alt

Τέσσερις σημαντικές εικαστικές εκθέσεις στην Αθήνα.

Της Τόνιας Μάκρα

Μια αναπάντεχη άνοιξη μοιάζει να περνά αυτό το διάστημα η αθηναϊκή εικαστική σκηνή, γεγονός που θυμίζει παλαιότερες ευημερούσες για την τέχνη εποχές, όταν –ειδικά τους μήνες Νοέμβριο και Δεκέμβριο– στις γκαλερί υπήρχε συνωστισμός καταξιωμένων καλλιτεχνών, ενώ τα μουσεία διοργάνωναν τις πιο δημοφιλείς εκθέσεις τους. Φέτος, χάρη σε μια ευτυχή συγκυρία που έφερε ξανά στο προσκήνιο καταξιωμένους εικαστικούς αλλά και εκθέσεις από το εξωτερικό, μπορούμε να κάνουμε ξανά λόγο για εικαστική άνοιξη. Σταχυολογώ ορισμένες εκθέσεις που θα «τρέχουν» και τις επόμενες εβδομάδες.

Christian Zervos & Cahiers d'Art – H Αρχαϊκή Στροφή 
Μουσείο Μπενάκη (Πειραιώς 138) 
Από 12/12/2019 έως 01/03/2020 

Αξιολογώ ως την έκθεση της χρονιάς το αφιέρωμα στον Christian Zervos (Αργοστόλι 1889 – Παρίσι 1970), έναν από τους μεγαλύτερους «αγνοημένους» της ιστορίας της τέχνης, τον βίο και τα έργα του οποίου πιστεύω ότι ελάχιστοι στην Ελλάδα γνωρίζουν με επάρκεια. Ως κριτικός τέχνης, γκαλερίστας και –κυρίως– εκδότης διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση του πολιτιστικού κλίματος στο Παρίσι του Μεσοπολέμου. 

Η έκθεση φωτίζει το πολύπλευρο και βαρυσήμαντο έργο αυτής της μοναδικής πνευματικής προσωπικότητας: Ιδρυτής του περιοδικού Cahiers d ’Αrt (1926 - 1960), της ομώνυμης γκαλερί και του εκδοτικού οίκου, ο Zervos διακατεχόταν από άσβεστη δίψα για έρευνα και προβολή θεμάτων πολιτισμού και αρχαιολογίας. Έφερε την Ελλάδα στο προσκήνιο της τέχνης του Μεσοπολέμου, εστιάζοντας στην «Αρχαϊκή στροφή», ενώ ουσιαστικά είναι αυτός που συνέδεσε τη χώρα μας με τον μοντερνισμό – εικαστικές τέχνες, αρχιτεκτονική, φωτογραφία. Επίσης, μεταξύ άλλων δραστηριοτήτων του, υπήρξε για δεκαετίες ο αποκλειστικός εκδότης των ζωγραφικών έργων του Πικάσο. Από τη μακροχρόνια ενασχόληση και προβολή με το έργο του μεγάλου καλλιτέχνη προέκυψε ο εμβληματικός κατάλογος των ζωγραφικών έργων (συνολικά αριθμεί 33 τόμους), που παραμένει γνωστός ως σήμερα ως «le Zervos».

alt
Οι 33 τόμοι του καταλόγου με τα ζωγραφικά έργα του Πάμπλο Πικάσο le Zervos.

Με όλη του τη δράση ο Zervos πρόσφερε ομολογουμένως στην πατρίδα του και στους καλλιτέχνες της εποχής του μεγάλες ευκαιρίες συνομιλίας με το διεθνές γίγνεσθαι, ενώ ταυτόχρονα έστρεψε το ενδιαφέρον της ευρωπαϊκής διανόησης τόσο προς την αρχαϊκή Ελλάδα όσο και προς τη σύγχρονη.

Πρωτοπόρος υπήρξε, επίσης, στις αρχαιολογικές εκδόσεις σχετικά με προϊστορικούς πολιτισμούς, για παράδειγμα της νεολιθικής ή μινωϊκής Κρήτης και των Κυκλάδων. Συγκεκριμένα η συμβολή του στη διάδοση ειδικότερα της προϊστορικής αρχαιοελληνικής τέχνης είναι μοναδικής σημασίας όπως και στον επαναπροσδιορισμό των αρχαίων πολιτισμών μέσα στο πλαίσιο του μοντερνισμού. Συγκεκριμένα ο Zervos «πρότεινε μία νέα οπτική πάνω στα αρχαιολογικά ευρήματα, η οποία τα ενεργοποιούσε στο παρόν, εγγράφοντας τη μοντέρνα τέχνη μέσα σε μια ιστορική προοπτική. Κατά το Μεσοπόλεμο η σχέση αυτή ενέπνευσε την αρχαϊκή στροφή της μοντέρνας τέχνης, η οποία θεμελιώθηκε σε έργα αντιπροσωπευτικά της "πρωτόγονης τέχνης του Αιγαίου", όπως τα κυκλαδικά ειδώλια». 

Επίσης, υπήρξε εκ των διοργανωτών του Διεθνούς Συνεδρίου Μοντέρνας Αρχιτεκτονικής (CIAM 4), στην Αθήνα (1933) και ιθύνων νους της περίφημης κρουαζιέρας στα αιγαιοπελαγίτικα νησιά με προσκεκλημένους όλη την αφρόκρεμα της ευρωπαϊκής πνευματικής ελίτ – διάσημους αρχιτέκτονες και κορυφαίους εικαστικούς. Οι υψηλοί επισκέπτες εντυπωσιάστηκαν από το φως, το τοπίο, την αιγαιοπελαγίτικη παράδοση στην αρχιτεκτονική και συναισθάνθηκαν ότι στον τόπο μας το παρελθόν μπορεί να ενωθεί με το μοντέρνο. Με όλη του τη δράση ο Zervos πρόσφερε ομολογουμένως στην πατρίδα του και στους καλλιτέχνες της εποχής του μεγάλες ευκαιρίες συνομιλίας με το διεθνές γίγνεσθαι, ενώ ταυτόχρονα έστρεψε το ενδιαφέρον της ευρωπαϊκής διανόησης τόσο προς την αρχαϊκή Ελλάδα όσο και προς τη σύγχρονη. 

'Eκθεση με μοναδικής ομορφιάς πίνακες και γλυπτά

Η εξαιρετική έκθεση διοργανώνεται από το Μουσείο Μπενάκη, τη Γαλλική Σχολή Αθηνών και το Μουσείο Zervos, που στεγάζεται στο σπίτι του μεγάλου Γάλλου συγγραφέα Ρομάν Ρολάν στο χωριό Vézelay της Γαλλίας. Ένα Μουσείο το οποίο, στην κυριολεξία έχει αδειάσει, ώστε το σύνολο των καλλιτεχνικών έργων και του αρχειακού υλικού να μεταφερθεί στην έκθεση της Αθήνας η οποία διαρθρώθηκε σε δύο παράλληλες διαδρομές. Η πρώτη προβάλει την πορεία του Zervos αλλά και τη σημασία των εκδόσεων, των εκθέσεων, της κριτικής και της αρχαιολογίας στο Παρίσι και στην Αθήνα μέχρι το 1970. Η δεύτερη διαδρομή, που κλείνεται κυριολεκτικά στην αγκαλιά της πρώτης, αφορά την παρουσίαση εμβληματικών πινάκων και γλυπτών κορυφαίων καλλιτεχνών του μοντερνισμού από την προσωπική του συλλογή. Η συλλογή αυτή, που ταξιδεύει για πρώτη φορά εκτός της έδρας της, μας συναρπάζει με την ανυπέρβλητη ομορφιά των έργων που, ομολογουμένως, επιδεικνύουν ό,τι καλύτερο έχει κατακτήσει η υψηλή τέχνη των διάσημων δημιουργών τους. Αυτή την έκθεση να μην την χάσετε, είναι λαμπρή και λαμπερή!


alt

Γιάννης Ψυχοπαίδης 
Ποιητικά - Η ζωγραφική συναντάει την ποίηση 
Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος 
Εθνική Βιβλιοθήκη - Αίθριο 4ου ορόφου 
Από 09/10/19 έως 12/01/20 

Από τη δεκαετία του ’80 o καλλιτέχνης δεν έπαψε να μελετά και να ανιχνεύει τις πτυχές της ελληνικής ποίησης.

Στο αίθριο του 4ου ορόφου της Εθνικής Βιβλιοθήκης στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, με φυσικό φωτισμό, παρουσιάζεται η μεγάλη αναδρομική έκθεση του ζωγράφου Γιάννη Ψυχοπαίδη με έργα που αναφέρονται, εμπνέονται και συνομιλούν με τον ποιητικό λόγο. Πίνακες, χαρακτικά, ακουαρέλες, πορτρέτα συνθέτουν την θαυμάσια συνομιλία του ζωγράφου με την Οδύσσεια του Ομήρου, τον Παρμενίδη του Ηρώνδα, το έργο και την προσωπικότητα των: Λόρδου Βύρωνα, Κάλβου, Καβάφη, Καρυωτάκη, Λόρκα, Σεφέρη, Ελύτη, Ρίτσο, Δημουλά, Φωστιέρη, Βλαβιανό, Κυπαρίσση, Μεταξά, Σιώτη. Από τη δεκαετία του ’80 ο καλλιτέχνης δεν έπαψε να μελετά και να ανιχνεύει τις πτυχές της ελληνικής ποίησης αναζητώντας τη λέξη, τον στίχο, το κρυφό νόημα, που θα δώσει φτερά στη δική του ζωγραφική εικόνα. Μια σημαντική έκθεση που αντιπροσωπεύει επάξια την υψηλή ποιότητα και το καλλιτεχνικό ύφος του γνωστού ζωγράφου, πνευματικού ανθρώπου, του ομότιμου καθηγητή της ΑΣΚΤ, Γιάννη Ψυχοπαίδη.


alt

Μανώλης Χάρος – Το νησί των θησαυρών 
Μουσείο Μπενάκη (Κουμπάρη 1 & Βασ. Σοφίας) 
Από 04/12/2019 έως 26/01/2020 

Πάντα αφαιρετικής γραφής, οι πίνακες του ζωγράφου μάς γεφυρώνουν με το πνεύμα σπουδαίων λογοτεχνών.

Καλή ζωγραφική ανεξάρτητα από την πηγή έμπνευσης, σκέφτηκα, ενώ απολάμβανα τα 50 εικαστικά έργα που εκθέτει ο ζωγράφος κάνοντας σαφή αναφορά στον κινηματογράφο αλλά και στο θέατρο σκιών – ιδιαίτερα στην εγκατάσταση με την οποία συνοδεύει την έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη. Επειδή όμως η αρχική ιδέα είναι σημαντική στην τέχνη και συχνά διευκολύνει τον «διάλογο» του θεατή με το έργο, προσθέτω ότι ο Μανώλης Χάρος έχει αντλήσει έμπνευση «από φράσεις σε κλασικά αριστουργήματα της παγκόσμιας λογοτεχνίας, μύθους, αστυνομικές νουβέλες, ποιήματα, με παράλληλη αναφορά στην αλληγορία του Σπηλαίου, το γνωστό χωρίο από το έβδομο κεφάλαιο της Πολιτείας του Πλάτωνα, τον θεμέλιο λίθο της δυτικής φιλοσοφικής παράδοσης».

Πάντα αφαιρετικής γραφής, οι πίνακες του ζωγράφου μάς γεφυρώνουν με το πνεύμα των: Νίκου Καρούζου, Robert Stevenson, Ezra Pound, Jules Verne, T.S. Eliot, P.D. James, Andre Gide, Italo Calvino, Fyodor Dostoyevsky, Gabriel García Márquez, Κωνσταντίνο Θεοτόκη, Thomas Mann, Lawrence Durrell, Herman Melville, Friedrich Nietzsche, Aldous Huxley κ.ά. Και το κυριότερο, μας πλημμυρίζουν με συναίσθημα καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων από το προσωπικό και ποιητικό ως το αλληγορικό, φιλοσοφικό και κοινωνικοπολιτικό.


alt

Μάκης Θεοφυλακτόπουλος – Νέα έργα 
Γκαλερί Citronne (Πατρ. Ιωακείμ 9) 
Από 28/11/2019 έως 25/01/2020 

Ο Μάκης Θεοφυλακτόπουλος, από τη δεκαετία του '60 παλεύει με τη φιγούρα και το υπαρξιακό βάθος του ατόμου καταφέρνοντας να διαμορφώσει μια ιδιότυπη εξπρεσιονιστική γραφή.

Ο Μάκης Θεοφυλακτόπουλος, από τη δεκαετία του '60 παλεύει με τη φιγούρα και το υπαρξιακό βάθος του ατόμου καταφέρνοντας να διαμορφώσει μια ιδιότυπη εξπρεσιονιστική γραφή. Αυτή τη στιγμή παρουσιάζει στην Γκαλερί Citronne είκοσι ένα καινούργια έργα που επιχειρούν να ανανεώσουν τη γλώσσα της ζωγραφικής του μέσα από τη χρήση απρόσμενων υλικών, όπως είναι ο ανεξίτηλος μαρκαδόρος. Νέα έργα, λοιπόν, που ωστόσο εκτίθενται σε διάλογο με επιλεγμένους πίνακες της τελευταίας δεκαετίας. Σύμφωνα με τον επιμελητή της έκθεσης Θεόφιλο Τραμπούλη: «Τα καινούργια έργα του Θεοφυλακτόπουλου είναι έργα τομής για την ελληνική ζωγραφική. Έργα μιας αναπάντεχης νεότητας αλλά και έργα μιας στιβαρής ωριμότητας ενός καλλιτέχνη από τους σημαντικότερους της ελληνικής σύγχρονης ζωγραφικής».  

* Η ΤΟΝΙΑ ΜΑΚΡΑ είναι δημοσιογράφος.


 Στην κεντρική εικόνα (Επάνω αριστερά και δεξιόστροφα): Christian Zervos, Μάκης Θεοφυλακτόπουλος, Γιάννης Ψυχοπαίδης, Μανώλης Χάρος.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Εγκλεισμοί, αιχμαλωσίες και σιωπή: Μια πολύπλευρη και ιδιαίτερα σημαντική έκθεση στο Δρομοκαΐτειο

Για την έκθεση του Δημήτρη Τρίκα στο Δρομοκαΐτειο με τίτλο «Εγκλεισμοί», με διοργανώτρια εταιρεία την ΑΜΚΕ Ρίζες Πολιτισμού, «που απηχεί τον ταξικό χαρακτήρα που είθισται να προσλαμβάνει ακόμη και ο ψυχιατρικός εγκλεισμός».

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

...
«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»:  39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

«Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος»: 39 καλλιτέχνες στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Για τη διεθνή ομαδική έκθεση «Statecraft: Διαμορφώνοντας το Κράτος», η οποία παρουσιάζεται στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης [ΕΜΣΤ], σε επιμέλεια της Κατερίνας Γρέγου, μέχρι και τις 20 Νοεμβρίου. Κεντρική εικόνα: «Augenmusik» της Katya Ev. Φωτογραφία: Mathilde Geldhof.

Της Τόνιας Μάκ...

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Ρέκβιεμ για τον Αντρέι Ταρκόφσκι στην Εθνική Λυρική Σκηνή

Για την όπερα «Αντρέι: Ρέκβιεμ σε οκτώ σκηνές» σε σύλληψη, σύνθεση, μουσική διδασκαλία, σκηνοθεσία και μουσική διεύθυνση της Δήμητρας Τρυπάνη και πρωτότυπο ποιητικό κείμενο του Παντελή Μπουκάλα, η οποία παρουσιάστηκε 25, 27 & 28.09 στην Αίθουσα Σταύρος Νιάρχος της Εθνικής Λυρικής Σκηνής – ΚΠΙ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Τα 10 καλύτερα βιβλία του 2022 σύμφωνα με τους New York Times

Οι New York Times δημοσίευσαν πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλία που κυκλοφόρησαν μέσα στη χρονιά. Αξίζει να αναφερθεί πως, στην κατηγορία της μυθοπλασίας, τέσσερα από τα πέντε προτεινόμενα βιβλία είναι έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς. Στην κεντρική φωτογραφία, η βραβευμένη με Πούλιτζερ λογοτεχνίας ...

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Παρουσίαση του μυθιστορήματος του Ντίνου Γιώτη «Club 23.4»

Το ΝΠΔΔ του Δήμου Ζωγράφου και οι εκδόσεις Βακχικόν παρουσιάζουν το βιβλίο του Ντίνου Γιώτη Club 23.4. 

Επιμέλεια: Book Press

Για το βιβλίο θα συζητήσουν ο συγγραφέας Ντίνος Γιώτης με τον συγγραφέ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

«Ελίζαμπεθ Φιντς» του Τζούλιαν Μπαρνς (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Τζούλιαν Μπαρνς [Julian Barnes] «Ελίζαμπεθ Φιντς» (μτφρ. Κατερίνα Σχινά), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 8 Δεκεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Στεκόταν μπροστά μας χωρίς ση...

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

«Η πλάνη του Γκαίτε» του Κώστα Κουτσουρέλη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από την ανθολογία κειμένων του Κώστα Κουτσουρέλη «Η Πλάνη του Γκαίτε – Για μια κριτική του μεταφραστικού λόγου», που θα κυκλοφορήσει τις επόμενες μέρες από τις εκδόσεις Μικρή Άρκτος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Δεν αληθε...

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

«Ο πραγματικός Χόκινγκ» του Τσαρλς Σέιφ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του Τσαρλς Σέιφ [Charles Seife] «Ο πραγματικός Χόκινγκ – Κατασκευάζοντας έναν διάσημο επιστήμονα» (μτφρ. Ανδρέας Μιχαηλίδης), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 28 Νοεμβρίου από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

«Ποιο ήταν το αρχικό ερέθισμα για το νέο σας βιβλίο;» – 16 Έλληνες συγγραφείς απαντούν

Δεκαέξι συγγραφείς γράφουν για την πρώτη ιδέα, το θεμελιακό αίτημα, το αρχικό ερέθισμα του νέου τους βιβλίου.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Κώστας Ακρίβος: «Ανδρωμάχη» (Μεταίχμιο)

...

 Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Τα βιβλία του φθινοπώρου: Τι θα διαβάσουμε τους μήνες που έρχονται

Επιλογές βιβλίων από τις προσεχείς εκδόσεις ελληνικής και μεταφρασμένης πεζογραφίας, ποίησης, βιογραφιών, δοκιμίων και μελετών. 

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Τρεις «γεμάτοι» μήνες μένουν μέχρι και το τέλος αυτής της χρονιάς και οι εκδοτικοί οίκοι β...

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή: 15 βιβλία που ξεχωρίζουν

100 χρόνια συμπληρώνονται αυτές τις μέρες από τη Μικρασιατική Καταστροφή. Πολλές και ενδιαφέρουσες εκδόσεις έχουν εμπλουτίσει φέτος τη σχετική βιβλιογραφία. Επιλέξαμε 15 πρόσφατες ή και παλιότερες, που αφορούν βιβλία μη μυθοπλαστικά. Καλύπτουν, πιστεύουμε, μια σφαιρική θέαση των όσων προηγήθηκαν, των γεγονότων του Σ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΟΥ ΜΗΝΑ

10 Νοεμβρίου 2022 ΕΠΩΝΥΜΩΣ

«Γράφε για όσα ξέρεις»: Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες αποτιμούν την πιο διάσημη συγγραφική συμβουλή

Δεκατέσσερις Έλληνες λογοτέχνες μιλούν για τη χιλιοειπωμένη συμβουλή που παροτρύνει τους άπειρους δημιουργούς να βασιστούν στα βιώματα και στις εμπειρίες τους, στην καθ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

07 Ιανουαρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2021

Φέτος περιμέναμε την εκπνοή της χρονιάς πριν συντάξουμε την καθιερωμένη μας πια λίστα με τα καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία της χρονιάς. Ο λόγος είναι ότι τούτες τις Γιορτέ

ΦΑΚΕΛΟΙ