alt

Για τη συναυλία με τη Συμφωνική Ορχήστρα Τσαϊκόφσκι υπό τη διεύθυνση του Vladimir Fedoseyev, η οποία παρουσιάστηκε στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Της Χρύσας Στρογγύλη

Λόγω της εξάντλησης των εισιτηρίων για τη συναυλία της Συμφωνικής Ορχήστρας Τσαϊκόφσκι στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού βρεθήκαμε εκεί στην έκτακτη συναυλία της 26ης Ιουνίου, που παρά λίγο να ακυρωθεί λόγω της αστάθειας του καιρού. Παρουσιάστηκαν αποκλειστικά έργα Τσαϊκόφσκι με μαέστρο τον Βλαντιμίρ Φεντοσέγιεφ και τη ρωσίδα πιανίστα Βαρβάρα Νεπομνύσκαγια σολίστ στο Κοντσέρτο για πιάνο και ορχήστρα αρ.1, έργο 23.

Ρομαντική πανδαισία

Η ταλαντούχα και πολυβραβευμένη πιανίστρια Βαρβάρα Νεπομνύσκαγια φάνηκε να μην επηρεάζεται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και μας χάρισε μια μοναδική, παθιασμένη εκτέλεση αυτού του έργου που γράφτηκε στο αποκορύφωμα του ρομαντισμού και είναι γεμάτο από συναισθήματα και εικόνες.

Η συναυλία ξεκίνησε με το Ιταλικό Καπρίτσιο, σύνθεση του 1880, μια συρραφή από παραδοσιακούς ιταλικούς σκοπούς και μελωδίες που ο συνθέτης άκουσε στους δρόμους της Ρώμης κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στο καρναβάλι εκείνης της χρονιάς. Συμπεριέλαβε ακόμα και ένα σάλπισμα κοντινής στρατιωτικής φρουράς. Θα έλεγε κανείς πως η ερμηνεία του έργου ήταν ελαφρώς υποτονική, χωρίς υπερβολικές χρωματικές εξάρσεις, «στρογγυλοποιημένη» και εκτελεσμένη «εκ του ασφαλούς», ενώ συντηρητική θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και η διεύθυνση του μαέστρου. Ενδεχομένως να δικαιολογείται η διάθεση αυτή λόγω της ανασφάλειας για μια επικείμενη νεροποντή. 

Στη συνέχεια, η ορχήστρα εκτέλεσε το Κοντσέρτο για Πιάνο και Ορχήστρα αρ.1 σε σι ύφεση ελάσσονα. Το δημοφιλές, αριστουργηματικό αυτό έργο του σπουδαίου Ρώσου αποτελείται από τρία μέρη: είναι χαρακτηριστική η εισαγωγή του πρώτου μέρους (Allegro non troppo e molto maestoso – allegro con spirito) με τα κόρνα σε πρώτο πλάνο και στη συνέχεια με τις εντυπωσιακές συγχορδίες του πιάνου. Λέγεται πως τη βασική μελωδία αυτού του μέρους την άκουσε ο συνθέτης από έναν τυφλό ζητιάνο σε κάποιον δρόμο του Κιέβου. Το δεύτερο μέρος (Αndantino semplice – prestissimo) βασίζεται σε μια ρώσικη ήρεμη λαϊκή μελωδία και σε ένα παλιό γαλλικό τραγούδι που τραγουδιόταν από τα μέλη της οικογένειας Τσαϊκόφσκι. Στο τρίτο μέρος (Αllegro con fuoco) η μελωδία εξελίσσεται πάνω σε ένα λαϊκό ουκρανικό τραγούδι και καταλήγει σε έναν επιβλητικό ύμνο με χορευτικά στοιχεία. Η ταλαντούχα και πολυβραβευμένη πιανίστρια Βαρβάρα Νεπομνύσκαγια φάνηκε να μην επηρεάζεται από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα και μας χάρισε μια μοναδική, παθιασμένη εκτέλεση αυτού του έργου που γράφτηκε στο αποκορύφωμα του ρομαντισμού και είναι γεμάτο από συναισθήματα και εικόνες. Παρά την αρτιότητα της εκτέλεσης, η ορχήστρα πλαισίωσε την σολίστ με μετρημένη εκφραστικότητα. 

Αποσπάσματα μπαλέτου

Ο μαέστρος έδινε την εντύπωση ότι διευθύνει ορχήστρα που συνοδεύει μπαλέτο, με συγκρατημένα tempi, χωρίς ιδιαίτερη τόλμη ή πρωτοτυπία στην εκτέλεση και χωρίς τη συγκρότηση και τον δυναμισμό που θα έπρεπε να έχει η εκτέλεση ενός αμιγώς συμφωνικού έργου.

Το προγραμματισμένο διάλειμμα δεν πραγματοποιήθηκε και η ορχήστρα αμέσως πέρασε στο δεύτερο μέρος, εκτελώντας αποσπάσματα από τα μπαλέτα Καρυοθραύστης, Ωραία Κοιμωμένη και Η λίμνη των κύκνων. Μια έκτακτη βροχή διήρκησε για λίγα λεπτά αλλά η ορχήστρα συνέχισε να παίζει, παρά το ορατό ενδεχόμενο πρόκλησης ζημιάς στα μουσικά όργανα. Η διεύθυνση του Φεντοσέγιεφ ήταν λακωνική και υπαινικτική. Ο μαέστρος έδινε την εντύπωση ότι διευθύνει ορχήστρα που συνοδεύει μπαλέτο, με συγκρατημένα tempi, χωρίς ιδιαίτερη τόλμη ή πρωτοτυπία στην εκτέλεση και χωρίς τη συγκρότηση και τον δυναμισμό που θα έπρεπε να έχει η εκτέλεση ενός αμιγώς συμφωνικού έργου. 

Το γεγονός ότι επιλέχθηκαν τόσο λαοφιλή και πολυπαιγμένα έργα ίσως να μην αποτέλεσε ιδιαίτερη πρόκληση για μια ορχήστρα τόσο σπουδαία και τόσο δραστήρια. Η αμηχανία της ατμόσφαιρας αποτυπώθηκε και στην όλη συμπεριφορά της ορχήστρας, που δεν φαινόταν αποφασισμένη σχετικά με το αν θα συνέχιζε ή όχι τη συναυλία. Υπήρχαν αναλαμπές ταμπεραμέντου και έντονης κινητικότητας, αλλά η γενική αίσθηση που αναδιδόταν ήταν νωχελική. Ευτυχώς που οι ονειρικές και εμπνευσμένες μελωδίες του Τσαϊκόφσκι μαγεύουν και συγκινούν υπό οιεσδήποτε συνθήκες τους λάτρεις του. 

alt

Μια ιστορική ορχήστρα, ένας ξεχωριστός μαέστρος

Τόλμησε αρκετές φορές να εντάξει στους κόλπους της λαϊκά και παραδοσιακά όργανα, με μεγάλη επιτυχία, δεδομένου του ότι ο ίδιος σπούδασε μπαγιάν στο Λένινγκραντ και ακορντεόν στη Μόσχα.

Η Συμφωνική Ορχήστρα Τσαϊκόφσκι της Μόσχας ιδρύθηκε το 1930 και ήταν η πρώτη συμφωνική ορχήστρα της Σοβιετικής Ένωσης, καθώς και η πρώτη που ερμήνευσε διεθνές ρεπερτόριο εκτός ΕΣΣΔ. Πολλοί σπουδαίοι συνθέτες τής έχουν εμπιστευτεί την πρώτη εκτέλεση των έργων τους (Χατσατουριάν, Προκόφιεβ, Σοστακόβιτς, Σβιρίντοφ) ενώ πλέον η φήμη της για την ξεχωριστή μέριμνα των έργων του Τσαϊκόφσκι είναι διεθνής.

Καλλιτεχνικός διευθυντής της ορχήστρας από το 1974 –όταν ονομαζόταν Ορχήστρα της Σοβιετικής Ραδιοφωνίας και Τηλεόρασης– μέχρι σήμερα παραμένει ο Βλαντιμίρ Φεντοσέγιεφ. Γεννημένος το 1932 στο Λένινγκραντ (Αγία Πετρούπολη), ο σπουδαίος μαέστρος ανέλαβε τα ηνία της ορχήστρας και μέσω του ραδιοφώνου και της τηλεόρασης την κατέστησε αμέσως δημοφιλή. Τόλμησε αρκετές φορές να εντάξει στους κόλπους της λαϊκά και παραδοσιακά όργανα, με μεγάλη επιτυχία, δεδομένου του ότι ο ίδιος σπούδασε μπαγιάν στο Λένινγκραντ και ακορντεόν στη Μόσχα, στο Ωδείο της οποίας έκανε και μεταπτυχιακές σπουδές στη διεύθυνση ορχήστρας. Έδωσε συναυλίες σε πολλές πόλεις της Ρωσίας και επέλεξε μουσικούς από μικρές και απομακρυσμένες πόλεις που δεν είχαν οικονομική άνεση, δίνοντάς τους την ευκαιρία να ενταχθούν στην ορχήστρα. Ο Φεντοσέγιεφ συνεργάζεται με πολλές όπερες του εξωτερικού. Από το 1997 έως το 2005 υπήρξε ο κύριος μαέστρος της Συμφωνικής Ορχήστρας της Βιέννης, ενώ από το 1997 είναι μόνιμος προσκεκλημένος μαέστρος στην όπερα της Ζυρίχης. Υπήρξε ο Πρώτος Μόνιμος Φιλοξενούμενος Μαέστρος της Φιλαρμονικής Ορχήστρας του Τόκιου ενώ διετέλεσε και καλλιτεχνικός διευθυντής της Σκάλας του Μιλάνου. 

* Η ΧΡΥΣΑ ΣΤΡΟΓΓΥΛΗ είναι μουσικός και εκπαιδευτικός.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μια ανάμνηση από τον Γιάννη Τσαρούχη και επίσκεψη στο «σπίτι του»

Μια ανάμνηση από τον Γιάννη Τσαρούχη και επίσκεψη στο «σπίτι του»

Η ανάμνηση μιας συνάντησης με τον καλλιτέχνη τη δεκαετία του 80 μπλέκεται με την πρόσφατη επίσκεψή μας στο «Μουσείο Αμαρουσίου», πλέον «Ίδρυμα Γιάννη Τσαρούχη», με αφορμή την έκθεση «Ερριμμένες σκιές».

Της Γεωργίας Κακούρου Χρόνη

...

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Αρίσταρχος Παπαδανιήλ: Συμμετέχοντας σε ένα διαμεσικό αφήγημα

Με αφορμή την έκδοση και παρουσίαση του poster book του Αρίσταρχου Παπαδανιήλ «Ήταν μια φορά ένας κομίστας στην TV (Η πολυκατοικία)» (εκδ. Syllipsis), το χρονικό ενός διαμεσικού αφηγήματος.

Επιμέλεια: Λωνίδας Καλούσης ...

Ντέιβιντ Χόκνεϊ: «Να θυμάσαι πως δεν μπορούν να καταργήσουν την άνοιξη»

Ντέιβιντ Χόκνεϊ: «Να θυμάσαι πως δεν μπορούν να καταργήσουν την άνοιξη»

Ο Ντέιβιντ Χόκνεϊ σχεδίασε δέκα νέους πίνακες στο iPad του υμνώντας την άνοιξη, και τους μοιράστηκε σε ένα ρεπορτάζ του BBC. Μ' αυτό ως αφορμή, κάνουμε μια μικρή αναδρομή σε ετερόκλιτα και πρωτοποριακά έργα του. 

Του...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

«Εγκαταλείπω την ποίηση δε θα πει προδοσία» - Πτυχές του έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου

Πτυχές του πολυσχιδούς έργου του Ντίνου Χριστιανόπουλου, που, σε ηλικία 89 ετών, έφυγε χθες από κοντά μας. 

Του Παναγιώτη Γούτα

Ο Ντίνος Χριστιανόπουλος γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη το 1931. Το κανονικό του όνομα ήταν Κωνσταντίνος Δημητριάδης, α...

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Πέθανε ο ποιητής Ντίνος Χριστιανόπουλος

Έφυγε στα 89 του χρόνια ο ποιητής και διηγηματογράφος Ντίνος Χριστιανόπουλος, λογοτέχνης ταυτισμένος με την πόλη και την Ιστορία της Θεσσαλονίκης. 

Επιμέλεια: Απόστολος Σκλάβος

Την είδηση του θανάτου του έκανε γνωστή ο συγγραφέας και φιλόλογος Θωμ...

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Τα καλύτερα μυθιστορήματα της δεκαετίας στην αγγλόφωνη πεζογραφία

Αυτά είναι τα είκοσι (20) καλύτερα μυθιστορήματα που γράφτηκαν και εκδόθηκαν στα αγγλικά την τελευταία δεκαετία (2010-2019), σύμφωνα με τη συντακτική ομάδα του έγκριτου αμερικανικού ιστότοπου για τα βιβλία και τον πολιτισμό Literary Hub. 

Επιμέλεια: Book Press

...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Emmanuel Levinas: «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Emmanuel Levinas «Πάουλ Τσέλαν: Από το Είναι στο Άλλο» σε μετάφραση και επίμετρο του Θωμά Συμεωνίδη, το οποίο κυκλοφορεί το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Σαιξπηρικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...
Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Θάνος M. Βερέμης: «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Θάνου M. Βερέμη «21 ερωτήσεις & απαντήσεις για το '21», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

ΕΙΣΑΓΩΓΗ ...

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Γρηγόρης Αζαριάδης: «Παραπλάνηση»

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Γρηγόρη Αζαριάδη «Παραπλάνηση», που κυκλοφορεί στις 2 Ιουλίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Μια Σκιά

...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

17 Ιουλίου 2020 ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

50 καλά βιβλία για το καλοκαίρι και για πάντα

Πενήντα καλά βιβλία από την πρόσφατη εκδοτική παραγωγή τα οποία ξεχωρίσαμε ανάμεσα σε πολλά ακόμη καλά βιβλία. Ελληνική και μεταφρασμένη πεζογραφία, ποίηση, δοκίμια ιστ

ΦΑΚΕΛΟΙ

ΞΕΧΩΡΙΣΑΜΕ

ΝΑ ΑΛΛΟ ΕΝΑ