, έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κεντ όπου δίδαξε Αγγλική και Μεταποικιακή Λογοτεχνία, και άρχισε να εκδίδει τα βιβλία του, διηγήματα, μυθιστορήματα αλλά και δοκίμια, από την δεκαετία του 1980. Κορυφαία αναγνώρισή του, μέχρι το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2021, η συμμετοχή στη βραχεία λίστα του Booker το 1994 με το μυθιστόρημα Paradise. Ασχολείται με την αποικιοκρατία, με το τι σημαίνει να είσαι πρόσφυγας και συνολικότερα με το θέμα της ταυτότητας. Στην Αμερική, όπου δεν έχει καν εκδότη, έχει κάνει ελάχιστες πωλήσεις, ενώ στη Γαλλία ορισμένα βιβλία του που κάποτε κυκλοφόρησαν είναι εξαντλημένα. Στην Ελλάδα δεν τον έχουμε ανακαλύψει (ακόμα). 

Η απομαγνητοφώνηση της τηλεφωνικής συνέντευξης που παραχώρησε στον Άνταμ Σμιθ, Chief Scientific Officer of Nobel Prize Outreach, αναρτήθηκε στον επίσημο ιστότοπο των Βραβείων Νόμπελ.

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα: Γεια

Άνταμ Σμιθ: Γεια σας, μιλάω με τον Αμπντουλραζάκ Γκούρνα;

Α.Γκ: Ναι, ναι, μιλάτε.

Α.Σ: Γεια, το όνομά μου…

Α.Γκ: Μόλις τώρα έβλεπα την ανακοίνωση στον υπολογιστή μου, Ποιος είστε παρακαλώ;

Α.Σ: Το όνομά μου είναι Άνταμ Σμιθ. Τηλεφωνώ από τον ιστότοπο του Βραβείου Νόμπελ. Μπορείτε να μιλήσετε ή παρακολουθείτε την ανακοίνωση; Δεν θέλω να σας διακόψω.

Α.Γκ: Πώς θέλετε να το κάνουμε, έτσι κι αλλιώς δεν έχει νόημα να ακούσω τους δημοσιογράφους, είμαι βέβαιος ότι θα μιλήσω μαζί τους σύντομα.

Α.Σ: Αυτό ισχύει. Και αυτό είναι το ζήτημα, έτσι δεν είναι, ότι η ζωή για μια σύντομη περίοδο πρόκειται να αλλάξει. Θα γίνει κατακλυσμός. Πώς αισθάνεστε με αυτή την προοπτική;

Α.Γκ: Ακόμα το χωνεύω. Φαντάζομαι είναι αναπόφευκτο, πρόκειται για ένα τόσο μεγάλο βραβείο οπότε είναι αναπόφευκτο. Είμαι βέβαιος ότι θα βρω τον βηματισμό μου.

Α.Σ: Πώς το μάθατε;

Α.Γκ: Πήρε τηλέφωνο ο, με συγχωρείτε, ποιο είναι το όνομα του μόνιμου γραμματέα;

Α.Σ: Ματς Μαλμ.

Α.Γκ: Ακριβώς. Πήρε πριν από δέκα με δεκαπέντε λεπτά και σκέφτηκα ότι είναι φάρσα. Αλήθεια έτσι σκέφτηκα, Διότι όπως γνωρίζετε αυτά τα πράγματα κυκλοφορούν επί εβδομάδες ή και μήνες νωρίτερα για το ποιος τελικά θα είναι, ποιοι είναι οι υποψήφιοι. Δεν είναι κάτι που το είχα στο μυαλό μου, απλώς σκεφτόμουν “αναρωτιέμαι ποιος θα το πάρει”.

Α.Σ: Έτσι είναι. Χρειάστηκε να σας πείσει. Πώς σας έπεισε;

Α.Γκ: Συνέχισε να μιλάει ήρεμα και εγώ…, και μετά μου είπε για μένα και για τον ιστότοπο, τον ιστότοπο της Σουηδικής Ακαδημίας και είπα “θα μπω να δω σε λίγο αλλά πείτε μου λίγο περισσότερα”. Συνέχισε να μιλάει με ηρεμία και νομίζω πως προς το τέλος εγώ ακόμη σκεφτόμουν “θα περιμένω να το δω ή να το ακούσω”. Και αυτό ακριβώς κάνω αυτή τη στιγμή.

Α.Σ: Να το λοιπόν. Είναι αλήθεια.

Α.Γκ: Ναι, πράγματι. Πράγματι είναι.

Α.Σ: Ξέρετε, το Βραβείο Νόμπελ…

Α.Γκ: Με συγχωρείτε, άρχισαν τα τηλέφωνα.

Α.Σ: Προφανώς. Για αυτό προσπάθησα να σας μιλήσω τόσο γρήγορα. Κι ελπίζω να μην σας πειράζει να συνεχίζουμε για λίγα λεπτά, θα ήταν πολύ ωραίο.

Α.Γκ: Μπορώ να πω κάτι σε αυτόν που με καλεί;

Α.Σ: Και βέβαια μπορείτε, και βέβαια.

Α.Γκ: Γεια σας. Ναι, μόλις έμαθα τα νέα. Μιλάω με την Σουηδική Ακαδημία. Καλέστε με σε πέντε λεπτά. Αντίο. Ναι, είστε ακόμα εδώ; Ήταν το BBC.

Α.Σ: Ναι, βέβαια θα θέλουν να σας μιλήσουν όπως όλοι θα θέλουν να σας μιλήσουν. Η αναφορά στο σκεπτικό της Ακαδημίας λέει πως ασχολείστε με «τη μοίρα των προσφύγων» και το «ρεύμα μεταξύ πολιτισμών και ηπείρων». Είναι προφανώς μια ιδιαίτερη στιγμή τώρα καθώς βρισκόμαστε εν μέσω μιας προσφυγικής κρίσης. Μπορείτε όμως να μας πείτε πώς βλέπετε τις διαιρέσεις μεταξύ των πολιτισμών; Υπάρχουν τόσο πολλοί τρόποι για να ονομάσει κανείς τα πράγματα.

Ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι στην Ευρώπη, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη, πολλές ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να συμβιβαστούν με αυτό είναι, κοντολογίς, ένα είδος τσιγκουνιάς, λες και ό,τι υπάρχει δεν φτάνει για όλους.

Α.Γκ: Δεν θεωρώ πως αυτές οι διαιρέσεις είναι είτε διαρκείς είτε, κατά κάποιον τρόπο, ανυπέρβλητες. Οι άνθρωποι μετακινούνται σε όλο τον κόσμο. Πιστεύω πως είναι ένα φαινόμενο, ειδικότερα οι μετακινήσεις ανθρώπων από την Αφρική προς την Ευρώπη που είναι σχετικά καινούργιο φαινόμενο, ενώ βέβαια, το αντίστροφο, οι Ευρωπαίοι να φεύγουν κατά κύματα προς τον υπόλοιπο κόσμο δεν είναι καθόλου καινούργιο. Το βλέπουμε εδώ και αιώνες. Ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι στην Ευρώπη, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, δυσκολεύονται να συμβιβαστούν με αυτό είναι, κοντολογίς, ένα είδος τσιγκουνιάς, λες και ό,τι υπάρχει δεν φτάνει για όλους. Την ώρα που πολλοί από όσους καταφθάνουν έρχονται εξαιτίας μεγάλης ανάγκης και επειδή, ξεκάθαρα, έχουν κάτι να προσφέρουν. Δεν έρχονται με άδεια χέρια. Πολλοί από αυτούς είναι ταλαντούχοι άνθρωποι γεμάτοι ενέργεια που έχουν κάτι να δώσουν. Αυτός λοιπόν είναι ίσως ένας τρόπος να σκεφτούμε τα πράγματα. Δεν παίρνεις ανθρώπους λες και είναι απλώς κάτι τιποτένιοι, χτυπημένοι από την ανέχεια. Δείτε το σαν παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη αλλά και που μπορούν να συνεισφέρουν.

abdulrazak gurnah 2

Α.Σ: Σας ευχαριστώ πολύ, πραγματικά. Και κάτι ακόμη – κάθε χρόνο, την εβδομάδα των ανακοινώσεων, το Βραβείο Νόμπελ καλούν επιστήμονες και καλλιτέχνες. Οι επιστήμονες έχουν την τάση να περιγράφουν την δουλειά τους ως παιχνίδι, ως την χαρά της ανακάλυψης. Εσείς πως αισθάνεστε όταν γράφετε;

Α.Γκ: Αισθάνομαι χαρά όταν έχω τελειώσει! Αλλά, το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας έχει κάτι το παρορμητικό, το επιτακτικό. Ξέρετε, οι συγγραφείς γράφουν επί δεκαετίες, δεν μπορείς να το κάνεις αυτό αν το μισείς. Αλλά, φαντάζομαι πως είναι τόσο η χαρά του να κάνεις πράγματα, να δημιουργείς, να το κάνεις σωστά όσο και η χαρά να περνάς ένα μήνυμα, να δίνεις χαρά, να παρουσιάζεις θέσεις, απόψεις, να πείθεις, όλα αυτά τα πράγματα.

Α.Σ: Σας ευχαριστώ πολύ. Πρέπει να πω πως είστε εξαιρετικά διαυγής υπό συνθήκες πίεσης όταν όλος ο κόσμος προσπαθεί να μιλήσει μαζί σας αυτή τη στιγμή.

Α.Γκ: Οκ. Εντάξει, σας ευχαριστώ. Γεια σας.

Α.Σ: Ελπίζω να έχουμε και πάλι την ευκαιρία να συνομιλήσουμε. Για την ώρα συγχαρητήρια και σας ευχαριστώ.

Α.Γκ: Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...
Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Το Γαλλικό Ινστιτούτο τιμά τον Θόδωρο Αγγελόπουλο – Αναβολή λόγω καιρού...

Σήμερα, 24 Ιανουαρίου 2022, συμπληρώνονται 10 χρόνια από την ημέρα που ο Θόδωρος Αγγελόπουλος πέρασε στην αιωνιότητα, αφήνοντας για πάντα στραμμένους τους προβολείς στην πολυβραβευμένη διαδρομή του στην Έβδομη Τέχνη. Λόγω των έκτακτων καιρικών συνθηκών η εκδήλωση «Αφιέρωμα στο Θόδωρο Αγγελόπουλο» που είχε προγρ...

Πώς ο Νόρμαν Μέιλερ έγινε canceled μετά θάνατον

Πώς ο Νόρμαν Μέιλερ έγινε canceled μετά θάνατον

Ο εκδοτικός οίκος Random House, απ' όπου κυκλοφορούν τα περισότερα βιβλία του συγγραφέα, αρνήθηκε να εκδώσει νέο βιβλίο με κείμενα και συνεντεύξεις του Norman Mailer. Αιτία; Οι μομφές για τον «μισογυνισ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Τα «Κόκκινα φανάρια» ανάβουν τα queer φώτα τους στον Cartel Τεχνοχώρο

Μια παράσταση βασισμένη στα «Κόκκινα Φανάρια» του Αλέκου Γαλανού, στο CARTEL Τεχνοχώρος, στο Παλιό Μηχανουργείο στην περιοχή του Ρέντη (που έχει παραχωρηθεί από τη Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση). Κάθε Σάββατο & Κυριακή στις 21.00 και κάθε Δευτέρα στις 20.00 (από τη Δευτέρα 7 Φεβρουαρίου)

Επιμέλεια: B...

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Βιβλία που θα διαβάσουμε προσεχώς από τις εκδόσεις Κριτική

Το επόμενο διάστημα θα κυκλοφορήσουν από τις εκδόσεις Κριτική πολλά και ιδιαίτερα ενδιαφέροντα βιβλία, τόσο τίτλοι μεταφρασμένης και ελληνικής λογοτεχνίας, όσο και δοκίμια, μελέτες κ.ά. Δείτε τα αναλυτικά στο άρθρο που ακολουθεί. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

«Το αντίδωρο», της Μαίρης Σπυριδογιαννάκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Μαίρης Σπυριδογιαννάκη «Το αντίδωρο – Αφού σκέφτομαι θετικά, γιατί μου πάνε όλα στραβά;» το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις «Η Τέχνη της Ζωής».

Επιμέλεια: Book Press

01 ...

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

«Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε», του Όλιβερ Χίλµες (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Oliver Hilmes «Η εξαφάνιση του δόκτορος Μίε» (μτφρ. Βασίλης Τσαλής), που κυκλοφορεί στις 19 Ιανουαρίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΚΑΘΗΓΗΤΗΣ ΔΡ ΒΙΚΤΟΡ ΜΙΛΕΡ-ΧΕΣ,
ΔΙΕΥΘΥΝΤΗΣ ΤΟΥ ΙΝΣΤΙΤΟΥΤΟΥ ...

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

«Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», του Γιώργου Πετράκη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση ενός αποσπάσματος από τη συλλογή τριών ιστοριών του Γιώργου Πετράκη «Τις Κυριακές που πετούν τα αεροπλάνα», η οποία θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Πληθώρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ο Μάρκου στέκεται πίσω απ’ τ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Πρόωρη άνοιξη: 21 Έλληνες συγγραφείς παρουσιάζουν τα νέα τους βιβλία

Δόκιμοι και καταξιωμένοι καθώς και νεότεροι συγγραφείς γράφουν για τα νέα τους βιβλία, τα οποία μόλις κυκλοφόρησαν ή αναμένεται να κυκλοφορήσουν προσεχώς.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ζητήσαμε από είκοσι έναν συγγραφείς –καταξιωμένους αλλά και νεότερους...

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Τα πιο feelgood βιβλία με σκηνικό βιβλιοπωλεία και βιβλιοθήκες

Οι βιβλιοθήκες και τα βιβλιοπωλεία, συχνά μάλιστα και τα ίδια τα βιβλία, γίνονται το κεντρικό θέμα σε πολλά μυθιστορήματα, που αποκτούν έτσι αυτόχρημα τον χαρακτηρισμό του «βιβλιοφιλικού» και έχουν ένα δικα...

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Μυθιστορήματα για την αμνησία: πώς οι διαταραχές μνήμης δίνουν υπέροχες ιστορίες

Ο ανθρώπινος νους και τα αχαρτογράφητα μονοπάτια του, η μνήμη και η λειτουργία της, από τα σπουδαιότερα μυστήρια της ανθρώπινης ύπαρξης, διερευνώνται τόσο από την επιστήμη όσο και από τη λογοτεχνία. Μια επιλογή λογοτεχνικών βιβλίων με θέμα την αμνησία ή διάφορες διαταραχές της μνήμης, στην πλειονότητά τους μυθι...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ