to kalokairi ths karmen

Για την ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή «Το καλοκαίρι της Κάρμεν». Τολμηρό φιλμ που όμως δεν πέφτει σε κλισέ και ανούσια δράματα. 

Γράφει η Φανή Χατζή

«Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι η απόλυτα καλοκαιρινή ταινία, ιδανική για ένα χαλαρό βραδάκι σε κάποιο αγαπημένο θερινό σινεμά. Εντάσσοντας το κουίρ στοιχείο τόσο στην πλοκή της όσο και στη δομή της, χωρίς να είναι ωστόσο το θέμα της, η ταινία του Ζαχαρία Μαυροειδή φέρνει μια φρεσκάδα και πολυχρωμία που συχνά λείπει από τον σύγχρονο ελληνικό κινηματογράφο.

Μια ταινία μέσα σε μια ταινία

Ο Δημοσθένης και ο Νικήτας είναι δύο καλοί φίλοι που έχουν επισκεφτεί τα Λιμανάκια της Βάρκιζας για να περάσουν μια δροσερή μέρα στη θάλασσα μέσα στην καρδιά του καλοκαιριού. Ο Νικήτας, πρώην ηθοποιός που έγινε σκηνοθέτης, πασχίζει να γράψει ένα σενάριο που του παρήγγειλε ένας Γάλλος παραγωγός και ο Δημοσθένης, άλλοτε συμφοιτητής του Νικήτα στη θεατρική σχολή και νυν δημόσιος υπάλληλος, προτίθεται να τον βοηθήσει. Όσο λιάζονται στο βραχώδες σκηνικό, προσπαθώντας να βρουν μια ιδέα που να υπηρετεί το «άρωμα ελληνικού καλοκαιριού» που ζητήθηκε, τους έρχεται η ιδέα να βασιστούν στα πραγματικά γεγονότα ενός περασμένου καλοκαιριού.

Καθώς οι δύο κολλητοί οραματίζονται το ενδεχόμενο σενάριο, αυτό «ζωντανεύει» μπροστά μας και βλέπουμε τις σκηνές που θα αποτελούσαν το κινηματογραφικό Καλοκαίρι της Κάρμεν. Η ταινία που παρεμβάλλεται έχει ως πρωταγωνιστή τον Δημοσθένη, ο οποίος εκείνο το καλοκαίρι χώρισε με τον Πάνο μετά από μια μακροχρόνια σχέση. Μετά τον χωρισμό τους, ο Δημοσθένης χρειάστηκε να κάνει babysitting στο σκυλάκι του πρώην του, την Κάρμεν, την οποία κατέληξε να υιοθετεί. Εκείνο ήταν και το καλοκαίρι στο οποίο ο Δημοσθένης και ο Νικήτας θα συνέγραφαν ένα σενάριο, τις Αδερφές, κάτι που πήγε πίσω λόγω της ασθένειας του πατέρα του Δημοσθένη.

Κανένα κυκλαδίτικο νησί, και καθόλου λευκό και μπλε δεν στολίζει το σκηνικό της εγκιβωτισμένης ταινίας. Η πλοκή εκτυλίσσεται στο αστικό πεδίο, στις τσιμεντένιες γωνιές της Αθήνας και στο εσωτερικό τριών σπιτιών.

«Άρωμα καλοκαιριού»

Το καλοκαίρι που αποφασίζουν να μετουσιώσουν σε σενάριο δε θυμίζει σε τίποτα το τυπικό «κινηματογραφικό» ελληνικό καλοκαίρι. Κανένα κυκλαδίτικο νησί, και καθόλου λευκό και μπλε δεν στολίζει το σκηνικό της εγκιβωτισμένης ταινίας. Η πλοκή εκτυλίσσεται στο αστικό πεδίο, στις τσιμεντένιες γωνιές της Αθήνας και στο εσωτερικό τριών σπιτιών, το γεμάτο φυτά μοντέρνο σπίτι του Δημοσθένη, το ασφυκτικά γεμάτο με βιβλία κλασικό σπίτι του Πάνου και το «μαμαδίστικης» αισθητικής σπίτι των γονιών του Δημοσθένη.

to kalokairi ths karmen3

Μολονότι η υποθετική ταινία που δημιουργείται ενώπιόν μας εμφανίζει ενδιαφέρον, ο πραγματικός παλμός της ταινίας χτυπά στο αφηγηματικό παρόν, όσο ο Δημοσθένης και ο Νικήτας τη φαντάζονται και τη συγγράφουν. Και είναι αυτό το παρόν που ειρωνικά βρίσκει τους δύο επίδοξους «σεναριογράφους» σε ένα άκρως καλοκαιρινό σκηνικό, σε μια παραλία γυμνιστών. Τα Λιμανάκια, ένα τοπόσημο για την ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα της Αθήνας, καθώς και η ενδιαφέρουσα ανθρωπογεωγραφία τους, με τους ηδονοβλεψίες, τα ζευγαράκια, το «ψωνιστήρι» και τις καλτ φιγούρες καθίσταται διαρκώς αντικείμενο σχολιασμού από τους δύο πρωταγωνιστές, που δίνουν πραγματικό ρεσιτάλ ατάκας.

Ο Φιλντ και το κουίρ

Σύμμαχος (αλλά και αυστηρός κριτής) στην πορεία συγγραφής του σεναρίου είναι το βιβλίο του Φιλντ, το οποίο έχει φέρει ο Νικήτας στην παραλία για να τον καθοδηγεί. Ο λόγος, φυσικά, για το Σενάριο: Η τέχνη και η τεχνική (Οι βάσεις της σεναριογραφίας) (μτφρ Πολύκαρπος Πολυκάρπου, εκδ. Κάλβος), τη «βίβλο» των σεναριογράφων. Με βάση αυτό χωρίζουν την ταινία τους ώστε να ανταποκρίνεται στα στάδια του σεναρίου που ο Φιλντ υπαγορεύει. Στην προσπάθειά του να ακολουθήσει κατά γράμμα τις οδηγίες, ο ήρωας οδηγείται σε απανωτά αδιέξοδα και επιτρέπει στον Μαυροειδή ένα σχόλιο για τα αυστηρά όρια της σεναριακής δομής.

«Λες αυτό να είναι το plot point one;» αναρωτιέται ξανά και ξανά ο Νικήτας, αδυνατώντας να βρει τα κομβικά σημεία που κάθε ταινία χρειάζεται. Αργότερα θα αναρωτηθεί εάν ο ήρωάς τους αλλάζει, όπως πρέπει να συμβαίνει πάντα σε μια ταινία. Όσο βαθαίνει η συναισθηματική εμπλοκή του με την ιστορία που αφηγείται, τόσο μεγαλώνουν οι αμφιβολίες του περί του αν καταφέρνει να κινηθεί στις ράγες του εγχειριδίου που κρατάει στα χέρια του. Τα ευθύβολα ερωτήματα που θέτει ο Φιλντ απλώνουν ένα πέπλο αβεβαιότητας γύρω από την προσπάθεια του Νικήτα, που προσπαθεί παράλληλα να λαμβάνει υπόψη και τις ρητές απαιτήσεις του παραγωγού.

to kalokairi tis karmen4

Οι δύο δημιουργοί προσπαθούν να «χωρέσουν» και το κουίρ στοιχείο μέσα στην ταινία, διερωτώμενοι εάν αυτό είναι κάτι εφικτό. Ενώ η ταινία τους ξεκινά με τον χωρισμό, η ανασφάλεια τους οδηγεί στην εναλλακτική οδό της έναρξης με ένα πλάνο από το πανηγυρικό κλίμα του pride. Σε ένα άλλο σημείο οι ήρωες αναρωτιούνται εάν θα μπορούσε η ταινία τους να έχει πολύ γκέι σεξ και μέχρι ποιο βαθμό θα ήταν ανεκτό. Με έντονο χιούμορ και αυτοαναφορικότητα, ο Μαυροειδής σχολιάζει τα κακώς κείμενα της δημιουργικής διαδικασίας αλλά και τα τυχόν εμποδία που ορθώνονται για ένα ποιοτικό κουίρ σινεμά όταν η κινηματογραφική «γλώσσα» και οι «κανόνες» του σινεμά είναι τόσο ετεροκανονικά προσδιορισμένοι.

Τρυφερό σινεμά

Ο Μαυροειδής πάντως, δημιουργώντας δύο ισότιμους ήρωες στη δική του ταινία, ξεφεύγει από τον κανόνα που θέλει έναν κεντρικό ήρωα σε κάθε σενάριο. Κάποιες συμβάσεις όμως είναι αξιοποιήσιμες. Η πλοκή, επομένως, θα κινηθεί με τις συγκρούσεις, ένα ακόμα κομβικό στοιχείο κάθε είδους αφήγησης. Ο Νικήτας και ο Δημοσθένης διαφωνούν και οι ερμηνείες τους σχετικά με το παρελθόν αποκλίνουν. Καθώς κλιμακώνουν και οι δύο «ταινίες», ο νοηματικός πυρήνας και των δύο αποκαλύπτεται, προσφέροντας συγκινήσεις και στα δύο επίπεδα.

Η ταινία του Μαυροειδή καταφέρνει να διαρρήξει τα κλισέ, αποφεύγει τα δράματα και τις εξομολογήσεις και υμνεί με τον πιο τρυφερό τρόπο την ανδρική γκέι φιλία.

Μπορεί ο φιλόδοξος Νικήτας να αναζητά στον Ξαβιέ Ντολάν το πρότυπό του και η μουσική σκηνή που παρεμβάλλεται στην αφήγηση να παραπέμπει στο σινεμά του Πέδρο Αλμοδόβαρ, όμως το σενάριό που γράφει (μέσα στο σενάριο που επεξεργάζεται στο παρόν της αφήγησης) συνομιλεί με αυτούς τους σημαντικούς γκέι δημιουργούς και θεματικά, καθώς περιστρέφεται γύρω από την έννοια της απώλειας, της εγκατάλειψης και του τραύματος.

to kalokairi ths karmen2

Η ταινία του Μαυροειδή, από την άλλη, καταφέρνει να διαρρήξει τα κλισέ, αποφεύγει τα δράματα και τις εξομολογήσεις και υμνεί με τον πιο τρυφερό τρόπο την ανδρική γκέι φιλία. Οι δύο ηθοποιοί, μάλιστα, ο Γιώργος Τσιαντούλας και ο Ανδρέας Λαμπρόπουλος είναι τόσο ταιριαστοί που είναι δύσκολο να πιστέψεις ότι δεν ερμηνεύουν βασισμένοι στη δική τους φιλία. «Το Καλοκαίρι της Κάρμεν» είναι ένα ζωντανό και πηγαία διασκεδαστικό έργο, που δε φοβάται να αναμείξει την ευαισθησία του με μια φρέσκια και απελευθερωμένη καλλιτεχνική ματιά.

Η ΦΑΝΗ ΧΑΤΖΗ είναι μεταφράστρια, απόφοιτος του Μεταπτυχιακού Προγράμματος Αγγλικών και Αμερικανικών Σπουδών. 

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Το 1ο Φεστιβάλ Παλαιστινιακού Κινηματογράφου Κρήτης είναι γεγονός

Το 1ο Φεστιβάλ Παλαιστινιακού Κινηματογράφου Κρήτης είναι γεγονός

Το 1ο Φεστιβάλ Ανεξάρτητου Κινηματογράφου Παλαιστινιακών Ταινιών Κρήτης θα διεξανθεί από την Παρασκευή 5 Ιουλίου μέχρι και την Κυριακή 7 Ιουλίου. Δείτε το αναλυτικό πρόγραμμα των ταινιών και των χώρων προβολών.

Επιμέλεια: Book Press

Το 1ο Φεστιβάλ Παλα...

«Αποκατεστημένο» το έργο του Gregory Markopoulos στο Temenos στη Λυσσαρέα Αρκαδίας – προδημοσίευση του δοκιμίου του «Προς μια τέλεια τάξη»

«Αποκατεστημένο» το έργο του Gregory Markopoulos στο Temenos στη Λυσσαρέα Αρκαδίας – προδημοσίευση του δοκιμίου του «Προς μια τέλεια τάξη»

Με αφορμή τις προβολές από 27 μέχρι 30 Ιουνίου στο Temenos στη Λυσσαρέα της Αρκαδίας των αποκατεσταμένων Κύκλων (Orders) XV-XVIII του περίφημου φιλμ Ενιαίος (1947-91) του ελληνοαμερικανού κινηματογραφιστή Gregory Markopoulos (1928-1992), προδημοσιεύουμε την εισαγωγή του Σωκρ...

Γιατί αρέσει τόσο πολύ το Baby Reindeer;

Γιατί αρέσει τόσο πολύ το Baby Reindeer;

Σκέψεις με αφορμή την τηλεοπτική σειρά «Baby Reindeer» / «Μικρό Ταρανδάκι», η οποία συζητήθηκε όσο καμία άλλη τους τελευταίους μήνες.

Γράφει η Φανή Χατζή

Δεν έχει πάνω από δύο μήνες που κυκλοφόρησε στο Netflix η βρετανική σειρά «Baby Reindeer» («Μικρό ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

«Βίος και Πολιτεία»: Η Εύα Καραϊτίδη, εκδότρια της Εστίας, έρχεται στο Υπόγειο

Στο 48ο επεισόδιο της σειράς συζητήσεων στο Βιβλιοπωλείο της Πολιτείας με ανθρώπους από το χώρο του βιβλίου και της σκέψης, o Κώστας Κατσουλάρης συνομιλεί με την εκδότρια της Εστίας, Εύα Καραϊτίδη. Η συζήτηση θα μεταδοθεί, την Πέμπτη, 25 Ιουλίου, στις 7.00μμ.

Επιμέλεια: Book Press

...
Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Επιστρέφει τον Νοέμβρη η 3η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού

Αναβαθμισμένη, πλουσιότερη, υποσχόμενη και με πολλές εκπλήξεις θα είναι φέτος η Διεθνής Έκθεση Βιβλίου Λεμεσού, η οποία επιστρέφει για τρίτη χρονιά στους Χαρουπόμυλους Λαντίτη, από τις 22 μέχρι τις 24 Νοεμβρίου 2024.

Επιμέλεια: Book Press

Όπως δηλώνουν...

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Καλοκαίρι 2024: Γκουρογιάννης, Βανς, Κουτσί – Τρία επίκαιρα μυθιστορήματα

Τρία μυθιστορήματα που εφάπτονται με σημαντικές πλευρές της πραγματικότητας αυτού του δύσκολου καλοκαιριού. Κύπρος, αμερικανικές εκλογές, Παλαιστίνη. Τρία μυθιστορήματα που μας βοηθούν να εμβαθύνουμε σε μεγάλα γεγονότα, χωρίς να μας περιορίζουν σε αυτά.

Γράφει ο Κ.Β. Κατσ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

«Ο λαγός έχει λεφτά» του Τζον Απντάικ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση του επίμετρου του Γιώργου-Ίκαρου Μπαμπασάκη, από το μυθιστόρημα του Τζον Απντάικ [John Updike] «Ο λαγός έχει λεφτά» (μτφρ. Πάνος Τομαράς), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 12 Ιουλίου από τις εκδόσεις Οξύ.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Η Μεγάλη Αμερικανική βόλτα τε...

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

«Σκάβοντας εντός» του Χρήστου Β. Μασσαλά (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή πανεπιστημίου Ιωαννίνων, 
Χρήστου Β. Μασσαλά «Σκάβοντας εντός», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ξύπνησε μέσα μου η επιθ...

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

«Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» του Αλέξις Ραβέλο (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αστυνομικό μυθιστόρημα του Αλέξις Ραβέλο [Alexis Ravelo] «Οι σκληροί δεν διαβάζουν ποίηση» (μτφρ. Κρίτων Ηλιόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 25 Ιουνίου από τις εκδόσεις Τόπος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2ο ΚΕΦΑΛΑΙΟ

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα σύμφωνα με τους Νιου Γιορκ Τάιμς – Μεθοδολογία, σχόλια, διακρίσεις, τα 20 πρώτα

Τα 100 καλύτερα βιβλία του 21ου αιώνα, όπως ψηφίστηκαν από 503 μυθιστοριογράφους, συγγραφείς μη μυθοπλαστικών έργων, ποιητές, κριτικούς και άλλους βιβλιόφιλους – με την επιμέλεια των συντακτων του Book Review των Νew Υork Τimes. Έκπληξη; Οι γυναίκες συγγραφείς είναι, οριακά, περισσότερες από τους άντρες. 

...
50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

50 χρόνια από την εισβολή στην Κύπρο: 5 μυθιστορήματα που μιλούν για το ανεπούλωτο τραύμα

Στις 20 Ιουλίου συμπληρώνονται 50 χρόνια από τον Αττίλα Ι που αποτέλεσε την πρώτη πράξη της κυπριακής τραγωδίας. Επιλέγουμε πέντε μυθιστορήματα που εξετάζουν τα επίχειρα της Ιστορίας μέσα από το πρίσμα προσωπικών καταστροφών. Εικόνα στο κέντρο του άρθρου: © Doros Partasides. 

...
Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Θρίλερ στην καρδιά του καλοκαιριού: 13 μυθιστορήματα που ανεβάζουν την αδρεναλίνη

Σίριαλ κίλερς, πτώματα που ξεθάβονται τυχαία, ένοχα μυστικά που έρχονται από το παρελθόν, βία και αγωνία στο έπακρο. Επιλέγουμε 13 θρίλερ για τις καυτές ημέρες και νύχτες του καλοκαιριού. 

Γράφει ο Διονύσης Μαρίνος

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ