abdulrazak gurnah

Πέμπτη μεσημέρι 7 Οκτωβρίου ο συνταξιούχος καθηγητής πανεπιστημίου Αμπντουλραζάκ Γκούρνα βρίσκεται στην κουζίνα του σπιτιού του στο Μπράιτον όταν δέχεται ένα τηλεφώνημα που αρχικά πιστεύει πως είναι φάρσα. Η φήμη πως «παίζει» για το Νόμπελ Λογοτεχνίας δεν του είναι άγνωστη, αλλά δεν το περιμένει. Λίγα μόλις λεπτά αφού έχει ενημερωθεί επισήμως και αρμοδίως, δίνει μια πρώτη σύντομη αλλά περιεκτική και διαυγέστατη συνέντευξη για τον ιστότοπο του Βραβείου Νόμπελ. 

Επιμέλεια: Ελένη Κορόβηλα 

Γεννημένος το 1948 στο τότε Σουλτανάτο της Ζανζιβάρης και σήμερα Τανζανία, έφυγε πρόσφυγας από τη χώρα του στις αρχές της δεκαετίας του '60. Σπούδασε, έγινε καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κεντ όπου δίδαξε Αγγλική και Μεταποικιακή Λογοτεχνία, και άρχισε να εκδίδει τα βιβλία του, διηγήματα, μυθιστορήματα αλλά και δοκίμια, από την δεκαετία του 1980. Κορυφαία αναγνώρισή του, μέχρι το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2021, η συμμετοχή στη βραχεία λίστα του Booker το 1994 με το μυθιστόρημα Paradise. Ασχολείται με την αποικιοκρατία, με το τι σημαίνει να είσαι πρόσφυγας και συνολικότερα με το θέμα της ταυτότητας. Στην Αμερική, όπου δεν έχει καν εκδότη, έχει κάνει ελάχιστες πωλήσεις, ενώ στη Γαλλία ορισμένα βιβλία του που κάποτε κυκλοφόρησαν είναι εξαντλημένα. Στην Ελλάδα δεν τον έχουμε ανακαλύψει (ακόμα). 

Η απομαγνητοφώνηση της τηλεφωνικής συνέντευξης που παραχώρησε στον Άνταμ Σμιθ, Chief Scientific Officer of Nobel Prize Outreach, αναρτήθηκε στον επίσημο ιστότοπο των Βραβείων Νόμπελ.

Αμπντουλραζάκ Γκούρνα: Γεια

Άνταμ Σμιθ: Γεια σας, μιλάω με τον Αμπντουλραζάκ Γκούρνα;

Α.Γκ: Ναι, ναι, μιλάτε.

Α.Σ: Γεια, το όνομά μου…

Α.Γκ: Μόλις τώρα έβλεπα την ανακοίνωση στον υπολογιστή μου, Ποιος είστε παρακαλώ;

Α.Σ: Το όνομά μου είναι Άνταμ Σμιθ. Τηλεφωνώ από τον ιστότοπο του Βραβείου Νόμπελ. Μπορείτε να μιλήσετε ή παρακολουθείτε την ανακοίνωση; Δεν θέλω να σας διακόψω.

Α.Γκ: Πώς θέλετε να το κάνουμε, έτσι κι αλλιώς δεν έχει νόημα να ακούσω τους δημοσιογράφους, είμαι βέβαιος ότι θα μιλήσω μαζί τους σύντομα.

Α.Σ: Αυτό ισχύει. Και αυτό είναι το ζήτημα, έτσι δεν είναι, ότι η ζωή για μια σύντομη περίοδο πρόκειται να αλλάξει. Θα γίνει κατακλυσμός. Πώς αισθάνεστε με αυτή την προοπτική;

Α.Γκ: Ακόμα το χωνεύω. Φαντάζομαι είναι αναπόφευκτο, πρόκειται για ένα τόσο μεγάλο βραβείο οπότε είναι αναπόφευκτο. Είμαι βέβαιος ότι θα βρω τον βηματισμό μου.

Α.Σ: Πώς το μάθατε;

Α.Γκ: Πήρε τηλέφωνο ο, με συγχωρείτε, ποιο είναι το όνομα του μόνιμου γραμματέα;

Α.Σ: Ματς Μαλμ.

Α.Γκ: Ακριβώς. Πήρε πριν από δέκα με δεκαπέντε λεπτά και σκέφτηκα ότι είναι φάρσα. Αλήθεια έτσι σκέφτηκα, Διότι όπως γνωρίζετε αυτά τα πράγματα κυκλοφορούν επί εβδομάδες ή και μήνες νωρίτερα για το ποιος τελικά θα είναι, ποιοι είναι οι υποψήφιοι. Δεν είναι κάτι που το είχα στο μυαλό μου, απλώς σκεφτόμουν “αναρωτιέμαι ποιος θα το πάρει”.

Α.Σ: Έτσι είναι. Χρειάστηκε να σας πείσει. Πώς σας έπεισε;

Α.Γκ: Συνέχισε να μιλάει ήρεμα και εγώ…, και μετά μου είπε για μένα και για τον ιστότοπο, τον ιστότοπο της Σουηδικής Ακαδημίας και είπα “θα μπω να δω σε λίγο αλλά πείτε μου λίγο περισσότερα”. Συνέχισε να μιλάει με ηρεμία και νομίζω πως προς το τέλος εγώ ακόμη σκεφτόμουν “θα περιμένω να το δω ή να το ακούσω”. Και αυτό ακριβώς κάνω αυτή τη στιγμή.

Α.Σ: Να το λοιπόν. Είναι αλήθεια.

Α.Γκ: Ναι, πράγματι. Πράγματι είναι.

Α.Σ: Ξέρετε, το Βραβείο Νόμπελ…

Α.Γκ: Με συγχωρείτε, άρχισαν τα τηλέφωνα.

Α.Σ: Προφανώς. Για αυτό προσπάθησα να σας μιλήσω τόσο γρήγορα. Κι ελπίζω να μην σας πειράζει να συνεχίζουμε για λίγα λεπτά, θα ήταν πολύ ωραίο.

Α.Γκ: Μπορώ να πω κάτι σε αυτόν που με καλεί;

Α.Σ: Και βέβαια μπορείτε, και βέβαια.

Α.Γκ: Γεια σας. Ναι, μόλις έμαθα τα νέα. Μιλάω με την Σουηδική Ακαδημία. Καλέστε με σε πέντε λεπτά. Αντίο. Ναι, είστε ακόμα εδώ; Ήταν το BBC.

Α.Σ: Ναι, βέβαια θα θέλουν να σας μιλήσουν όπως όλοι θα θέλουν να σας μιλήσουν. Η αναφορά στο σκεπτικό της Ακαδημίας λέει πως ασχολείστε με «τη μοίρα των προσφύγων» και το «ρεύμα μεταξύ πολιτισμών και ηπείρων». Είναι προφανώς μια ιδιαίτερη στιγμή τώρα καθώς βρισκόμαστε εν μέσω μιας προσφυγικής κρίσης. Μπορείτε όμως να μας πείτε πώς βλέπετε τις διαιρέσεις μεταξύ των πολιτισμών; Υπάρχουν τόσο πολλοί τρόποι για να ονομάσει κανείς τα πράγματα.

Ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι στην Ευρώπη, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη, πολλές ευρωπαϊκές χώρες δυσκολεύονται να συμβιβαστούν με αυτό είναι, κοντολογίς, ένα είδος τσιγκουνιάς, λες και ό,τι υπάρχει δεν φτάνει για όλους.

Α.Γκ: Δεν θεωρώ πως αυτές οι διαιρέσεις είναι είτε διαρκείς είτε, κατά κάποιον τρόπο, ανυπέρβλητες. Οι άνθρωποι μετακινούνται σε όλο τον κόσμο. Πιστεύω πως είναι ένα φαινόμενο, ειδικότερα οι μετακινήσεις ανθρώπων από την Αφρική προς την Ευρώπη που είναι σχετικά καινούργιο φαινόμενο, ενώ βέβαια, το αντίστροφο, οι Ευρωπαίοι να φεύγουν κατά κύματα προς τον υπόλοιπο κόσμο δεν είναι καθόλου καινούργιο. Το βλέπουμε εδώ και αιώνες. Ο λόγος για τον οποίο πιστεύω ότι στην Ευρώπη, πολλοί άνθρωποι στην Ευρώπη, σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες, δυσκολεύονται να συμβιβαστούν με αυτό είναι, κοντολογίς, ένα είδος τσιγκουνιάς, λες και ό,τι υπάρχει δεν φτάνει για όλους. Την ώρα που πολλοί από όσους καταφθάνουν έρχονται εξαιτίας μεγάλης ανάγκης και επειδή, ξεκάθαρα, έχουν κάτι να προσφέρουν. Δεν έρχονται με άδεια χέρια. Πολλοί από αυτούς είναι ταλαντούχοι άνθρωποι γεμάτοι ενέργεια που έχουν κάτι να δώσουν. Αυτός λοιπόν είναι ίσως ένας τρόπος να σκεφτούμε τα πράγματα. Δεν παίρνεις ανθρώπους λες και είναι απλώς κάτι τιποτένιοι, χτυπημένοι από την ανέχεια. Δείτε το σαν παροχή βοήθειας σε ανθρώπους που έχουν ανάγκη αλλά και που μπορούν να συνεισφέρουν.

abdulrazak gurnah 2

Α.Σ: Σας ευχαριστώ πολύ, πραγματικά. Και κάτι ακόμη – κάθε χρόνο, την εβδομάδα των ανακοινώσεων, το Βραβείο Νόμπελ καλούν επιστήμονες και καλλιτέχνες. Οι επιστήμονες έχουν την τάση να περιγράφουν την δουλειά τους ως παιχνίδι, ως την χαρά της ανακάλυψης. Εσείς πως αισθάνεστε όταν γράφετε;

Α.Γκ: Αισθάνομαι χαρά όταν έχω τελειώσει! Αλλά, το μεγαλύτερο μέρος της διαδικασίας έχει κάτι το παρορμητικό, το επιτακτικό. Ξέρετε, οι συγγραφείς γράφουν επί δεκαετίες, δεν μπορείς να το κάνεις αυτό αν το μισείς. Αλλά, φαντάζομαι πως είναι τόσο η χαρά του να κάνεις πράγματα, να δημιουργείς, να το κάνεις σωστά όσο και η χαρά να περνάς ένα μήνυμα, να δίνεις χαρά, να παρουσιάζεις θέσεις, απόψεις, να πείθεις, όλα αυτά τα πράγματα.

Α.Σ: Σας ευχαριστώ πολύ. Πρέπει να πω πως είστε εξαιρετικά διαυγής υπό συνθήκες πίεσης όταν όλος ο κόσμος προσπαθεί να μιλήσει μαζί σας αυτή τη στιγμή.

Α.Γκ: Οκ. Εντάξει, σας ευχαριστώ. Γεια σας.

Α.Σ: Ελπίζω να έχουμε και πάλι την ευκαιρία να συνομιλήσουμε. Για την ώρα συγχαρητήρια και σας ευχαριστώ.

Α.Γκ: Σας ευχαριστώ, σας ευχαριστώ πολύ. Ευχαριστώ.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Συνεργασία των εκδόσεων Τόπος με το Ινστιτούτο mέta: Τα δύο πρώτα βιβλία κυκλοφορούν

Συνεργασία των εκδόσεων Τόπος με το Ινστιτούτο mέta: Τα δύο πρώτα βιβλία κυκλοφορούν

Την νέα εκδοτική σειρά, την οποία πρόσφατα εγκαινίασαν από κοινού, παρουσίασαν σε συνέντευξη Τύπου τη Δευτέρα 14 Νοεμβρίου το Κέντρο Μετακαπιταλιστικού Πολιτισμού (mέta) και οι Εκδόσεις Τόπος. Προϊόν της συνεργασίας αυτής αποτελούν δύο βιβλία που ήδη κυκλοφορούν: «Χωρίς αφεντικά» του Michael Albert και «Το Πρεκαριάτ...

Παρουσίαση του βιβλίου του Μελέτη Η. Μελετόπουλου «Παναγιώτης Κανελλόπουλος – Ο πολιτικός, ο διανοούμενος και η εποχή του» στην Παλιά Βουλή

Παρουσίαση του βιβλίου του Μελέτη Η. Μελετόπουλου «Παναγιώτης Κανελλόπουλος – Ο πολιτικός, ο διανοούμενος και η εποχή του» στην Παλιά Βουλή

Οι Εκδόσεις Καπόν σας καλούν στην παρουσίαση του βιβλίου του Μελέτη Η. Μελετόπουλου «Παναγιώτης Κανελλόπουλος – Ο πολιτικός, ο διανοούμενος και η εποχή του», το Σάββατο 26 Νοεμβρίου 2022 στις 19:00 στο Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, Παλιά Βουλή, Σταδίου 13, Πλ. Κολοκοτρώνη, Αθήνα. 

Επιμέλεια: ...

«Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας»: Ένα βιβλίο και μία ταινία για την Αθήνα στη Στέγη

«Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας»: Ένα βιβλίο και μία ταινία για την Αθήνα στη Στέγη

Συζήτηση με αφορμή ένα βιβλίο και μια ταινία για την Αθήνα, που θα παρουσιαστούν την Παρασκευή 25 Νοεμβρίου, στη Μικρή Σκηνή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση. Πρόκειται για το βιβλίο της Ιωάννας Θεοχαροπούλου «Χτίστες, νοικοκυρές και η οικοδόμηση της σύγχρονης Αθήνας» (εκδόσεις του Ιδρύματος Ωνάση) και το ομότιτλ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

«Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» των Νάντλερ & Σαπίρο (κριτική) – «Πώς η φιλοσοφία μπορεί να μας σώσει από τον εαυτό μας»

Για το βιβλίο των Στίβεν Νάντλερ και Λόρενς Σαπίρο [Steven Nadler, Lawrence Shapiro] «Όταν οι καλοί άνθρωποι σκέφτονται λάθος» (μτφρ. Παρασκευή Παπαδοπούλου, εκδ.Διόπτρα) –  ένα βιβλίο για το τι κάνει πολλούς καλοπροέραιτους ανθρώπους να σκέφτονται εντελώς λάθος και πώς μπορούμε (αν μπορούμε) να τους αλλάξ...

Ηλίας Μπιστολάς: «Ένα μικρό βιβλίο που καταπιάνεται με μεγάλα θέματα»

Ηλίας Μπιστολάς: «Ένα μικρό βιβλίο που καταπιάνεται με μεγάλα θέματα»

Πρόσφατα ο Ηλίας Μπιστολάς μας συστήθηκε με το μυθιστόρημα «Χώμα στα μάτια, στα αυτιά, στο στόμα» (εκδ. Τόπος), «ένα σχετικά μικρό σε έκταση βιβλίο το οποίο καταπιάνεται με μεγάλα θέματα».

Επιμέλεια: Λεωνίδας Καλούσης

Με ποια λόγια θα συστήνατε...

Καζούο Ισιγκούρο: «Γράφω όπως θα έγραφε ένας τραγουδοποιός»

Καζούο Ισιγκούρο: «Γράφω όπως θα έγραφε ένας τραγουδοποιός»

Ο νομπελίστας Kazuo Ishiguro μίλησε στον Guardian για τη συλλογή διηγημάτων του με τίτλο «Νυχτωδίες», που κυκλοφορεί στα ελληνικά από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Αργυρώς Μαντόγλου.

Επιμέλεια: Book Press

Ο βραβευμένο...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

«Το σκοτάδι παραμένει» των Γουίλιαμ ΜακΊλβανι & Ίαν Ράνκιν (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Γουίλιαμ ΜακΊλβανι [William McIlvanney], το οποίο ολοκλήρωσε ο Ίαν Ράνκιν [Ian Rankin] «Το σκοτάδι παραμένει» (μτφρ. Χίλντα Παπαδημητρίου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ