alt

Για τη συναυλία του κινεζικής καταγωγής Αμερικανό τσελίστα Γιο Γιο Μα, με 6 σουίτες του Μπαχ για σόλο τσέλο, η οποία παρουσιάστηκε στις 5 Ιουλίου και τη συναυλία «Οι δρόμοι της φιλίας» με την Oρχήστρα Νέων Luigi Cherubini υπό τη διεύθυνση του μαέστρου Ρικάρντο Μούτι, η οποία παρουσιάστηκε στις 9 Ιουλίου. Αμφότερες στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, στο πλαίσιο του Φεστιβάλ Αθηνών.

Tου Φραγκίσκου Κοντορούση

Συνομιλώντας με τον Θεό, τον Άνθρωπο και τη Φύση

«Πιστεύω ότι η κουλτούρα –ο τρόπος που εκφραζόμαστε και καταλαβαίνουμε ο ένας τον άλλον– είναι σημαντικό στοιχείο στο χτίσιμο μιας δυνατής κοινωνίας. Η ελπίδα μου είναι ότι μπορούμε, μαζί, να χρησιμοποιήσουμε τη μουσική του Μπαχ για να αρχίσουμε μια ευρύτερη συζήτηση για την κουλτούρα μας». / Γιο Γιο Μα

Τον Αύγουστο του 2018, ο σπουδαίος Γιο Γιο Μα ξεκίνησε το «Bach Project»: 36 συναυλίες σε ισάριθμες εμβληματικές σκηνές του πλανήτη. Κοινό στοιχείο των συναυλιών, οι έξι σουίτες για τσέλο του Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ, με μοναδικό ερμηνευτή στη σκηνή τον ίδιο τον Μα σε μια παράσταση δυόμιση ωρών χωρίς διάλειμμα. Έχοντας ήδη δώσει τις 15 πρώτες συναυλίες, μεταξύ άλλων στο Ντένβερ, τη Λειψία, την Ουάσιγκτον, το Μόντρεαλ, τη Βομβάη, τη Λίμα, τη Βαρκελώνη και τη Βιέννη, ο Μα ήρθε και στην Αθήνα την Παρασκευή 5 Ιουλίου. Μπροστά σε ένα κατάμεστο θέατρο, ο Μα ξεδίπλωσε όλες τις τεχνικές του αρετές, την αστείρευτη μουσικότητά του αλλά, κυρίως, την αμεσότητα που εκπέμπει στην επικοινωνία με το ακροατήριο.

Με απόλυτη καθαρότητα στο παίξιμο, με αστραπιαίες εναλλαγές ταχύτητας και δυναμικής και με βαθιά γνώση του τρόπου γραφής του Μπαχ, ο Μα ανέδειξε αβίαστα τον χορευτικό χαρακτήρα των έργων, [...] για να κλείσει με την εξαιρετικής τεχνικής δυσκολίας 6η σουίτα, μέσα σε πραγματική θύελλα χειροκροτημάτων.

Είναι αδύνατο να περιγράψει κανείς με λέξεις τη μέθεξη με τη μαγεία της μουσικής του Μπαχ στην οποία απλόχερα μας οδήγησε ο εκπληκτικός Γιο Γιο Μα. Ο σολίστ κατάφερε να μετασχηματίσει την υπερβατική μουσική του Μπαχ σε μια ζεστή και ανθρώπινη φωνή αγάπης και αλληλοσεβασμού. Με απόλυτη καθαρότητα στο παίξιμο, με αστραπιαίες εναλλαγές ταχύτητας και δυναμικής και με βαθιά γνώση του τρόπου γραφής του Μπαχ, ο Μα ανέδειξε αβίαστα τον χορευτικό χαρακτήρα των έργων, ιδιαίτερα των τριών πρώτων, ενώ σταδιακά βυθίστηκε στις εσωστρεφείς –4η και ιδίως 5η– σουίτες, για να κλείσει με την εξαιρετικής τεχνικής δυσκολίας 6η σουίτα, μέσα σε πραγματική θύελλα χειροκροτημάτων.

Διόλου τυχαία, ο Μα απόλαυσε τη βραδιά, μεταδίδοντας ακαριαία κάθε του συναίσθημα στο κοινό του Ηρωδείου. Δε δίστασε να «συνομιλήσει» με ένα αυθάδες τριζόνι που επέλεξε να τραγουδήσει την ώρα που παιζόταν η ιδιαίτερα δύσκολη ζίγκα της 2ης σουίτας – ο σολίστ αρχικά χαμογέλασε και στη συνέχεια, χωρίς να χάσει νότα, γέλασε απολαμβάνοντας τη στιγμή, και μαζί του και όλο το ακροατήριο. Τρεις φορές επέλεξε ο Μα να απευθυνθεί στο κοινό, και τις τρεις με κείμενο γραμμένο απο πριν στα ελληνικά. Αυτή του η διάθεση να αγγίξει την κουλτούρα του τόπου που τον φιλοξένησε αποτυπώθηκε και στο κλείσιμο της βραδιάς, όταν προσκάλεσε στη κοινή το πενταφωνικό σύνολο «Ήπειρος», τους οποίους και συνόδευσε με το τσέλο του σε ένα παραδοσιακό ηπειρώτικο τραγούδι. Αποχαιρετήσαμε το Ηρώδειο και αυτόν τον απίστευτο μουσικό κουρασμένοι στο σώμα αλλά ανάλαφροι στην ψυχή.

alt

Πρώτα το ζην, μετά το φιλοσοφείν

Από το 1997, όταν και δόθηκε η πρώτη συναυλία με τίτλο «Οι Δρόμοι της Φιλίας» στο Σεράγεβο, το Φεστιβάλ της Ραβένας καθιέρωσε ένα ετήσιο μουσικό «προσκύνημα» σε αρχαίες και σύγχρονες ιστορικές πόλεις, χτίζοντας γέφυρες φιλίας. Οδηγός σε αυτούς τους δρόμους ως παγκόσμιος πρεσβευτής πολιτισμού είναι ο παγκοσμίου φήμης, 77χρονος πλέον, αρχιμουσικός Ρικάρντο Μούτι, επικεφαλής ενός διαφορετικού κάθε φορά συνόλου ιταλών μουσικών που συμπράττουν με ντόπιους μουσικούς. Έχοντας ήδη δώσει συναυλίες σε ιδιαίτερες πόλεις όπως το Σεράγιεβο, τη Βηρυτό, την Ιερουσαλήμ, το Κάιρο και την Τεχεράνη, «Οι Δρόμοι της Φιλίας» πραγματοποιήθηκαν φέτος στην Αθήνα, την Τρίτη 9 Ιουλίου. Συνέπραξαν ιταλοί και έλληνες μουσικοί και χορωδοί, παρουσιάζοντας τη δημοφιλέστατη «9η Συμφωνία» του Μπετόβεν και αναδεικνύοντας την έκκληση για αδελφοσύνη που χαρακτηρίζει την «Ωδή στη χαρά». Ο Μούτι, ένας από τους σπουδαιότερους μαέστρους στον κόσμο, έχει κατακτήσει πολυάριθμα βραβεία και έχει διευθύνει κορυφαίες ορχήστρες, ανάμεσα στις οποίες οι Φιλαρμονικές του Βερολίνου και της Βιέννης και η Συμφωνική Ορχήστρα του Σικάγου, ενώ έχει μακροχρόνια και στενή συνεργασία με το Φεστιβάλ του Σάλτσμπουργκ.

Το μουσικό σύνολο που παρουσιάσθηκε στο Ηρώδειο, ογκώδες και ανομοιογενές, είχε εξαρχής αρκετά δύσκολο έργο να επιτελέσει. Ωστόσο, η μεγάλη εμπειρία του αλλά και η στιβαρότητα με την οποία ο Μούτι προσέγγισε τους μουσικούς του, οδήγησαν τελικά σε ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα.

Η «9η Συμφωνία» είναι έργο με αρκετές τεχνικές και ερμηνευτικές δυσκολίες, καθώς και με ιδιαίτερες απαιτήσεις συντονισμού μεταξύ των μουσικών της ορχήστρας αλλά και της χορωδίας. Το μουσικό σύνολο που παρουσιάσθηκε στο Ηρώδειο, ογκώδες και ανομοιογενές, είχε εξαρχής αρκετά δύσκολο έργο να επιτελέσει. Ωστόσο, η μεγάλη εμπειρία του αλλά και η στιβαρότητα με την οποία ο Μούτι προσέγγισε τους μουσικούς του, οδήγησαν τελικά σε ένα ικανοποιητικό αποτέλεσμα. Το πρώτο μέρος της συμφωνίας (Allegro ma non troppo, un poco maestoso) ήταν και το μόνο που ανέδειξε κάποιες δυσκολίες συντονισμού αλλά και ανομοιομορφίες στο φραζάρισμα, στις δυναμικές και στην εν γένει ερμηνεία. Το δεύτερο μέρος (Scherzo. Molto vivace) ανέδειξε τις τεχνικές αρετές των μουσικών της ορχήστρας και διακρίθηκε για την καθαρότητα της ερμηνείας και τη ρυθμική σαφήνεια, που πιστώνονται σαφώς στον αρχιμουσικό. Στο εσωστρεφές τρίτο μέρος (Adagio molto e cantabile), ο μαέστρος επέλεξε μια μάλλον συντηρητική προσέγγιση, κατανοώντας ίσως τις δυσκολίες που προκύπτουν από τον πολύ μικρό αριθμό δοκιμών που είχε στη διάθεσή του. Η προσέγγιση αυτή φυσιολογικά δεν κατάφερε να απογειώσει το συναίσθημα που χαρακτηρίζει το μέρος αυτό, το οποίο εν τέλει λειτούργησε ως εισαγωγή στο τέταρτο και δημοφιλέστερο μέρος του έργου (Presto. Allegro assai - Φρήντριχ Σίλλερ «Ωδή στη Χαρά»). Εδώ, ο Μούτι ξεδίπλωσε όλες τις μουσικές του αρετές, κατάφερε να απογειώσει το πάθος των μουσικών του και να οδηγήσει το σύνολο σε μια ερμηνεία αντάξια της σημασίας και της φήμης του έργου.

Κλείνοντας τη βραδιά, ο σπουδαίος αρχιμουσικός δεν παρέλειψε να τονίσει τη σημασία του παρελθόντος των δύο χωρών (Ελλάδας και Ιταλίας) για την ιστορία της Ευρώπης – η οποία, όπως είπε «τα τελευταία χρόνια ρίχνει το βάρος της στην οικονομία, έχοντας ξεχάσει ότι πρώτη αξία πρέπει να είναι ο άνθρωπος».

* Ο ΦΡΑΓΚΙΣΚΟΣ ΚΟΝΤΟΡΟΥΣΗΣ είναι καθηγητής Ανώτερων Θεωρητικών της Μουσικής.

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Η «Στέγη» και ο Κρίστοφερ Κινγκ επιστρέφουν στην Κόνιτσα: τριήμερο φεστιβάλ με τις μουσικές κουλτούρες των νοτίων Βαλκανίων

Η «Στέγη» και ο Κρίστοφερ Κινγκ επιστρέφουν στην Κόνιτσα: τριήμερο φεστιβάλ με τις μουσικές κουλτούρες των νοτίων Βαλκανίων

Μπορεί ένα φεστιβάλ στα βουνά της Ηπείρου να σε μυήσει στη μουσική των Βαλκανίων; Από Παρασκευή 28 έως Κυριακή 30 Ιουνίου η Στέγη του Ιδρύματος Ωνάση και ο βραβευμένος με Γκράμι παραγωγός Christopher King επιστρέφουν για δεύτερη χρονιά στην Κόνιτσα αναζητώντας νέες απαντήσεις στο ερώτημα «Γιατί ΄ναι μαύρα ...

Πέντε σημαντικές εκθέσεις: Από τις αφίσες του Πάμπλο Πικάσο στα φωτογραφικά πορτρέτα της Σίντι Σέρμαν

Πέντε σημαντικές εκθέσεις: Από τις αφίσες του Πάμπλο Πικάσο στα φωτογραφικά πορτρέτα της Σίντι Σέρμαν

Εκρηκτική η εικαστική κίνηση την τελευταία περίοδο. Προτάσεις σημαντικών εικαστικών εκθέσεων που κέντρισαν το ενδιαφέρον μας. Κεντρική εικόνα: φωτογραφίες της Cindy Sherman από την έκθεση που εγκαινιάζεται προσεχώς στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης.

Γράφει η Τόνια Μάκρα

...
«…που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός» – Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου μελοποιεί Καβάφη, για μία και μοναδική συναυλία στην Στέγη

«…που γι’ Αλεξανδρινό γράφει Αλεξανδρινός» – Ο Δημήτρης Παπαδημητρίου μελοποιεί Καβάφη, για μία και μοναδική συναυλία στην Στέγη

Ένας Αλεξανδρινός γράφει μουσική για έναν Αλεξανδρινό. Το Σάββατο 25 Μαΐου στις 20:30 στην Κεντρική Σκηνή της Στέγης, μια μοναδική συναυλία έρχεται με την καλλιτεχνική υπογραφή του Δημήτρη Παπαδημητρίου. Ο καταξιωμένος συνθέτης μελοποιεί ποιήματα του Κ.Π. Καβάφη σε εκδοχή ενδεκαμελούς ορχήστρας δωματίου, με πρωτότυπ...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

«Τηρούμενες αναλογίες» της Πόπης Φιρτινίδου (κριτική) – Ζωντανές ανταποκρίσεις από την ηλικία της ήττας

Για τη συλλογή διηγημάτων της Πόπης Φιρτινίδου «Τηρούμενες αναλογίες» (Εκδόσεις των Συναδέλφων). Κεντρική εικόνα: Πίνακας από τον Αργυρό Ουμβέρτο (1884 - 1963) με τίτλο «Ο παππούς» (1912) / Εθνική Πινακοθήκη.

Γράφει ο Γιώργος Ν. Περαντωνάκης

Η ψυχολογί...

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

«Respublica»: μια κοινότητα χαράς απέναντι σ’ ένα σύμπαν καταναλωτισμού και στρες

Για την multi παράσταση «Respublika» του Λούκας Τβαρκόβσκι [Lukasz Twarkowski], σε παραγωγή της Στέγης του Ιδρύματος Ωνάση, η οποία παρουσιάστηκε στο Terra Vibe Park στη Μαλακάσα. Φωτογραφίες: Ανδρέας Σιμόπουλος

Γράφει ο Νίκος Ξένιος

Ο Πολωνός σκηνοθέτ...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

«Συμπληγάδες αξιών» του Μηνά Στραβοπόδη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Μηνά Στραβοπόδη «Συμπληγάδες αξιών» το οποίο κυκλοφορεί στις 21 Ιουνίου από τις εκδόσεις Αρμός.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Ναι, το ξέρω! Δεν έπρεπε να σκοτώσω. Μα έπρεπε να σκοτώσω. Ξέρω, δεν είνα...

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

«Μικρές δοκιμές» του Αντώνη Μακρυδημήτρη (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το βιβλίο του ομότιμου καθηγητή ΕΚΠΑ Αντώνη Μακρυδημήτρη «Μικρές δοκιμές», το οποίο θα κυκλοφορήσει το επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νίκας.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Το μείζον πρόβλημα στην εποχή μας έχει ...

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

«Αποστολή στο Βερολίνο» του Λεν Ντέιτον (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το κατασκοπικό μυθιστόρημα του Λεν Ντέιτον [Len Deighton] «Αποστολή στο Βερολίνο» (μτφρ. Αντώνης Καλοκύρης), το οποίο κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις Κλειδάριθμος.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

«Μάλλον φέρνουν κ...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Αδικημένη κουίρ λογοτεχνία: 8 βιβλία που δεν διαβάστηκαν όσο τους αξίζει

Υπάρχουν βιβλία που τυχαίνει να συμπίπτουν με πολυαναμενόμενες εκδόσεις, δεν μπαίνουν στο οπτικό πεδίο του κοινού ή πολλές φορές μένουν στη σκιά πολύ δημοφιλών τίτλων με παρόμοια θεματική. Το ίδιο συμβαίνει και με τα κουίρ βιβλία. Κάποια ακούγονται και διαβάζονται περισσότερο από άλλα. Σήμερα, λοιπόν, ημέρα εορτασμο...

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Πατέρας και γιος: 5 σπουδαία μυθιστορήματα για μια δύσκολη σχέση

Σύμμαχοι, ενίοτε κι αντίπαλοι. Αγαπημένοι, μα κάποιες φορές σε άλλο μήκος κύματος. Με αφορμή την Ημέρα του Πατέρα (16 Ιουνίου) επιλέξαμε πέντε βιβλία που βρίσκονται σε κυκλοφορία και αναδεικνύουν την πολυπλοκότητα και την ουσιαστική δύναμη που φέρει ο πατέρας ως ρόλος και ως υπόσταση. Κεντρική εικόνα: ο Φίλιπ Ροθ με...

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

10 κλασικά λογοτεχνικά έργα που έφεραν στο φως τη ΛΟΑΤΚΙ+ εμπειρία

Τα τελευταία χρόνια, η κουίρ λογοτεχνία έχει ανανεωθεί με σύγχρονους εκπροσώπους όπως ο Όσεαν Βουόνγκ ή η Κάρμεν Μαρία Ματσάδο. Εάν αναζητούσαμε, όμως, τις βάσεις ενός κουίρ λογοτεχνικού Κανόνα θα έπρεπε να πάμε πιο πίσω, σε κάποια βιβλία καθοριστικά για την ομοερωτική λογοτεχνία αλλά και για τη λογοτεχνία γενικότερ...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

15 Δεκεμβρίου 2023 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2023

Mυθιστορήματα, νουβέλες, διηγήματα, ποιήματα: Επιλογή 100 βιβλίων, ελληνικών και μεταφρασμένων, από τη βιβλιοπαραγωγή του 2023. Επιλογή: Συντακτική ομάδα της Book

ΦΑΚΕΛΟΙ