alt

Για τη σχέση ελληνικού κινηματογράφου και σύγχρονης πεζογραφίας. Ένα καλό μυθιστόρημα γίνεται άραγε καλή ταινία; Γιατί δε συνεργάζονται οι έλληνες συγγραφείς με τους έλληνες σκηνοθέτες; Τι συμβαίνει και το σενάριο είναι το χρόνιο και βασικό μειονέκτημα των ελληνικών ταινιών; 

Του Κώστα Αγοραστού

 

«Το να κάνεις μια ταινία πάνω σε ένα μυθιστόρημα είναι παραλογισμός. Να πάρεις τον Ξένο του Καμί, όπως έκανε ο Βισκόντι, και να κάνεις μια ταινία «πιστή» στο βιβλίο δεν έχει νόημα. Πώς μπορείς να είσαι πιστός στη χρήση του αορίστου χρόνου της γραμματικής του Καμί;»

Αυτά υποστήριζε σε μια συνέντευξή του ο Αλέν Ρομπ-Γκριγιέ, συγγραφέας-εκπρόσωπος του «νέου μυθιστορήματος» και σεναριόγράφος («Πέρσι στο Μαρίενμπαντ», 1961). Με αφορμή δύο ταινίες, βασισμένες σε κείμενα ελλήνων συγγραφέων, οι οποίες βγαίνουν στις αίθουσες αρχές του φθινοπώρου, μια κουβέντα που θα πραγματοποιηθεί στον Ιανό με έλληνες σκηνοθέτες και συγγραφείς και ένα μικρό αφιέρωμα στο Αττικόν με ταινίες βασισμένες σε βιβλία ελλήνων συγγραφέων, θα επιχειρήσουμε να δούμε τη σχέση της λογοτεχνίας με τον κινηματογράφο, επικεντρώνοντας στην ελληνική πραγματικότητα.

Η λογοτεχνία δανείζει θέματα στον κινηματογράφο

Το θεατρικό Γάλα του Βασίλη Κατσικονούρη και τα Οπωροφόρα της Αθήνας, το μυθιστόρημα του Σωτήρη Δημητρίου, είναι τα δυο κείμενα στα οποία βασίστηκαν οι νέες ταινίες του Γιώργου Σιούγα και του Νίκου Παναγιωτόπουλου, αντίστοιχα, που θα δούμε στις αίθουσες τους επόμενους μήνες. Τα θεατρικά κείμενα, με μια πρώτη ματιά, προσφέρονται για μεταφορά στη μεγάλη οθόνη αλλά τελικά είναι εξίσου ιδιαίτερες περιπτώσεις όσο και ένα μυθιστόρημα.

Η γλώσσα του κινηματογράφου έχει για εργαλεία της το σενάριο, το μοντάζ, τους ήχους και τους φωτισμούς. Για να λειτουργήσει το πεζογραφικό κείμενο σε μια ταινία δεν αρκεί να το διαβάσει κανείς μπροστά στον φακό

 

«Διάβασα το βιβλίο του Δημητρίου και πέθανα στα γέλια. Αμέσως μου γεννήθηκε η ιδέα να το κάνω ταινία» λέει ο Νίκος Παναγιωτόπουλος στο βιβλίο του Από το καλάθι των Αχρήστων (εκδ. Πατάκη), και συμπληρώνει: «Οι δυσκολίες που παρουσίαζε αυτή η μεταφορά είναι πολλές. Η μεγαλύτερη δυσκολία ήταν το μέρος όπου ο συγγραφέας μιλούσε για την τέχνη της συγγραφής όπως μιλάει κανείς σ’ ένα δοκίμιο. Σκέφτηκα ότι θα μπορούσα να κάνω ένα δοκίμιο σε μορφή κωμωδίας ή μια κωμωδία σε μορφή δοκιμίου». Αυτό είναι και το βασικό ζήτημα όταν μια ταινία αντλεί το σενάριό της από ένα πεζογραφικό κείμενο. Η γλώσσα του κινηματογράφου έχει για εργαλεία της το σενάριο, το μοντάζ, τους ήχους και τους φωτισμούς. Για να λειτουργήσει το πεζογραφικό κείμενο σε μια ταινία δεν αρκεί να το διαβάσει κανείς μπροστά στον φακό. Πρέπει να το διασκευάσει. Να προσπαθήσει να μεταφέρει τον ρυθμό του κειμένου στην οθόνη. Ο Νίκος Παναγιωτόπουλος λέει σχετικά: «Η μεταφορά ενός βιβλίου στον κινηματογράφο έχει κάποιο νόημα όταν το ζητούμενο είναι κάτι ανάμεσα στο βιβλίο και στην ταινία. Αν θέλεις μόνο το βιβλίο, γιατί να το κάνεις ταινία, κι αν θέλεις μόνο την ταινία, τότε τι σου χρειάζεται το βιβλίο; Όταν μεταφέρεις από τη γλώσσα της γραφής κάτι στη γλώσσα του κινηματογράφου, μοιραία θα πάρει τη μορφή της γλώσσας του κινηματογράφου». Κάποιες φορές το αποτέλεσμα είναι αξιοθαύμαστο, ενώ κάποιες άλλες αγγίζει τα όρια του κανιβαλισμού.

Η σχέση της λογοτεχνίας με τον κινηματογράφο είναι μια σχέση πατρική. Σύμφωνα με τον Αϊζενστάιν, το αγγλικό μυθιστόρημα του 19ου αιώνα και προπαντός τα έργα του Ντίκενς, αποτέλεσαν το πρώτο δομικό μοντέλο του κινηματογράφου. Έκτοτε η λογοτεχνία δανείζει αφειδώς θέματα, μυθιστορηματικά πλαίσια, ήρωες και αφηγηματικές φόρμες και ο κινηματογράφος τα χρησιμοποιεί άλλοτε για να εδραιωθεί ως τέχνη και άλλοτε για να περάσει σε ένα εξασφαλισμένα ευρύτερο κοινό. Και τι πιο βολικό για τον κινηματογράφο από ένα βιβλίο με συναρπαστική πλοκή, δομημένους χαρακτήρες και με δεδομένη αποδοχή στους αναγνώστες (π.χ. Χάρι Πότερ). Δεν είναι λίγες οι ταινίες του παγκόσμιου κινηματογράφου που έχουν βασιστεί σε βιβλία και είναι ακόμη περισσότερες αυτές που έχουν επηρεαστεί από τον τρόπο γραφής ενός συγγραφέα.

Tα κλασικά έργα ανέκαθεν ήταν πρώτα στις προτιμήσεις των σκηνοθετών, αν και όχι πάντα με τα καλύτερα αποτελέσματα

Ανέκαθεν τα κλασικά έργα ανέκαθεν ήταν πρώτα στις προτιμήσεις των σκηνοθετών, αν και όχι πάντα με τα καλύτερα αποτελέσματα. Υπερφιλόδοξοι παραγωγοί και σκηνοθέτες που ήθελαν να δημιουργήσουν το κινηματογραφικό ανάλογο του Τολστόι και του Φλομπέρ επιχείρησαν να βάλουν στο πανί ηρωίδες σαν την Άννα Καρένινα και τη Μαντάμ Μποβαρί. Ευελπιστούσαν να συνδέσουν το μύθο του βιβλίου με την όποια αξία της ταινίας προσδίδοντάς της αίγλη και κύρος. Κατά κανόνα έχουν αποτύχει.

Σ’ αυτό δε φταίνε τα κείμενα. Ο λόγος προϋπήρχε όλων των μορφών έκφρασης και η δύναμή του είναι «ενστικτώδης». Ο κινηματογράφος χρησιμοποίησε τη λογοτεχνία, όπως είπαμε, αλλά ως επί το πλείστον δεν ήταν τα εμβληματικά κείμενα αυτά που έγιναν καλές ταινίες. Οι σημαντικές ταινίες προέκυψαν από εκείνα τα κείμενα που έδιναν χώρο στη γλώσσα του κινηματογράφου να εκφραστεί και να δημιουργήσει κάτι πρωτότυπο. Από εκείνα που δεν έδιναν έτοιμες τις εικόνες αλλά ωθούσαν το σκηνοθέτη να φτιάξει έναν δικό του κόσμο πάνω στον κάμβα του βιβλίου.

Η σχέση αυτή βέβαια, από κάποια στιγμή και μετά, έγινε αμφίδρομη. Οι συγγραφείς επιχείρησαν συνειδητά να γράψουν πιο «κινηματογραφικά». Πιο γρήγορα, πιο κοφτά, με πολλά cut up, εναλλασσόμενη πλοκή και χαρακτήρες βγαλμένους σαν από καρτούν. Ό,τι πρέπει για να μεταφερθεί το βιβλίο, με το μικρότερο δυνατό κόπο, στη μεγάλη οθόνη. Αυτό μπορεί να εμπλούτισε την κινηματογραφική παραγωγή, περιόρισε όμως τη λογοτεχνία.

Συγγραφέας και σεναριογράφος

Στο παγκόσμιο κινηματογραφικό στερέωμα οι συγγραφείς δεν άργησαν να μπουν στο χώρο του σεναρίου. Κάποιες φορές επιμελούνταν οι ίδιοι τις διασκευές των βιβλίων τους, ενώ άλλοτε αναλάμβαναν να γράψουν σενάρια από το μηδέν. Και στη μια και στην άλλη περίπτωση σπουδαίοι συγγραφείς δάνειζαν (με το αζημείωτο) το ταλέντο τους και τη δεξιοτεχνία τους στη βιομηχανία του κινηματογράφου. Ενδεικτικά να αναφέρουμε τους Raymond Chandler, Dashiell Hammett, F. Scott Fitzgerald, William Faulkner, Truman Capote, Tennessee Williams και Norman Mailer. Όλοι τους με σπουδαίο λογοτεχνικό έργο και με πλήρη κατανόηση της κινηματογραφικής γλώσσας. Για όλους αυτούς το σενάριο δεν αποτελούσε πάρεργο αλλά ένα (επικερδές) παιχνίδι με την κινηματογραφική γλώσσα.

Δυστυχώς ο ελληνικός κινηματογράφος έμεινε, κατά κανόνα, έξω από αυτό το παιχνίδι. Το αλισβερίσι ανάμεσα στους σκηνοθέτες και τους πεζογράφους δε συνέβη ποτέ. Οι μεν σκηνοθέτες πέρασαν κατευθείαν στη λογική του auteur, όπου μόνοι τους έγραφαν, σκηνοθετούσαν και γενικότερα στο όνομα μιας ελευθερίας της έκφρασης, έκαναν τα πάντα μόνοι τους, οι δε πεζογράφοι είχαν κλειστεί στο συγγραφικό τους κόσμο και δημιουργούσαν χωρίς να τους αφορά ο χώρος του κινηματογράφου. 
 
alt
    Ο Θανάσης Βαλτινός

Εξαιρέσεις υπήρχαν. Ίσως οι πιο χαρακτηριστικές να είναι οι περιπτώσεις του Θανάση Βαλτινού, ο οποίος αποτέλεσε βασικό συνεργάτη στα σενάρια αρκετών ταινιών του Θόδωρου Αγγελόπουλου, καθώς και αυτή του Δημήτρη Νόλλα. Καταξιωμένοι συγγραφείς και οι δύο εισχώρησαν και στο χώρο του σεναρίου, καταδεικνύοντας ότι αυτά τα δύο (σενάριο και μυθιστόρημα) μπορεί να έχουν έναν πολύ ουσιαστικό συσχετισμό. Οι περισσότεροι από τους υπόλοιπους συγγραφείς είτε ασχολήθηκαν αποσπασματικά με τη συγγραφή σεναρίων είτε περίμεναν αυτάρεσκα να επιλεγεί κάποιο από τα βιβλία τους και να γίνει ταινία.

Είναι πάντως γεγονός ότι οι επιλογές των βιβλίων, που έκαναν οι Έλληνες σκηνοθέτες για να τα μεταφέρουν στον κινηματογράφο, είναι τις περισσότερες φορές ατυχείς. Βιβλία με δευτερεύουσα λογοτεχνική αξία, βιβλία που δεν αποτελούν τις καλύτερες εργασίες των εκάστοτε συγγραφέων μεταφέρθηκαν στην οθόνη και τις περισσότερες φορές σημείωσαν και επιτυχία. Να θυμηθούμε, από τις ταινίες των τελευταίων 30 χρόνων, τη Φανέλα με το Εννιά του Μένη Κουμανταρέα σε σκηνοθεσία του Παντελή Βούλγαρη, τον Εργένη του Βαγγέλη Ραπτόπουλου σε σκηνοθεσία του Νίκου Παναγιωτόπουλου, την Καρδιά του Κτήνους του Πέτρου Τατσόπουλου σε σκηνοθεσία του Ρένου Χαραλαμπίδη. Άραγε γιατί δεν επιχειρήθηκε Ο Ωραίος Λοχαγός, Τα Τζιτζίκια και Οι Ανήλικοι αντίστοιχα;

Από καταβολής ελληνικού κινηματογράφου η κατάσταση ήταν η ίδια. Για κάθε ενδιαφέρουσα απόπειρα μεταφοράς βιβλίου, όπως για παράδειγμα η Μαντάμ Σουσού του Ψαθά το 1948 σε σκηνοθεσία Τάκη Μουζενίδη, εμφανίζονταν δεκάδες ταινίες βασισμένες σε βιβλία του Γιάννη Μαρή και της Ιωάννας Μπουκουβάλα-Αναγνώστου. Δήθεν σασπένς και αφελέστατη πλοκή (Έγκλημα στο Κολωνάκι-1959, Χωρίς ταυτότητα-1963, Ζήτημα ζωής και θανάτου-1973) από τη μια και ανυπόφορο μελό κοινωνικού περιεχομένου (Κατέστρεψα μια νύχτα τη ζωή μου-1951, Η θυσία της μάνας-1956, Το μυστικό της κατηγορουμένης-1958, Το παραστράτημα μιας αθώας-1959) από την άλλη.

alt
    Ξαφνικός έρωτας

Πού βρίσκεται όμως η χρυσή τομή; Ποιοί ήταν αυτοί που κατάφεραν να μην προδώσουν το εκάστοτε λογοτεχνικό κείμενο και ταυτόχρονα να μην κάνουν μια ταινία βαρετή και ακαδημαϊκή; Ξεκινώντας από τον Άνθρωπο του τρένου (1958) του Ντίνου Δημόπουλου, που στηρίχθηκε σε ένα βιβλίο του Γιάννη Μαρή, και τις Ερωτικές Ιστορίες (1959) του Σωκράτη Καψάσκη, που μετέφερε κινηματογραφικά το διήγημα του Θράσου Καστανάκη «Μια μάνα πέρασε», στη λίστα μπορούμε να συμπεριλάβουμε ταινίες που με μια πρώτη ματιά απέχουν πολύ μεταξύ τους. Ο Ζορμπάς (Αλέξης Ζορμπάς-Νίκος Καζαντζάκης) του Κακογιάννη και το Μέχρι το πλοίο (Το δαχτυλίδι-Σπήλιος Πασαγιάννης και Νανότα-Γρηγόριος Ξενόπουλος) του Δαμιανού. Η Στεφανία (Η Στεφανία στο αναμορφωτήριο-Νέλλη Θεοδώρου) του Δαλιανίδη και το Ζ (Ζ-Βασίλης Βασιλικός) του Γαβρά. Ο Ξαφνικός Έρωτας (Talgo-Βασίλης Αλεξάκης) του Τσεμπερόπουλου και η Τιμή της Αγάπης (Η τιμή και το χρήμα-Κων/νος Θεοτόκης) της Μαρκετάκη. Καλλιτεχνικές αξιώσεις και εμπορική επιτυχία, σκηνοθετική πρόταση και καλές ερμηνείες είναι αυτά που χαρακτηρίζουν λιγότερο ή περισσότερο τις παραπάνω ταινίες.

Και αυτοί που δεν τα κατάφεραν; Αυτοί που παγιδεύτηκαν στην προσπάθειά τους να φτιάξουν μια καλλιτεχνική ταινία, χρησιμοποιώντας ως άλλοθι ένα βιβλίο, στέλνοντάς την κατευθείαν στο μουσείο; Οι Μικρές Αφροδίτες (1963) και το 1922 (1978) του Κούνδουρου, ο Ιαγουάρος (1994) της Ευαγγελάκου, Καβάφης (1996) και El Greco (2007) του Σμαραγδή για να αναφέρουμε ορισμένες, αλλά όχι τις μοναδικές, τέτοιες περιπτώσεις. Οι περισσότεροι από αυτούς τους σκηνοθέτες, με τις υπόλοιπες ταινίες τους, έδειξαν ότι η λογοτεχνία αποτέλεσε ένα προσχηματικό και ατυχές υλικό γι’ αυτό που ήθελαν να κάνουν μιας και τα πρωτότυπα σενάρια που χρησιμοποίησαν αλλού ήταν πολύ πιο κοντά στην προσωπική σκηνοθετική τους ματιά.

Η απουσία, έλλειψη, αδυναμία σεναρίων αναφέρεται ως το συχνότερο πρόβλημα του ελληνικού κινηματογράφου. Η ελληνική λογοτεχνία και οι συγγραφείς της, είναι μια δεξαμενή από την οποία ακόμη δεν έχουν αντληθεί τα καλύτερα κοιτάσματα. Αν οι (εκ φύσεως ματαιόδοξοι) συγγραφείς δεν επιχειρήσουν να διεκδικήσουν μια επιπλέον αναγνωρισιμότητα από το χώρο του κινηματογράφου και αν οι (εκ φύσεως συγκεντρωτικοί) σκηνοθέτες αποδεχτούν την πένα και τη ματιά ενός συγγραφέα, το αποτέλεσμα στο μέλλον, πιθανώς να έχει μεγάλο ενδιαφέρον.


* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Γιατί αρέσει τόσο πολύ το Baby Reindeer;

Γιατί αρέσει τόσο πολύ το Baby Reindeer;

Σκέψεις με αφορμή την τηλεοπτική σειρά «Baby Reindeer» / «Μικρό Ταρανδάκι», η οποία συζητήθηκε όσο καμία άλλη τους τελευταίους μήνες.

Γράφει η Φανή Χατζή

Δεν έχει πάνω από δύο μήνες που κυκλοφόρησε στο Netflix η βρετανική σειρά «Baby Reindeer» («Μικρό ...

«Ιστορίες καλοσύνης – Kinds of Kindness», του Γιώργου Λάνθιμου

«Ιστορίες καλοσύνης – Kinds of Kindness», του Γιώργου Λάνθιμου

Με το Kinds of Kindness ο Γιώργος Λάνθιμος και o σεναριογράφος του και θεατρικός συγγραφέας Ευθύμης Φιλίππου, ξανασυναντιούνται, επανενώνουν τις δυνάμεις τους και πλησιάζουν ξανά στο στιλ του καθαρού weird wave.

Γράφει ο Θόδωρος Σούμας

Πρόκειται για τρ...

«Πολύδροσο», μια ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη – Μνήμες, ευαισθησία και νοσταλγία

«Πολύδροσο», μια ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη – Μνήμες, ευαισθησία και νοσταλγία

Για τη νέα ταινία του Αλέξανδρου Βούλγαρη «Πολύδροσο», η οποία προβάλλεται από σήμερα στις κινηματογραφικές αίθουσες. Πρωταγωνιστούν η Βίκη Καγιά και η Σοφία Κόκκαλη.

Γράφει ο Θόδωρος Σούμας

Ο σκηνοθέτης και μουσικός Αλέξανδρος Βούλγαρης («Th...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Διεθνής κατακραυγή: διώκεται από τις αρχές της Ινδίας η συγγραφέας Αρουντάτι Ρόι για δηλώσεις που έκανε το... 2010

Η Αρουντάτι Ρόι [Arundhati Roy], συγγραφέας μεταξύ άλλων του βιβλίου «Ο θεός των μικρών πραγμάτων» (μτφρ. Μρία Αγγελίδου, εκδ. Ψυχογιός), που κέρδισε το Booker το 1997, είναι σφοδρή πολέμια της κυβέρνησης Μόντι. Πριν από 14 χρόνια είχε ταχθεί υπέρ της ανεξαρτησίας του Κασμίρ και τώρα, έπειτα από τόσα χρόνια, κινήθηκ...

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

«Ελευθέριος Βενιζέλος, ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλύτρωτων''» της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου (κριτική) – Νέα στοιχεία για τη δράση του Κρητικού πολιτικού

Για το βιβλίο της Σοφίας Ηλιάδου-Τάχου «Ελευθέριος Βενιζέλος. Ο ''Αρχηγός της Φυλής'', ο ''Λυτρωτής των Αλυτρώτων''. Μέσα από τα αρχεία της Επιτροπής Εθνικής Αμύνης Κωνσταντινουπόλεως (1920-1922)» (εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Σήφης Μπουζάκης

...
«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

«Μετείκασμα» του Σωκράτη Καμπουρόπουλου (κριτική) – Ό,τι μένει από τις στιγμές της ζωής που χάνονται

Για την ποιητική συλλογή του Σωκράτη Καμπουρόπουλου «Μετείκασμα» (εκδ. Θράκα). Κεντρική εικόνα: Αυτοπροσωπογραφία του ζωγράφου Τζόρτζιο Μοράντι.

Γράφει ο Μιχάλης Μακρόπουλος 

Ένα πρόσωπο σ’ ένα χώρο, ένα στιγμιότυ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ