Jojo Rabbit

Σκέψεις με αφορμή την ταινία του Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι), παράλληλα με μυθιστορήματα που πραγματεύονται με φρέσκο τρόπο τη ναζιστική θηριωδία. 

Του Κ.Β. Κατσουλάρη

Η ταινία Jojo Rabbit (2019) του Νεοζηλανδού Taika Waititi (Τάικα Γουαϊτίτι) δείχνει ότι ποτέ δεν εξαντλούνται οι τρόποι πραγμάτευσης μιας θεματικής, όσο φθαρμένη κι αν θεωρείται. Εν προκειμένω, το βλέμμα της ταινίας κυριαρχείται από τον ψυχισμό και τις παραστάσεις του παιδιού-ήρωα, ενός αποσυνάγωγου της ναζιστικής νεολαίας που όμως παραμένει, στο παιδικό του μυαλό, ένθερμος κι ετοιμοπόλεμος ναζί. Σίγουρα, το κεντρικό εύρημα (ο «φανταστικός φίλος» του μικρού ήρωα είναι μια γκροτέσκα εκδοχή του Φύρερ), απογειώνει την ταινία, χάρη και στην πληθωρική ερμηνεία του ίδιου του Γουαϊτίτι.

Όλοι οι χαρακτήρες, η μάνα (μελετημένη και ακριβής στο παίξιμό της η Σκάρλετ Γιόχανσον), ο «καλός» ναζί αξιωματικός, που κι αυτός έχει «ξεμείνει» στα μετόπισθεν, μα πρωτίστως η νεαρή Εβραία που κάποια στιγμή ανακαλύπτει ο ήρωας ότι κρύβει η μάνα του στο σπίτι τους, είναι δουλεμένοι με έμπνευση και αναθεωρητική διάθεση, που ξένισε λίγους κοντόφθαλμους κριτικούς («Μα… να δείχνουμε στην οθόνη έναν ναζί που δεν είναι Τέρας;» εξανίστανται).

Jojo Rabbit 2

Το σενάριο είναι διασκευή του μυθιστορήματος Caging Skies (2004) της Christine Leunens, φανερώνοντας πόσο σημαντικό είναι για τον κινηματογράφο να έχει ως βάση του μια λογοτεχνική αναφορά, ακόμη κι αν στη συνέχεια θα ανακατέψει το αφηγηματικό υλικό προς όφελος της κινηματογραφικής αφήγησης και οικονομίας.

Για δυο παρόμοιας θεματικής μυθιστορήματα συζητάει και ο Γιώργος Περαντωνάκης σε πρόσφατο άρθρο του στην Book Press με τίτλο «Άουσβιτς: η φωνή των Εβραίων, οι τύψεις των Γερμανών», με αφορμή τα μυθιστορήματα των Antonio G. Iturbe «Η βιβλιοθηκάριος του Άουσβιτς» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος) και Annette Hess «Η διερμηνέας» (μτφρ. Αλεξάνδρα Παύλου, εκδ. Ψυχογιός). Το πρώτο βασίζεται σε μια αληθινή ιστορία από το Άουσβιτς, ενώ το δεύτερο αντλεί την ιστορική του δυναμική από τη λεγόμενη Δεύτερη Δίκη του Άουσβιτς που έλαβε χώρα στη δεκαετία του 60. Και τα δυο βιβλία, αν διαβάζω σωστά τον Περαντωνάκη, ανανεώνουν το βλέμμα μας και τις αντιλήψεις μας για τα κορυφαία αυτά γεγονότα, των οποίων η σημασία και το εύρος όχι μονάχα δεν έχουν εξαντληθεί, αλλά πιθανολογώ ότι δεν θα εξαντληθούν ποτέ, έτσι ριζωμένα που είναι μέσα στην καρδιά της Ευρώπης.

vivliothikarios Diermineas
Και τα δυο βιβλία ανανεώνουν το βλέμμα μας και τις αντιλήψεις μας για τα κορυφαία ιστορικά γεγονότα από τα οποία εμπνέονται.

 

* Ο Κ.Β. ΚΑΤΣΟΥΛΑΡΗΣ είναι συγγραφέας.

 

Ακολουθήστε την boopress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

«Ζέτα, Φλωρέττα, Νίκη»: Ελληνικό σινεμά & πατριαρχία, μητριαρχία, metoo, 50/50, Cancel Culture

Πατριαρχία, Μητριαρχία, #ΜeΤoo, 50/50, Cancel Culture & Ελληνικό Σινεμά. Κινηματογραφικό αφιέρωμα στη Μικρή Σκηνή της Στέγης από 23 μέχρι και 27 Φεβρουαρίου. Μια συνεργασία της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου και της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, στο πλαίσιο της δράσης «Σινεμά, Ανοιχτό».

Επιμέ...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 2ο: Στην Ευρώπη)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το δεύτερο μέρος, συζητάμε για τις ταινίες μυθοπλασίας που έγιναν στη Δυτική και την Ανατολική Ευρώπη. Κεντρική εικόνα από τη...

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Οι αντιναζιστικές και αντιφασιστικές ταινίες (μέρος 1ο: Στις Ηνωμένες Πολιτείες)

Στην ιστορία του σινεμά, από την ισχυροποίηση του ναζιστικού κινδύνου και έπειτα, έγιναν πολλά σημαντικά αντιναζιστικά και αντιφασιστικά φιλμ μυθοπλασίας στην Ευρώπη και στην Αμερική. Σε αυτό το πρώτο μέρος, συζητάμε τις ταινίες που γυρίστηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες, ενώ σε επόμενο θα μας απασχολήσουν οι ταινίες μυ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Ξεκίνησε χθες το 1ο Φεστιβάλ Βιβλίου Χανίων

Το βράδυ της Τετάρτης 29 Ιουνίου ξεκίνησε και επίσημα το 1ο φεστιβάλ βιβλίου στα Χανιά με εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στον χώρο «Μίκης Θεοδωράκης». Στην κεντρική εικόνα, ο διευθυντής του Φεστιβάλ Μανώλης Πιμπλής και η δημοσιογράφος Κυριακή Μπεϊόγλου, παρουσιάζουν το Φεστιβάλ. 

Επιμέλεια: Book ...

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

«Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» του Αντόνιο Σκάρμετα (κριτική)

Για το μυθιστόρημα του Antonio Skarmeta «Ο ταχυδρόμος του Νερούδα» (μτφρ. Αγγελική Βασιλάκου, εκδ. Κλειδάριθμος), στο οποίο βασίστηκε και η εξαιρετικά επιτυχημένη ταινία «Ο ταχυδρόμος» (1994) του Μάικλ Ράντφορντ.

Της Λεύκης Σαραντινού

Μια καλή ματ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

«Άλμπατρος» της Αν Κλιβς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Ann Cleeves «Άλμπατρος» (μτφρ. Παλμύρα Ισμυρίδου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 4 Ιουλίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κεφάλαιο 3

...
«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

«Το μόνο της ζωής τους ταξίδι» του Ηλία Μαγκλίνη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το αυτοβιογραφικό αφήγημα του Ηλία Μαγκλίνη «Το μόνο της ζωής τους ταξίδι – Μικρά Ασία. Οδοιπορικό σε πόλεμο και σε ειρήνη», που θα κυκλοφορήσει στις 23 Ιουνίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Άκουσέ με.

Σε όλη μας τη ...

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

«Το φυλαχτό» των Στίβεν Κινγκ & Πίτερ Στράουµπ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα των Stephen King & Peter Straub «Το φυλαχτό» (μτφρ. Μιχάλης Μακρόπουλος), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Ιουνίου από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

2

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

31+1 βιβλία πολιτικής, Ιστορίας & ιδεών: Για το καλοκαίρι και για κάθε εποχή

Επιλογή 31 βιβλίων non fiction, τα οποία κυκλοφόρησαν τους προηγούμενους μήνες: Ιστορία, φιλοσοφία, πολιτική και διανόηση, έμφυλη βία και δικαιώματα και, βέβαια, Μικρασιατική Καταστροφή. Και στο τέλος, μια ιδιαίτερη πρόταση μεταφρασμένης λογοτεχνίας.

Του Γιώργου Σιακαντάρη

...
Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

Ανακαλύπτοντας τη σπουδαία μαύρη λογοτεχνία: 31 βιβλία που κυκλοφορούν στη χώρα μας

To 2021 ήταν η χρονιά της μαύρης λογοτεχνίας. Το βραβείο Νόμπελ αλλά και το γαλλικό Γκονκούρ απονεμήθηκαν σε συγγραφείς που γεννήθηκαν στην Αφρική αλλά βρήκαν φωνή στις χώρες που μετανάστευσαν. Τα βραβεία επισφράγισαν μια ευρύτερη αύξηση του ενδιαφέροντος για έργα μαύρων συγγραφέων, κυρίως Αμερικανών, που τους ανακα...

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

«Σταυροδρόμια», «Σάγκι Μπέιν», «Η υπόσχεση»: Τρία σπουδαία σύγχρονα μυθιστορήματα

Το μυθιστόρημα, ακόμη και την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, παραμένει το μεγάλο χωνευτήρι της πεζογραφικής φόρμας, ένας αφηγηματικός κόσμος ευρύχωρος και δεκτικός, που έχει τη μοναδική δύναμη να κινεί μεγάλους όγκους αφηγηματικού υλικού και να τους κατανέμει ομαλά μέσα στη διάρκεια μίας ή και πολλών δεκαετιών. ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

14 Σεπτεμβρίου 2021 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Τα βιβλία του χειμώνα: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται (ανανεωμένο)

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών και δοκιμίων από 34 εκδοτικούς οίκους. Επιμέλεια: Κώστας Αγορα

ΦΑΚΕΛΟΙ