Αγαπημένες άριες από τον Τζόζεφ Καλέγια στο Ηρώδειο

Ένα δυνατό μεσογειακό δίδυμο

Ο Τζόζεφ Καλέγια αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα ονόματα της παγκόσμιας οπερατικής σκηνής. Γεννήθηκε τον Ιανουάριο του 1978 και ξεκίνησε να τραγουδά από τα δεκαέξι του χρόνια, αρχικά στην εκκλησιαστική χορωδία της γειτονιάς του στη Μάλτα. Έχει κερδίσει διεθνή βραβεία σε πολλούς διαγωνισμούς ήδη από τα δεκαενιά του. Έχει συνεργαστεί με τη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου, με την Deutsche Oper στο Βερολίνο, τη Metropolitan Opera στη Νέα Υόρκη και έχει εμφανιστεί σε πολλά μέρη του κόσμου. Έχει συμμετάσχει στην ταινία του 2013 The immigrant, παίζοντας το ρόλο του Ενρίκο Καρούζο με πρωταγωνιστές τον Χοακίν Φίνιξ και την Μαριόν Κοτιγιάρ. Από τα τριάντα επτά του ανήκει στο Διοικητικό Συμβούλια της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Μουσικού Θεάτρου. 

Ο Καλέγια εντυπωσίασε με το εύρος και τη δύναμη της φωνής του, καθώς και με την εκφραστικότητά του, ήδη από την αρχή της συναυλίας, ωστόσο οι ψηλές κορώνες του είχαν ένα αδιόρατο γρέζι, στερούνταν της καθαρότητας και της διαύγειας που είχαν οι μεσαίες και χαμηλές νότες του. 

Ο συνομήλικός του Καλέγια Ραμόν Τέμπαρ γεννήθηκε στη Βαλένθια της Ισπανίας και σπούδασε πιάνο και διεύθυνση ορχήστρας. Έχει συμπράξει με πολλές ορχήστρες ανά τον κόσμο και είναι ο πρώτος Ισπανός επικεφαλής μαέστρος της Florida Grand Opera και από το 2015 επικεφαλής επισκέπτης αρχιμουσικός του Palacio de las Artes Reina Sofia στη Βαλένθια. 

Μουσική Βέρντι στο πρώτο μέρος

Όλο το πρώτο μέρος της συναυλίας περιλάμβανε έργα του Τζουζέπε Βέρντι. Ξεκίνησε με την ορχηστρική «Εισαγωγή» από την όπερα Ναμπούκο και συνεχίστηκε με δυο άριες: την πασίγνωστη άρια του Ρανταμές «Celeste Aida» («Ουράνια Αΐντα») από την όπερα Αΐντα και την άρια του Μακντάφ «O figli mie – ah la paterna mano» («Αχ παιδιά μου – αχ, πατρικό χέρι») από την όπερα Μάκβεθ. Ο Καλέγια εντυπωσίασε με το εύρος και τη δύναμη της φωνής του, καθώς και με την εκφραστικότητά του, ήδη από την αρχή της συναυλίας, ωστόσο οι ψηλές κορώνες του είχαν ένα αδιόρατο γρέζι, στερούνταν της καθαρότητας και της διαύγειας που είχαν οι μεσαίες και χαμηλές νότες του. 

Η συναυλία συνεχίστηκε με το ορχηστρικό μέρος από τη Γ΄ Πράξη του Μάκβεθ και στη συνέχεια ακολούθησαν ακόμα δυο άριες: η άρια του Ροντόλφο «Οh fede negar potessi» («Αχ να μπορούσα να αρνηθώ την πίστη») από την όπερα Λουίζα Μίλλερ και η άρια του Δον Άλβαρο «La vita è inferno» («Η ζωή είναι κόλαση») από την όπερα Η δύναμη του πεπρωμένου. Δεν ήταν μόνο η φωνή του Καλέγια που εντυπωσίασε, αλλά και οι ευέλικτες εκφραστικές του αρετές. Υποδυόταν τον ρόλο της κάθε όπερας με ακρίβεια και μέτρο, με ευελιξία και χάρη. Και πάλι όμως η φωνή του διακρινόταν από κάποια αστάθεια, ειδικά στις ψηλές νότες. Χρειάστηκε επίσης λίγος χρόνος έως ορχήστρα και σολίστας να βρουν τους ρυθμούς τους και να εναρμονιστούν, μολονότι ο μαέστρος Ραμόν Τεμπάρ υπήρξε καθαρός στις κινήσεις του και άκρως συναισθηματικός. 

Ο τενόρος Ramón Tebar και ο διευθυντής ορχήστρας Joseph Calleja

Ποικιλία συνθετών στο δεύτερο μέρος

Στο δεύτερο μέρος της συναυλίας, το ρεπερτόριο περιλάμβανε μια ποικιλία από συνθέτες και από ρόλους. Ξεκίνησε με την άρια του Δον Χοσέ «La fleur que tu m‘ avais jetée» («Το λουλούδι που μου πέταξες») από την όπερα Κάρμεν του Ζωρζ Μπιζέ, και συνεχίστηκε με το συγκλονιστικό ορχηστρικό ιντερμέδιο από την όπερα Μανόν Λεσκό του Τζιάκομο Πουτσίνι. Σε αυτό το σημείο, ο λυρισμός και το πάθος της ορχήστρας υπό την διεύθυνση του συγκρατημένα ενθουσιώδους Ραμόν Τεμπάρ ξεχώρισαν, ενώ τα σολιστικά μέρη αποδόθηκαν με ακρίβεια, σ’ ένα έργο δύσκολο από κάθε άποψη. 

Η διεύθυνση του Τεμπάρ ήταν αέρινη και γεμάτη συναίσθημα. Η Καμεράτα και ο μαέστρος είχαν καλύτερη αλληλεπίδραση στο δεύτερο μέρος και ο συντονισμός με τον σολίστα βελτιώθηκε αισθητά. Η ερμηνεία του Καλέγια ανέδιδε τις πιο λεπτές αποχρώσεις ενός πλούσιου συναισθήματος.

Ακολούθησαν άλλες δυο άριες: από την όπερα Η Αρλεζιάνα του Φραντσέσκο Τσιλέα ακούσαμε την άρια του Φεντερίκο «È la solita storia del pastore» («Το παλιό παραμύθι του βοσκού») και από την όπερα Τόσκα του Τζιάκομο Πουτσίνι την άρια του Καβαραντόσι «E lucevan le stele» («Και λάμπουν τα αστέρια»), στην οποία ο τενόρος έχει δηλώσει πως έχει ιδιαίτερη αδυναμία. Ίσως αυτό το σημείο της συναυλίας να αποτέλεσε την κορύφωσή της. Ο Καλέγια βρισκόταν σε πλήρη εναρμόνιση με την ορχήστρα, το χώρο, το κοινό του, την ατμόσφαιρα. Ακολούθησε γλυκά και ήπια ερμηνευμένο από την Καμεράτα το πασίγνωστο ορχηστρικό «Βαρκαρόλα» του Ζακ Όφενμπαχ. Στη συνέχεια, στην ιδιαίτερα απαιτητική άρια του Βέρθερου «Pourquoi me reveiller» από την όπερα Βέρθερος του Ζυλ Μασνέ ο Καλέγια εντυπωσίασε με την απόδοση της δυναμικής του κομματιού. Η τελευταία προγραμματισμένη άρια είχε εντελώς διαφορετικό ύφος από τις υπόλοιπες. Επρόκειτο για την άρια «Il était une fois à la cour d’ Eisenach» («Μια φορά κι έναν καιρό στην Αυλή του Άιζεναχ)» του Ζακ Όφενμπαχ, από την όπερα Τα παραμύθια του Χόφμαν. Η ερμηνεία του Καλέγια ήταν μια ευχάριστη έκπληξη. Κωμική, ρυθμική, παιχνιδιάρικη, ιδανική για το κλείσιμο μιας καλοκαιρινής συναυλίας. 

Το παρατεταμένο χειροκρότημα του κοινού έφερε τον τενόρο τρεις φορές πίσω στη σκηνή για να ερμηνεύσει το τραγούδι «Non ti scordar di me» του ιταλού συνθέτη Ερνέστο ντε Κούρτις, από την ομώνυμη ταινία του 1935, το τραγούδι «Matinatta» του Ρουτζέρο Λεονκαβάλλο και, για τελείωμα, μετά από απαίτηση του κοινού, το ιδιαίτερα δημοφιλές ναπολιτάνικο τραγούδι «Ο sole mio».

Στο δεύτερο μέρος όλα ήταν καλύτερα. Η φωνή του Καλέγια ήταν περισσότερο καθαρή και, όπως εξήγησε ο ίδιος αργότερα, ο αέρας που φυσούσε στην αρχή της συναυλίας δεν τον βοηθούσε ιδιαίτερα. Γι’ αυτό μετά από κάθε άρια αποσυρόταν για να πιει νερό. Η διεύθυνση του Τεμπάρ ήταν αέρινη και γεμάτη συναίσθημα. Η Καμεράτα και ο μαέστρος είχαν καλύτερη αλληλεπίδραση στο δεύτερο μέρος και ο συντονισμός με τον σολίστα βελτιώθηκε αισθητά. Η ερμηνεία του Καλέγια ανέδιδε τις πιο λεπτές αποχρώσεις ενός πλούσιου συναισθήματος. Με επικοινωνιακά χαρίσματα και μεσογειακό ταμπεραμέντο, ο μαλτέζος τενόρος άφησε τις καλύτερες εντυπώσεις. 

* Η ΧΡΥΣΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ είναι μουσικός και εκπαιδευτικός.