alt

Για το μυθιστόρημα του Erich Kästner «Στο χείλος της αβύσσου» (μτφρ. Άντζη Σαλταμπάση, εκδ. Πόλις).

Του Νίκου Ξένιου

Η έκδοση του μυθιστορήματος Στο χείλος της αβύσσου του Erich Kästner (1899-1974) από τις εκδόσεις Πόλις στην όμορφη μετάφραση της Άντζης Σαλταμπάση είναι η δεύτερη στην Ελλάδα. Το 1982 το βιβλίο έφερε τον τίτλο Φάμπιαν, Η ιστορία ενός ηθικολόγου και τη μετάφραση είχε κάνει, για τις εκδόσεις Οδυσσέας, η Βιβή Μανωλοπούλου. Η φετινή επανέκδοση συνοδεύεται από σημειώσεις της μεταφράστριας, προλόγους και επιλόγους του συγγραφέα, μετάφραση του επιμέτρου του γερμανού επιμελητή της έκδοσης του 1931 –στην οποία και βασίστηκε– και μια αποκατεστημένη εκδοχή του κεφαλαίου που ο εκδότης είχε, τότε, αφαιρέσει. 

Το Βερολίνο είναι γεμάτο από ενοικιαζόμενα δωμάτια με την ημέρα, ινστιτούτα λειτουργικών και ψυχικών διαταραχών, οδηγούς τραμ που τσακώνονται για την πολιτική ή μεθυσμένους συνδικαλιστές που πυροβολούν ο ένας τον άλλον σε μια παρωδία ιπποτικής μονομαχίας.

Οι τρελοί και οι παραβατικοί «επί σκηνής»

Πρόκειται για ένα Zeitroman, που τοποθετεί τον αναγνώστη, ήδη εξαρχής, στον φακό των γεγονότων που γράφουν οι πηχιαίοι τίτλοι των γερμανικών εφημερίδων. Ο Φάμπιαν δεν έχει σταθερό επάγγελμα και είναι οικονομικά ανασφαλής (είναι, προσωρινά, κειμενογράφος σε διαφημιστική εταιρεία), ενώ επιπλέον υποφέρει από καρδιακή αδυναμία, αποτέλεσμα της ταλαιπωρίας κατά τη στράτευσή του. Το μορφωτικό του επίπεδο, υπό άλλες συνθήκες, θα του επέτρεπε να ανελιχθεί κοινωνικά∙ επιλέγει, όμως, να υπομισθώνει από μια χήρα ένα φτηνό δωμάτιο στην Kaiserallee, που δεν θερμαίνεται, στον παγωμένο χειμώνα του πληθωρισμού του 1923, να βιώνει τον εφήμερο χαρακτήρα της καθημερινότητας, να τριγυρνά στον διεφθαρμένο κόσμο της βερολινέζικης νύχτας και να συναναστρέφεται πόρνες και αλκοολικούς, γνωρίζοντας διαισθητικά πως δεν θα υπήρχε θέση γι’ αυτόν στο νέο πολιτικοκοινωνικό μόρφωμα που εγκαινιαζόταν στη Γερμανία στα τέλη της δεκαετίας του ‘20. Το Βερολίνο είναι γεμάτο από ενοικιαζόμενα δωμάτια με την ημέρα, ινστιτούτα λειτουργικών και ψυχικών διαταραχών, οδηγούς τραμ που τσακώνονται για την πολιτική ή μεθυσμένους συνδικαλιστές που πυροβολούν ο ένας τον άλλον σε μια παρωδία ιπποτικής μονομαχίας, νυμφομανείς σαν την Domina Ιρέν Μολ (μια πιο ακραία εκδοχή της Rosa Fröhlich από τον «Γαλάζιο Άγγελο» του Γιόζεφ φον Στέρνμπεργκ).

Ο Φάμπιαν παραιτείται από τη δουλειά του λόγω αξιοθιξίας. Αφού σεργιανίσει σε κάθε είδους αξιοπερίεργο και ερωτικά αποκλίνον στέκι του νυκτερινού Βερολίνου, διαβάζει Καρτέσιο και Σοπενχάουερ και ερωτεύεται, τελικά, την πιο ακατάλληλη γι’ αυτόν· την πραγματίστρια Κορνέλια Βάτενμπεργκ. Περιμένει από τους συμπολίτες του την επίδειξη κάποιας στοιχειώδους αξιοπρέπειας, όμως ματαιοπονεί. Aντίθετα, ο φίλος του Λαμπούντε διαπνέεται από ακτιβιστικό και επαναστατικό μένος, ενώ παραμένει ένας μέσος, συνηθισμένος άνθρωπος. «Τι φρίκη! Οι τρελοί στη σκηνή, οι σαδιστές στα τραπέζια!» λέει χαρακτηριστικά ο ντόκτορ Στέφαν Λαμπούντε, ενώ προετοιμάζει την Habilitation του για τον Λέσσινγκ. 

Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης απειλείται από εξτρεμιστές, τόσο εθνικιστές όσο και κομμουνιστές, ενώ οι Γερμανοί επιδίδονται σε ένα όργιο αλκοόλ και υπερβολών, εν όψει του αδιέξοδου μέλλοντος, με αποτέλεσμα να αποδίδονται στο βιβλίο με καρικατουρίστικο τρόπο.

Η απρόσμενη εξέλιξη και καθοδική πορεία του ήρωα τεκταίνεται σε κλίμα μελαγχολικό και σκοτεινό, ενώ οι δρόμοι της πόλης πλημμυρίζουν από την αντιαισθητική, νοσηρή και ηθικά ρυπαρή καθημερινότητα των κατοίκων της. O κοινωνικός ιστός είναι απόλυτα αποσαθρωμένος και η χρηματιστηριακή κρίση προλειαίνει το έδαφος για την αρπακτική, κτηνώδη πολιτική της δεκαετίας που θα ακολουθήσει. Η Δημοκρατία της Βαϊμάρης απειλείται από εξτρεμιστές, τόσο εθνικιστές όσο και κομμουνιστές, ενώ οι Γερμανοί επιδίδονται σε ένα όργιο αλκοόλ και υπερβολών, εν όψει του αδιέξοδου μέλλοντος, με αποτέλεσμα να αποδίδονται στο βιβλίο με καρικατουρίστικο τρόπο. Προφανώς με αυτήν την τεχνική ο συγγραφέας απέβλεπε στην επισήμανση των ανεπεξέργαστων στοιχείων του μικροαστισμού τους. Αποφεύγοντας να χρησιμοποιεί μεταφορές και συμπυκνώνοντας σε λιτά αφηγηματικά σχήματα, ο συγγραφέας προσδίδει στο μυθιστόρημά του αμεσότητα και εκτείνει αυθαίρετα τον ενεστωτικό χρόνο της αφήγησης με κινηματογραφική σύνδεση των σκηνών.

Ρομαντικός ιδεαλισμός εναντίον πραγματισμού

Πρόκειται για μια σατιρική αναπαράσταση της βερολινέζικης ατμόσφαιρας της δεκαετίας του ‘20, της εποχής της Ύφεσης. «Το βράδυ συναντιούνται στις τρύπες τους και, πότε μελαγχολικοί, πότε ευδιάθετοι, συνεχίζουν να υφαίνουν όλοι μαζί τα όνειρα της νιότης τους», έγραφε για τους βερολινέζους ο Φρανς Χέσσελ στο Απόκρυφο Βερολίνο. Όπως και ο Κέστνερ, ο Χέσσελ είχε αναγάγει σε ύψιστη τέχνη την παρακολούθηση των απόκρυφων πτυχών του Βερολίνου, εμπνεόμενος από το κλίμα παρακμής που ανέδιδε η πόλη. Είναι ο φυσικός διάδοχος του Δον Κιχώτη του Θερβάντες, του Άμλετ, του μοναχικού περιπατητή του Ρουσσώ, του άγγλου οπιομανούς του Ντε Κουίνσι, του Ηλίθιου του Ντοστογιέβσκι. Είναι ο πρόδρομος του Γκοντό. Ενώ ο ήρωας του Χέσσελ ήταν ένας «άνθρωπος του πλήθους» και το βιβλίο του φλερτάρει με το δράμα και τα βοντβίλ, ο Φάμπιαν του Κέστνερ κρίνει πως δεν χρειάζεται να παρέμβει στην πραγματικότητα, ίσως γιατί πιστεύει πως, μόλις το κάνει, αυτή θα διαλυθεί αμέσως στα χέρια του σαν στάχτη1. Η τέχνη του παρατηρητή-flâneur είναι το ακριβώς αντίθετο της «αντικειμενικότητας» που εισηγείται ο Κέστνερ στο Φάμπιαν.

Η κοινοτοπία και η ψευδολογία υπήρξαν ανέκαθεν εχθροί του ρεαλισμού, άρα και εχθροί κάθε καλού συγγραφέα: ο Κέστνερ ταυτίστηκε με το ρεύμα της «νέας αντικειμενικότητας», που διαφοροποιούνταν από τις ακρότητες του εξπρεσσιονισμού.

Η κοινοτοπία και η ψευδολογία υπήρξαν ανέκαθεν εχθροί του ρεαλισμού, άρα και εχθροί κάθε καλού συγγραφέα: ο Κέστνερ ταυτίστηκε με το ρεύμα της «νέας αντικειμενικότητας», που διαφοροποιούνταν από τις ακρότητες του εξπρεσσιονισμού. Κατά κάποιους η «νέα αντικειμενικότητα» ταυτίστηκε με μια μορφή παραίτησης, εφόσον η εποχή των μεγάλων σοσιαλιστικών επαναστάσεων είχε τελειώσει και οι αριστερόστροφοι διανοούμενοι2 επιδόθηκαν εξαρχής σε μια πολεμική ενάντια στον Εξπρεσσιονισμό. Ο όρος αφορούσε όσους καλλιτέχνες απέφευγαν την εμπλοκή του υποκειμένου και το υπαρξιακό άγχος των εξπρεσσιονιστών, επικαλούνταν τη συμμετοχή του κοινού, την πολιτική στράτευση και την απόρριψη του ρομαντικού ιδεαλισμού τύπου του Μπερλίν Αλεξάντερπλατς του Döblin ή του Καθηγητή Ουνράτ του Heinrich Mann. Είναι χαρακτηριστικό το ότι το κεφάλαιο με τον καφκικό εφιάλτη του Φάμπιαν είναι γραμμένο σε καθαρά εξπρεσσιονιστικό στιλ. Ο συγγραφέας επιλέγει αυτό το στιλ μόνο στη σκηνή του ονείρου, ενώ επιφυλάσσει ρεαλιστική ματιά για την αναπαράσταση της εν εγρηγόρσει πραγματικότητας και αφήνει τον ιδεαλισμό μόνο για τη σκιαγράφηση της προσωπικότητας του αισιόδοξου, ακτιβιστή Λαμπούντε.

alt
Ο Erich Kästner

Ένα είδος κήνσορος καταδικασμένο σε αφανισμό

Οταν τελικά οι ναζί ανέβηκαν στην εξουσία, ο Κέστνερ, αντίθετα από τους περισσότερους προοδευτικούς διανοουμένους, αποφάσισε να μείνει στη Γερμανία, όπου και έγινε αυτόπτης μάρτυρας της καύσης του «ανήθικου» μυθιστορήματός του.

Οταν τελικά οι ναζί ανέβηκαν στην εξουσία, ο Κέστνερ, αντίθετα από τους περισσότερους προοδευτικούς διανοουμένους, αποφάσισε να μείνει στη Γερμανία, όπου και έγινε αυτόπτης μάρτυρας της καύσης του «ανήθικου» μυθιστορήματός του. Από το 1933 που πρωτομπήκε στο στόχαστρο των ναζί μέχρι το 1945 συνελήφθη δύο φορές, διεγράφη από τον Σύλλογο Συγγραφέων και περιορίστηκε στο να δημοσιεύει ανώδυνα κείμενα ή, υπό το ψευδώνυμο Berthold Bürger, να γράφει σενάρια και κείμενα για το καμπαρέ μέχρι τον Ιανουάριο του 1943, οπότε και απαγορεύτηκε οιαδήποτε ανάγνωση των έργων του. Μετά το πέρας του πολέμου συνέχισε τις σπουδές του με υποτροφία στη Λειψία, όπου συνδέθηκε φιλικά με τον φοιτητή Ιατρικής Ραλφ Ζούκερ, ο οποίος αυτοπυροβολήθηκε όταν παραπληροφορήθηκε από έναν συμφοιτητή του ότι κόπηκε σε ένα βασικό μάθημα της σχολής. Ο Ζούκερ ως αυτόχειρας και ο Βάλτερ Μπένγιαμιν ως πολιτικός φιλόσοφος αποτέλεσαν, σύμφωνα με κάποιους μελετητές, τα πρότυπα όπου βάσισε ο Κέστνερ τον χαρακτήρα του Στέφαν Λαμπούντε, του φίλου του Φάμπιαν. 

Το 1932 ο αριθμός των ανέργων στη Γερμανία εκτοξεύτηκε στους 6.000.000, ενώ 600.000 ήταν οι άνεργοι και υποαπασχολούμενοι μόνο στο Βερολίνο. Στις 4 Απριλίου περίπου 200.000 συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της πόλης για να ζητωκραυγάσουν τον Χίτλερ. Και ενώ ο Χέσσελ εγκατέλειπε τη χώρα μαζί με άλλους διανοουμένους (Λάιονελ Φουχτουένγκερ, Άλμα Μάλερ, Βέρνερ Χέρτσοκ, Μπέρτολτ Μπρεχτ, Χάινριχ και Τόμας Μαν, Γιόζεφ Ροτ και Στέφαν Τσβάιχ), ο Κέστνερ παρέμεινε εκεί και προσπάθησε να επιζήσει, προβαίνοντας σε όλους τους απαιτούμενους συμβιβασμούς· ακριβώς όπως ο ήρωάς του. Τόσο στα άλλα του βιβλία όσο και στην ποίησή του, ο συγγραφέας συνέχισε να ταλαντεύεται ανάμεσα στο διδακτικό ύφος και στον ακραίο ρεαλισμό, καθώς αντιμετώπιζε την παρακμάζουσα γερμανική κοινωνία ως χοιροστάσιο και χλεύαζε τις ρομαντικές εξάρσεις ποιητών όπως ο Γκαίτε και ο Σίλερ. Ο ερωτισμός και η απλότητα του ύφους του τον καθιερώνουν ως «λαϊκό»3 συγγραφέα, σαν τον Χάινριχ Μαν, τον Χανς Φάλαντα και τον Γιόζεφ Ροτ. Κάθε λαϊκός συγγραφέας αναπόφευκτα θα ριχνόταν στη ναζιστική πυρά ως εκπρόσωπος της μπολσεβικικής κουλτούρας, την εποχή όπου η αριστερά θα τον κατηγορούσε για λαϊκισμό ή για μικροαστισμό. Ο Κέστνερ επέμεινε να προασπίζεται την ηθική του ακεραιότητα, όπως και ο ήρωας του βιβλίου του, ενώ υιοθέτησε μια παιγνιώδη, σαρκαστική στάση σχολιαστή της décadente κουλτούρας των συμπατριωτών του. Υπήρξε, δηλαδή, ένας πραγματικός ηθικολόγος, ένας «Κάτων Τιμητής» της εποχής του.

* Ο ΝΙΚΟΣ ΞΕΝΙΟΣ είναι εκπαιδευτικός και συγγραφέας.
Τελευταίο βιβλίο του, η νουβέλα «Το κυνήγι του βασιλιά Ματθία» (εκδ. Κριτική).

1. Σε αυτό το σημείο ανακαλεί κανείς την έκφραση «χαμένη γενιά», που αναφέρεται στους Γερμανούς που ενηλικιώθηκαν στη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, δηλαδή σε όσους δεν εξολοθρεύτηκαν στα χαρακώματα. Αποπροσανατολισμένοι, περιπλανώμενοι, χωρίς προορισμό και σε πλήρη σύγχυση, οι επιζήσαντες ανταποκρίνονταν σε αυτόν τον όρο, που η Γερτρούδη Στάιν είχε ακούσει για πρώτη φορά από τον μηχανικό που έκανε σέρβις στο αυτοκίνητό της. Λέγεται πως, μην μπορώντας να φτιάξει γρήγορα το αυτοκίνητο, το αφεντικό φώναξε στον βοηθό του: «Είσαι από αυτούς της χαμένης γενιάς!» Όταν η Στάιν μετέφερε την ιστορία στον Χέμινγουεϊ, εκείνος είχε σχολιάσει: «Ακριβώς αυτό είστε, εσείς όλοι που υπηρετήσατε στον πόλεμο: μια χαμένη γενιά!».
2. Το 1919 κυκλοφόρησε μια ανθολογία εξπρεσσιονιστικής ποίησης υπό τον τίτλο Menschheitsdämmerung (Το λυκόφως της ανθρωπότητας), που παρωδούσε το βαγκνερικό Götterdämmerung (Το λυκόφως των θεών), το τελευταίο μέρος από το «Δαχτυλίδι των Νιμπελούνγκεν». Αυτή η συλλογή επέσυρε δριμεία κριτική των Ντανταϊστών και του Μπέρτολτ Μπρεχτ στο πρώιμο έργο του Trommeln in der Nacht (Τύμπανα μέσα στη Νύχτα).
3. Ο Κέστνερ χρημάτισε συντάκτης του Neue Zeitung του Μονάχου και συντάκτης του Weltbühne του Βερολίνου. Τιμήθηκε με το βραβείο Georg Büchner και το Βραβείο Λογοτεχνίας της Πόλης του Μονάχου. Πέθανε το 1974 στο Μόναχο.

altΣτο χείλος της αβύσσου
Η πλήρης έκδοση του Φαμπιάν
Erich Kästner
Μτφρ. Άντζη Σαλταμπάση
Πόλις 2018
Σελ. 352, τιμή εκδότη €16,00

alt

ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ ERICH KÄSTNER

Ακολουθήστε την bookpress.gr στο Google News και διαβάστε πρώτοι τα θέματα που σας ενδιαφέρουν.


ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

«Το δώρο του Χάμπολντ» του Σολ Μπέλοου (κριτική)

«Το δώρο του Χάμπολντ» του Σολ Μπέλοου (κριτική)

Για το μυθιστόρημα που χάρισε στον Σολ Μπέλοου [Saul Bellow, 1915-2005] το Πούλιτζερ το 1976, «Το δώρο του Χάμπολντ» (μτφρ. Μαργαρίτα Ζαχαριάδου, εισαγωγή: Jeffrey Eugenides, εκδ. Gutenberg). 

Γράφει ο Φώτης Καραμπεσίνης

...
«Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ (κριτική) – Ένα πολυστρωματικό μυθιστόρημα που υμνεί τη λογοτεχνία

«Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ (κριτική) – Ένα πολυστρωματικό μυθιστόρημα που υμνεί τη λογοτεχνία

Για το μυθιστόρημα του Μοχάμεντ Μπουγκάρ Σαρ [Mohamed Mbougar Sarr] «Η πιο μυστική μνήμη των ανθρώπων» (μτφρ. Μήνα Πατεράκη-Γαρέφη, εκδ. Πατάκη), που τιμήθηκε με τη μεγαλύτερη διάκριση των γαλλικών γραμμάτων, το βραβείο Goncourt, για το 2021. Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας. 

...
«Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» του Μπάρι Χάνα (κριτική) – Λογοτεχνία των αντιθέσεων για μια συναρπαστική ανάγνωση

«Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» του Μπάρι Χάνα (κριτική) – Λογοτεχνία των αντιθέσεων για μια συναρπαστική ανάγνωση

Για τη συλλογή διηγημάτων του Μπάρι Χάνα [Barry Hannah] «Ψεύτες του νερού και άλλες ιστορίες» (μτφρ. Νίκος Α. Μάντης, εκδ. Καστανιώτη). Στην κεντρική εικόνα, ο συγγραφέας Μπάρι Χάνα.

Γράφει η Χριστίνα Μουκούλη

Οι Ψεύτες...

ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ

«Rohtko», του Λούκας Τβαρκόφσκι, στη Στέγη (κριτική)

«Rohtko», του Λούκας Τβαρκόφσκι, στη Στέγη (κριτική)

Στην κεντρική σκηνή της Στέγης Ιδρύματος Ωνάση είδαμε τη μεγαλειώδη παράσταση «ROHTKO» του Πολωνού σκηνοθέτη Λούκα Τβαρκόφσκι [Lukasz Twarkowski], αποτέλεσμα συνεργασίας του με τον Κρίστιαν Λούπα.

Γράφει ο Νϊκος Ξένιος

Ο Λούκας Τβαρκόφσκι σκηνοθέτησε τ...

Το Dublin Literary Award 2023 στη Γερμανίδα Katja Oskamp

Το Dublin Literary Award 2023 στη Γερμανίδα Katja Oskamp

Απονεμήθηκε στην Katja Oskamp και τη μεταφράστριά της στα αγγλικά Jo Heinrich, το «Dublin Literary Award 2023» για το μυθιστόρημά της Katja Oskam «Marzahn, Mon Amour». Σύντομα θα κυκλοφορήσει και στα ελληνικά από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Book Press

...
Χαρούκι Μουρακάμι: Τιμήθηκε με το βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών»

Χαρούκι Μουρακάμι: Τιμήθηκε με το βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών»

Ο Haruki Murakami [Χαρούκι Μουρακάμι] είναι ο πρώτος Ιάπωνας συγγραφέας που έλαβε το Βραβείο «Πριγκίπισσα των Αστουριών». Η συλλογή διηγημάτων του «Σε πρώτο ενικό» κυκλοφόρησε προσφάτως από τις εκδόσεις Ψυχογιός, σε μετάφραση Βασίλη Κιμούλη.

Επιμέλεια: Book Press...

ΠΡΟΔΗΜΟΣΙΕΥΣΕΙΣ

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

«Αρκτικό καλοκαίρι» του Ντέιμον Γκάλγκατ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα του Ντέιμον Γκάλγκατ [Damon Galgut] «Αρκτικό καλοκαίρι» (μτφρ. Κλαίρη Παπαμιχαήλ), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 24 Μαΐου από τις εκδόσεις Διόπτρα.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

Οι δύο άντρες κάθονταν στις πο...

«Ο γυάλινος κήπος» της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ (προδημοσίευση)

«Ο γυάλινος κήπος» της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από το μυθιστόρημα της Τατιάνας Τσιμπουλεάκ [Tatiana Ţîbuleac] «Ο γυάλινος κήπος» (μτφρ. Άντζελα Μπράτσου), το οποίο θα κυκλοφορήσει στις 15 Μαΐου από τις εκδόσεις Βακχικόν.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

«Κήπος βιβλίων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

«Κήπος βιβλίων» του Παναγιώτη Γούτα (προδημοσίευση)

Προδημοσίευση αποσπάσματος από τον πρόλογο του συγγραφέα Παναγιώτη Γούτα της ανθολογίας κειμένων του «Κήπος βιβλίων – Διαβάζοντας Θεσσαλονικείς και Αμερικανούς πεζογράφους», που θα κυκλοφορήσει στις 17 Μαΐου από τις εκδόσεις Νησίδες.

Επιμέλεια: Κώστας Αγοραστός

...

ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Τα 25 καλύτερα λογοτεχνικά έργα γραμμένα από γυναίκες συγγραφείς – από τη Μέρι Σέλεϊ στην Έλενα Φερράντε

Σε δημοσίευσή της στον Independent, η αρθρογράφος Clarisse Loughrey ξεχώρισε τα εικοσιπέντε σημαντικότερα λογοτεχνικά έργα που γράφτηκαν από γυναίκες συγγραφείς. Στη φωτογραφία, μία από αυτές, η Octavia E. Butler [1947 - 2006], συγγραφέας μυθιστορημάτων επιστημονικής φαντασίας με έντονο κοινωνικό και πολιτικό υ...

«Φάκελος αρχαιοκαπηλία»: Νικόλας Ζηργάνος, Ανδρέας Αποστολίδης και Γιάννης Μαρής

«Φάκελος αρχαιοκαπηλία»: Νικόλας Ζηργάνος, Ανδρέας Αποστολίδης και Γιάννης Μαρής

Φάκελος αρχαιοκαπηλία με προτάσεις τριών βιβλίων: «Επιχείρηση “Νόστος”: Ένα χρυσό στεφάνι και μια Κόρη για τον Αλέξη Καρρά» (εκδ. Τόπος), του Νικόλα Ζηργάνου, «Αρχαιοκαπηλία και εμπόριο αρχαιοτήτων – Μουσεία, έμποροι τέχνης, οίκοι δημοπρασιών, ιδιωτικές συλλογές» (εκδ. Άγρα), του Ανδρέα Αποστολίδη και  «Ίλ...

Bιβλία αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης: 20 επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις

Bιβλία αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης: 20 επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις

Κανείς δεν μπορεί να λύσει το πρόβλημά σου, αν δεν κάνεις ο ίδιος την αρχή για να βοηθήσεις τον εαυτό σου. Είκοσι επιλογές από τις καλύτερες πρόσφατες εκδόσεις βιβλίων αυτοβοήθειας, αυτογνωσίας και προσωπικής βελτίωσης από τους επαγγελματίες του είδους.

Επιμέλεια: Book Press...

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

ΠΡΟΘΗΚΕΣ

Newsletter

Θέλω να λαμβάνω το newsletter σας
ΕΓΓΡΑΦΗ

ΣΥΓΓΡΑΦΕΙΣ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ

13 Δεκεμβρίου 2022 ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

Τα 100 καλύτερα λογοτεχνικά βιβλία του 2022

Έφτασε η στιγμή και φέτος για την καθιερωμένη εδώ και χρόνια επιλογή των εκατό από τα καλύτερα βιβλία λογοτεχνίας της χρονιάς που φτάνει σε λίγες μέρες στο τέλος της. Ε

ΦΑΚΕΛΟΙ