Το Φως και η Μνήμη του Χρόνου  – Ο Chronos της Δήμητρας Γαλάνη στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου

Η Δήμητρα Γαλάνη, μαζί με τέσσερις εξαιρετικούς μουσικούς, παρουσίασε στη σκηνή του Μικρού Θεάτρου της Επιδαύρου μια δουλειά που προετοίμαζε και μελετούσε τα τελευταία τρία χρόνια, το project Chronos. Οι τέσσερις βιρτουόζοι μουσικοί, με τους οποίους «έχτισε» τις ενορχηστρώσεις των τραγουδιών, ζουν και εργάζονται στο εξωτερικό και συναντήθηκαν στην Ελλάδα ειδικά γι' αυτό το project.

Ο συγκερασμός του δυτικού με τον ανατολικό ήχο, της γεωμετρικής αυστηρότητας της μελωδίας με τους παιγνιώδεις αυτοσχεδιασμούς του ρυθμού και του λυγμού στη φωνή ήταν ο στόχος του εγχειρήματος, ο οποίος και επετεύχθη απόλυτα.

Για δύο ώρες στο Μικρό Θέατρο της Επιδαύρου ο χρόνος σταμάτησε και εκατοντάδες χρόνια ελληνικού ποιητικού και μουσικού λόγου συμπυκνώθηκαν στις ερμηνείες του κουαρτέτου Chronos. Ο συγκερασμός του δυτικού με τον ανατολικό ήχο, της γεωμετρικής αυστηρότητας της μελωδίας με τους παιγνιώδεις αυτοσχεδιασμούς του ρυθμού και του λυγμού στη φωνή ήταν ο στόχος του εγχειρήματος, ο οποίος και επετεύχθη απόλυτα.

Με άξονα τον Λόγο είτε αυτός προέρχεται από το χώρο της ποίησης, είτε από τους ρεμπέτες, είτε, τέλος, από την παράδοση, η Γαλάνη με τους μουσικούς της επέλεξαν δεκαπέντε (συν ένα στο encore) σπουδαία ελληνικά τραγούδια κι εκεί επάνω άφησαν να εκδιπλωθούν οι μουσικές και αισθητικές τους καταβολές. Η Δήμητρα Γαλάνη είναι από τις λίγες ερμηνεύτριες τέτοιου βεληνεκούς, η οποία αποφάσισε να δώσει χώρο, επιπλέον χώρο, στη μουσική μέσα στα τραγούδια. Κι έτσι προέκυψε το Chronos.

Η βραδιά ξεκίνησε με δύο κομμάτια του Μάνου Χατζιδάκι (Κέλομαι σε, Γογγύλα, Αθανασία και αργότερα Άσπρο Περιστέρι, Μέρες του 1903) και συνέχισε με Βασίλη Τσιτσάνη (Αργοσβήνεις μόνη, Μπαξέ τσιφλίκι), Μίκη Θεοδωράκη (Άρνηση), Λένα Πλάτωνος (Το βράδυ), Σταύρο Ξαρχάκο (Καίγομαι, καίγομαι, Το δίχτυ), Παναγιώτη Τούντα (Χαρικλάκι) καθώς και με παραδοσιακά (Θαλασσάκι μου, Σ' το 'πα και σ' το ξαναλέω, Χαλασιά μου). Το κλείσιμο της βραδιάς έγινε με την Ξανθούλα του Νικόλαου Μάντζαρου και του Διονύσιου Σολωμού και το encore με το τραγούδι του Άκη Πάνου Η πιο μεγάλη ώρα.

Π. Κλαμπάνης, Δ. Γαλάνη, Σπ. Μάνεσης

Με άξονα τον Λόγο των ποιητών (Σολωμός, Καβάφης, Σεφέρης, Καρυωτάκης, Γκάτσος, Σαπφώ) η βραδιά χαρακτηρίστηκε από τον εκπληκτικής αισθητικής και ποιότητας ήχο των τεσσάρων μουσικών και τις βαθιές και εσωτερικές ερμηνείες της Δήμητρας Γαλάνη, η οποία, για άλλη μια φορά, λειτούργησε στη σκηνή ως μουσικός. Μια σπουδαία βοκαλίστρια, η οποία έθεσε τη φωνή της και το αίσθημά της, στην υπηρεσία του κάθε τραγουδιού αναδεικνύοντας τις λεπτές αποχρώσεις των ενορχηστρώσεων καθώς και τη μεγάλη της αγάπη για την τέχνη του τραγουδιού.

Οι μουσικοί, σπουδαίοι ο καθένας στον χώρο του, «έδεσαν» υποδειγματικά και δημιούργησαν άρτιο και μοναδικό ήχο. Ο Πέτρος Κλαμπάνης, έπαιξε κοντραμπάσο υπέροχα, κρατώντας σθεναρά τον ρυθμό άλλες φορές με πάλμας φλαμένκο, άλλες χρησιμοποιώντας το σώμα του οργάνου ως κρουστό άλλες ως νυκτό και άλλες με φωνητικά. Απογειωτική στιγμή η έναρξη από τον Κλαμπάνη στο Άσπρο περιστέρι. Ο Χρήστος Ραφαηλίδης, έπαιξε βιμπράφωνο με μοναδική ακρίβεια και ευαισθησία χαρακτηρίζοντας με τον ήχο του όλη τη βραδια, συμμετέχοντας με όλο του το σώμα στις ερμηνείες. Μια πολύ ιδιαίτερη στιγμή ήταν η δυστοπική ατμόσφαιρα που δημιούργησε με τα σφηράκια και τα δοξάρια του βιμπραφώνου για το Καίγομαι-καίγομαι. Ο Θωμάς Κωνσταντίνου, έπαιξε θαυμάσια ούτι, λαούτο και κιθάρα γειώνοντας κάθε τραγούδι με τις ελληνικές του ρίζες. Δεξιοτέχνης που χειροκροτήθηκε πολλές φορές για τα σόλο του. Ξεχωριστή στιγμή το απογειωτικό του παίξιμο στο Θαλασσάκι. Τέλος, ο Σπύρος Μάνεσης με το πιάνο του έδειξε ότι πατάει σταθερά και με βεβαιότητα τόσο σε κλασικά ακούσματα και τεχνικές όσο και σε τζαζ πιανιστικούς αυτοσχεδιασμούς. Έλαμψε στην ερμηνεία πιάνο-φωνή του τραγουδιού της Πλάτωνος Το βράδυ.

Σπουδαία ερμηνεύτρια, έδωσε στη βραδιά τη βαρύτητα της πείρας σαράντα χρόνων μέσα από το φίλτρο της αγάπης της για τη μουσική και του σεβασμού για τους συναδέλφους της επάνω στη σκηνή.

Ο πέμπτος και ισότιμος μουσικός της βραδιάς ήταν, βέβαια, η Δήμητρα Γαλάνη. Με συναίσθηση του ρόλου της, ενέπνευσε τους υπόλοιπους μουσικούς και τους παρότρυνε να είναι δημιουργικοί κι ελεύθεροι. Η ίδια, χρησιμοποίησε τη φωνή της, ως ένα πέμπτο μουσικό όργανο προσδίδοντάς του βάθος, αίσθημα, ακρίβεια και λυρισμό. Σπουδαία ερμηνεύτρια, έδωσε στη βραδιά τη βαρύτητα της πείρας σαράντα χρόνων μέσα από το φίλτρο της αγάπης της για τη μουσική και του σεβασμού για τους συναδέλφους της επάνω στη σκηνή.

Παράλληλα με τα τραγούδια, στο πίσω μέρος της σκηνής, προβάλλονταν αποσπάσματα πινάκων ελλήνων ζωγράφων (Μόραλης, Τσαρούχης, Ακριθάκης, Σταθόπουλος) σε μια ολοκληρωμένη προσπάθεια ανάδειξης του ελληνικού πολιτισμού. Λόγος, ήχος και φως τα συστατικά αυτού.

Το Project Chronos είναι ίσως το σπουδαιότερο και πιο φιλόδοξο εγχείρημα των τελευταίων 15 χρόνων για τη Δήμητρα Γαλάνη. Η μνήμη που φέρει ο χρόνος μετουσιώνεται σε ακριβή παρακαταθήκη για την ελληνική μουσική. Σπάνιο απόσταγμα ερμηνευτικής πείρας. Καθαρό σαν νεράκι και μεθυστικό σαν οινόπνευμα.

* Ο ΚΩΣΤΑΣ ΑΓΟΡΑΣΤΟΣ είναι δημοσιογράφος.